Mahābhārata · Adhyāya 13.188
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.188.1
जन्म मानुष्यकं प्राप्य कर्मक्षेत्रं सुदुर्लभम् ।
श्रेयोर्थिना दरिद्रेण किं कर्तव्यं पितामह ॥ १३.१८८.१ ॥
Habiendo obtenido el nacimiento humano, el campo de la acción tan difícil de alcanzar, ¿qué debe hacer un pobre que busca el bien supremo, abuelo?
13.188.2
दानानामुत्तमं यच्च देयं यच्च यथायथा ।
मान्यान्पूज्यांश्च गाङ्गेय रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥ १३.१८८.२ ॥
Hijo de Gaṅgā, debes revelar el secreto: cuál es el mejor de los dones, qué debe darse y cómo darlo a los honrados y venerables.
13.188.3
एवं पृष्टो नरेन्द्रेण पाण्डवेन यशस्विना ।
धर्माणां परमं गुह्यं भीष्मः प्रोवाच पार्थिवम् ॥ १३.१८८.३ ॥
Cuando el glorioso rey pāṇḍava así preguntó, Bhīṣma reveló al rey el supremo secreto de los dharmas.
13.188.4
शृणुष्वावहितो राजन्धर्मगुह्यानि भारत ।
यथाहि भगवान्व्यासः पुरा कथितवान्मयि ॥ १३.१८८.४ ॥
Escucha atentamente, oh rey, oh Bhārata, los secretos del dharma, tal como el bendito Vyāsa me los contó en otro tiempo.
13.188.5
देवगुह्यमिदं राजन्यमेनाक्लिष्टकर्मणा ।
नियमस्थेन युक्तेन तपसो महतः फलम् ॥ १३.१८८.५ ॥
Esto, oh rey, es el secreto de los dioses: para quien permanece en las observancias, cuyos actos son sin turbación y que está entregado, da el fruto de la gran austeridad.
13.188.6
येन यः प्रीयते देवः प्रीयन्ते पितरस्तथा ।
ऋषयः प्रमथाः श्रीश्च चित्रगुप्तो दिशां गजाः ॥ १३.१८८.६ ॥
Con lo cual se complace el dios, y del mismo modo se complacen los antepasados, los sabios, los Pramathas, Śrī, Citragupta y los elefantes de las direcciones.
13.188.7
ऋषिधर्मः स्मृतो यत्र सरहस्यो महाफलः ।
महादानफलं चैव सर्वयज्ञफलं तथा ॥ १३.१८८.७ ॥
El deber de los sabios, enunciado junto con su enseñanza secreta, da gran fruto; es el fruto de un gran don y también el fruto de todos los sacrificios.
13.188.8
यश्चैतदेवं जानीयाज्ज्ञात्वा वा कुरुतेऽनघ ।
सदोषोऽदोषवांश्चेह तैर्गुणैः सह युज्यते ॥ १३.१८८.८ ॥
Oh sin mácula, quien lo conoce así, o lo practica con conocimiento, aunque tenga faltas aquí, se vuelve sin falta y se une a esas virtudes.
13.188.9
दशसूनासमं चक्रं दशचक्रसमो ध्वजः ।
दशध्वजसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः ॥ १३.१८८.९ ॥
Una rueda equivale a diez mataderos; un estandarte equivale a diez ruedas; una cortesana equivale a diez estandartes; un rey equivale a diez cortesanas.
13.188.10
अर्घेनैतानि सर्वाणि नृपतिः कथ्यतेऽधिकः ।
त्रिवर्गसहितं शास्त्रं पवित्रं पुण्यलक्षणम् ॥ १३.१८८.१० ॥
Sumando todo esto, se dice que el rey es el mayor; el tratado junto con las tres metas es sagrado y tiene las marcas del mérito.
13.188.11
धर्मिव्याकरणं पुण्यं रहस्यश्रवणं महत् ।
श्रोतव्यं धर्मसंयुक्तं विहितं त्रिदशैः स्वयम् ॥ १३.१८८.११ ॥
La exposición del dharma es meritoria, y escuchar el secreto es grande. Lo unido al dharma debe escucharse, como lo han prescrito los propios dioses.
13.188.12
पितॄणां यत्र गुह्यानि प्रोच्यन्ते श्राद्धकर्मणि ।
देवतानां च सर्वेषां रहस्यं कथ्यतेऽखिलम् ॥ १३.१८८.१२ ॥
Donde en el rito del śrāddha se declaran los secretos ocultos de los antepasados, y se cuenta el secreto completo de todos los dioses.
13.188.13
ऋषिधर्मः स्मृतो यत्र सरहस्यो महाफलः ।
महायज्ञफलं चैव सर्वदानफलं तथा ॥ १३.१८८.१३ ॥
Donde se enseña el deber de los sabios junto con su secreto, da un gran fruto; el fruto de los grandes sacrificios y el fruto de todas las donaciones también (se declara allí).
13.188.14
ये पठन्ति सदा मर्त्या येषां चैवोपतिष्ठति ।
श्रुत्वा च फलमाचष्टे स्वयं नारायणः प्रभुः ॥ १३.१८८.१४ ॥
Los mortales que siempre lo recitan, y en cuya presencia permanece, al oír su fruto, el Señor Nārāyaṇa mismo lo declara.
13.188.15
गवां फलं तीर्थफलं यज्ञानां चैव यत्फलम् ।
एतत्फलमवाप्नोति यो नरोऽतिथिपूजकः ॥ १३.१८८.१५ ॥
El fruto de las vacas, el fruto de la peregrinación y el fruto de los sacrificios: este fruto lo alcanza el hombre que honra a su huésped.
13.188.16
श्रोतारः श्रद्धधानाश्च येषां शुद्धं च मानसम् ।
तेषां व्यक्तं जिता लोकाः श्रद्दधानेन साधुना ॥ १३.१८८.१६ ॥
Para los oyentes que tienen fe y cuya mente es pura, los mundos ciertamente son conquistados por el hombre fiel y bueno.
13.188.17
मुच्यते किल्बिषाच्चैव न स पापेन लिप्यते ।
धर्मं च लभते नित्यं प्रेत्य लोकगतो नरः ॥ १३.१८८.१७ ॥
Queda libre del pecado y no se mancha con el mal; el hombre que, tras la muerte, ha ido al mundo obtiene siempre el dharma.
13.188.18
कस्यचित्त्वथ कालस्य देवदूतो यदृच्छया ।
स्थितो ह्यन्तर्हितो भूत्वा पर्यभाषत वासवम् ॥ १३.१८८.१८ ॥
En cierto tiempo, un mensajero de los dioses, por su propia voluntad, se detuvo oculto y se dirigió a Vāsava (Indra).
13.188.19
यो तौ कामगुणोपेतावश्विनौ भिषजां वरौ ।
आज्ञयाऽहं तयोः प्राप्तः सनरान्पितृदैवतान् ॥ १३.१८८.१९ ॥
He llegado, por orden de aquellos dos Aśvins, los mejores de los médicos, dotados de cualidades deseables, trayendo conmigo a los hombres y a los dioses ancestrales.
13.188.20
कस्माद्धि मैथुनं श्राद्धे दातुर्भोक्तुश्च वर्जितम् ।
केमर्थं च त्रयः पिण्डाः प्रविभक्ताः पृथक्पृथक् ॥ १३.१८८.२० ॥
¿Por qué el coito está prohibido tanto al oferente como al comensal en el śrāddha? ¿Y con qué fin han sido divididos por separado los tres piṇḍas?
13.188.21
प्रथमः कस्य दातव्यो मध्यमः क्व च गच्छति ।
उत्तरश्च स्मृतः कस्य एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.१८८.२१ ॥
¿A quién debe darse el primer piṇḍa? ¿Adónde va el del medio? ¿Y de quién se declara el último? Deseo saberlo.
13.188.22
श्रद्दधानेन दूतेन भाषितं धर्मसंहितम् ।
पूर्वस्थास्त्रिदशाः सर्वे पितरः पूज्य खेचरम् ॥ १३.१८८.२२ ॥
Estas palabras, llenas de dharma, fueron dichas por el mensajero fiel. Todos los dioses y ancestros que estaban delante honraban al viajero del cielo.
13.188.23
स्वागतं तेऽस्तु भद्रं ते श्रूयतां खेचरोत्तम ।
गूढार्थः परमः प्रश्नो भवता समुदीरितः ॥ १३.१८८.२३ ॥
Bienvenido seas, que la fortuna te acompañe. Escucha, mejor de los viajeros del cielo: has planteado una pregunta suprema de sentido oculto.
13.188.24
श्राद्धं दत्त्वा च भुक्त्वा च पुरुषो यः स्त्रियं व्रजेत् ।
पितरस्तस्य तं मासं तस्मिन्रेतसि शेरते ॥ १३.१८८.२४ ॥
El hombre que, tras ofrecer el śrāddha y comer, se acerca a una mujer: sus antepasados yacen en esa semilla durante aquel mes.
13.188.25
प्रविभागं तु पिण्डानां प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः ।
पिण्डो ह्यधस्ताद्गच्छंस्तु अप आविश्य भावयेत् ॥ १३.१८८.२५ ॥
Expondré en orden la división de las bolas de ofrenda: la bola que desciende debe entrar en el agua y hacerse efectiva.
13.188.26
पिण्डं तु मध्यमं तत्र पत्नीत्वेका समश्नुते ।
पिण्डस्तृतीयो यस्तेषां तं दद्याज्जातवेदसि।
एष श्राद्धविधिः प्रोक्तो यथा धर्मो न लुप्यते ॥ १३.१८८.२६ ॥
La bola central la toma allí la esposa sola. Su tercera bola debe ofrecerse al fuego. Este es el rito del shraddha tal como se declaró, para que el dharma no se pierda.
13.188.27
पितरस्तस्य तुष्यन्ति प्रहृष्टमनसः सदा ।
प्रजा विवर्धते चास्य अक्षयं चोपतिष्ठति ॥ १३.१८८.२७ ॥
Sus antepasados siempre quedan satisfechos, con la mente alegre. Su descendencia crece y le llega un fruto imperecedero.
13.188.28
आनुपूर्व्येण पिण्डानां प्रविभागः पृथक्पृथक् ।
पितॄणां त्रिषु सर्वेषां निरुक्तं कथितं त्वया ॥ १३.१८८.२८ ॥
La división de las bolas de ofrenda en orden, por separado para cada antepasado, en las tres, para todos ellos, ha sido explicada por ti.
13.188.29
एकः समुद्धृतः पिण्डो ह्यधस्तात्कस्य गच्छति ।
कं वा प्रीणयते देवं कथं तारयते पितॄन् ॥ १३.१८८.२९ ॥
La única bola que se eleva desciende hacia quién? ¿A qué dios complace, y cómo hace cruzar a los antepasados?
13.188.30
मध्यमं तु तदा पत्नी भुङ्क्तेऽनुज्ञातमेव हि ।
किमर्थं पितरस्तस्य कव्यमेव च भुञ्जते ॥ १३.१८८.३० ॥
Pero la bola central la come entonces la esposa, lo cual está permitido. ¿Por qué, entonces, los antepasados comen su ofrenda kavya?
13.188.31
अत्र यस्त्वन्तिमः पिण्डो गच्छते जातवेदसम् ।
भवते का गतिस्तस्य कं वा समनुगच्छति ॥ १३.१८८.३१ ॥
Aquí, la última piṇḍa que va hacia Jātavedas (Agni): ¿cuál es su destino y a quién sigue?
13.188.32
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पिण्डेषु त्रिषु या गतिः ।
फलं वृत्तिं च मार्गं च यश्चैनं प्रतिपद्यते ॥ १३.१८८.३२ ॥
Deseo oír cuál es el destino de cada una de las tres piṇḍas, su fruto, su modo de vida, su camino y quién lo alcanza.
13.188.33
सुमहानेष प्रश्नो वै यस्त्वया समुदीरितः ।
रहस्यमद्भुतं चापि पृष्टाः स्म गगनेचर ॥ १३.१८८.३३ ॥
Oh caminante del cielo, esta pregunta que has planteado es en verdad muy grande; es un secreto maravilloso, y también a nosotros se nos ha preguntado.
13.188.34
एतदेव प्रशंसन्ति देवाश्च मुनयस्तथा ।
तेऽप्येवं नाभिजानन्ति पितृकार्यविनिश्चयम्।
वर्जयित्वा महात्मानं चिरजीविनमुत्तमम् ॥ १३.१८८.३४ ॥
También los dioses y los sabios alaban esto; pero ni ellos conocen así la determinación firme de los ritos para los pitṛs, excepto aquel gran ser, el de larga vida, el supremo.
13.188.35
पितृभक्तस्तु यो विप्रो वलब्धो महायशाः ।
त्रयाणामपि पिण्डानां श्रुत्वा भगवतो गतिम् ॥ १३.१८८.३५ ॥
El brahmán devoto de los padres, de gran fama, que oye el destino de las tres piṇḍas del venerable, lo alcanza.
13.188.36
देवदूतेन यः पृष्टः श्राद्धस्य विदिनिश्चयः ।
गतिं त्रयाणां पिण्डानां शृणुष्वावहितो मम ॥ १३.१८८.३६ ॥
Escucha atentamente de mí el destino de las tres piṇḍas, tú a quien el mensajero divino preguntó por el conocimiento firme del śrāddha.
13.188.37
अपो गच्छति यो ह्यत्र शशिनं ह्येष प्रीणयेत् ।
शशी प्रीणयते देवान्पितॄंश्चैव महामते ॥ १३.१८८.३७ ॥
El agua que aquí fluye, ciertamente, complace a la luna. Oh sabio, la luna complace también a los dioses y a los antepasados.
13.188.38
भुङ्क्ते तु पत्नीं यं चैषामनुज्ञाता तु मध्यमम् ।
पुत्रकामाय पुत्रं तु प्रयच्छन्ति पितामहाः ॥ १३.१८८.३८ ॥
A la esposa que, habiendo recibido permiso, come la ofrenda intermedia de estas, a quien desea un hijo, los abuelos le conceden un hijo.
13.188.39
हव्यवाहे तु यः पिण्डो दीयते तन्निबोध मे ।
पितरस्तेन तृप्यन्ति प्रीताः कामान्दिशन्ति च।
एतत्ते कथितं सर्वं त्रिषु पिण्डेषु या गतिः ॥ १३.१८८.३९ ॥
Escúchame sobre la ofrenda que se da al fuego, portador de las oblaciones: con ella se satisfacen los antepasados, y complacidos conceden deseos. Se te ha contado todo el destino de las tres ofrendas.
13.188.40
ऋत्विग्यो यजमानस्य पितृत्वमनुगच्छति ।
तस्मिन्नहनि मन्यन्ते परिहार्यं हि मैथुनम् ॥ १३.१८८.४० ॥
El sacerdote del oferente alcanza la condición de padre. Ese día consideran que la unión sexual debe evitarse.
13.188.41
शुचिना तु सदा श्राद्धं भोक्तव्यं खेचरोत्तम ।
ये मया कथिता दोषास्ते तथा स्युर्न चान्यथा ॥ १३.१८८.४१ ॥
Oh el mejor de los errantes del cielo, el puro debe comer siempre la comida del śrāddha. Las faltas que te he descrito ocurrirán tal como digo, y no de otro modo.
13.188.42
तस्मात्स्नातः शुचिः क्षान्तः श्राद्धं भुञ्जीत वै द्विजः ।
प्रजा विवर्दते चास्य चश्चैवं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१८८.४२ ॥
Por tanto, el dvija, bañado, puro y paciente, debe comer la comida del śrāddha. Por ello su descendencia crece, y él también concede.
13.188.43
ततो विद्युत्प्रभो नाम ऋषिराह महातपाः ।
आदित्यतेजसा तस्य तुल्यं रूपं प्रकाशते ॥ १३.१८८.४३ ॥
Entonces el sabio de gran austeridad llamado Vidyutprabha habló; su forma brillaba igual que el esplendor del sol.
13.188.44
स च धर्मरहस्यानि श्रुत्वा शक्रमथाब्रवीत् ॥ १३.१८८.४४ ॥
Y habiendo oído los secretos del dharma, habló entonces a Śakra.
13.188.45
तिर्यग्योनिगतान्सत्वान्मर्त्या हिंसन्ति मोहिताः ।
कीटान्पिपीलिकान्सर्पान्मेषान्समृगपक्षिणः।
किल्बिषं सुबहु प्राप्ताः किंस्विदेषां प्रतिक्रिया ॥ १३.१८८.४५ ॥
Los mortales confundidos dañan a las criaturas nacidas en vientres animales: insectos, hormigas, serpientes, ovejas, ciervos y aves. Habiendo incurrido en tan gran pecado, ¿cuál es su remedio?
13.188.46
ततो देवगणाः सर्वे ऋषयश्च तपोधनाः ।
पितरश्च महाभागाः पूजयन्ति स्म तं मुनिम् ॥ १३.१८८.४६ ॥
Entonces todas las huestes de dioses, los sabios cuya riqueza es la austeridad y los antepasados de gran fortuna honraron a aquel sabio.
13.188.47
कुरुक्षेत्रं गयां गङ्गां प्रभासं पुष्कराणि च ।
एतानि मनसा ध्यात्वा अवगाहेत्ततो जलम्।
तथा मुच्यति पापेनि राहुणा चन्द्रमा यथा ॥ १३.१८८.४७ ॥
Habiendo meditado en la mente sobre Kurukṣetra, Gayā, el Gaṅgā, Prabhāsa y los lagos Puṣkara, debe bañarse luego en el agua; así queda libre del pecado como la luna queda libre de Rāhu.
13.188.48
त्र्यहं स्नातः स भवति निराहारश्च वर्तते ।
स्पृशते यो गवां पृष्ठं वालधिं च नमस्यति ॥ १३.१८८.४८ ॥
Quien, habiéndose bañado, permanece tres días en ayuno, y quien toca el lomo de una vaca e inclina la cabeza ante su cola.
13.188.49
ततो विद्युत्प्रभो वाक्यमभ्यभाषत वासवम् ।
अयं सूक्ष्मतरो धर्मस्तं निबोध शतक्रतो ॥ १३.१८८.४९ ॥
Entonces Vidyutprabha habló estas palabras a Vāsava: «Este dharma es aún más sutil; compréndelo, oh Śatakratu.»
13.188.50
घृष्टो वटकषायेणि अनुलिप्तः प्रियङ्गुणा ।
क्षीरेण षष्टिकान्भुक्त्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.१८८.५० ॥
Frotado con una decocción de corteza de banyan, untado con priyaṅgu, y habiendo comido arroz sāṣṭika con leche, uno queda libre de todos los pecados.
13.188.51
श्रूयतां चापरं गुह्यं रहस्यमृषिचिन्तितम् ।
श्रुतं मे भाषमाणस्य स्थाणोः स्थाने बृहस्पतेः।
रुद्रेण सह देवेश तन्निबोध शचीपते ॥ १३.१८८.५१ ॥
Escucha ahora otro secreto, meditado por los sabios: lo que oí junto a Rudra, cuando Bṛhaspati hablaba en lugar de Sthāṇu. Compréndelo, oh señor de los dioses, oh esposo de Śacī.
13.188.52
पर्वतारोहणं कृत्वा एकपादो विभावसुम् ।
निरीक्षेत निराहार ऊर्ध्वबाहुः कृताञ्जलिः।
तपसा महता युक्त उपवासफलं लभेत् ॥ १३.१८८.५२ ॥
Habiendo subido a una montaña, de pie sobre un pie, mirando a Vibhāvasu (el fuego), sin alimento, con los brazos en alto y las palmas juntas, dotado de gran austeridad, obtiene el fruto del ayuno.
13.188.53
रश्मिभिस्तापितोऽर्कस्य सर्वपापमपोहति ।
ग्रीष्मकालेऽथवा शीते एवं पापमपोहति ॥ १३.१८८.५३ ॥
Calentado por los rayos del sol, uno borra todo pecado; en la estación de verano, o en invierno, el pecado se elimina de esta manera.
13.188.54
ततः पापात्प्रमुक्तस्य द्युतिर्भवति शाश्वती ।
तेजसा सूर्यवद्दीप्तो भ्राजते सोमवत्पनः
मध्ये त्रिदशवर्गस्य देवराजः शतक्रतुः। ॥ १३.१८८.५४ ॥
Entonces, para quien queda libre del pecado surge un resplandor eterno; brillando con esplendor como el sol, resplandece como la luna, y en medio de la asamblea de los dioses se vuelve como Śatakratu, rey de los dioses.
13.188.55
उवाच मधुरं वाक्यं बृहस्पतिमनुत्तमम् ॥ १३.१८८.५५ ॥
Habló palabras dulces a Bṛhaspati, el supremo.
13.188.56
धर्मगुह्यं तु भगवन्मानुषाणां सुखावहम् ।
सरहस्याश्च ये दोषास्तान्यथावदुदीरथ ॥ १३.१८८.५६ ॥
Oh venerable, explica tal como es el secreto del dharma que trae felicidad a los humanos, y las faltas junto con sus misterios.
13.188.57
प्रतिमेहन्ति ये सूर्यमनिलं द्विषते च ये ।
हव्यवाहे प्रदीप्ते च समिधं ये न जुह्वति ॥ १३.१८८.५७ ॥
Quienes orinan mirando al sol, quienes odian al viento y quienes no ofrecen leña al fuego sacrificial encendido—
13.188.58
बालवत्सां च ये धेनुं दुहन्ति क्षीरकारणात् ।
तेषां दोषान्प्रवक्ष्यामि तान्निबोध शचीपते ॥ १३.१८८.५८ ॥
Quienes ordeñan a una vaca que tiene su ternero por la leche: te diré sus faltas; compréndelas, oh señor de Śacī.
13.188.59
भानुमाननिलश्चैव हव्यवाहश्च वासव ।
लोकानां मातरश्चैव गावः सृष्टाः स्वयंभुवा ॥ १३.१८८.५९ ॥
Oh Vāsava, el sol, el viento, el fuego portador de ofrendas y las vacas son las madres de los mundos, creadas por el Autoexistente.
13.188.60
लोकांस्तारयितुं शक्ता मर्त्येष्वेतेषु देवताः ।
सर्वे भवन्तः शृणिवन्तु एकैकं धर्मनिश्चयम् ॥ १३.१८८.६० ॥
Entre los mortales, estas deidades pueden salvar a los mundos; que todos ustedes escuchen la determinación del dharma de cada uno.
13.188.61
वर्षाणि षडशीतिं तु दुर्वृत्ताः कुलपांसनाः ।
स्त्रियः सर्वाश्च दुर्वृत्ताः प्रतिमेहन्ति या रविम् ॥ १३.१८८.६१ ॥
Durante ochenta y seis años, aquellos hombres de mala conducta, profanadores de la familia, y todas las mujeres de mala conducta que orinan frente al sol, sufrirán las consecuencias.
13.188.62
अनिलद्वेषिणः शक्र गर्भस्था च्यवते प्रजा ।
हव्यवाहस्य दीप्तस्य समिधं ये न जुह्वति।
अग्निकार्येषु वै तेषां हव्यं नाश्नाति पावकः ॥ १३.१८८.६२ ॥
Oh Indra, la progenie en el vientre de quienes son hostiles al viento cae. En los ritos del fuego de quienes no echan leña al fuego ardiente, el purificador Pāvaka no consume su oblación.
13.188.63
क्षीरं तु बालवत्सानां ये पिबन्तीह मानवाः ।
न तेषां क्षीरपाः केचिज्जायन्ते कुलवर्धनाः ॥ १३.१८८.६३ ॥
Los hombres que aquí beben la leche de los becerros tiernos no tienen descendencia alguna que, bebedora de leche, acreciente la familia.
13.188.64
प्रजाक्षयेण युज्यन्ते कुलवंशक्षयेण च ।
एवमेतत्पुरा दृष्टं कुलवृद्धैर्द्विजातिभिः ॥ १३.१८८.६४ ॥
Quedan ligados a la destrucción de la descendencia y a la destrucción del linaje familiar. Así fue esto visto antaño por los ancianos dvijas de la familia.
13.188.65
तस्माद्वर्ज्यानि वर्ज्यानि कार्यं कार्यं च नित्यशः ।
भूतिकामेनि मर्त्येन सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १३.१८८.६५ ॥
Por tanto, siempre se debe evitar lo que debe evitarse y siempre hacer lo que debe hacerse. Para el mortal que desea prosperidad, esta es la verdad, te lo digo.
13.188.66
ततः सर्वा महाभाग देवताः समरुद्गणाः ।
ऋषयश्च महाभागाः पृच्छन्ति स्म पितॄंस्ततः ॥ १३.१८८.६६ ॥
Entonces, oh bienaventurado, todas las deidades junto con las huestes de los Marutas y los sabios bienaventurados comenzaron a interrogar a los antepasados.
13.188.67
पितरः केन तुष्यन्ति मर्त्यानामल्पचेतसाम् ।
अक्षयं च कथं दानं भवेच्चैवौर्ध्वदेहिकम् ॥ १३.१८८.६७ ॥
¿Con qué se complacen los antepasados de los mortales de escaso entendimiento? ¿Y cómo puede ser inagotable la donación relativa a los ritos funerarios?
13.188.68
आनृण्यं वा कथं मर्त्या गच्छेयुः केन कर्मणा ।
एतदिच्छामहे श्रोतुं परं कौतूहलं हि नः ॥ १३.१८८.६८ ॥
¿Por qué acto, y de qué modo, pueden los mortales alcanzar la liberación de la deuda? Deseamos escuchar esto, pues nuestra curiosidad es grande.
13.188.69
न्यायतो वै महाभागाः संशयः समुदाहृतः ।
श्रूयतां येन तुष्यामो मर्त्यानां साधुकर्मणाम् ॥ १३.१८८.६९ ॥
Oh, bienaventurados, con razón se ha planteado la duda. Escuchad por qué medio nos complacemos con los mortales que obran el bien.
13.188.70
नीलषण्डप्रमोक्षेण अणावास्यां तिलोदकैः ।
वर्षासु दीपकैश्चैव पितॄणामनृणो भवेत् ॥ १३.१८८.७० ॥
Liberando un toro oscuro, ofreciendo sésamo y agua en el día de luna nueva, y encendiendo lámparas en las estaciones lluviosas, el hombre queda libre de la deuda con los antepasados.
13.188.71
अक्षयं निर्व्यलीकं च दानमेतन्महाफलम् ।
अस्माकं परितोषश्च अक्षयः परिकीर्त्यते ॥ १३.१८८.७१ ॥
Esta ofrenda es inagotable, sincera y de gran fruto; y nuestra satisfacción se declara inagotable.
13.188.72
श्रद्धधानाश्च ये मर्त्या आहरिष्यन्ति सन्ततिम् ।
दुर्गात्ते तारयिष्यन्ति नरकात्प्रपितामहान् ॥ १३.१८८.७२ ॥
Los mortales que, llenos de fe, traigan descendencia librarán a sus bisabuelos de la desdicha y del infierno.
13.188.73
पितॄणां भाषितं श्रुत्वा हृष्टरोमा तपोधनः ।
वृद्धगार्ग्यो महातेजास्तानेवं वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.१८८.७३ ॥
Al oír las palabras de los antepasados, el anciano Gārgya, rico en austeridad y de gran esplendor, con los pelos erizados, les habló así.
13.188.74
के गुणा नीलषण्डस्य प्रमुक्तस्य तपोधनाः ।
वर्षासु दीपदानेन तथैव च तिलोदकैः ॥ १३.१८८.७४ ॥
¿Cuáles son los méritos, oh ricos en austeridad, del toro azul liberado, y cuál es el fruto de ofrecer una lámpara en las estaciones lluviosas, y asimismo de ofrecer agua con sésamo?
13.188.75
नीलषण्डस्य लाङ्गूलं तोयमभ्युद्दरेद्यदि ।
षष्टिं वर्षसहस्राणि पितरस्तेन तर्पिताः ॥ १३.१८८.७५ ॥
Si la cola del toro azul salpica agua, con ello los antepasados quedan satisfechos durante sesenta mil años.
13.188.76
यस्तु शृङ्गगतं पङ्क्तं कूलादुद्धृत्य तिष्ठति ।
पितरस्तेन गच्छन्ति सोमलोकमसंशयम् ॥ १३.१८८.७६ ॥
Pero quien levanta la hilera situada sobre el cuerno desde la orilla y se mantiene en pie, por él los antepasados van sin duda al mundo lunar.
13.188.77
वर्षासु दीपदानेन शशीवच्छोभते नरः ।
तमोरूपं न तस्यास्ति दीपकं यः प्रयच्छति ॥ १३.१८८.७७ ॥
En las estaciones lluviosas, el hombre brilla como la luna por el don de una lámpara; quien ofrece una lámpara no tiene forma de oscuridad.
13.188.78
अमावास्यां तु ये मर्त्याः प्रयच्छन्ति तिलोदकम् ।
पात्रमौदुम्बरं गृह्य मधुमिश्रं तपोधन।
कृतं भवति तैः श्राद्धं सरहस्यं यथार्थवत् ॥ १३.१८८.७८ ॥
Pero los mortales que, en el día de luna nueva, toman un recipiente de madera de higuera y ofrecen agua con sésamo mezclada con miel, oh rico en austeridad, por ellos el śrāddha se realiza, con su secreto, correctamente.
13.188.79
हृष्टपुष्टमनास्तेषां प्रजा भवति नित्यदा ।
कुलवंशस्य वृद्धिस्तु पिण्डदस्य फलं भवेत्।
श्रद्दधानस्तु यः कुर्यात्पितॄणामनृणो भवेत् ॥ १३.१८८.७९ ॥
Su descendencia siempre estará contenta y robusta de ánimo. El crecimiento del linaje familiar es el fruto para quien ofrece el piṇḍa. Quien lo realiza con fe queda libre de la deuda con los antepasados.
13.188.80
एवमेव समुद्दिष्टः श्राद्धकालक्रमस्तथा ।
विधिः पात्रं फलं चैव यथावदनुकीर्तितम् ॥ १३.१८८.८० ॥
Así también se ha declarado el orden de los tiempos del śrāddha. La norma, el receptor adecuado y el fruto también han sido debidamente expuestos.