മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.188
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.188.1
जन्म मानुष्यकं प्राप्य कर्मक्षेत्रं सुदुर्लभम् ।
श्रेयोर्थिना दरिद्रेण किं कर्तव्यं पितामह ॥ १३.१८८.१ ॥
മനുഷ്യജന്മവും അതിദുർലഭമായ കർമ്മക്ഷേത്രവും ലഭിച്ചാൽ, ശ്രേയസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദരിദ്രൻ എന്തു ചെയ്യണം, പിതാമഹാ?
13.188.2
दानानामुत्तमं यच्च देयं यच्च यथायथा ।
मान्यान्पूज्यांश्च गाङ्गेय रहस्यं वक्तुमर्हसि ॥ १३.१८८.२ ॥
ഗാംഗേയാ, ദാനങ്ങളിൽ ഉത്തമമായത് ഏതാണ്, എന്ത് നൽകണം, മാന്യർക്കും പൂജ്യർക്കും എങ്ങനെ നൽകണം എന്ന രഹസ്യം അങ്ങ് പറയണം.
13.188.3
एवं पृष्टो नरेन्द्रेण पाण्डवेन यशस्विना ।
धर्माणां परमं गुह्यं भीष्मः प्रोवाच पार्थिवम् ॥ १३.१८८.३ ॥
യശസ്വിയായ പാണ്ഡവരാജാവ് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ, ഭീഷ്മൻ ധർമ്മങ്ങളിലെ പരമരഹസ്യം ആ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
13.188.4
शृणुष्वावहितो राजन्धर्मगुह्यानि भारत ।
यथाहि भगवान्व्यासः पुरा कथितवान्मयि ॥ १३.१८८.४ ॥
രാജാവേ, ഭാരതാ, ധർമ്മത്തിന്റെ ഗുഹ്യങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക; മുൻപ് ഭഗവാൻ വ്യാസൻ എന്നോട് പറഞ്ഞതുപോലെ.
13.188.5
देवगुह्यमिदं राजन्यमेनाक्लिष्टकर्मणा ।
नियमस्थेन युक्तेन तपसो महतः फलम् ॥ १३.१८८.५ ॥
രാജാവേ, ഇത് ദേവന്മാരുടെ രഹസ്യമാണ്. നിയമങ്ങളിൽ ഉറച്ച്, നിർമ്മലമായ കർമ്മം ചെയ്ത്, യുക്തനായവന് മഹത്തായ തപസ്സിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു.
13.188.6
येन यः प्रीयते देवः प्रीयन्ते पितरस्तथा ।
ऋषयः प्रमथाः श्रीश्च चित्रगुप्तो दिशां गजाः ॥ १३.१८८.६ ॥
ഏതുകൊണ്ട് ദേവൻ പ്രീതനാകുന്നുവോ, അതുകൊണ്ടുതന്നെ പിതൃക്കളും ഋഷികളും പ്രമഥന്മാരും ശ്രീയും ചിത്രഗുപ്തനും ദിക്കുകളിലെ ആനകളും പ്രീതരാകുന്നു.
13.188.7
ऋषिधर्मः स्मृतो यत्र सरहस्यो महाफलः ।
महादानफलं चैव सर्वयज्ञफलं तथा ॥ १३.१८८.७ ॥
രഹസ്യത്തോടുകൂടി പറയപ്പെട്ട ഋഷിധർമ്മം മഹാഫലം നൽകുന്നതാണ്; അത് മഹാദാനത്തിന്റെയും സർവയജ്ഞങ്ങളുടെയും ഫലമാണ്.
13.188.8
यश्चैतदेवं जानीयाज्ज्ञात्वा वा कुरुतेऽनघ ।
सदोषोऽदोषवांश्चेह तैर्गुणैः सह युज्यते ॥ १३.१८८.८ ॥
നിഷ്പാപനേ, ഇതിനെ ഇപ്രകാരം അറിയുന്നവനോ, അറിഞ്ഞ് ചെയ്യുന്നവനോ, ഇവിടെ ദോഷമുള്ളവനായാലും ദോഷരഹിതനായി ആ ഗുണങ്ങളോടു ചേരുന്നു.
13.188.9
दशसूनासमं चक्रं दशचक्रसमो ध्वजः ।
दशध्वजसमा वेश्या दशवेश्यासमो नृपः ॥ १३.१८८.९ ॥
പത്ത് കശാപ്പുശാലകൾക്കു തുല്യമാണ് ഒരു ചക്രം; പത്ത് ചക്രങ്ങൾക്കു തുല്യമാണ് ഒരു കൊടി; പത്ത് കൊടികൾക്കു തുല്യയാണ് വേശ്യ; പത്ത് വേശ്യമാർക്കു തുല്യനാണ് രാജാവ്.
13.188.10
अर्घेनैतानि सर्वाणि नृपतिः कथ्यतेऽधिकः ।
त्रिवर्गसहितं शास्त्रं पवित्रं पुण्यलक्षणम् ॥ १३.१८८.१० ॥
ഇവയെല്ലാം കണക്കിലെടുത്താൽ രാജാവ് കൂടുതലുള്ളവനെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; ത്രിവർഗ്ഗസഹിതമായ ശാസ്ത്രം പവിത്രവും പുണ്യലക്ഷണമുള്ളതുമാണ്.
13.188.11
धर्मिव्याकरणं पुण्यं रहस्यश्रवणं महत् ।
श्रोतव्यं धर्मसंयुक्तं विहितं त्रिदशैः स्वयम् ॥ १३.१८८.११ ॥
ധർമ്മവ്യാഖ്യാനം പുണ്യമാണ്; രഹസ്യശ്രവണം മഹത്തരമാണ്; ധർമ്മസംയുക്തമായത് കേൾക്കേണ്ടതാണ്, അത് ദേവന്മാർതന്നെ വിധിച്ചതാണ്.
13.188.12
पितॄणां यत्र गुह्यानि प्रोच्यन्ते श्राद्धकर्मणि ।
देवतानां च सर्वेषां रहस्यं कथ्यतेऽखिलम् ॥ १३.१८८.१२ ॥
ശ്രാദ്ധകർമ്മത്തിൽ പിതൃക്കളുടെ ഗുഹ്യരഹസ്യങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നിടത്ത്, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും സമ്പൂർണ്ണ രഹസ്യവും പറയപ്പെടുന്നു.
13.188.13
ऋषिधर्मः स्मृतो यत्र सरहस्यो महाफलः ।
महायज्ञफलं चैव सर्वदानफलं तथा ॥ १३.१८८.१३ ॥
രഹസ്യത്തോടുകൂടിയ ഋഷിധർമ്മം എവിടെ പറയപ്പെട്ടുവോ, അത് മഹാഫലം നൽകുന്നു; മഹായജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലവും സർവദാനങ്ങളുടെ ഫലവും അവിടെ (പറയപ്പെടുന്നു).
13.188.14
ये पठन्ति सदा मर्त्या येषां चैवोपतिष्ठति ।
श्रुत्वा च फलमाचष्टे स्वयं नारायणः प्रभुः ॥ १३.१८८.१४ ॥
ആരാണോ എപ്പോഴും ഇത് പഠിക്കുന്നത്, ആരുടെ അടുത്താണോ ഇത് നിലകൊള്ളുന്നത്, അവരുടെ ഫലം കേട്ട് പ്രഭുവായ നാരായണൻ തന്നെ അത് പറയുന്നു.
13.188.15
गवां फलं तीर्थफलं यज्ञानां चैव यत्फलम् ।
एतत्फलमवाप्नोति यो नरोऽतिथिपूजकः ॥ १३.१८८.१५ ॥
പശുക്കളുടെ ഫലവും തീർത്ഥയാത്രയുടെ ഫലവും യജ്ഞങ്ങളുടെ ഫലവും; ഈ ഫലം അതിഥിപൂജകനായ മനുഷ്യൻ നേടുന്നു.
13.188.16
श्रोतारः श्रद्धधानाश्च येषां शुद्धं च मानसम् ।
तेषां व्यक्तं जिता लोकाः श्रद्दधानेन साधुना ॥ १३.१८८.१६ ॥
ശ്രദ്ധയുള്ള ശ്രോതാക്കളും ശുദ്ധമനസ്സുള്ളവരും — അവർക്ക് ശ്രദ്ധയുള്ള സജ്ജനത്താൽ ലോകങ്ങൾ തീർച്ചയായും ജയിക്കപ്പെട്ടു.
13.188.17
मुच्यते किल्बिषाच्चैव न स पापेन लिप्यते ।
धर्मं च लभते नित्यं प्रेत्य लोकगतो नरः ॥ १३.१८८.१७ ॥
അവൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകുന്നു; പാപത്താൽ മലിനനാകുന്നില്ല. മരണശേഷം ലോകം പ്രാപിച്ച ആ മനുഷ്യൻ എന്നും ധർമ്മം നേടുന്നു.
13.188.18
कस्यचित्त्वथ कालस्य देवदूतो यदृच्छया ।
स्थितो ह्यन्तर्हितो भूत्वा पर्यभाषत वासवम् ॥ १३.१८८.१८ ॥
ഒരു കാലത്ത് ദേവദൂതൻ ഒരാൾ തന്റെ ഇച്ഛയാൽ മറഞ്ഞുനിന്ന് വാസവനോട് (ഇന്ദ്രനോട്) സംസാരിച്ചു.
13.188.19
यो तौ कामगुणोपेतावश्विनौ भिषजां वरौ ।
आज्ञयाऽहं तयोः प्राप्तः सनरान्पितृदैवतान् ॥ १३.१८८.१९ ॥
ആഗ്രഹഗുണങ്ങളോടുകൂടിയ, വൈദ്യന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ആ രണ്ട് അശ്വിനികളുടെ കല്പനയാൽ ഞാൻ മനുഷ്യരോടും പിതൃദേവതകളോടുംകൂടി അവരുടെ അടുത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു.
13.188.20
कस्माद्धि मैथुनं श्राद्धे दातुर्भोक्तुश्च वर्जितम् ।
केमर्थं च त्रयः पिण्डाः प्रविभक्ताः पृथक्पृथक् ॥ १३.१८८.२० ॥
ശ്രാദ്ധത്തിൽ ദാതാവിനും ഭോക്താവിനും മൈഥുനം എന്തുകൊണ്ട് വർജ്യമായി? മൂന്ന് പിണ്ഡങ്ങൾ എന്ത് ഉദ്ദേശ്യത്തിനായി വെവ്വേറെ വിഭജിക്കപ്പെട്ടു?
13.188.21
प्रथमः कस्य दातव्यो मध्यमः क्व च गच्छति ।
उत्तरश्च स्मृतः कस्य एतदिच्छामि वेदितुम् ॥ १३.१८८.२१ ॥
ആദ്യത്തെ പിണ്ഡം ആർക്ക് നൽകണം? മധ്യത്തേത് എവിടേക്ക് പോകുന്നു? അവസാനത്തേത് ആരുടേതെന്ന് പറയപ്പെട്ടു? ഇത് അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.188.22
श्रद्दधानेन दूतेन भाषितं धर्मसंहितम् ।
पूर्वस्थास्त्रिदशाः सर्वे पितरः पूज्य खेचरम् ॥ १३.१८८.२२ ॥
ശ്രദ്ധയുള്ള ദൂതൻ പറഞ്ഞ ധർമ്മസംഹിതമായ വാക്യമാണിത്. മുന്നിൽ നിന്നിരുന്ന ദേവന്മാരും പിതൃക്കളും എല്ലാവരും ആകാശസഞ്ചാരിയെ പൂജിച്ചു.
13.188.23
स्वागतं तेऽस्तु भद्रं ते श्रूयतां खेचरोत्तम ।
गूढार्थः परमः प्रश्नो भवता समुदीरितः ॥ १३.१८८.२३ ॥
നിങ്ങൾക്ക് സ്വാഗതം, നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ. ആകാശസഞ്ചാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, കേൾക്കുക — നിങ്ങൾ ഗൂഢാർത്ഥമുള്ള പരമപ്രശ്നം ഉന്നയിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.188.24
श्राद्धं दत्त्वा च भुक्त्वा च पुरुषो यः स्त्रियं व्रजेत् ।
पितरस्तस्य तं मासं तस्मिन्रेतसि शेरते ॥ १३.१८८.२४ ॥
ശ്രാദ്ധം നൽകി ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം ഏത് പുരുഷൻ സ്ത്രീയെ സമീപിക്കുന്നുവോ, അവന്റെ പിതൃക്കൾ ആ മാസം മുഴുവൻ ആ രേതസ്സിൽത്തന്നെ ശയിക്കുന്നു.
13.188.25
प्रविभागं तु पिण्डानां प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः ।
पिण्डो ह्यधस्ताद्गच्छंस्तु अप आविश्य भावयेत् ॥ १३.१८८.२५ ॥
പിണ്ഡങ്ങളുടെ വിഭജനം ക്രമപ്രകാരം ഞാൻ പറയാം. താഴോട്ടു പോകുന്ന പിണ്ഡം വെള്ളത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അതിനെ ഭാവനചെയ്യണം.
13.188.26
पिण्डं तु मध्यमं तत्र पत्नीत्वेका समश्नुते ।
पिण्डस्तृतीयो यस्तेषां तं दद्याज्जातवेदसि।
एष श्राद्धविधिः प्रोक्तो यथा धर्मो न लुप्यते ॥ १३.१८८.२६ ॥
മധ്യത്തിലെ പിണ്ഡം അവിടെ ഭാര്യ ഒരുവൾ മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്നു. അവരുടെ മൂന്നാമത്തെ പിണ്ഡം അഗ്നിയിൽ സമർപ്പിക്കണം. ധർമ്മം നശിക്കാതിരിക്കാൻ ഈ ശ്രാദ്ധവിധി പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.188.27
पितरस्तस्य तुष्यन्ति प्रहृष्टमनसः सदा ।
प्रजा विवर्धते चास्य अक्षयं चोपतिष्ठति ॥ १३.१८८.२७ ॥
അവന്റെ പിതൃക്കൾ എപ്പോഴും സന്തുഷ്ടമനസ്സോടെ പ്രീതരാകുന്നു. അവന്റെ സന്തതി വളരുന്നു; അക്ഷയമായ ഫലം അവനെ പ്രാപിക്കുന്നു.
13.188.28
आनुपूर्व्येण पिण्डानां प्रविभागः पृथक्पृथक् ।
पितॄणां त्रिषु सर्वेषां निरुक्तं कथितं त्वया ॥ १३.१८८.२८ ॥
പിണ്ഡങ്ങളുടെ വിഭജനം ക്രമപ്രകാരം, ഓരോ പിതൃവിനും വെവ്വേറെ, മൂന്നിലും, എല്ലാവർക്കുമായി നിങ്ങൾ വിവരിച്ചു.
13.188.29
एकः समुद्धृतः पिण्डो ह्यधस्तात्कस्य गच्छति ।
कं वा प्रीणयते देवं कथं तारयते पितॄन् ॥ १३.१८८.२९ ॥
ഉയർത്തപ്പെട്ട ഒരു പിണ്ഡം താഴോട്ട് ആരുടെ അടുത്തേക്ക് പോകുന്നു? അത് ഏത് ദേവനെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുന്നു, പിതൃക്കളെ എങ്ങനെ കരയ്ക്കെത്തിക്കുന്നു?
13.188.30
मध्यमं तु तदा पत्नी भुङ्क्तेऽनुज्ञातमेव हि ।
किमर्थं पितरस्तस्य कव्यमेव च भुञ्जते ॥ १३.१८८.३० ॥
എന്നാൽ നടുവിലെ പിണ്ഡം അപ്പോൾ ഭാര്യ ഭക്ഷിക്കുന്നു; അത് അനുവദിക്കപ്പെട്ടതുതന്നെ. പിന്നെ അവന്റെ കവ്യം പിതൃക്കൾ എന്തിനാണ് ഭക്ഷിക്കുന്നത്?
13.188.31
अत्र यस्त्वन्तिमः पिण्डो गच्छते जातवेदसम् ।
भवते का गतिस्तस्य कं वा समनुगच्छति ॥ १३.१८८.३१ ॥
ഇവിടെ അവസാനത്തെ പിണ്ഡം ജാതവേദസനായ അഗ്നിയിലേക്കു പോകുന്നു; അതിന്റെ ഗതി എന്താണ്, അത് ആരെ അനുഗമിക്കുന്നു?
13.188.32
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं पिण्डेषु त्रिषु या गतिः ।
फलं वृत्तिं च मार्गं च यश्चैनं प्रतिपद्यते ॥ १३.१८८.३२ ॥
മൂന്ന് പിണ്ഡങ്ങളിൽ ഏതിന് എന്ത് ഗതി, അവയുടെ ഫലം, മാർഗം, വൃത്തി, ഇതിനെ ആർ പ്രാപിക്കുന്നു എന്നിവ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.188.33
सुमहानेष प्रश्नो वै यस्त्वया समुदीरितः ।
रहस्यमद्भुतं चापि पृष्टाः स्म गगनेचर ॥ १३.१८८.३३ ॥
ആകാശചാരിയേ, നീ ചോദിച്ച ഈ ചോദ്യം വളരെ ഗഹനമാണ്; ഇത് അദ്ഭുതകരമായ രഹസ്യമാണ്, ഞങ്ങളോടും ഇതിനെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.188.34
एतदेव प्रशंसन्ति देवाश्च मुनयस्तथा ।
तेऽप्येवं नाभिजानन्ति पितृकार्यविनिश्चयम्।
वर्जयित्वा महात्मानं चिरजीविनमुत्तमम् ॥ १३.१८८.३४ ॥
ദേവന്മാരും മുനിമാരും ഇതിനെത്തന്നെ പ്രശംസിക്കുന്നു; എന്നാൽ അവരും പിതൃകർമ്മത്തിന്റെ തീർപ്പ് ഇങ്ങനെ അറിയുന്നില്ല — ആ മഹാത്മാവും ചിരജീവിയും ഉത്തമനുമല്ലാതെ.
13.188.35
पितृभक्तस्तु यो विप्रो वलब्धो महायशाः ।
त्रयाणामपि पिण्डानां श्रुत्वा भगवतो गतिम् ॥ १३.१८८.३५ ॥
പിതൃഭക്തനും മഹായശസ്വിയുമായ ബ്രാഹ്മണൻ, ഭഗവാന്റെ മൂന്ന് പിണ്ഡങ്ങളുടെ ഗതി കേട്ടിട്ട് (അത് പ്രാപിക്കുന്നു).
13.188.36
देवदूतेन यः पृष्टः श्राद्धस्य विदिनिश्चयः ।
गतिं त्रयाणां पिण्डानां शृणुष्वावहितो मम ॥ १३.१८८.३६ ॥
ദേവദൂതൻ ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ നിശ്ചയജ്ഞാനം ആരോടു ചോദിച്ചുവോ, ആ മൂന്ന് പിണ്ഡങ്ങളുടെ ഗതി ഞാൻ പറയുന്നത് ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.
13.188.37
अपो गच्छति यो ह्यत्र शशिनं ह्येष प्रीणयेत् ।
शशी प्रीणयते देवान्पितॄंश्चैव महामते ॥ १३.१८८.३७ ॥
ഇവിടെ ഏത് വെള്ളം ഒഴുകുന്നുവോ അത് തീർച്ചയായും ചന്ദ്രനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തും. ഹേ മഹാമതേ, ചന്ദ്രൻ ദേവന്മാരെയും പിതൃക്കളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
13.188.38
भुङ्क्ते तु पत्नीं यं चैषामनुज्ञाता तु मध्यमम् ।
पुत्रकामाय पुत्रं तु प्रयच्छन्ति पितामहाः ॥ १३.१८८.३८ ॥
ഇവയിൽ മധ്യമ പിണ്ഡം അനുമതി വാങ്ങി ഭക്ഷിക്കുന്ന ഭാര്യയ്ക്ക്, പുത്രകാമനായവന് പിതാമഹന്മാർ പുത്രനെ നൽകുന്നു.
13.188.39
हव्यवाहे तु यः पिण्डो दीयते तन्निबोध मे ।
पितरस्तेन तृप्यन्ति प्रीताः कामान्दिशन्ति च।
एतत्ते कथितं सर्वं त्रिषु पिण्डेषु या गतिः ॥ १३.१८८.३९ ॥
ഹവ്യവാഹനായ അഗ്നിയിൽ നൽകുന്ന പിണ്ഡത്തെക്കുറിച്ച് എന്നിൽനിന്ന് കേൾക്കുക. അതിനാൽ പിതൃക്കൾ തൃപ്തരായി, സന്തോഷത്തോടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നു. മൂന്ന് പിണ്ഡങ്ങളുടെയും ഗതി മുഴുവൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
13.188.40
ऋत्विग्यो यजमानस्य पितृत्वमनुगच्छति ।
तस्मिन्नहनि मन्यन्ते परिहार्यं हि मैथुनम् ॥ १३.१८८.४० ॥
യജമാനന്റെ ഋത്വിക്ക് പിതൃത്വം പ്രാപിക്കുന്നു. ആ ദിവസം മൈഥുനം വർജ്ജിക്കേണ്ടതാണെന്ന് അവർ കരുതുന്നു.
13.188.41
शुचिना तु सदा श्राद्धं भोक्तव्यं खेचरोत्तम ।
ये मया कथिता दोषास्ते तथा स्युर्न चान्यथा ॥ १३.१८८.४१ ॥
ഹേ ഖേചരോത്തമാ, ശുചിയായവൻ എപ്പോഴും ശ്രാദ്ധഭോജനം കഴിക്കണം. ഞാൻ പറഞ്ഞ ദോഷങ്ങൾ അങ്ങനെതന്നെ ഭവിക്കും, അല്ലാതെയല്ല.
13.188.42
तस्मात्स्नातः शुचिः क्षान्तः श्राद्धं भुञ्जीत वै द्विजः ।
प्रजा विवर्दते चास्य चश्चैवं सम्प्रयच्छति ॥ १३.१८८.४२ ॥
അതിനാൽ കുളിച്ച്, ശുചിയായി, ക്ഷമയോടെ ദ്വിജൻ ശ്രാദ്ധഭോജനം കഴിക്കണം. അതിലൂടെ അവന്റെ സന്തതി വർദ്ധിക്കുന്നു, അവനും നൽകുന്നു.
13.188.43
ततो विद्युत्प्रभो नाम ऋषिराह महातपाः ।
आदित्यतेजसा तस्य तुल्यं रूपं प्रकाशते ॥ १३.१८८.४३ ॥
അപ്പോൾ മഹാതപസ്വിയായ വിദ്യുത്പ്രഭൻ എന്ന ഋഷി പറഞ്ഞു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രൂപം സൂര്യതേജസ്സിനു തുല്യമായി പ്രകാശിച്ചു.
13.188.44
स च धर्मरहस्यानि श्रुत्वा शक्रमथाब्रवीत् ॥ १३.१८८.४४ ॥
അദ്ദേഹം ധർമ്മരഹസ്യങ്ങൾ കേട്ടശേഷം ശക്രനോട് പറഞ്ഞു.
13.188.45
तिर्यग्योनिगतान्सत्वान्मर्त्या हिंसन्ति मोहिताः ।
कीटान्पिपीलिकान्सर्पान्मेषान्समृगपक्षिणः।
किल्बिषं सुबहु प्राप्ताः किंस्विदेषां प्रतिक्रिया ॥ १३.१८८.४५ ॥
മോഹിതരായ മനുഷ്യർ തിര്യഗ്യോനിയിലെ ജീവികളെ — പുഴുക്കൾ, ഉറുമ്പുകൾ, പാമ്പുകൾ, ആടുകൾ, മാൻ, പക്ഷികൾ — ഹിംസിക്കുന്നു. ഇതിനാൽ വലിയ പാപം നേടിയവർക്ക് പ്രായശ്ചിത്തം എന്ത്?
13.188.46
ततो देवगणाः सर्वे ऋषयश्च तपोधनाः ।
पितरश्च महाभागाः पूजयन्ति स्म तं मुनिम् ॥ १३.१८८.४६ ॥
അപ്പോൾ എല്ലാ ദേവഗണങ്ങളും തപോധനരായ ഋഷിമാരും മഹാഭാഗ്യവാന്മാരായ പിതൃക്കളും ആ മുനിയെ പൂജിച്ചു.
13.188.47
कुरुक्षेत्रं गयां गङ्गां प्रभासं पुष्कराणि च ।
एतानि मनसा ध्यात्वा अवगाहेत्ततो जलम्।
तथा मुच्यति पापेनि राहुणा चन्द्रमा यथा ॥ १३.१८८.४७ ॥
കുരുക്ഷേത്രം, ഗയ, ഗംഗ, പ്രഭാസം, പുഷ്കരങ്ങൾ എന്നിവയെ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ചശേഷം വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ രാഹുവിൽനിന്ന് ചന്ദ്രൻ മോചിതനാകുന്നതുപോലെ അവൻ പാപത്തിൽനിന്ന് മുക്തനാകുന്നു.
13.188.48
त्र्यहं स्नातः स भवति निराहारश्च वर्तते ।
स्पृशते यो गवां पृष्ठं वालधिं च नमस्यति ॥ १३.१८८.४८ ॥
മൂന്നു ദിവസം സ്നാനം ചെയ്ത് ഉപവസിക്കുന്നവൻ ആകുന്നു; പശുവിന്റെ പുറം തൊടുകയും അതിന്റെ വാലിനെ വന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനും.
13.188.49
ततो विद्युत्प्रभो वाक्यमभ्यभाषत वासवम् ।
अयं सूक्ष्मतरो धर्मस्तं निबोध शतक्रतो ॥ १३.१८८.४९ ॥
പിന്നെ വിദ്യുത്പ്രഭൻ വാസവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: ഈ ധർമ്മം കൂടുതൽ സൂക്ഷ്മമാണ്; അത് അറിയുക, ഓ ശതക്രതോ.
13.188.50
घृष्टो वटकषायेणि अनुलिप्तः प्रियङ्गुणा ।
क्षीरेण षष्टिकान्भुक्त्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते ॥ १३.१८८.५० ॥
ആൽമരക്കഷായം തേച്ച്, പ്രിയങ്ഗു ലേപനം പൂശി, പാലോടൊപ്പം ഷഷ്ടികം അരി ഭക്ഷിച്ചാൽ മനുഷ്യൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽനിന്നും മോചിതനാകുന്നു.
13.188.51
श्रूयतां चापरं गुह्यं रहस्यमृषिचिन्तितम् ।
श्रुतं मे भाषमाणस्य स्थाणोः स्थाने बृहस्पतेः।
रुद्रेण सह देवेश तन्निबोध शचीपते ॥ १३.१८८.५१ ॥
ഋഷികൾ ചിന്തിച്ച മറ്റൊരു ഗുഹ്യരഹസ്യം കേൾക്കുക. സ്ഥാണുവിന്റെ (ശിവന്റെ) സ്ഥാനത്ത് ബൃഹസ്പതി സംസാരിക്കുമ്പോൾ രുദ്രനോടൊപ്പം ഞാൻ കേട്ടത് അറിയുക, ഓ ദേവേശാ, ഓ ശചീപതേ.
13.188.52
पर्वतारोहणं कृत्वा एकपादो विभावसुम् ।
निरीक्षेत निराहार ऊर्ध्वबाहुः कृताञ्जलिः।
तपसा महता युक्त उपवासफलं लभेत् ॥ १३.१८८.५२ ॥
പർവതാരോഹണം ചെയ്ത്, ഒറ്റക്കാലിൽ നിന്ന്, അഗ്നിയെ നോക്കി, ആഹാരമില്ലാതെ, കൈകൾ ഉയർത്തി, അഞ്ജലി ചെയ്ത്; മഹത്തായ തപസ്സോടു കൂടിയവൻ ഉപവാസഫലം നേടും.
13.188.53
रश्मिभिस्तापितोऽर्कस्य सर्वपापमपोहति ।
ग्रीष्मकालेऽथवा शीते एवं पापमपोहति ॥ १३.१८८.५३ ॥
സൂര്യരശ്മികളാൽ തപിക്കപ്പെട്ടവൻ സകല പാപങ്ങളെയും അകറ്റുന്നു; വേനൽക്കാലത്തോ ശൈത്യത്തിലോ ഇങ്ങനെ തന്നെ പാപം നീങ്ങുന്നു.
13.188.54
ततः पापात्प्रमुक्तस्य द्युतिर्भवति शाश्वती ।
तेजसा सूर्यवद्दीप्तो भ्राजते सोमवत्पनः
मध्ये त्रिदशवर्गस्य देवराजः शतक्रतुः। ॥ १३.१८८.५४ ॥
പാപത്തിൽനിന്ന് മോചിതനായവന് ശാശ്വതമായ ദീപ്തി ഉണ്ടാകുന്നു; സൂര്യനെപ്പോലെ തേജസ്സാൽ ജ്വലിച്ച് ചന്ദ്രനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു; ദേവവൃന്ദത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ ദേവരാജനായ ശതക്രതുവിനെപ്പോലെ ആകുന്നു.
13.188.55
उवाच मधुरं वाक्यं बृहस्पतिमनुत्तमम् ॥ १३.१८८.५५ ॥
അദ്ദേഹം ഉത്തമനായ ബൃഹസ്പതിയോട് മധുരവാക്യം പറഞ്ഞു.
13.188.56
धर्मगुह्यं तु भगवन्मानुषाणां सुखावहम् ।
सरहस्याश्च ये दोषास्तान्यथावदुदीरथ ॥ १३.१८८.५६ ॥
ഭഗവാനേ, മനുഷ്യർക്ക് സുഖം നൽകുന്ന ധർമ്മരഹസ്യവും രഹസ്യദോഷങ്ങളും യഥാവിധി പറഞ്ഞാലും.
13.188.57
प्रतिमेहन्ति ये सूर्यमनिलं द्विषते च ये ।
हव्यवाहे प्रदीप्ते च समिधं ये न जुह्वति ॥ १३.१८८.५७ ॥
സൂര്യനെതിരെ മൂത്രമൊഴിക്കുന്നവരും വായുവിനെ ദ്വേഷിക്കുന്നവരും ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ സമിത് അർപ്പിക്കാത്തവരും—
13.188.58
बालवत्सां च ये धेनुं दुहन्ति क्षीरकारणात् ।
तेषां दोषान्प्रवक्ष्यामि तान्निबोध शचीपते ॥ १३.१८८.५८ ॥
കിടാവുള്ള പശുവിനെ പാലിനായി കറക്കുന്നവരുടെ ദോഷങ്ങൾ ഞാൻ പറയാം; ശചീപതേ, അവ അറിഞ്ഞാലും.
13.188.59
भानुमाननिलश्चैव हव्यवाहश्च वासव ।
लोकानां मातरश्चैव गावः सृष्टाः स्वयंभुवा ॥ १३.१८८.५९ ॥
വാസവാ, സൂര്യനും വായുവും ഹവ്യവാഹനായ അഗ്നിയും പശുക്കളും—ഇവ ലോകങ്ങളുടെ മാതാക്കളാണ്; സ്വയംഭൂ ഇവയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
13.188.60
लोकांस्तारयितुं शक्ता मर्त्येष्वेतेषु देवताः ।
सर्वे भवन्तः शृणिवन्तु एकैकं धर्मनिश्चयम् ॥ १३.१८८.६० ॥
മർത്യരിൽ ഈ ദേവതകൾ ലോകങ്ങളെ കരകയറ്റാൻ ശക്തരാണ്; നിങ്ങളെല്ലാവരും ഓരോ ധർമ്മനിശ്ചയവും കേൾക്കട്ടെ.
13.188.61
वर्षाणि षडशीतिं तु दुर्वृत्ताः कुलपांसनाः ।
स्त्रियः सर्वाश्च दुर्वृत्ताः प्रतिमेहन्ति या रविम् ॥ १३.१८८.६१ ॥
എൺപത്താറു വർഷം ആ ദുരാചാരികളും കുലത്തെ അപമാനിക്കുന്നവരും സൂര്യനെതിരെ മൂത്രമൊഴിക്കുന്ന എല്ലാ ദുരാചാരിണികളായ സ്ത്രീകളും (ഫലം അനുഭവിക്കും).
13.188.62
अनिलद्वेषिणः शक्र गर्भस्था च्यवते प्रजा ।
हव्यवाहस्य दीप्तस्य समिधं ये न जुह्वति।
अग्निकार्येषु वै तेषां हव्यं नाश्नाति पावकः ॥ १३.१८८.६२ ॥
ഓ ശക്ര, വായുവിനോട് വിരോധമുള്ളവരുടെ ഗർഭസ്ഥ സന്താനം വീഴുന്നു. ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ സമിധ അർപ്പിക്കാത്തവരുടെ അഗ്നികർമ്മങ്ങളിൽ പാവകൻ അവരുടെ ഹവ്യം സ്വീകരിക്കുന്നില്ല.
13.188.63
क्षीरं तु बालवत्सानां ये पिबन्तीह मानवाः ।
न तेषां क्षीरपाः केचिज्जायन्ते कुलवर्धनाः ॥ १३.१८८.६३ ॥
ഇവിടെ ഇളം കിടാങ്ങളുടെ പാൽ കുടിക്കുന്ന മനുഷ്യർക്ക് കുലം വളർത്തുന്ന, പാൽ കുടിക്കുന്ന ഒരു സന്താനവും ജനിക്കുന്നില്ല.
13.188.64
प्रजाक्षयेण युज्यन्ते कुलवंशक्षयेण च ।
एवमेतत्पुरा दृष्टं कुलवृद्धैर्द्विजातिभिः ॥ १३.१८८.६४ ॥
സന്താനനാശത്താലും കുലവംശനാശത്താലും അവർ ബന്ധിക്കപ്പെടുന്നു. പണ്ട് കുലവൃദ്ധരായ ദ്വിജന്മാർ ഇങ്ങനെ തന്നെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
13.188.65
तस्माद्वर्ज्यानि वर्ज्यानि कार्यं कार्यं च नित्यशः ।
भूतिकामेनि मर्त्येन सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ १३.१८८.६५ ॥
അതിനാൽ ഒഴിവാക്കേണ്ടവ എപ്പോഴും ഒഴിവാക്കണം, ചെയ്യേണ്ടവ എപ്പോഴും ചെയ്യണം. ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്ന മനുഷ്യന് ഇതാണ് സത്യം, നിന്നോട് ഞാൻ ഇതു പറയുന്നു.
13.188.66
ततः सर्वा महाभाग देवताः समरुद्गणाः ।
ऋषयश्च महाभागाः पृच्छन्ति स्म पितॄंस्ततः ॥ १३.१८८.६६ ॥
അപ്പോൾ, ഓ മഹാഭാഗ, മരുദ്ഗണങ്ങളോടൊപ്പം എല്ലാ ദേവതകളും മഹാഭാഗരായ ഋഷിമാരും പിതൃക്കളോട് ചോദിച്ചു.
13.188.67
पितरः केन तुष्यन्ति मर्त्यानामल्पचेतसाम् ।
अक्षयं च कथं दानं भवेच्चैवौर्ध्वदेहिकम् ॥ १३.१८८.६७ ॥
അല്പബുദ്ധികളായ മനുഷ്യരാൽ പിതൃക്കൾ എങ്ങനെ സന്തുഷ്ടരാകുന്നു? ഊർധ്വദൈഹിക ദാനം അക്ഷയമായിത്തീരുന്നത് എങ്ങനെ?
13.188.68
आनृण्यं वा कथं मर्त्या गच्छेयुः केन कर्मणा ।
एतदिच्छामहे श्रोतुं परं कौतूहलं हि नः ॥ १३.१८८.६८ ॥
മനുഷ്യർ ഏത് കർമ്മത്താൽ, എങ്ങനെ ഋണമുക്തരാകും? ഇത് കേൾക്കാൻ ഞങ്ങൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഞങ്ങൾക്ക് വലിയ കൗതുകമുണ്ട്.
13.188.69
न्यायतो वै महाभागाः संशयः समुदाहृतः ।
श्रूयतां येन तुष्यामो मर्त्यानां साधुकर्मणाम् ॥ १३.१८८.६९ ॥
ഹേ മഹാഭാഗന്മാരേ, ന്യായപ്രകാരം ഈ സംശയം ഉന്നയിക്കപ്പെട്ടു. സത്കർമ്മികളായ മനുഷ്യരാൽ ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ സന്തുഷ്ടരാകുന്നു എന്നത് കേൾക്കുക.
13.188.70
नीलषण्डप्रमोक्षेण अणावास्यां तिलोदकैः ।
वर्षासु दीपकैश्चैव पितॄणामनृणो भवेत् ॥ १३.१८८.७० ॥
നീലവൃഷഭത്തെ വിട്ടയക്കുന്നതിനാലും അമാവാസിയിൽ എള്ളും ജലവും നൽകുന്നതിനാലും മഴക്കാലങ്ങളിൽ ദീപങ്ങളാലും പിതൃക്കളുടെ ഋണത്തിൽ നിന്ന് മുക്തനാകും.
13.188.71
अक्षयं निर्व्यलीकं च दानमेतन्महाफलम् ।
अस्माकं परितोषश्च अक्षयः परिकीर्त्यते ॥ १३.१८८.७१ ॥
ഈ ദാനം അക്ഷയവും കപടമില്ലാത്തതും മഹാഫലദായകവുമാണ്. ഞങ്ങളുടെ സംതൃപ്തിയും അക്ഷയമെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു.
13.188.72
श्रद्धधानाश्च ये मर्त्या आहरिष्यन्ति सन्ततिम् ।
दुर्गात्ते तारयिष्यन्ति नरकात्प्रपितामहान् ॥ १३.१८८.७२ ॥
ശ്രദ്ധയുള്ള മനുഷ്യർ സന്തതിയെ കൊണ്ടുവരുന്നവരാകും; അവർ ദുർഗ്ഗതിയിൽ നിന്നും നരകത്തിൽ നിന്നും പ്രപിതാമഹന്മാരെ രക്ഷിക്കും.
13.188.73
पितॄणां भाषितं श्रुत्वा हृष्टरोमा तपोधनः ।
वृद्धगार्ग्यो महातेजास्तानेवं वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.१८८.७३ ॥
പിതൃക്കളുടെ വാക്ക് കേട്ട്, തപോധനനും മഹാതേജസ്വിയുമായ വൃദ്ധ ഗാർഗ്യൻ രോമാഞ്ചം കൊണ്ട് അവരോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
13.188.74
के गुणा नीलषण्डस्य प्रमुक्तस्य तपोधनाः ।
वर्षासु दीपदानेन तथैव च तिलोदकैः ॥ १३.१८८.७४ ॥
തപോധനരേ, വിട്ടയക്കപ്പെട്ട നീലഷണ്ഡന്റെ ഗുണങ്ങൾ എന്തെല്ലാം? വർഷകാലത്ത് ദീപദാനത്താലും എള്ളുവെള്ളത്താലും എന്തു ഫലം?
13.188.75
नीलषण्डस्य लाङ्गूलं तोयमभ्युद्दरेद्यदि ।
षष्टिं वर्षसहस्राणि पितरस्तेन तर्पिताः ॥ १३.१८८.७५ ॥
നീലഷണ്ഡന്റെ വാൽ വെള്ളം ഉയർത്തിത്തെറിപ്പിച്ചാൽ, അതിനാൽ പിതൃക്കൾ അറുപതിനായിരം വർഷം തൃപ്തരാകുന്നു.
13.188.76
यस्तु शृङ्गगतं पङ्क्तं कूलादुद्धृत्य तिष्ठति ।
पितरस्तेन गच्छन्ति सोमलोकमसंशयम् ॥ १३.१८८.७६ ॥
കൊമ്പിലുള്ള നിരയെ കരയിൽനിന്ന് ഉയർത്തി നിൽക്കുന്നവനാൽ പിതൃക്കൾ സംശയമില്ലാതെ സോമലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.
13.188.77
वर्षासु दीपदानेन शशीवच्छोभते नरः ।
तमोरूपं न तस्यास्ति दीपकं यः प्रयच्छति ॥ १३.१८८.७७ ॥
വർഷകാലത്ത് ദീപദാനത്താൽ മനുഷ്യൻ ചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു; ദീപം നൽകുന്നവനു അന്ധകാരരൂപം ഉണ്ടാകുന്നില്ല.
13.188.78
अमावास्यां तु ये मर्त्याः प्रयच्छन्ति तिलोदकम् ।
पात्रमौदुम्बरं गृह्य मधुमिश्रं तपोधन।
कृतं भवति तैः श्राद्धं सरहस्यं यथार्थवत् ॥ १३.१८८.७८ ॥
അമാവാസ്യയിൽ മനുഷ്യർ അത്തിമരപ്പാത്രമെടുത്ത് തേൻ ചേർത്ത എള്ളുവെള്ളം നൽകുന്നുവോ, തപോധനരേ, അവരാൽ രഹസ്യസഹിതം യഥാർത്ഥ ശ്രാദ്ധം നടന്നതായിത്തീരുന്നു.
13.188.79
हृष्टपुष्टमनास्तेषां प्रजा भवति नित्यदा ।
कुलवंशस्य वृद्धिस्तु पिण्डदस्य फलं भवेत्।
श्रद्दधानस्तु यः कुर्यात्पितॄणामनृणो भवेत् ॥ १३.१८८.७९ ॥
അവരുടെ സന്തതികൾ എപ്പോഴും സന്തുഷ്ടരും ആരോഗ്യവാന്മാരുമായിരിക്കും. കുലവംശത്തിന്റെ വളർച്ചയാണ് പിണ്ഡദാതാവിന്റെ ഫലം. ശ്രദ്ധയോടെ ചെയ്യുന്നവൻ പിതൃഋണത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
13.188.80
एवमेव समुद्दिष्टः श्राद्धकालक्रमस्तथा ।
विधिः पात्रं फलं चैव यथावदनुकीर्तितम् ॥ १३.१८८.८० ॥
ഇപ്രകാരം ശ്രാദ്ധത്തിന്റെ കാലക്രമവും പറയപ്പെട്ടു. വിധി, പാത്രം, ഫലം എന്നിവയും യഥാവിധി വിവരിക്കപ്പെട്ടു.