ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.199
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.199.1
उक्तास्तु भवता भोज्यास्तथाऽभोज्याश्च सर्वशः ।
अत्र मे प्रश्नसन्देहस्तन्मे वद पितामह ॥ १३.१९९.१ ॥
ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਨਾਲ ਭੋਜਯ ਅਤੇ ਅਭੋਜਯ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਦੇਹ ਹੈ; ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.199.2
ब्राह्मणानां विशेषेण हव्यकव्यप्रतिग्रहे ।
नानाविधेषु भोज्येषु प्रायश्चित्तानि शंस मे ॥ १३.१९९.२ ॥
ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਵਯ-ਕਵਯ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਯਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.199.3
हन्त वक्ष्यामि ते राजन्ब्राह्मणानां महात्मनाम् ।
प्रतिग्रहेषु भोज्ये च मुच्यते येन पाप्मनः ॥ १३.१९९.३ ॥
ਠੀਕ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਦਾਨ-ਸਵੀਕਾਰ ਅਤੇ ਭੋਜਯ ਵਿੱਚ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ।
13.199.4
घृतप्रतिग्रहे चैव सावित्री समिदाहुतिः ।
तिलप्रतिग्रहे चैव सममेतद्युधिष्ठिर ॥ १३.१९९.४ ॥
ਘਿਓ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤਰ ਅਤੇ ਸਮਿਧਾ ਆਹੁਤੀ ਹੈ; ਤਿਲਾਂ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਬਰਾਬਰ ਹੈ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ।
13.199.5
मांसप्रतिग्रहे चैव मधुनो लवणस्य च ।
आदित्योदयनं स्थित्वा पूतो भवति ब्राह्मणः ॥ १३.१९९.५ ॥
ਮਾਸ, ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਲੂਣ ਦਾ ਦਾਨ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਵੇਲੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.199.6
काञ्चनं प्रतिगृह्याथ जपमानो गुरुश्रुतिम् ।
कृष्णायसं च विवृतं धारयन्मुच्यते द्विजः ॥ १३.१९९.६ ॥
ਸੋਨਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ਼ਰੁਤੀ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕਾਲਾ ਲੋਹਾ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਦਵਿਜ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.199.7
एवं प्रतिगृहीतेऽथ धने वस्त्रे तथा स्त्रियाम् ।
एवमेव नरश्रेष्ठ सुवर्णस्य प्रतिग्रहे। ॥ १३.१९९.७ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਨ, ਵਸਤਰ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਾਨ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਵੀ।
13.199.8
अन्नप्रतिग्रहे चैव पायसेक्षुरसे तथा ।
इक्षुतैलपवित्राणां त्रिसन्ध्येऽप्सु निमज्जनम् ॥ १३.१९९.८ ॥
ਅੰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਖੀਰ ਤੇ ਗੰਨੇ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਗੰਨੇ ਦੇ ਤੇਲ ਵਰਗੀਆਂ ਪਵਿੱਤਰ ਵਸਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨਾਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵੇਲੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁਬਕੀ ਲਾਉਣੀ।
13.199.9
व्रीहौ पुष्पे फले चैव जले पिष्टमये तथा ।
यावके दधिदुग्धे च सावित्रीं शतशोऽन्विताम् ॥ १३.१९९.९ ॥
ਝੋਨੇ, ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਆਟੇ ਦੀਆਂ ਵਸਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੌਂ ਦੀ ਕਾਂਜੀ ਵਿੱਚ, ਦਹੀਂ ਤੇ ਦੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਸਾਵਿਤਰੀ ਮੰਤਰ ਸੌ ਵਾਰ ਜਪਦੇ ਹੋਏ।
13.199.10
उपानहौ च च्छत्रं च प्रतिगृह्यौर्ध्वदेहिके ।
जपेच्छतं समायुक्तस्तेन मुच्यते पाप्मना ॥ १३.१९९.१० ॥
ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਛਤਰੀ, ਊਰਧਵਦੈਹਿਕ (ਅੰਤਿਮ ਕਰਮ) ਲਈ ਲੈ ਕੇ, ਸੌ ਵਾਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.199.11
क्षेत्रप्रतिग्रहे चैव ग्रहसूतकयोस्तथा ।
त्रीणि रात्राण्युपोषित्वा तेन पापाद्विमुच्यते ॥ १३.१९९.११ ॥
ਭੂਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਣ ਤੇ ਸੂਤਕ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਵਰਤ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.199.12
कृष्णपक्षे तु यः श्राद्धं पितॄणामश्नुते द्विजः ।
अन्नमेतदहोरात्रात्पूतो भवति ब्राह्मणः ॥ १३.१९९.१२ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਜੋ ਦਵਿਜ ਖਾਂਦਾ ਹੈ — ਉਸ ਅੰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.199.13
न च सन्ध्यामुपासीत न च जाप्यं प्रवर्तयेत् ।
न सङ्किरेत्तदन्नं च ततः पूयेत ब्राह्मणः ॥ १३.१९९.१३ ॥
ਸੰਧਿਆ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਜਪ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਾ ਕਰੇ। ਉਹ ਅੰਨ ਹੋਰ ਅੰਨ ਨਾਲ ਮਿਲਾਏ ਨਾ; ਤਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.199.14
इत्यर्थमपराङ्णे तु पितॄणां श्राद्धमुच्यते ।
यथोक्तानां यदश्नीयुर्ब्राह्मणाः पूर्वकेतिताः ॥ १३.१९९.१४ ॥
ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਅਪਰਾਹਨ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਭੋਜਨ ਕਰਨ।
13.199.15
मृतकस्य तृतीयाहे ब्राह्मणो योऽन्नमश्नुते ।
स त्रिवेलं समुन्मज्ज्य द्वादशाहेन शुध्यति ॥ १३.१९९.१५ ॥
ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਤੀਜੇ ਦਿਨ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅੰਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਡੁਬਕੀ ਲਾ ਕੇ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.199.16
द्वादशाहे व्यतीते तु कृतशौचो विशेषतः ।
ब्राह्मणेभ्यो हविर्दत्त्वा मुच्यते तेन पाप्मना ॥ १३.१९९.१६ ॥
ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਬੀਤਣ ਉੱਤੇ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼ੌਚ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਵਿਸ਼ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.199.17
मृतस्य दशरात्रेण प्रायश्चित्तानि दापयेत् ।
सावित्रीं रैवतीमिष्टिं कूश्माण्डमघमर्षणम् ॥ १३.१९९.१७ ॥
ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀਆਂ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ: ਸਾਵਿਤਰੀ, ਰੈਵਤੀ ਇਸ਼ਟੀ, ਕੂਸ਼ਮਾਂਡ, ਅਘਮਰਸ਼ਣ।
13.199.18
मृतकस्य त्रिरात्रे यः समुद्दिष्टे समश्नुते ।
सप्तत्रिषवणं स्नात्वा पूतो भवति ब्राह्मणः ॥ १३.१९९.१८ ॥
ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੀ ਤੀਜੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਮੁੱਦਿਸ਼ਟ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਤ-ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.199.19
सिद्धिमाप्नोति विपुलामापदं चैव नाप्नुयात् ॥ १३.१९९.१९ ॥
ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।
13.199.20
यस्तु शूद्रैः समश्नीयाद्ब्राह्मणोऽप्येकभोजने ।
अशौचं विधिवत्तस्य शौचमत्र विधीयते ॥ १३.१९९.२० ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਸ਼ੌਚ ਲੱਗਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
13.199.21
यस्तु वैश्यैः सहाश्नीयाद्ब्राह्मणोऽप्येकभोजने ।
स वै त्रिरात्रं दीक्षित्वा मुच्यते तेन कर्मणा ॥ १३.१९९.२१ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੈਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੀਕਸ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਉਸ ਕਰਮ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.199.22
क्षत्रियैः सह योऽश्नीयाद्ब्राह्मणोऽप्येकभोजने ।
आप्लुतः सह वासोभिस्तेन मुच्येत पाप्मना ॥ १३.१९९.२२ ॥
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਖੱਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕੋ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕੱਪੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਉਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ।
13.199.23
शूद्रास्य तु कुलं हन्ति वैश्यस्य पशुबान्धवान् ।
क्षत्रियस्य श्रियं हन्ति ब्राह्मणस्य सुवर्चसम् ॥ १३.१९९.२३ ॥
ਸ਼ੂਦਰ ਦਾ (ਅੰਨ) ਕੁਲ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਵੈਸ਼ ਦਾ (ਅੰਨ) ਪਸ਼ੂਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਖੱਤਰੀ ਦਾ (ਅੰਨ) ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ (ਅੰਨ) ਤੇਜ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
13.199.24
प्रायश्चित्तं च शान्तिं च जुहुयात्तेन मुच्यते ।
सावित्रीं रैवतीमिष्टिं कूश्माण्डमघमर्षणम्। ॥ १३.१९९.२४ ॥
ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਕੇ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ — ਸਾਵਿਤਰੀ, ਰੈਵਤੀ ਇਸ਼ਟੀ, ਕੂਸ਼ਮਾਂਡ ਅਤੇ ਅਘਮਰਸ਼ਣ (ਮੰਤਰ) ਸਮੇਤ।
13.199.25
तथोच्छिष्टमथान्योन्यं सम्प्राशेन्नात्र संशयः ।
रोचना विरजा रात्रिर्मङ्गलालम्भनानि च ॥ १३.१९९.२५ ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੂਠਾ ਭੋਜਨ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਰੋਚਨਾ, ਨਿਰਮਲ ਰਾਤ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਵਸਤੂਆਂ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਵੀ (ਸ਼ੁੱਧੀਕਾਰਕ ਹੈ)।