Mahābhārata · Adhyāya 13.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.193.1
ततस्त्वृषिगणाः सर्वे पितरश्च सदेवताः ।
अरुन्धतीं तपोवृद्धामपृच्छन्त समाहिताः ॥ १३.१९३.१ ॥
Entonces todos los grupos de sabios, junto con los antepasados y los dioses, con la mente recogida, interrogaron a Arundhatī, anciana en austeridad.
13.193.2
समानशीलां वीर्येण वसिष्ठस्य महात्मनः ।
त्वत्तो धर्मरहस्यानि श्रोतुमिच्छामहे वयम्।
यत्ते गुह्यतमं भद्रे तत्प्रभाषितुमर्हसि ॥ १३.१९३.२ ॥
Igual en carácter y poder al magnánimo Vasiṣṭha, oh afortunada, deseamos oír de ti los secretos del dharma. Debes exponer lo más secreto que posees.
13.193.3
तपोवृद्धिर्मया प्राप्ता भवतां स्मरणेन वै ।
भवतां च प्रसादेन धर्मान्वक्ष्यामि शाश्वतान् ॥ १३.१९३.३ ॥
Por vuestro recuerdo he alcanzado, en verdad, el aumento de la austeridad, y por vuestra gracia expondré los dharmas eternos.
13.193.4
सगुह्यान्सरहस्यांश्च ताञ्शृणुद्वमशेषतः ।
श्रद्दधाने प्रयोक्तव्या यस्य शुद्धं तथा मनः ॥ १३.१९३.४ ॥
Escuchad todas ellas por completo, junto con lo secreto y lo misterioso. Debe enseñarse a quien tiene fe y cuya mente es pura.
13.193.5
अश्रद्दधानो मानी च ब्रह्महा गुरुतल्पग ।
असम्भाष्या हि चत्वारो नैषां धर्मं प्रकाशयेत् ॥ १३.१९३.५ ॥
El carente de fe, el orgulloso, el matador de un brahmán y el profanador del lecho del maestro: a estos cuatro no se les ha de hablar, y el dharma no debe revelárseles.
13.193.6
अहन्यहनि यो दद्यात्कपिलां द्वादशीः समाः ।
मासिमासि च सत्रेण यो यजेत सदा नरः ॥ १३.१९३.६ ॥
El hombre que da cada día vacas kapilā durante doce años, y que cada mes realiza el sacrificio sattra —
13.193.7
गवां शतसहस्रं च यो दद्याज्ज्येष्ठपुष्करे ।
न तद्धर्मफलं तुल्यमतिथिर्यस्य तुष्यति ॥ १३.१९३.७ ॥
Quien dona cien mil vacas en Jyeṣṭhapuṣkara no obtiene un fruto de dharma igual al de aquel con cuyo servicio se complace un huésped.
13.193.8
श्रूयतां चापरो धर्मो मनुष्याणां सुखावहः ।
श्रद्दधानेन कर्तव्यः सरहस्यो महाफलः ॥ १३.१९३.८ ॥
Escucha ahora otro dharma que trae felicidad a los hombres. Debe realizarse con fe, junto con su enseñanza secreta; su fruto es grande.
13.193.9
कल्यमुत्थाय गोमध्ये गृह्य दर्भान्सहोदकान् ।
निषिञ्चेत गवां शृङ्गे मस्तकेन च तज्जलम्।
प्रतीच्छेत निराहारस्तस्यि धर्मफलं शृणु ॥ १३.१९३.९ ॥
Levantándose al alba, tomando hierba darbha junto con agua entre las vacas, debe rociar agua sobre el cuerno de una vaca y recibir esa agua sobre la cabeza, en ayunas. Escucha ahora el fruto de dharma de esto.
13.193.10
श्रूयन्ते यानि तीर्थानि त्रिषु लोकेषु कानिचित् ।
सिद्धचारणजुष्टानि सेवितानि महर्षिभिः।
अभिषेकः समस्तेषां गवां शृङ्गोदकस्य च ॥ १३.१९३.१० ॥
De cuantos vados sagrados se oyen en los tres mundos, frecuentados por siddhas y cāraṇas y buscados por los grandes sabios, en todos ellos la unción con agua del cuerno de una vaca equivale al baño.
13.193.11
साधुसाध्विति चोद्दिष्टं दैवतैः पितृभिस्तथा ।
भूतैश्चैव सुसंहृष्टैः पूजिता साऽप्यरुन्धती ॥ १३.१९३.११ ॥
«¡Bien, bien!» proclamaron los dioses, los antepasados y, igualmente, los seres muy complacidos; y también Arundhatī fue honrada.
13.193.12
अहो धर्मो महाभागे सरहस्य उदाहृतः ।
वरं ददामि ते धन्ये तपस्ते वर्दतां सदा ॥ १३.१९३.१२ ॥
¡Oh! Oh, dichosa grande, el dharma ha sido expuesto junto con su enseñanza secreta. Oh bienaventurada, te concedo un don: que tu austeridad crezca siempre.
13.193.13
रमणीया कथा दिव्या युष्मत्तो या मया श्रुता ।
श्रूयतां चित्रगुप्तस्य भाषितं मम च प्रियम् ॥ १३.१९३.१३ ॥
Escuchad la deliciosa historia divina que he oído de vosotros, y escuchad también la palabra querida dicha por Citragupta.
13.193.14
रहस्यं धर्मसंयुक्तं शक्यं श्रोतुं महर्षिभिः ।
श्रद्दधानेन मर्त्येन आत्मनो हितमिच्छाता ॥ १३.१९३.१४ ॥
Este secreto unido al dharma es digno de ser oído por los grandes sabios; también puede oírlo un mortal creyente que desee su propio bien.
13.193.15
न हि पुण्यं तथा पापं कृतं किञ्चिद्विनश्यति ।
पर्वकाले च यत्किंचिदादित्यं चाधितिष्ठति ॥ १३.१९३.१५ ॥
Ningún mérito ni pecado realizado se pierde en verdad; y todo lo que ocurre en el tiempo de la festividad lo preside el sol.
13.193.16
प्रेतलोकं गते मर्त्ये तत्तत्सर्वं विभावसुः ।
प्रतिजानाति पुण्यात्मा तच्चि तत्रोपयुज्यते ॥ १३.१९३.१६ ॥
Cuando el mortal va al mundo de los muertos, el virtuoso Vibhāvasu (Agni) reconoce todo ello, y allí se utiliza.
13.193.17
किञ्चिद्धर्म प्रवक्ष्यामि चित्रगुप्तमतं शुभम् ।
पानीयं चैव दीपं च दातव्यं सततं तथा ॥ १३.१९३.१७ ॥
Ahora declararé cierto dharma según la opinión auspiciosa de Citragupta: el agua y una lámpara deben darse siempre de esta manera.
13.193.18
उपानहौ च च्छत्रं च कपिला च यथातथम् ।
पुष्करे कपिला देया ब्राह्मणे वेदपारगे ॥ १३.१९३.१८ ॥
Sandalias y un paraguas, y también una vaca color leonado, deben darse como corresponde; en Puṣkara debe darse una vaca leonada a un brahmán versado en los Vedas.
13.193.19
अग्निहोत्रं च यत्नेन सर्वशः प्रतिपालयेत् ।
अयं चैवापरो धर्मश्चित्रगुप्तेन भाषितः ॥ १३.१९३.१९ ॥
El agnihotra debe mantenerse con cuidado en todos los aspectos. Este es otro deber, declarado por Citragupta.
13.193.20
फलमस्य पृथक्त्वेन श्रोतुमर्हन्ति सत्तमाः ।
प्रलयं सर्वभूतैस्तु गन्तव्यं कालपर्ययात् ॥ १३.१९३.२० ॥
Dignos sois, oh mejores de los hombres, de escuchar sus frutos por separado; pero todos los seres deben llegar a la disolución con el paso del tiempo.
13.193.21
तत्र दुर्गमनुप्राप्ताः क्षुत्तृष्णापरिपीडिताः ।
दह्यमाना विपच्यन्ते न तत्रास्ति पलायनम् ॥ १३.१९३.२१ ॥
Habiendo llegado a aquel camino difícil, atormentados por el hambre y la sed, arden y sufren; allí no hay escapatoria.
13.193.22
अन्धकारं तमो घोरं प्रविशन्त्यल्पबुद्धयः ।
तत्र धर्मं प्रवक्ष्यामि येन दुर्गाणि सन्तरेत् ॥ १३.१९३.२२ ॥
Los de poca sabiduría entran en oscuridad terrible y en tinieblas. Allí declararé el dharma con el que se pueden superar las dificultades.
13.193.23
अल्पव्ययं महार्थं च प्रेत्य चैव सुखोदयम् ।
पानीयस्य गुणा दिव्याः प्रेतलोके विशेषतः ॥ १३.१९३.२३ ॥
Poco gasto trae gran beneficio, y tras la muerte el surgir de la felicidad; las virtudes divinas del agua son especialmente (fructíferas) en el mundo de los muertos.
13.193.24
तत्र पुण्योदका नाम नदी तेषां विधीयते ।
अक्षयं सलिलं तत्र शीतलं ह्यमृतोपमम् ॥ १३.१९३.२४ ॥
Allí se les asigna un río llamado Puṇyodakā; su agua es inagotable, fresca y semejante al néctar.
13.193.25
स तत्र तोयं पिबति पीनीयं यः प्रयच्छति ।
प्रदीपस्य प्रदानेन श्रूयतां गुणविस्तरः ॥ १३.१९३.२५ ॥
Quien allí ofrece una lámpara bebe agua en abundancia. Escucha el amplio alcance del mérito de dar una lámpara.
13.193.26
तमोन्धकारं नियतं दीपदो न प्रपश्यति ।
प्रभां चास्य प्रयच्छन्ति सोमभास्करपावकाः।
देवताश्चानुमन्यन्ते विमलाः सर्वतो दिशः ॥ १३.१९३.२६ ॥
El que da una lámpara ciertamente no queda ciego en la densa oscuridad; la luna, el sol y el fuego le conceden resplandor, y los dioses y las regiones puras de todos lados lo aprueban.
13.193.27
द्योततें च यथाऽऽदित्यः प्रेतलोकगतो नरः ।
तस्माद्दीपः प्रदातव्यः पानीयं च विशेषतः ॥ १३.१९३.२७ ॥
El hombre que ha ido al reino de los muertos brilla como el sol; por ello debe darse una lámpara, y en especial agua para beber.
13.193.28
कपिलां ये प्रयच्छन्ति ब्राह्मणे वेदपारगे ।
पुष्करे च विशेषेण श्रूयतां तस्य यत्फलम् ॥ १३.१९३.२८ ॥
Quienes dan una vaca kapilā a un brahmán versado en los Vedas, especialmente en Puṣkara — escucha el fruto de ello.
13.193.29
गोशतं सवृषं तेन दत्तं भवति शाश्वतम् ।
पापं कर्म च यत्किञ्चिद्ब्रह्महत्यासमं भवेत्।
शोधयेत्कपिला ह्येका प्रदत्तं गोशतं यथा ॥ १३.१९३.२९ ॥
Cien vacas con un toro, dadas por él, se vuelven eternas. Cualquier acción pecaminosa que haya, incluso igual al asesinato de un brahmán, la purifica una sola vaca kapilā, como si se hubieran dado cien vacas.
13.193.30
तस्मात्तु कपिला देया कौमुद्यां ज्येष्ठपुष्करे ।
न तेषां विषमं किञ्चिन्न दुःखं न च कण्टकाः ॥ १३.१९३.३० ॥
Por ello, una vaca kapilā debe darse en Kaumudī, en el Jyeṣṭha Puṣkara. Para ellos no hay adversidad, ni dolor, ni espinas.
13.193.31
उपानहौ च यो दद्यात्पात्रभूते द्विजोत्तमे ।
छत्रदाने सुखां छायां लभते परलोकगः ॥ १३.१९३.३१ ॥
Quien da sandalias a un excelente brāhmaṇa digno, y da un parasol como donativo, obtiene una sombra agradable al ir al otro mundo.
13.193.32
न हि दत्तस्य दानस्य नाशोऽस्तीह कदाचन ।
चित्रगुप्तमतं श्रुत्वा हृष्टरोमा विभावसुः ॥ १३.१९३.३२ ॥
El don una vez dado nunca perece aquí. Al oír la enseñanza de Chitragupta, Vibhāvasu (Agni) se estremeció, con el cabello erizado.
13.193.33
उवाच देवताः सर्वाः पितॄंश्चैव महाद्युतिः ।
श्रुतं हि चित्रगुप्तस्य धर्मगुह्यं महात्मनः ॥ १३.१९३.३३ ॥
El de gran esplendor habló a todos los dioses y a los antepasados: "He oído la enseñanza secreta del dharma del magnánimo Chitragupta."
13.193.34
श्रद्दधानाश्च ये मर्त्या ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
दानमेतत्प्रयच्छन्ति न तेषां विद्यते भयम् ॥ १३.१९३.३४ ॥
Los mortales que, llenos de fe, ofrecen este don a los magnánimos brāhmaṇas, no tienen temor.
13.193.35
धर्मदोषास्त्विमे पञ्च येषां नास्तीह निष्कृतिः ।
असंभाष्या अनाचारा वर्जनीया नराधमाः ॥ १३.१९३.३५ ॥
Estas son cinco faltas contra el dharma que no tienen expiación aquí. Los hombres de conducta impía, los más bajos, no deben ser hablados y deben ser evitados.
13.193.36
ब्रह्महा चैव गोघ्नश्च परदाररतश्च यः ।
अश्रद्दधानश्च नरः स्त्रियं यश्चोपजीवति ॥ १३.१९३.३६ ॥
El asesino de un brāhmaṇa, el matador de una vaca, quien se deleita con la esposa ajena, el hombre sin fe, y quien vive del sustento de una mujer—
13.193.37
प्रेतलोकगता ह्येते नरके पापकर्मिणः ।
पच्यन्ते वै यथा मीनाः पूयशोणितभोजनाः ॥ १३.१९३.३७ ॥
Llevados al reino de los muertos, estos malhechores son cocinados en el infierno como peces cuyo alimento son pus y sangre.
13.193.38
असम्भाष्याः पितॄणां च देवानां चैव पञ्च ते ।
स्नातकानां च विप्राणां ये चान्ये च तपोधनाः ॥ १३.१९३.३८ ॥
Los antepasados y los dioses, los graduados y los brahmanes, y los demás cuyo tesoro es la austeridad: estos cinco no deben ser hablados.