మహాభారతం · అధ్యాయం 13.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.193.1
ततस्त्वृषिगणाः सर्वे पितरश्च सदेवताः ।
अरुन्धतीं तपोवृद्धामपृच्छन्त समाहिताः ॥ १३.१९३.१ ॥
అప్పుడు ఋషిగణాలు, పితరులు, దేవతలతో కలిసి, ఏకాగ్రచిత్తులై, తపస్సులో వృద్ధురాలైన అరుంధతిని అడిగారు.
13.193.2
समानशीलां वीर्येण वसिष्ठस्य महात्मनः ।
त्वत्तो धर्मरहस्यानि श्रोतुमिच्छामहे वयम्।
यत्ते गुह्यतमं भद्रे तत्प्रभाषितुमर्हसि ॥ १३.१९३.२ ॥
మహాత్ముడైన వసిష్ఠుని శీలంలోనూ శక్తిలోనూ సమానురాలా, శుభవతీ, ధర్మ రహస్యాలను నీ నుండి వినాలని మేము కోరుతున్నాము. నీకు అత్యంత గుహ్యమైనదాన్ని చెప్పు.
13.193.3
तपोवृद्धिर्मया प्राप्ता भवतां स्मरणेन वै ।
भवतां च प्रसादेन धर्मान्वक्ष्यामि शाश्वतान् ॥ १३.१९३.३ ॥
మీ స్మరణం వల్లనే నేను తపశ్శక్తి వృద్ధిని పొందాను. మీ అనుగ్రహంతో శాశ్వత ధర్మాలను చెబుతాను.
13.193.4
सगुह्यान्सरहस्यांश्च ताञ्शृणुद्वमशेषतः ।
श्रद्दधाने प्रयोक्तव्या यस्य शुद्धं तथा मनः ॥ १३.१९३.४ ॥
గుహ్యాలను రహస్యాలను కలిగిన వాటన్నింటినీ పూర్తిగా వినండి. శ్రద్ధ కలవాడికి, శుద్ధమైన మనసు కలవాడికే ఇది ఉపదేశించాలి.
13.193.5
अश्रद्दधानो मानी च ब्रह्महा गुरुतल्पग ।
असम्भाष्या हि चत्वारो नैषां धर्मं प्रकाशयेत् ॥ १३.१९३.५ ॥
శ్రద్ధ లేనివాడు, గర్విష్ఠుడు, బ్రాహ్మణ హంత, గురుపత్ని సంగమి — ఈ నలుగురితో మాట్లాడకూడదు. వీరికి ధర్మాన్ని వెల్లడించకూడదు.
13.193.6
अहन्यहनि यो दद्यात्कपिलां द्वादशीः समाः ।
मासिमासि च सत्रेण यो यजेत सदा नरः ॥ १३.१९३.६ ॥
ఏ మనిషి ప్రతిరోజూ పన్నెండు సంవత్సరాలు కపిల గోవులను దానం చేస్తాడో, ఏ మనిషి ప్రతినెలా సత్ర యజ్ఞం చేస్తాడో —
13.193.7
गवां शतसहस्रं च यो दद्याज्ज्येष्ठपुष्करे ।
न तद्धर्मफलं तुल्यमतिथिर्यस्य तुष्यति ॥ १३.१९३.७ ॥
జ్యేష్ఠపుష్కరంలో లక్ష ఆవులను దానం చేసినవాడి ధర్మఫలం, ఎవరి వల్ల అతిథి సంతృప్తి చెందుతాడో అతని ఫలానికి సమానం కాదు.
13.193.8
श्रूयतां चापरो धर्मो मनुष्याणां सुखावहः ।
श्रद्दधानेन कर्तव्यः सरहस्यो महाफलः ॥ १३.१९३.८ ॥
ఇప్పుడు మనుషులకు సుఖాన్నిచ్చే మరో ధర్మాన్ని వినుము. శ్రద్ధ కలవాడు దీనిని రహస్య విధానంతో చేయాలి; దీని ఫలం గొప్పది.
13.193.9
कल्यमुत्थाय गोमध्ये गृह्य दर्भान्सहोदकान् ।
निषिञ्चेत गवां शृङ्गे मस्तकेन च तज्जलम्।
प्रतीच्छेत निराहारस्तस्यि धर्मफलं शृणु ॥ १३.१९३.९ ॥
ఉదయం లేచి, ఆవుల మధ్య నీటితో కూడిన దర్భలు తీసుకుని, ఆవు కొమ్ముపై నీటిని చల్లి, ఆ నీటిని తలతో స్వీకరించాలి; ఉపవాసంతో. దాని ధర్మఫలాన్ని వినుము.
13.193.10
श्रूयन्ते यानि तीर्थानि त्रिषु लोकेषु कानिचित् ।
सिद्धचारणजुष्टानि सेवितानि महर्षिभिः।
अभिषेकः समस्तेषां गवां शृङ्गोदकस्य च ॥ १३.१९३.१० ॥
మూడు లోకాలలో ఏ తీర్థాలు వినబడతాయో, అవి సిద్ధులు చారణులచే సేవించబడినవి, మహర్షులచే ఆశ్రయించబడినవి; వాటన్నిటిలో స్నానమూ, ఆవు కొమ్ము నీటి అభిషేకమూ సమానమే.
13.193.11
साधुसाध्विति चोद्दिष्टं दैवतैः पितृभिस्तथा ।
भूतैश्चैव सुसंहृष्टैः पूजिता साऽप्यरुन्धती ॥ १३.१९३.११ ॥
'సాధు సాధు' అని దేవతలు, పితృదేవతలు, సంతోషించిన భూతాలు కూడా పలికారు; ఆ అరుంధతి కూడా పూజింపబడింది.
13.193.12
अहो धर्मो महाभागे सरहस्य उदाहृतः ।
वरं ददामि ते धन्ये तपस्ते वर्दतां सदा ॥ १३.१९३.१२ ॥
అహో! మహాభాగ్యవతీ, రహస్యంతో కూడిన ధర్మం వివరించబడింది. ధన్యా, నీకు వరం ఇస్తున్నాను; నీ తపస్సు ఎల్లప్పుడూ వృద్ధి చెందుతుంది.
13.193.13
रमणीया कथा दिव्या युष्मत्तो या मया श्रुता ।
श्रूयतां चित्रगुप्तस्य भाषितं मम च प्रियम् ॥ १३.१९३.१३ ॥
మీ నుండి నేను విన్న రమణీయమైన దివ్య కథను విను; చిత్రగుప్తుడు చెప్పిన, నాకు ప్రియమైన మాటను కూడా విను.
13.193.14
रहस्यं धर्मसंयुक्तं शक्यं श्रोतुं महर्षिभिः ।
श्रद्दधानेन मर्त्येन आत्मनो हितमिच्छाता ॥ १३.१९३.१४ ॥
ధర్మంతో కూడిన ఈ రహస్యాన్ని మహర్షులు వినదగినవారు; తన హితాన్ని కోరే శ్రద్ధగల మానవుడు కూడా దీనిని వినవచ్చు.
13.193.15
न हि पुण्यं तथा पापं कृतं किञ्चिद्विनश्यति ।
पर्वकाले च यत्किंचिदादित्यं चाधितिष्ठति ॥ १३.१९३.१५ ॥
చేసిన పుణ్యమో పాపమో ఏదీ నిజంగా నశించదు; పర్వకాలంలో జరిగేదంతా సూర్యుడు అధిష్ఠిస్తాడు.
13.193.16
प्रेतलोकं गते मर्त्ये तत्तत्सर्वं विभावसुः ।
प्रतिजानाति पुण्यात्मा तच्चि तत्रोपयुज्यते ॥ १३.१९३.१६ ॥
మర్త్యుడు ప్రేతలోకానికి వెళ్ళినప్పుడు, పుణ్యాత్ముడైన విభావసు (అగ్ని) ఆ అన్నిటినీ గుర్తిస్తాడు; అది అక్కడ ఉపయోగపడుతుంది.
13.193.17
किञ्चिद्धर्म प्रवक्ष्यामि चित्रगुप्तमतं शुभम् ।
पानीयं चैव दीपं च दातव्यं सततं तथा ॥ १३.१९३.१७ ॥
ఇప్పుడు చిత్రగుప్తుని శుభమైన అభిప్రాయం ప్రకారం కొంత ధర్మాన్ని చెబుతాను: నీళ్ళు, దీపం ఎల్లప్పుడూ ఇలాగే దానం చేయాలి.
13.193.18
उपानहौ च च्छत्रं च कपिला च यथातथम् ।
पुष्करे कपिला देया ब्राह्मणे वेदपारगे ॥ १३.१९३.१८ ॥
చెప్పులు, గొడుగు, కపిల గోవు కూడా యథావిధిగా దానం చేయాలి; పుష్కరంలో వేదపారంగుడైన బ్రాహ్మణునికి కపిల గోవు ఇవ్వాలి.
13.193.19
अग्निहोत्रं च यत्नेन सर्वशः प्रतिपालयेत् ।
अयं चैवापरो धर्मश्चित्रगुप्तेन भाषितः ॥ १३.१९३.१९ ॥
అగ్నిహోత్రాన్ని శ్రద్ధతో అన్ని విధాలుగా పాటించాలి. ఇది చిత్రగుప్తుడు చెప్పిన మరో ధర్మం.
13.193.20
फलमस्य पृथक्त्वेन श्रोतुमर्हन्ति सत्तमाः ।
प्रलयं सर्वभूतैस्तु गन्तव्यं कालपर्ययात् ॥ १३.१९३.२० ॥
దీని ఫలాన్ని వేరువేరుగా వినదగినవారు మీరు, ఉత్తములారా. కానీ కాలక్రమంలో సర్వప్రాణులూ ప్రళయాన్ని చేరాలి.
13.193.21
तत्र दुर्गमनुप्राप्ताः क्षुत्तृष्णापरिपीडिताः ।
दह्यमाना विपच्यन्ते न तत्रास्ति पलायनम् ॥ १३.१९३.२१ ॥
అక్కడ దుర్గమ మార్గాన్ని చేరినవారు ఆకలిదప్పులతో బాధపడుతూ, మండుతూ యాతన అనుభవిస్తారు; అక్కడ పారిపోయే మార్గం లేదు.
13.193.22
अन्धकारं तमो घोरं प्रविशन्त्यल्पबुद्धयः ।
तत्र धर्मं प्रवक्ष्यामि येन दुर्गाणि सन्तरेत् ॥ १३.१९३.२२ ॥
అల్పబుద్ధులు భయంకరమైన అంధకారంలో ప్రవేశిస్తారు. అక్కడ కష్టాలను దాటగలిగే ధర్మాన్ని నేను చెబుతాను.
13.193.23
अल्पव्ययं महार्थं च प्रेत्य चैव सुखोदयम् ।
पानीयस्य गुणा दिव्याः प्रेतलोके विशेषतः ॥ १३.१९३.२३ ॥
చిన్న వ్యయంతో గొప్ప ప్రయోజనం, మరణానంతరం సుఖోదయం కలుగుతాయి. ప్రేతలోకంలో నీటి దివ్య గుణాలు విశేషంగా (ఫలిస్తాయి).
13.193.24
तत्र पुण्योदका नाम नदी तेषां विधीयते ।
अक्षयं सलिलं तत्र शीतलं ह्यमृतोपमम् ॥ १३.१९३.२४ ॥
అక్కడ వారి కోసం "పుణ్యోదకా" అనే నది నియమించబడింది. అక్కడ నీరు అక్షయమైనది, చల్లనిది, అమృతంతో సమానమైనది.
13.193.25
स तत्र तोयं पिबति पीनीयं यः प्रयच्छति ।
प्रदीपस्य प्रदानेन श्रूयतां गुणविस्तरः ॥ १३.१९३.२५ ॥
దీపాన్ని దానం చేసినవాడు అక్కడ సమృద్ధిగా నీరు త్రాగుతాడు. దీపదానం వల్ల కలిగే పుణ్య విస్తారాన్ని వినండి.
13.193.26
तमोन्धकारं नियतं दीपदो न प्रपश्यति ।
प्रभां चास्य प्रयच्छन्ति सोमभास्करपावकाः।
देवताश्चानुमन्यन्ते विमलाः सर्वतो दिशः ॥ १३.१९३.२६ ॥
దీపం దానం చేసినవాడు గాఢాంధకారంలో చూడలేని స్థితికి గురికాడు. చంద్రుడు, సూర్యుడు, అగ్ని అతనికి కాంతిని ఇస్తారు; దేవతలు, నిర్మలమైన దిక్కులు అన్నీ అతనిని అనుమోదిస్తాయి.
13.193.27
द्योततें च यथाऽऽदित्यः प्रेतलोकगतो नरः ।
तस्माद्दीपः प्रदातव्यः पानीयं च विशेषतः ॥ १३.१९३.२७ ॥
ప్రేతలోకానికి వెళ్లిన మనిషి సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తాడు. కాబట్టి దీపం దానం చేయాలి, ముఖ్యంగా త్రాగునీరు కూడా ఇవ్వాలి.
13.193.28
कपिलां ये प्रयच्छन्ति ब्राह्मणे वेदपारगे ।
पुष्करे च विशेषेण श्रूयतां तस्य यत्फलम् ॥ १३.१९३.२८ ॥
వేదాలలో పారంగతుడైన బ్రాహ్మణునికి కపిల గోవును దానం చేసేవారు, ముఖ్యంగా పుష్కరంలో — దాని ఫలాన్ని వినండి.
13.193.29
गोशतं सवृषं तेन दत्तं भवति शाश्वतम् ।
पापं कर्म च यत्किञ्चिद्ब्रह्महत्यासमं भवेत्।
शोधयेत्कपिला ह्येका प्रदत्तं गोशतं यथा ॥ १३.१९३.२९ ॥
ఆయన వృషభంతో కూడిన వంద గోవులను దానం చేసినట్లే, అది శాశ్వతంగా నిలుస్తుంది. బ్రహ్మహత్యతో సమానమైన ఏ పాపకర్మ ఉన్నా, ఒక్క కపిల గోవే వంద గోవుల దానం చేసినట్లుగా దానిని శుద్ధి చేస్తుంది.
13.193.30
तस्मात्तु कपिला देया कौमुद्यां ज्येष्ठपुष्करे ।
न तेषां विषमं किञ्चिन्न दुःखं न च कण्टकाः ॥ १३.१९३.३० ॥
కాబట్టి కౌముదీ (కార్తీక పూర్ణిమ) నాడు జ్యేష్ఠ పుష్కరంలో కపిల గోవును దానం చేయాలి. వారికి ఏ విపత్తూ, దుఃఖమూ, ముళ్ళూ ఉండవు.
13.193.31
उपानहौ च यो दद्यात्पात्रभूते द्विजोत्तमे ।
छत्रदाने सुखां छायां लभते परलोकगः ॥ १३.१९३.३१ ॥
అర్హుడైన ఉత్తమ ద్విజునికి పాదరక్షలను దానం చేసేవాడు, గొడుగును దానం చేయడం ద్వారా, పరలోకానికి వెళ్ళినపుడు సుఖకరమైన నీడను పొందుతాడు.
13.193.32
न हि दत्तस्य दानस्य नाशोऽस्तीह कदाचन ।
चित्रगुप्तमतं श्रुत्वा हृष्टरोमा विभावसुः ॥ १३.१९३.३२ ॥
ఇక్కడ ఇచ్చిన దానానికి ఎప్పుడూ నాశనం ఉండదు. చిత్రగుప్తుని మతాన్ని విని విభావసువు (అగ్ని) రోమాంచితుడయ్యాడు.
13.193.33
उवाच देवताः सर्वाः पितॄंश्चैव महाद्युतिः ।
श्रुतं हि चित्रगुप्तस्य धर्मगुह्यं महात्मनः ॥ १३.१९३.३३ ॥
మహాద్యుతి (యముడు) దేవతలందరితో, పితృదేవతలతో ఇలా అన్నాడు: "మహాత్ముడైన చిత్రగుప్తుని ధర్మ రహస్యాన్ని నేను విన్నాను."
13.193.34
श्रद्दधानाश्च ये मर्त्या ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
दानमेतत्प्रयच्छन्ति न तेषां विद्यते भयम् ॥ १३.१९३.३४ ॥
శ్రద్ధతో మహాత్ములైన బ్రాహ్మణులకు ఈ దానాన్ని ఇచ్చే మానవులకు భయం ఉండదు.
13.193.35
धर्मदोषास्त्विमे पञ्च येषां नास्तीह निष्कृतिः ।
असंभाष्या अनाचारा वर्जनीया नराधमाः ॥ १३.१९३.३५ ॥
ఇవి ఐదు ధర్మదోషాలు; వీటికి ఇక్కడ ప్రాయశ్చిత్తం లేదు. అనాచారులైన, అధములైన మానవులతో మాట్లాడకూడదు; వారిని వర్జించాలి.
13.193.36
ब्रह्महा चैव गोघ्नश्च परदाररतश्च यः ।
अश्रद्दधानश्च नरः स्त्रियं यश्चोपजीवति ॥ १३.१९३.३६ ॥
బ్రాహ్మణ హంత, గోహంత, పరస్త్రీలపై అనురక్తుడు, శ్రద్ధ లేని మనిషి, స్త్రీ సంపాదనపై జీవించేవాడు—
13.193.37
प्रेतलोकगता ह्येते नरके पापकर्मिणः ।
पच्यन्ते वै यथा मीनाः पूयशोणितभोजनाः ॥ १३.१९३.३७ ॥
ప్రేతలోకానికి వెళ్లిన ఈ పాపకర్మలు నరకంలో చీము రక్తాన్ని భుజించే చేపల వలె వేయబడతారు.
13.193.38
असम्भाष्याः पितॄणां च देवानां चैव पञ्च ते ।
स्नातकानां च विप्राणां ये चान्ये च तपोधनाः ॥ १३.१९३.३८ ॥
పితృదేవతలు, దేవతలు, స్నాతకులు, విప్రులు, ఇతర తపోధనులు — ఈ ఐదుగురితో మాట్లాడకూడదు.