มหาภารตะ · อัธยายะ 13.193
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.193.1
ततस्त्वृषिगणाः सर्वे पितरश्च सदेवताः ।
अरुन्धतीं तपोवृद्धामपृच्छन्त समाहिताः ॥ १३.१९३.१ ॥
จากนั้นฤๅษีทั้งหมด พร้อมด้วยบรรพบุรุษและเหล่าเทพ ด้วยใจตั้งมั่นและสงบ ได้ทูลถามอรุนธตี ผู้มีตบะแก่กล้า
13.193.2
समानशीलां वीर्येण वसिष्ठस्य महात्मनः ।
त्वत्तो धर्मरहस्यानि श्रोतुमिच्छामहे वयम्।
यत्ते गुह्यतमं भद्रे तत्प्रभाषितुमर्हसि ॥ १३.१९३.२ ॥
ท่านเสมอเหมือนพระวสิษฐผู้ยิ่งใหญ่ทั้งในนิสัยและในอานุภาพ ข้าแต่ผู้เป็นมงคล พวกเราปรารถนาจะฟังความลับแห่งธรรมจากท่าน ขอท่านโปรดกล่าวสิ่งที่ลึกล้ำที่สุดในตัวท่านออกมาเถิด
13.193.3
तपोवृद्धिर्मया प्राप्ता भवतां स्मरणेन वै ।
भवतां च प्रसादेन धर्मान्वक्ष्यामि शाश्वतान् ॥ १३.१९३.३ ॥
ข้าพเจ้าได้รับความเจริญแห่งตบะก็ด้วยการระลึกถึงพวกท่านเท่านั้น และด้วยพระกรุณาของพวกท่าน ข้าพเจ้าจะกล่าวธรรมอันเป็นนิรันดร์
13.193.4
सगुह्यान्सरहस्यांश्च ताञ्शृणुद्वमशेषतः ।
श्रद्दधाने प्रयोक्तव्या यस्य शुद्धं तथा मनः ॥ १३.१९३.४ ॥
จงฟังธรรมเหล่านั้นทั้งหมดโดยสมบูรณ์ พร้อมทั้งส่วนที่เป็นความลับและส่วนที่ซ่อนเร้น ควรสอนแก่ผู้ที่มีศรัทธา และมีใจบริสุทธิ์เช่นนั้น
13.193.5
अश्रद्दधानो मानी च ब्रह्महा गुरुतल्पग ।
असम्भाष्या हि चत्वारो नैषां धर्मं प्रकाशयेत् ॥ १३.१९३.५ ॥
ผู้ไม่มีศรัทธา ผู้ถือตัว ผู้ฆ่าพราหมณ์ และผู้ละเมิดเตียงของอาจารย์ ทั้งสี่จำพวกนี้ไม่ควรพูดด้วย และไม่ควรเปิดเผยธรรมแก่คนเหล่านี้
13.193.6
अहन्यहनि यो दद्यात्कपिलां द्वादशीः समाः ।
मासिमासि च सत्रेण यो यजेत सदा नरः ॥ १३.१९३.६ ॥
ผู้ที่ให้โคสีน้ำตาลทุกวันเป็นเวลาสิบสองปี และทำสัตระยัญทุกเดือน
13.193.7
गवां शतसहस्रं च यो दद्याज्ज्येष्ठपुष्करे ।
न तद्धर्मफलं तुल्यमतिथिर्यस्य तुष्यति ॥ १३.१९३.७ ॥
ผู้ที่ให้โคหนึ่งแสนตัวที่เชษฐปุษกร ก็ยังไม่ได้ผลแห่งธรรมเทียบเท่ากับผู้ที่ทำให้แขกพอใจ
13.193.8
श्रूयतां चापरो धर्मो मनुष्याणां सुखावहः ।
श्रद्दधानेन कर्तव्यः सरहस्यो महाफलः ॥ १३.१९३.८ ॥
บัดนี้จงฟังธรรมอีกประการหนึ่งซึ่งนำความสุขมาสู่มนุษย์ ควรปฏิบัติด้วยศรัทธาพร้อมคำสอนที่เป็นความลับ ผลของมันยิ่งใหญ่
13.193.9
कल्यमुत्थाय गोमध्ये गृह्य दर्भान्सहोदकान् ।
निषिञ्चेत गवां शृङ्गे मस्तकेन च तज्जलम्।
प्रतीच्छेत निराहारस्तस्यि धर्मफलं शृणु ॥ १३.१९३.९ ॥
ตื่นขึ้นตั้งแต่รุ่งอรุณ เอาหญ้าทรรภะพร้อมน้ำ ไปอยู่ท่ามกลางฝูงโค แล้วพรมน้ำลงบนเขาโค และรับน้ำนั้นบนศีรษะ โดยอดอาหาร จงฟังผลแห่งธรรมของการนี้บัดนี้
13.193.10
श्रूयन्ते यानि तीर्थानि त्रिषु लोकेषु कानिचित् ।
सिद्धचारणजुष्टानि सेवितानि महर्षिभिः।
अभिषेकः समस्तेषां गवां शृङ्गोदकस्य च ॥ १३.१९३.१० ॥
บรรดาท่าศักดิ์สิทธิ์ใดๆ ที่ได้ยินกล่าวกันในสามโลก อันสิทธะและจารณะเสพย์และมหาฤๅษีได้ไปอาศัย การรดด้วยน้ำจากเขาโคนั้นเสมอด้วยการอาบน้ำในท่าทั้งหมดนั้น
13.193.11
साधुसाध्विति चोद्दिष्टं दैवतैः पितृभिस्तथा ।
भूतैश्चैव सुसंहृष्टैः पूजिता साऽप्यरुन्धती ॥ १३.१९३.११ ॥
"สาธุ สาธุ" เทพ บรรพบุรุษ และภูตผีทั้งหลายผู้ชื่นชมยินดียิ่งนัก ได้ประกาศขึ้น และอรุนธตีนั้นก็ได้รับการสักการะด้วย
13.193.12
अहो धर्मो महाभागे सरहस्य उदाहृतः ।
वरं ददामि ते धन्ये तपस्ते वर्दतां सदा ॥ १३.१९३.१२ ॥
โอ้ ธรรมได้ถูกประกาศพร้อมคำสอนที่เป็นความลับแล้ว ข้าแต่ผู้มีบุญยิ่ง ข้าพเจ้าขอประทานพรแก่ท่าน ขอให้ตบะของท่านเจริญอยู่เสมอ ข้าแต่ผู้ประเสริฐ
13.193.13
रमणीया कथा दिव्या युष्मत्तो या मया श्रुता ।
श्रूयतां चित्रगुप्तस्य भाषितं मम च प्रियम् ॥ १३.१९३.१३ ॥
เรื่องราวอันน่ารื่นรมย์และเป็นทิพย์ที่ข้าพเจ้าได้ฟังจากท่าน จงฟังไว้ และจงฟังถ้อยคำอันเป็นที่รักของข้าพเจ้าที่จิตรคุปต์ได้กล่าวไว้ด้วย
13.193.14
रहस्यं धर्मसंयुक्तं शक्यं श्रोतुं महर्षिभिः ।
श्रद्दधानेन मर्त्येन आत्मनो हितमिच्छाता ॥ १३.१९३.१४ ॥
คำสอนลับที่ประกอบด้วยธรรมนี้ เหล่ามหาฤๅษีควรฟัง มนุษย์ผู้มีศรัทธาและปรารถนาประโยชน์ของตนก็ควรฟังได้เช่นกัน
13.193.15
न हि पुण्यं तथा पापं कृतं किञ्चिद्विनश्यति ।
पर्वकाले च यत्किंचिदादित्यं चाधितिष्ठति ॥ १३.१९३.१५ ॥
บุญหรือบาปใดที่ได้กระทำไปแล้ว ย่อมไม่สูญหายไปเลย และสิ่งใดที่เกิดขึ้นในเวลาเทศกาล พระอาทิตย์ก็เป็นผู้ควบคุมสิ่งนั้นอยู่
13.193.16
प्रेतलोकं गते मर्त्ये तत्तत्सर्वं विभावसुः ।
प्रतिजानाति पुण्यात्मा तच्चि तत्रोपयुज्यते ॥ १३.१९३.१६ ॥
เมื่อมนุษย์ผู้ตายไปสู่โลกของผู้ล่วงลับ พระวิภาวสุ (อัคนี) ผู้มีจิตบริสุทธิ์ย่อมรับรู้สิ่งทั้งหมดนั้น และสิ่งนั้นก็ถูกนำไปใช้ประโยชน์ที่นั่น
13.193.17
किञ्चिद्धर्म प्रवक्ष्यामि चित्रगुप्तमतं शुभम् ।
पानीयं चैव दीपं च दातव्यं सततं तथा ॥ १३.१९३.१७ ॥
บัดนี้ข้าพเจ้าจะประกาศธรรมบางประการตามทัศนะอันเป็นมงคลของจิตรคุปต์ น้ำและประทีปก็ควรถวายอยู่เสมอด้วยวิธีนี้
13.193.18
उपानहौ च च्छत्रं च कपिला च यथातथम् ।
पुष्करे कपिला देया ब्राह्मणे वेदपारगे ॥ १३.१९३.१८ ॥
รองเท้าและร่มก็ดี โคสีน้ำตาลก็ดี ควรถวายตามที่เหมาะสม ที่ปุษกร ควรถวายโคสีน้ำตาลแก่พราหมณ์ผู้ชำนาญในพระเวท
13.193.19
अग्निहोत्रं च यत्नेन सर्वशः प्रतिपालयेत् ।
अयं चैवापरो धर्मश्चित्रगुप्तेन भाषितः ॥ १३.१९३.१९ ॥
พึงรักษาอัคนิโหตรด้วยความเพียรในทุกทาง นี่เป็นหน้าที่อีกประการหนึ่ง ที่จิตรคุปต์ได้กล่าวไว้
13.193.20
फलमस्य पृथक्त्वेन श्रोतुमर्हन्ति सत्तमाः ।
प्रलयं सर्वभूतैस्तु गन्तव्यं कालपर्ययात् ॥ १३.१९३.२० ॥
ท่านผู้ประเสริฐที่สุดของมนุษย์ควรฟังผลของสิ่งนี้แยกต่างหาก แต่สรรพสัตว์ทั้งหมดก็ต้องไปสู่การดับสลายเมื่อกาลเวลาเปลี่ยนไป
13.193.21
तत्र दुर्गमनुप्राप्ताः क्षुत्तृष्णापरिपीडिताः ।
दह्यमाना विपच्यन्ते न तत्रास्ति पलायनम् ॥ १३.१९३.२१ ॥
เมื่อไปถึงทางอันยากลำบากนั้น ถูกความหิวและความกระหายบีบคั้น ก็ถูกเผาไหม้และทรมาน ไม่มีทางหนีไปจากที่นั่นได้
13.193.22
अन्धकारं तमो घोरं प्रविशन्त्यल्पबुद्धयः ।
तत्र धर्मं प्रवक्ष्यामि येन दुर्गाणि सन्तरेत् ॥ १३.१९३.२२ ॥
ผู้มีปัญญาน้อยย่อมเข้าไปในความมืดมิดอันน่ากลัว ที่นั่นเราจะประกาศธรรมซึ่งจะทำให้ข้ามพ้นความยากลำบากได้
13.193.23
अल्पव्ययं महार्थं च प्रेत्य चैव सुखोदयम् ।
पानीयस्य गुणा दिव्याः प्रेतलोके विशेषतः ॥ १३.१९३.२३ ॥
การให้ที่ใช้จ่ายน้อยแต่ได้ประโยชน์มาก และเมื่อจากโลกนี้ไปแล้วย่อมนำความสุขมาให้ คุณประโยชน์อันประเสริฐของน้ำนั้น โดยเฉพาะในโลกของผู้ตาย
13.193.24
तत्र पुण्योदका नाम नदी तेषां विधीयते ।
अक्षयं सलिलं तत्र शीतलं ह्यमृतोपमम् ॥ १३.१९३.२४ ॥
ที่นั่นมีแม่น้ำชื่อปุณโยทกา ถูกจัดไว้สำหรับพวกเขา น้ำในนั้นไม่มีวันหมด เย็นสบาย และเหมือนน้ำอมฤต
13.193.25
स तत्र तोयं पिबति पीनीयं यः प्रयच्छति ।
प्रदीपस्य प्रदानेन श्रूयतां गुणविस्तरः ॥ १३.१९३.२५ ॥
ผู้ที่ถวายประทีปที่นั่น ย่อมได้ดื่มน้ำอันอุดมสมบูรณ์ ขอจงฟังคำอธิบายโดยพิสดารถึงคุณความดีของการถวายประทีป
13.193.26
तमोन्धकारं नियतं दीपदो न प्रपश्यति ।
प्रभां चास्य प्रयच्छन्ति सोमभास्करपावकाः।
देवताश्चानुमन्यन्ते विमलाः सर्वतो दिशः ॥ १३.१९३.२६ ॥
ผู้ถวายประทีปย่อมไม่พลาดที่จะมองเห็นในความมืดมิดหนาทึบ พระจันทร์ พระอาทิตย์ และไฟย่อมประทานแสงสว่างแก่เขา เทวดาและทิศทั้งหลายที่บริสุทธิ์ทุกทิศก็อนุโมทนาแก่เขา
13.193.27
द्योततें च यथाऽऽदित्यः प्रेतलोकगतो नरः ।
तस्माद्दीपः प्रदातव्यः पानीयं च विशेषतः ॥ १३.१९३.२७ ॥
คนที่ไปสู่โลกของผู้ตายย่อมส่องแสงเหมือนพระอาทิตย์ เพราะเหตุนั้นจึงควรถวายประทีป และควรถวายน้ำดื่มเป็นพิเศษ
13.193.28
कपिलां ये प्रयच्छन्ति ब्राह्मणे वेदपारगे ।
पुष्करे च विशेषेण श्रूयतां तस्य यत्फलम् ॥ १३.१९३.२८ ॥
ผู้ที่ถวายโคกปิลาแก่พราหมณ์ผู้ชำนาญในพระเวท โดยเฉพาะที่ปุษกร ขอจงฟังผลของการนั้น
13.193.29
गोशतं सवृषं तेन दत्तं भवति शाश्वतम् ।
पापं कर्म च यत्किञ्चिद्ब्रह्महत्यासमं भवेत्।
शोधयेत्कपिला ह्येका प्रदत्तं गोशतं यथा ॥ १३.१९३.२९ ॥
การถวายโคร้อยตัวพร้อมวัวตัวผู้ที่เขาให้ไป ย่อมเป็นการให้ที่ยั่งยืนชั่วนิรันดร์ บาปกรรมใดก็ตามแม้เทียบเท่ากับการฆ่าพราหมณ์ โคกปิลาเพียงตัวเดียวย่อมชำระล้างได้ เหมือนดังการถวายโคหนึ่งร้อยตัว
13.193.30
तस्मात्तु कपिला देया कौमुद्यां ज्येष्ठपुष्करे ।
न तेषां विषमं किञ्चिन्न दुःखं न च कण्टकाः ॥ १३.१९३.३० ॥
เพราะเหตุนั้น ควรถวายโคกปิลาในวันเพ็ญเดือนกฤตติกา ที่ปุษกรอันเป็นสถานที่สูงสุด สำหรับผู้เหล่านั้นจะไม่มีความเดือดร้อนใดๆ ไม่มีความทุกข์ และไม่มีหนามทิ่มแทง
13.193.31
उपानहौ च यो दद्यात्पात्रभूते द्विजोत्तमे ।
छत्रदाने सुखां छायां लभते परलोकगः ॥ १३.१९३.३१ ॥
ผู้ใดถวายรองเท้าแก่พราหมณ์ผู้ประเสริฐสุดผู้เป็นผู้รับที่ควร และถวายร่มเป็นทาน ผู้นั้นเมื่อไปสู่โลกหน้าย่อมได้รับร่มเงาอันสุขสบาย
13.193.32
न हि दत्तस्य दानस्य नाशोऽस्तीह कदाचन ।
चित्रगुप्तमतं श्रुत्वा हृष्टरोमा विभावसुः ॥ १३.१९३.३२ ॥
การให้ทานที่ได้ให้ไปแล้ว ย่อมไม่มีวันสูญหายไปเลยในโลกนี้ เมื่อวิภาวสุ (ไฟ) ได้ฟังคำสอนของพระจิตรคุปต์ ก็ตื่นเต้นจนขนลุกชัน
13.193.33
उवाच देवताः सर्वाः पितॄंश्चैव महाद्युतिः ।
श्रुतं हि चित्रगुप्तस्य धर्मगुह्यं महात्मनः ॥ १३.१९३.३३ ॥
เทพผู้รุ่งโรจน์ยิ่งได้กล่าวแก่เทวดาทั้งปวงและบรรพบุรุษว่า "ข้าพเจ้าได้ฟังคำสอนลับเรื่องธรรมของพระจิตรคุปต์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่แล้ว"
13.193.34
श्रद्दधानाश्च ये मर्त्या ब्राह्मणेषु महात्मसु ।
दानमेतत्प्रयच्छन्ति न तेषां विद्यते भयम् ॥ १३.१९३.३४ ॥
มนุษย์ผู้มีศรัทธาเหล่าใดถวายทานนี้แก่พราหมณ์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ เขาเหล่านั้นย่อมไม่มีความกลัวเลย
13.193.35
धर्मदोषास्त्विमे पञ्च येषां नास्तीह निष्कृतिः ।
असंभाष्या अनाचारा वर्जनीया नराधमाः ॥ १३.१९३.३५ ॥
โทษต่อธรรมห้าประการนี้ ไม่มีการชดเชยในโลกนี้ คนที่ประพฤติผิดศีลธรรม เป็นคนต่ำช้าที่สุดในหมู่มนุษย์ ไม่ควรพูดด้วย และควรหลีกเลี่ยง
13.193.36
ब्रह्महा चैव गोघ्नश्च परदाररतश्च यः ।
अश्रद्दधानश्च नरः स्त्रियं यश्चोपजीवति ॥ १३.१९३.३६ ॥
ผู้ฆ่าพราหมณ์ ผู้ฆ่าโค ผู้ยินดีในภรรยาของผู้อื่น ผู้ไม่มีศรัทธา และผู้ที่เลี้ยงชีพด้วยรายได้ของผู้หญิง
13.193.37
प्रेतलोकगता ह्येते नरके पापकर्मिणः ।
पच्यन्ते वै यथा मीनाः पूयशोणितभोजनाः ॥ १३.१९३.३७ ॥
ผู้ทำบาปเหล่านี้เมื่อไปสู่โลกของผู้ตายแล้ว ย่อมถูกต้มในนรก เหมือนปลาที่กินหนองและเลือดเป็นอาหาร
13.193.38
असम्भाष्याः पितॄणां च देवानां चैव पञ्च ते ।
स्नातकानां च विप्राणां ये चान्ये च तपोधनाः ॥ १३.१९३.३८ ॥
บรรพบุรุษและเทวดา สำนักพรหมจารี และพราหมณ์ รวมทั้งผู้อื่นที่มีตบะเป็นทรัพย์ ทั้งห้าจำพวกนี้ไม่ควรพูดด้วย