Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.190

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

13.190.1

सलिलस्याञ्जलिं पूर्णमक्षताश्च धृतोत्तराः ।
सोमस्योत्तिष्ठमानस्य तज्जलं चाक्षतांश्च तान् ॥ १३.१९०.१ ॥

ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਅੰਜਲੀ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ਤ, ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਹੋਏ; ਉੱਗਦੇ ਸੋਮ ਲਈ ਉਹ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਉਹ ਅਕਸ਼ਤ।

13.190.2

स्थितो ह्यभिमुखो मर्त्यः पौर्णमास्यां बलिं हरेत् ।
अग्निकार्यं कृतं तेन हुताश्चास्याग्नयस्त्रयः ॥ १३.१९०.२ ॥

ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਮਨੁੱਖ ਬਲੀ ਦੇਵੇ; ਉਸ ਨੇ ਅਗਨੀਕਾਰਜ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਤਿੰਨੇ ਅਗਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।

13.190.3

वनस्पतिं च यो हन्यादमावास्यामबुद्धिमान् ।
अपि ह्येकेन पत्रेण लिप्यते ब्रह्महत्यया ॥ १३.१९०.३ ॥

ਅਮਾਵਸ ਨੂੰ ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਬਨਸਪਤੀ ਨੂੰ ਵੱਢਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਕ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਵੀ ਬ੍ਰਹਮਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

13.190.4

दन्तकाष्ठं तु यः खादेदमावास्यामबुद्धिमान् ।
हिंसितश्चन्द्रमा पितरश्चोद्विजन्ति च ॥ १३.१९०.४ ॥

ਅਮਾਵਸ ਨੂੰ ਜੋ ਅਣਜਾਣ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਲੱਕੜੀ ਚਬਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਚੰਦਰਮਾ ਪੀੜਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਉਦਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

13.190.5

हव्यं न तस्य देवाश्च प्रतिगृह्णन्ति पर्वसु ।
कुप्यन्ते पितरश्चास्य कुले वंशोऽस्य हीयते ॥ १३.१९०.५ ॥

ਪਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਉਸਦਾ ਹਵਯ ਕਬੂਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ; ਪਿਤਰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਗੁੱਸੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਸਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਵੰਸ਼ ਘਟਦਾ ਹੈ।

13.190.6

प्रकीर्णं भाजनं यत्र भिन्नभाण्डमथासनम् ।
योषितश्चैव हन्यन्ते कश्मलोपहते गृहे ॥ १३.१९०.६ ॥

ਜਿੱਥੇ ਭਾਂਡੇ ਖਿੱਲਰੇ ਹੋਣ, ਟੁੱਟੇ ਭਾਂਡੇ ਅਤੇ ਆਸਨ ਹੋਣ, ਉੱਥੇ ਗੰਦਗੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

13.190.7

देवताः पितरश्चैव उत्सवे पर्वणीषु वा ।
निराशाः प्रतिगच्छन्ति कश्मलोपहताद्गृहात् ॥ १३.१९०.७ ॥

ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਜਾਂ ਪਰਵ ਦਿਨਾਂ ਉੱਤੇ ਕਸ਼ਮਲ ਨਾਲ ਦੂਸ਼ਿਤ ਘਰ ਤੋਂ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰ ਵੀ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

13.190.8

यस्तु संवत्सरं पूर्णं दद्याद्दीपं करञ्जके ।
सुवर्चलामूलहस्तः प्रजा तस्य विवर्धते ॥ १३.१९०.८ ॥

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਪੂਰਾ ਸਾਲ ਕਰੰਜਕ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਦੀਪ ਦਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੁਵਰਚਲਾ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਰੱਖੇ, ਉਸਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਧਦੀ ਹੈ।

13.190.9

आतीथ्यं सततं कुर्याद्दीपं दद्यात्प्रतिश्रये ।
वर्जयानो दिवास्वापं न च मांसानि भक्षयेत् ॥ १३.१९०.९ ॥

ਸਦਾ ਮਹਿਮਾਨ-ਨਵਾਜ਼ੀ ਕਰੇ, ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦੀਪ ਦਾਨ ਕਰੇ; ਦਿਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮਾਸ ਨਾ ਖਾਏ।

13.190.10

गोब्राह्मणं न हिंस्याच्च पुष्कराणि च कीर्तयेत् ।
एत श्रेष्ठतमो धर्मः सरहस्यो महाफलः ॥ १३.१९०.१० ॥

ਗਾਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰੇ। ਇਹ ਰਹੱਸ ਸਹਿਤ ਸਭ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਰਮ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ।

13.190.11

अपि क्रतुशतैरिष्ट्वा क्षयं गच्छति तद्धविः ।
न तु क्षीयन्ति ते धर्माः श्रद्दधानैः प्रयोजिताः ॥ १३.१९०.११ ॥

ਸੈਂਕੜੇ ਯੱਗ ਕਰਕੇ ਵੀ ਉਹ ਹਵਿ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਪਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਉਹ ਧਰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਖੀਣ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

13.190.12

इदं च परमं गुह्यं सरहस्यं निबोधत ।
श्राद्धकल्पे च दैवे च तैर्थिके पर्वणीषु च ॥ १३.१९०.१२ ॥

ਇਸ ਪਰਮ ਗੁਹਜ ਨੂੰ ਰਹੱਸ ਸਹਿਤ ਸਮਝੋ: ਸ਼ਰਾਧ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ, ਦੈਵ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ, ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਅਤੇ ਪਰਵ ਦਿਨਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ।

13.190.13

रजस्वला च या नारी श्वित्रिकाऽपुत्रिका च या ।
एताभिश्चक्षुषा दृष्टं हविर्नाश्नन्ति देवताः।
पितरश्च न तुष्यन्ति वर्षाण्यपि त्रयोदश ॥ १३.१९०.१३ ॥

ਰਜਸਵਲਾ ਇਸਤਰੀ, ਕੋੜ੍ਹ ਵਾਲੀ ਇਸਤਰੀ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰਹੀਣ ਇਸਤਰੀ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਹਵਿ ਦੇਵਤੇ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ; ਪਿਤਰ ਤੇਰਾਂ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਤੱਕ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।

13.190.14

शुक्लवासाः शुचिर्भूत्वा ब्राह्मणान्स्वस्ति वाचयेत् ।
कीर्तयेद्भारतं चैव तथा स्यादक्षयं हविः ॥ १३.१९०.१४ ॥

ਚਿੱਟੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਸਵਸਤੀ ਵਾਚਨ ਕਰਵਾਏ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰੇ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਵਿ ਅਕਸ਼ੈ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

13.190.15

भिन्नभाण्डं च खट्वां च कुक्कुटं शुनकं तथा ।
अप्रशस्तानि सर्वाणि यश्च वृक्षो गृहेरुहः ॥ १३.१९०.१५ ॥

ਟੁੱਟਿਆ ਭਾਂਡਾ, ਮੰਜਾ, ਕੁੱਕੜ, ਕੁੱਤਾ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਉੱਗਿਆ ਰੁੱਖ — ਇਹ ਸਭ ਅਸ਼ੁਭ ਹਨ।

13.190.16

भिन्नभाण्डे कलिं प्राहुः खट्वायां तु धनक्षयः ।
कुक्कुटे शुनके चैव हविर्नाश्नन्ति देवताः।
वृक्षमूले ध्रुवं सत्वं तस्माद्वृक्षं न रोपयेत् ॥ १३.१९०.१६ ॥

ਟੁੱਟੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਕਲੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਐਸਾ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਮੰਜੇ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕੁੱਕੜ ਅਤੇ ਕੁੱਤੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤੇ ਹਵਿ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ; ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਕੋਈ ਜੀਵ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਰੁੱਖ ਨਾ ਲਗਾਏ।

13.190.17

यो यजेदश्वमेधेन वाजपेयशतेन ह ।
अवाक्शिरा वा लम्बेत सत्रं वा स्फीतमाहरेत् ॥ १३.१९०.१७ ॥

ਜੋ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਅਤੇ ਸੌ ਵਾਜਪੇਯ ਯੱਗਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਉਲਟਾ ਲਟਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੱਤਰ ਕਰਦਾ ਹੈ —

13.190.18

न यस्य हृदयं शुद्धं नरकं स ध्रुवं व्रजेत् ।
तुल्यं यज्ञश्च सत्यं च हृदयस्य च शुद्धता ॥ १३.१९०.१८ ॥

ਜਿਸ ਦਾ ਹਿਰਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਉਹ ਜ਼ਰੂਰ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਯੱਗ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਬਰਾਬਰ ਹਨ।

13.190.19

शुद्धेन मनसा दत्त्वा सक्तुप्रस्थं द्विजातये ।
ब्रह्मलोकमनुप्राप्तः पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥ १३.१९०.१९ ॥

ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਵਿਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਸੱਤੂ ਦਾਨ ਕਰ ਕੇ (ਮਨੁੱਖ) ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਮਿਸਾਲ ਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ।