مهابهاراتا · أدهيايا 13.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.2.1
पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
श्रुतं मे महदाख्यानमिदं मतिमतांवर ॥ १३.२.१ ॥
أيها الجد، يا عظيم الحكمة، يا خبيرًا بجميع العلوم، يا أفضل الحكماء! لقد سمعتُ هذه الحكاية العظيمة.
13.2.2
भूयस्तु श्रोतुमिच्छामि धर्मार्थसहितं नृप ।
कथ्यमानं त्वया किञ्चित्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.२.२ ॥
أيها الملك، أرغب في أن أسمع مرة أخرى ما قلتَه مقرونًا بالدرما والثروة؛ فينبغي أن تشرحه لي.
13.2.3
केन मृत्युर्गृहस्थेन धर्ममाश्रित्य निर्जितः ।
इत्येतद्धर्ममाचक्ष्व तत्त्वेनापि च पार्थिव ॥ १३.२.३ ॥
بأيّ رب بيت انتصر الموت متكئًا على الدرما؟ قل لي هذا الدرما على حقيقته، أيها الحاكم.
13.2.4
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यथा मृत्यर्गृहस्थेन धर्ममाश्रित्य निर्जितः ॥ १३.२.४ ॥
وفي هذا الشأن يستشهد الناس بهذه الحكاية القديمة: كيف انتصر رب بيت على الموت متكئًا على الدرما.
13.2.5
मनोः प्रजापते राजन्निक्ष्वाकुरभवत्सुतः ।
तस्य पुत्रशतं जज्ञे नृपतेः सूर्यवर्चसः ॥ १३.२.५ ॥
أيها الملك، وُلد من مانو سيّد الخلائق ابنًا هو إكشفاكو؛ وكان لذلك الملك المتلألئ كالشمس مئةُ ابن.
13.2.6
दशमस्तस्य पुत्रस्तु दशाश्वो नाम भारत ।
माहिष्मत्यामभूद्राजा धर्मात्मा सत्यविक्रमः ॥ १३.२.६ ॥
يا بهارتا، كان ابنه العاشر اسمه داشاشفا؛ وصار ذلك الملك الصالح النفس الصادق الشجاعة حاكمًا في ماهِشمتي.
13.2.7
दशाश्वस्य सुतस्त्वासीद्राजा परमधार्मिकः ।
सत्ये तपसि दाने च यस्य नित्यं रतं मनः ॥ १३.२.७ ॥
كان ابن داشاشفا ملكًا بالغ التقوى، ظل قلبه دائمًا منشغلًا بالصدق والتقشف والعطاء.
13.2.8
मदिराश्व इति ख्यातः पृथिव्यां पृथिवीपतिः ।
धनुर्वेदे च वेदे च निरतो योऽभवत्सदा ॥ १३.२.८ ॥
كان سيد الأرض المعروف باسم مادِيراشفا مكرسًا دائمًا لعلم القوس وللفيدا.
13.2.9
मदिराश्वस्य पुत्रस्तु द्युतिमान्नाम पार्थिवः ।
महाभागो महातेजा महासत्वो महाबलः ॥ १३.२.९ ॥
كان ابن مادِيراشفا ملكًا يدعى ديوتيمان، عظيم الحظ، عظيم البهاء، عظيم الصلابة النفسية، عظيم القوة.
13.2.10
पुत्रो द्युतिमतस्त्वासीद्राजा परमधार्मिकः ।
सर्वलोकेषु विख्यातः सुवीरो नाम नामतः।
धर्मात्मा कोशवांश्चापि देवराज इवापरः ॥ १३.२.१० ॥
كان ابن ديوتيمات ملكًا بالغ التقوى يدعى سوفيرا، مشهورًا في جميع العوالم، بارّ النفس، غنيًّا بالخزائن، كأنه إندرا آخر ملك الآلهة.
13.2.11
सुवीरस्य तु पुत्रोऽभूत्सर्वसङ्ग्रामदुर्जयः ।
दुर्जयो नाम विख्यातः सर्वशस्त्रभृतांवर ॥ १३.२.११ ॥
كان دورجايا ابن سوفيرا، لا يُقهر في كل المعارك؛ اشتهر باسم دورجايا، وكان أفضل جميع حاملي السلاح.
13.2.12
दुर्जयस्येन्द्रवपुषः पुत्रोऽग्निसदृशद्युतिः ।
दुर्योधनो नाम महान्राजा राजर्षिसत्तमः ॥ १३.२.१२ ॥
كان ابن دورجايا، الذي كان جسده كجسد إندرا، الملك العظيم دوريودهانا، ذا بهاء كالنار، أفضل الملوك الحكماء.
13.2.13
तस्येन्द्रसमवीर्यस्य सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनः ।
विषये वासवस्तस्य सम्यगेव प्रवर्षति ॥ १३.२.१३ ॥
في مملكة ذلك الملك، المساوي لإندرا في البأس والذي لا يتراجع في القتال، كان فاسافا (إندرا) يُمطر بغزارة.
13.2.14
रत्नैर्धनैश्च पशुभिः सस्यैश्चापि पृथग्विधैः ।
नगरं विषयश्चास्य प्रतिपूर्णस्तदाऽभवत् ॥ १३.२.१४ ॥
امتلأت مدينته ومملكته حينها بالجواهر والثروات والمواشي ومحاصيل من كل نوع.
13.2.15
न तस्य विषये चाभूत्कृपणो नापि दुर्गतः ।
व्याधितो वा कृशो वाऽपरि तस्मिन्नाभून्नरः क्वचित् ॥ १३.२.१५ ॥
لم يكن في مملكته بخيل ولا منكوب ولا مريض ولا هزيل؛ ولم يكن في تلك المملكة أحدٌ من هذا القبيل في أي مكان.
13.2.16
सुदक्षिणो मधुरवागनसूयुर्जितेन्द्रियः ।
धर्मात्मा चानृशंसश्च विक्रान्तोऽथाविकत्थनः ॥ १३.२.१६ ॥
كان سخيّ العطاء، عذب الكلام، خاليًا من الحسد، ضابطًا لحواسه، صالح الطبع، غير قاسٍ، شجاعًا، ولا يتفاخر.
13.2.17
यज्वा च दान्तो मेधावी ब्रह्मण्यः सत्यसङ्गरः ।
न चावमन्ता दाता च वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १३.२.१७ ॥
كان يقيم القرابين، ضابطًا لنفسه، ذكيًا، مخلصًا للبراهمة، ثابتًا على عهوده، لا يحتقر أحدًا، كثير العطاء، متضلعًا في الفيدا وفروعها.
13.2.18
तं नर्मदा देवनदी पुण्या शीतजला शिवा ।
चकमे पुरुषव्याघ्रं स्वेन भावेन भारत ॥ १३.२.१८ ॥
يا بهارتا، إن نهر نارمادا المقدس الإلهي، ذا المياه الباردة والمبارك، اشتاق إلى ذلك النمر بين البشر بمحض إرادته.
13.2.19
तस्यां जज्ञे तदा नद्यां कन्या राजीवलोचना ।
नाम्ना सुदर्शना राजन्रूपेण च सुदर्शना ॥ १३.२.१९ ॥
ثم وُلدت في ذلك النهر فتاةٌ ذات عينين كاللوتس، اسمها سودرشانا أيها الملك، وكانت سودرشانا في جمالها أيضًا.
13.2.20
तादृग्रूपा न नारीषु भूतपूर्वा युधिष्ठिर ।
दुर्योधनसुता यादृगभवद्वरवर्णिनी ॥ १३.२.२० ॥
يا يودهيشثيرا، لم تكن قبلًا بين النساء امرأةٌ على مثل هيئتها، كابنة دوريودهانا ذات البشرة الجميلة.
13.2.21
तामग्निश्चकमे साक्षाद्राजकन्यां सुदर्शनाम् ।
स्वरूपं दीप्तिमत्कृत्वा शरदर्कसमद्युति ॥ १३.२.२१ ॥
أحبّ أغني نفسه تلك الأميرة سودرشانا، إذ جعل صورته متلألئة، بضياء شمس الخريف.
13.2.22
सा चाग्निशरणे राज्ञः शुश्रूषाकृतनिश्चया ।
नियुक्ता पितृसन्देशादारिराधयिषुः शिखिम् ॥ १३.२.२२ ॥
وكانت قد عقدت العزم على الخدمة، مُكلَّفةً برسالة أبيها، راغبةً في استرضاء النار، فأقامت في ملجأ النار للملك.
13.2.23
तस्या मनोहरं रूपं दृष्ट्वा देवो हुताशनः ।
मन्मथेन समादिष्टः पत्नीत्वे यतते मिथः ॥ १३.२.२३ ॥
ولما رأى الإله هوتاشانا صورتها الساحرة، وقد حثّه مانماثا، سعى إلى أن تصبح زوجته.
13.2.24
भज मामनवद्याङ्गि कामात्कमललोचने ।
रम्भोरु मृगशावाक्षि पूर्णचन्द्रनिभानने ॥ १३.२.२४ ॥
يا ذات الأعضاء التي لا عيب فيها، يا ذات العينين كاللوتس، يا ذات الفخذين كجذع الموز، يا ذات العينين كعيني غزال، يا ذات الوجه كالبدر الكامل، بدافع الشهوة، فاقبليني.
13.2.25
भ्रूलताललितं कान्तमनङ्गो बाधते हि माम् ॥ १३.२.२५ ॥
يا من هي جميلة كاللبلاب في حاجبيها، إن أنانغا يعذبني حقا.
13.2.26
ललाटं चन्द्ररेखाभं शिरोरुहविभूषितम् ।
दृष्ट्वा ते पत्रलेखान्तमनङ्गो बाधते भृशम् ॥ १३.२.२६ ॥
جبينك كخط القمر، مزين بالشعر، ومنتهٍ بخط الورقة؛ إذ أراه، يعذبني أنانغا كثيرا.
13.2.27
बालातपेन तुलितं सस्वेदपुलकोद्गमम् ।
बिम्बाधरोष्ठवदनं विबुद्धमिव पङ्कजम्।
अतीव चारुविभ्रान्तं मदमावहते मम ॥ १३.२.२७ ॥
مساوٍ لشمس الصباح، مفعم بالعرق والارتعاش، وجه بشفاه كثمر البمبا، كاللوتس المتفتح، جميل للغاية ومضطرب؛ يجلب لي النشوة.
13.2.28
दन्तप्रकाशनियता वाणी तव सुरक्षिता ।
ताम्रपल्लवसंकाशा जिह्वेयं मे मनोहरा ॥ १३.२.२८ ॥
كلامك، المضبوط ببريق أسنانك، محفوظ جيدا؛ وهذا اللسان كبرعم أحمر يسحر قلبي.
13.2.29
समाः स्निग्धाः सुजाताश्च सहिताश्च द्विजास्तव ।
द्विजप्रिये प्रसीदस्व भज मां सुभगा ह्यसि ॥ १३.२.२९ ॥
أسنانك متساوية، ناعمة، متناسقة ومتلاصقة. يا محبوبة الدويجا، كوني رؤوفة وتعالي إلي؛ فأنت حقا سعيدة.
13.2.30
मनोज्ञं सुकृतापाङ्गं मुखं तव मनोहरम् ।
स्तनौ ते संहतौ भीरु हाराभरणभूषितौ ॥ १३.२.३० ॥
وجهك بهيج ساحر، وزوايا عينيك متقنة الشكل؛ يا خجولة، ثدياك المزينان بالعقود والحلي متلاصقان.
13.2.31
पक्वबिल्वप्रतीकाशौ कर्कशौ सङ्गमक्षमौ ।
गम्भीरनाभिसुभगे भज मां वरवर्णिनि ॥ १३.२.३१ ॥
كثمار البلوى الناضجة، صلبتان وصالحتان للاتحاد، جميلة بسرّة عميقة، يا ذات اللون الفاخر، اقبليني.
13.2.32
सैवमुक्ता विरहिते पावकेन महात्मना ।
ईषदाकम्पहृदया व्रीडिता वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.२.३२ ॥
فلما خاطبها الآله أغني العظيم بذلك، قالت بقلب يرتجف قليلاً وخجلة هذه الكلمات.
13.2.33
नलु नाम कुलीनानां कन्यकानां विशेषतः ।
माता पिता प्रभवतः प्रदाने बान्धवाश्च ये ॥ १३.२.३३ ॥
حقاً، في شأن العذارى من الأسر الكريمة خاصةً، إنما يقرر الأم والأب والأقارب الذين لهم سلطة التزويج.
13.2.34
पाणिग्रहणमन्त्रैश्च हुते चैव विभावसौ ।
सतां मध्ये निविष्टायाः कन्यायाः शरणं पतिः ॥ १३.२.३४ ॥
بتلاوة تعاويذ أخذ اليد وبعد تقديم القربان في النار، يكون الزوج ملاذ الفتاة الجالسة بين الصالحين.
13.2.35
साऽहं नात्मवशा देव पितरं वरयस्व मे। ॥ १३.२.३५ ॥
لستُ سيدة نفسي أيها الإله؛ فاطلب مني من أبي.
13.2.36
अथ नातिचिराद्राजा कालाद्दुर्योधनस्तदा ।
यज्ञसम्भारनिपुणान्मन्त्रीनाहूय चोक्तवान्।
यज्ञं यक्ष्येऽहमिति वै सम्भारान्सम्भ्रियन्तु मे ॥ १३.२.३६ ॥
ثم لم يمض وقت طويل حتى استدعى الملك دُريودهانا الوزراء الماهرين في أدوات القربان وقال: «سأقيم قربانًا؛ فليجمعوا لي أدواته.»
13.2.37
ततः समाहिते तस्य यज्ञे ब्राह्मणसत्तमैः ।
विप्ररूपी हुतवहो नृपं कन्यामयाचत ॥ १३.२.३७ ॥
ولما أُعدّت ذبيحته على يد أفضل البراهمة، طلب هوتافاها، متخذاً صورة برهمي، من الملك فتاةً.
13.2.38
न तु राजा प्रदानाय तस्मै भावमकल्पयत् ।
दरिद्रश्चासवर्णश्च ममायमिति पार्थिवः। ॥ १३.२.३८ ॥
لكنّ الملك لم يعزم على إعطائها له، إذ قال في نفسه: «هذا فقير وليس من طبقتي».
13.2.39
इति तस्मै न वै कन्यां दित्सां चक्रे नराधिपः ।
अथ दीक्षामुपेतस्य यज्ञे तस्य महात्मनः।
आहितो हवनार्थाय वेद्यामग्निः प्रणश्यत ॥ १३.२.३९ ॥
وهكذا لم يعزم الملك على إعطائه الفتاة. ثم، في قربان ذلك العظيم النفس الذي أخذ التكريس، اختفت النار التي أُوقدت على المذبح للقربان.
13.2.40
ततः स भीतो नृपतिर्भृशं प्रव्यथितेन्द्रियः ।
मन्त्रिणो ब्राह्मणांश्चैव पप्रच्छ किमिदं भवेत्।
यज्ञे समिद्धो भगवान्नष्टो मे हव्यवाहनः ॥ १३.२.४० ॥
فعندئذٍ فزع الملك فزعاً شديداً واضطربت حواسه، فسأل الوزراء والبراهمة: «ما عسى يكون هذا؟ لقد اختفى إله النار المبارك الذي أُوقد في ذبيحتي!»
13.2.41
सम्मन्त्रकुशलैस्तैस्तैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
ऋत्विग्भिर्मन्त्रकुशलैर्यज्यतां वा हुताशनः ॥ १३.२.४१ ॥
ليُعبد إله النار من أولئك البراهمة الماهرين في التعاويذ والمتقنين للفيدا، ومن الكهنة المهرة في التعاويذ.
13.2.42
अथ ऋक्सामयजुषां ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
वेदतत्वार्थकुशलैस्ततः सोमपुरस्करैः ॥ १३.२.४२ ॥
ثم بأيدي البراهمة المتقنين للرغ والساما واليجور، العارفين بالحقيقة الكامنة في الفيدا، الذين يقدّمون السوما في المقدمة.
13.2.43
गुह्यैश्च नामभिः सर्वैराहूतो हव्यवाहनः ।
स्वरूपं दीप्तिमत्कृत्वा शरदर्कसमद्युतिः ॥ १३.२.४३ ॥
لما دُعي بجميع أسمائه السرية، جعل هافيافاهانا (أغني) صورته مشرقة، وكان بهاؤه مساويًا لشمس الخريف.
13.2.44
ततो महात्मा तानाह दहनो ब्राह्मणर्षभान् ।
वरयाम्यात्मनोऽर्थाय दुर्योधनसुतामिति ॥ १३.२.४४ ॥
فقال دهانا (أغني) العظيم الروح لأولئك الثيران بين البراهمة: «أختار لنفسي ابنة دورියودانا.»
13.2.45
ततस्ते कल्यमुत्थाय तस्मै राज्ञे न्यवेदयन् ।
ब्राह्मणा विस्मिताः सर्वे यदुक्तं चित्रभानुना ॥ १३.२.४५ ॥
ثم نهض جميع البراهمة عند الفجر متعجبين، وأخبروا ذلك الملك بما قاله تشيترابهانو (أغني).
13.2.46
ततः स राजा तच्छ्रुत्वा वचनं ब्रह्मवादिनाम् ।
अवाप्य परमं हर्षं तथेति प्राह बुद्धिमान् ॥ १३.२.४६ ॥
فلما سمع الملك الحكيم كلام البراهمة الناطقين بالفيدا نال فرحًا عظيمًا وقال: «ليكن ذلك كذلك.»
13.2.47
अयाचत च तं शुल्कं भगवन्तं विभावसुम् ।
नित्यं सान्निध्यमिह ते चित्रभानो भवेदिति ॥ १३.२.४७ ॥
وطلب من المبارك فيبهاواسو (أغني) مهرًا قائلًا: «يا تشيترابهانو، لتكن حضرتك دائمة هنا.»
13.2.48
तमाह भगवानग्निरेवमस्त्विति पार्थिवम् ।
ततः सान्निध्यमद्यापि माहिष्मत्यां विभावसोः
दृष्टं हि सहदेवेन दिशं विजयता च तत्। ॥ १३.२.४८ ॥
قال أغني المبارك لذلك الملك: «ليكن ذلك كذلك.» ولذلك يُرى حتى اليوم في ماهيشماتي ذلك الحضور لفيبهاواسو، الذي رآه ساهاديفا حين فتح الجهات.
13.2.49
ततस्तां समलङ्कृत्य कन्यामहतवाससम् ।
ददौ दुर्योधनो राजा पावकाय महात्मने ॥ १३.२.४९ ॥
ثم زيّن الملك دوريودهانا الفتاة وألبسها ثياباً جديدة، ثم أعطاها للفاضل باواكا (أغني).
13.2.50
प्रतिजग्राह चाग्निस्तु राजकन्यां सुदर्शनाम् ।
विधिना वेददृष्टेन वसोर्धारामिवाध्वरे ॥ १३.२.५० ॥
وقبل أغني ابنة الملك سودارشانا وفق الطقس الذي قررته الفيدا، كتيار من قربان فاسو في القربان.
13.2.51
तस्या रूपेण शीलेन कुलेन वपुषा श्रिया ।
अभवत्प्रीतिमानग्निर्गर्भं चास्यां समादधे ॥ १३.२.५१ ॥
وسرّ أغني بجمالها وخلقها ونسبها وهيئتها وبهائها، فأودع فيها جنيناً.
13.2.52
तस्याः समभवत्पुत्रो नाम्नाऽग्नेयः सुदर्शनः ॥ १३.२.५२ ॥
وولد منها ابن اسمه سودارشانا، يُدعى أغنيا (ابن النار).
13.2.53
सुदर्शनस्तु रूपेण पूर्णेन्दुसदृशोपमः ।
शिशुरेवाध्यगात्सर्वं परं ब्रह्म सनातनम् ॥ १३.२.५३ ॥
كان سودارشانا في جماله كالبدر التام، وهو طفل بعد تعلّم البراهمان الأعلى الأزلي كله.
13.2.54
अथौघवान्नाम नृपो नृगस्यासीत्पितामहः ।
तस्याप्योघवती कन्या पुत्रश्चौघरथोऽभवत् ॥ १३.२.५४ ॥
وكان أوغهوان ملكاً وجد نريغا؛ وله ابنة اسمها أوغهافاتي، وابن اسمه أوغهاراثا.
13.2.55
तामोघवान्ददौ तस्मै स्वयमोघवतीं सुताम् ।
सुदर्शनाय विदुषे भार्यार्थे देवरूपिणीम् ॥ १३.२.५५ ॥
أعطى أوغهافان بنفسه ابنته أوغهافاتي، ذات الهيئة الإلهية، للعالم سوداršana زوجةً له.
13.2.56
स गृहस्थाश्रमरतस्तया सह सुदर्शनः ।
कुरुक्षेत्रेऽवसद्राजन्नोघवत्या समन्वितः ॥ १३.२.५६ ॥
أقام سوداršana، المولع بحياة رب الأسرة، في كوروكشيترا مع أوغهافاتي، أيها الملك.
13.2.57
गृहस्थश्चावजेष्यामि मृत्युमित्येव स प्रभो ।
प्रतिज्ञामकरोद्धीमान्दीप्ततेजा विशाम्पते ॥ १३.२.५७ ॥
«حتى وأنا رب أسرة سأغلب الموت»، هكذا نذر، أيها السيد، ذلك الحكيم المتوقد البهاء سوداršana، أيها سيد الشعوب.
13.2.58
तामेवौघवतीं राजन्स पावकसुतोऽब्रवीत् ।
अतिथेः प्रतिकूलं ते न कर्तव्यं कथञ्चन ॥ १३.२.५८ ॥
قال ذلك ابن باوكا لها أيها الملك: «لا ينبغي لك بأي حال أن تفعلي ما يخالف الضيف.»
13.2.59
येनयेन च तुष्येत नित्यमेव त्वयाऽतिथिः ।
अप्यात्मनः प्रदानेन न ते कार्या विचारणा ॥ १३.२.५९ ॥
بأي وسيلة يرضى بها الضيف عنك دائماً، ولو ببذل نفسك، لا ينبغي أن يكون لك تردد.
13.2.60
एतद्व्रतं मम सदा हृदि सम्परिवर्तते ।
गृहस्थानां च सुश्रोणि नातिथेर्विद्यते परम् ॥ १३.२.६० ॥
هذا النذر لي يدور دائماً في قلبي، أيتها الجميلة الخصر: ليس لرب الأسرة شيء أعلى من الضيف.
13.2.61
प्रमाणं यदि वामोरु वचस्ते मम शोभने ।
इदं वचनमव्यग्रा हृदि त्वं धारयेः सदा ॥ १३.२.६१ ॥
يا ذات الفخذين الجميلتين، يا مشرقة، إن كانت كلمتي حجة لديك، فاحفظ هذه الكلمة في قلبك دائماً دون اضطراب.
13.2.62
निष्क्रान्ते मयि कल्याणि तथा सन्निहितेऽनघे ।
नातिथिस्तेऽवमन्तव्यः प्रमाणं यद्यहं तव ॥ १३.२.६२ ॥
يا مباركة، يا بلا عيب، حين أخرج ولا تكونين قريبة، فلا تحتقري ضيفاً، إن كانت كلمتي حجة لديك.
13.2.63
तमब्रवीदोघवती तथा मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ।
न मे त्वद्वचनात्किञ्चिन्न कर्तव्यं कथञ्चन ॥ १३.२.६३ ॥
قالت له أوغهافتي، ويداها مضمومتان فوق رأسها: «بكلامك لا ينبغي أن أفعل شيئاً البتة».
13.2.64
जिगीषमाणस्तु गृहे तदा मृत्युः सुदर्शनम् ।
पृष्ठतोऽन्वगमद्राजन्रन्ध्रान्वेषी तदा सदा ॥ १३.२.६४ ॥
أيها الملك، فحينئذ تبعته الموت من خلفه في البيت، راغبة في قهره، باحثة عن ثغرة، حينئذ وأبداً.
13.2.65
इध्मार्थं तु गते तस्मिन्नग्रिपुत्रे सुदर्शने ।
अतिधिर्ब्राह्मणः श्रीमांस्तामाहौघवतीं तदा ॥ १३.२.६५ ॥
لما خرج سودارشانا ابن أغني لجلب الحطب، خاطب أوغهافتي حينئذ ضيفٌ برهمي مهيب.
13.2.66
आतिथ्यं कृतमिच्छामि त्वयाऽद्य वरवर्णिनि ।
प्रमाणं यदि धर्मस्ते गृहस्थाश्रमसम्मतः ॥ १३.२.६६ ॥
يا ذات اللون الفاخر، أرغب اليوم في أن أنال منك الضيافة، إن كان دينك المقبول للحياة الأسرية حجةً لك.
13.2.67
इत्युक्ता तेन विप्रेणि राजपुत्री यशस्विनी ।
विधिना प्रतिजग्राह वेदोक्तेन विशांपते ॥ १३.२.६७ ॥
وعندما قال البراهمي ذلك، قبلته الأميرة المجيدة وفق الطقس الذي تقرره الفيدا، يا سيد الشعب.
13.2.68
आसनं चैव पाद्यं च तस्मै दत्त्वा द्विजातये ।
प्रोवाचौघवती विप्रं केनार्थः किं ददामि ते ॥ १३.२.६८ ॥
بعد أن قدّمت لذلك المولود مرتين مقعدًا وماء لغسل القدمين، قالت أوغافتي للبراهمي: «ما غايتك؟ ماذا أعطيك؟»
13.2.69
तामब्रवीत्ततो विप्रो राजपुत्रीं सुदर्शनाम् ।
त्वया ममार्थः कल्याणि निर्विशङ्कैतदाचर ॥ १३.२.६९ ॥
فقال البراهمي للأميرة سودرشانا: «أيتها المباركة، لي حاجة منك؛ افعلي ذلك دون تردد.»
13.2.70
यदि प्रमाणं धर्मस्ते गृहस्थाश्रमसम्मतः ।
प्रदानेनात्मनो राज्ञि कर्तुमर्हसि मे प्रियम् ॥ १३.२.७० ॥
إن كان الدهرما المعترف به في مرحلة رب البيت هو حجتك، أيتها الملكة، فينبغي أن تفعلي ما يسرني بأن تهبي نفسك.
13.2.71
स तया छन्द्यमानोऽन्यैरीप्सितैर्नृपकन्यया ।
नान्यमात्मप्रदानात्स तस्या वव्रे परं द्विजः ॥ १३.२.७१ ॥
ومع أن ابنة الملك ألحّت عليه أن يطلب أشياء أخرى مرغوبة، لم يختر ذلك المولود مرتين شيئًا سوى هبتها لنفسها.
13.2.72
सा तु राजसुता स्मृत्वा भर्तुर्वचनमादितः ।
तथेति लज्जमाना सा तमुवाच द्विजर्षभम् ॥ १३.२.७२ ॥
لكن ابنة الملك، متذكرة منذ البداية كلام زوجها (أبيها)، قالت بخجل لذلك أفضل البراهمة: «فليكن كذلك.»
13.2.73
ततो विहस्य विप्रर्षिः सा चैवोपविवेश ह ।
संस्मृत्य भर्तुर्वचनं गृहस्थाश्रमकाङ्क्षिणः ॥ १३.२.७३ ॥
فضحك حكيم البراهمة الأعظم، وجلس معها متذكراً قول زوجها الذي كان يرغب في حياة رب الأسرة.
13.2.74
अथेध्मान्समुपादाय स पावकिरुपागमत् ।
मृत्युना रौद्रभावेन नित्यं बन्धुरिवान्वितः ॥ १३.२.७४ ॥
ثم جاء ابن النار حاملاً الحطب، مصحوباً بالموت ذي الطبيعة المرعبة، كقريب يلازمه دائماً.
13.2.75
ततस्त्वाश्रममागम्य स पावकसुतस्तदा ।
तां व्याजहारौघवतीं क्वासि यातेति चासकृत् ॥ १३.२.७५ ॥
ثم جاء ابن النار إلى الناسك، وخاطبها مراراً وهي تفيض كالسيل: «أين ذهبتِ؟»
13.2.76
तस्मै प्रतिवचः सा तु भर्त्रे न प्रददौ तदा ।
कराभ्यां तेन विप्रेण स्पृष्टा भर्तृव्रता सती ॥ १३.२.७६ ॥
لكنها لم تجب زوجها حينها؛ فلمسها البراهمي بكلتا يديه، فلُمست الزوجة الصالحة المخلصة لزوجها.
13.2.77
उच्छिष्टाऽस्मीति मन्वाना लज्जिता भर्तुरेव च ।
तूष्णींभूताऽभवत्साध्वी विप्रकोपाच्च शङ्किता ॥ १३.२.७७ ॥
وإذ ظنت أنها قد تدنست، خجلت أمام زوجها أيضاً؛ فصمتت الزوجة الفاضلة وخافت من غضب البراهمي.
13.2.78
अथ तां किन्विति पुनः प्रोवाच स सुदर्शनः ।
क्व सा साध्वी क्व सायाता गरीय किमतो मम ॥ १३.२.७८ ॥
ثم خاطبها ذلك الحكيم الوسيم مرة أخرى: «ما الأمر؟ أين تلك الزوجة الفاضلة؟ من أين أتت؟ وما الذي هو أعظم عندي من هذا؟»
13.2.79
पतिव्रता सत्यशीला नित्यं चैवार्जवे रता ।
कथं न प्रत्युदेत्यद्य स्मयमाना यथापुरम् ॥ १३.२.७९ ॥
إنها مخلصة لزوجها، صادقة الطبع، تسرّ دائمًا بالاستقامة. فلماذا لا تخرج اليوم للقائي مبتسمة كما كانت من قبل؟
13.2.80
उटजस्थस्तु तं विप्रः प्रत्युवाच सुदर्शनम् ।
अतिथिं विद्धि सम्प्राप्तं ब्राह्मणं पावके च माम् ॥ १३.२.८० ॥
أجاب البراهمي الواقف في الكوخ سودرشانا: «اعلم أن القادم ضيف؛ إنني البراهمي، والنار أيضًا تعرفني.»
13.2.81
अनया छन्द्यमानोऽहं भार्यया तव सत्तम ।
तैस्तैरतिथिसत्कारैर्ब्रह्मन्नेषा वृता मया ॥ १३.२.८१ ॥
يا خيرَ الأخيار، ضغطت عليّ زوجتك بأنواع شتى من إكرام الضيف؛ يا برهمن، إياها اخترتُ.
13.2.82
आत्मप्रदानविधिना मामर्चति शुभानना ।
अनूरूपं यदत्रान्यत्तद्भवान्कर्तुमर्हति ॥ १३.२.८२ ॥
تكرمني الجميلة الوجه بطقس تقديم نفسها؛ وما يليق بذلك هنا من أمر آخر، فذلك ما ينبغي لك أن تفعله.
13.2.83
कूटमुद्गरहस्तस्तु मृत्युस्तं वै समन्वगात् ।
हीनप्रतिज्ञमत्रैवं वधिष्यामीति चिन्तयन् ॥ १३.२.८३ ॥
تبعه الموت، ممسكًا بعصا مخادعة في يده، مفكرًا: «هنا قد فشل عهده؛ سأقتله.»
13.2.84
सुदर्शनस्तु मनसा कर्मणा चक्षुषा गिरा ।
त्यक्तेर्ष्यस्त्यक्तमन्युश्च स्मयमानोऽब्रवीदिदम् ॥ १३.२.८४ ॥
أما سودرشانا فقد ترك الحسد بالقلب والفعل والنظر والكلام، وترك الغضب، فقال هذا وهو يبتسم.
13.2.85
सुरतं तेऽस्तु विप्राग्र्य प्रीतिर्हि परमा मम ।
गृहस्थस्य हि धर्मोऽग्र्यः सम्प्राप्तातिथिपूजनम् ॥ १३.२.८५ ॥
يا خيرَ البراهمة، ليكن لك الخير؛ إن سروري بك عظيم. وأعلى واجب للمُقيم في البيت هو إكرام الضيف الذي حلّ.
13.2.86
अतिथिः पूजितो यस्य गृहस्थस्य तु गच्छति ।
नान्यस्तस्मात्परो धर्म इति प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.२.८६ ॥
إن صاحب البيت الذي يمضي من عنده الضيف مكرَّمًا راضيًا، لا يوجد عند الحكماء واجبٌ أعلى من ذلك.
13.2.87
प्राणाश्च मम दाराश्च यच्चान्यद्विद्यते वसु ।
अतिथिभ्यो मया देयमिति मे व्रतमाहितम् ॥ १३.२.८७ ॥
حياتي وزوجاتي وكل مال آخر موجود — كلها يجب أن تُعطى للضيوف؛ هذا هو العهد الذي عقدته بثبات.
13.2.88
निःसन्दिग्धं यथा वाक्यमेतन्मे समुदाहृतम् ।
तेनाहं विप्र सत्येन स्वयमात्मानमालभे ॥ १३.२.८८ ॥
إن الكلام الذي نطقتُ به صادقٌ لا ريب فيه. أيها البرهمي، بهذا الصدق نفسه أُقسم، وأنا ألمس نفسي.
13.2.89
पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
बुद्धिरात्मा मनः कालो दिशश्चैव गुणा दश ॥ १३.२.८९ ॥
الأرض والهواء والفضاء والماء، والخامس النار؛ والعقل والذات والنفس والزمن والاتجاهات — هذه هي الصفات العشر.
13.2.90
नित्यमेव हि पश्यन्ति देहिनां देहसंश्रिताः ।
सुकृतं दुष्कृतं चापि कर्म कर्मवतांवर ॥ १३.२.९० ॥
إن الساكنين في الجسد يرون دائمًا أعمال الكائنات المتجسدة الصالحة والطالحة، يا خيرَ الفاعلين للأعمال.
13.2.91
यथैषा नानृता वाणी मयाऽद्य समुदीरिता ।
तेन सत्येन मां देवाः पालयन्तु दहन्तु वा ॥ १३.२.९१ ॥
كما أن هذا القول الذي نطقت به اليوم ليس كاذبًا، فلتحمِني الآلهة بهذا الصدق أو لتحرقني.
13.2.92
ततो नादः समभवद्दिक्षु सर्वासु भारत ।
असकृत्सत्यमित्येवं नैतन्मिथ्येति सर्वतः ॥ १३.२.९२ ॥
ثم، يا بهاراتا، ارتفع صوت في جميع الاتجاهات، يتردد مرارًا من كل جانب: «هذا حق، وهذا ليس بباطل».
13.2.93
उटजात्तु ततस्तस्मान्निश्चक्राम स वै द्विजः ।
वपुषा द्यां च भूमिं च व्याप्य वायुरिवोद्यतः ॥ १३.२.९३ ॥
ثم خرج ذلك البراهمي من الكوخ، ملأ السماء والأرض بجسمه، كريح قد هبّت.
13.2.94
स्वरेण विप्रः शैक्षेण त्रींल्लोकाननुनादयन् ।
उवाच चैनं धर्मज्ञं पूर्वमामन्त्र्य नामतः ॥ १३.२.९४ ॥
بصوته، بنغمة العلم، مُدوِّيًا في العوالم الثلاثة، نادى البراهمي أولًا باسم العارف بالدهرما وقال له.
13.2.95
धर्मोऽहमस्मि भद्रं ते जिज्ञासार्थं तवानघ ।
प्राप्तः सत्यं च ते ज्ञात्वा प्रीतिर्मे परमा त्वयि ॥ १३.२.९५ ॥
أنا الدهرما؛ فليكن لك الخير. يا من لا عيب فيك، ما جئت إلا لأختبرك. ولمّا عرفتُ صدقك، صار لي فيك أعظم المحبة.
13.2.96
विजितश्च त्वया मृत्युर्योऽयं त्वामनुगच्छति ।
रन्ध्रान्वेषी तव सदा त्वया धृत्या वशीकृतः ॥ १३.२.९६ ॥
هذا الموت الذي يتبعك ويبحث دائمًا عن ثغرة فيك، قد قهرته؛ وبالثبات أخضعته.
13.2.97
न चास्ति शक्तिस्त्रैलोक्ये कस्य चित्पुरुषोत्तम ।
पतिव्रतामिमां साध्वीं तवोद्वीक्षितुमप्युत ॥ १३.२.९७ ॥
يا أفضل الرجال، ليس في العوالم الثلاثة قوة لأحد تُمكّنه حتى من النظر إلى هذه الزوجة الوفية الفاضلة في حضورك.
13.2.98
रक्षिता त्वद्गुणैरेषा पातिव्रत्यगुणैस्तथा ।
अधृष्या यदियं ब्रूयात्तथा तन्नान्यथा भवेत् ॥ १३.२.९८ ॥
هي محفوظة بفضائلك وبفضائلها في الوفاء لزوجها، فلا يُمسّ جانبها؛ وما تقوله لن يكون على غير ما قالت.
13.2.99
एषा हि तपसा स्वेन संयुक्ता ब्रह्मवादिनी ।
पावनार्थं च लोकस्य सरिच्छ्रेष्ठा भविष्यति ॥ १३.२.९९ ॥
هي، المتّصفة بزهدها الخاص، ناطقة بالعلم المقدّس، وستصير أفضل الأنهار لتطهير العالم.
13.2.100
अर्धेनौघवती नाम त्वामर्धेनानुयास्यति ।
शरीरेण महाभागा योगो ह्यस्या वशे स्थितः।
अनया सह लोकांश्च गन्ताऽसि तपसार्जितान् ॥ १३.२.१०० ॥
ستتبعك بنصف جسدها امرأةٌ اسمها أوغهافتي. يا عظيم البركة، يقع يوغها تحت سيطرتها؛ وبها ستمضي إلى العوالم التي نلتها بالزهد.
13.2.101
यत्र नावृत्तिमभ्येति शाश्वतांस्ताननुत्तमान् ।
अनेन चैव देहेन लोकांस्त्वमभिपत्स्यसे ॥ १३.२.१०१ ॥
تلك العوالم الأبدية العليا التي لا رجعة منها، بهذا الجسد نفسه ستبلغها.
13.2.102
निर्जितश्च त्वया मृत्युरैश्वर्यं च तवोत्तमम् ।
पञ्चभूतान्यतिक्रान्तः स्ववीर्याच्च मनोजवः। ॥ १३.२.१०२ ॥
لقد قهرتَ الموت، وسلطانك أسمى السلطانات؛ وبقوتك الذاتية تجاوزتَ العناصر الخمسة، وأنت سريع كالفكر.
13.2.103
गृहस्थधर्मेणानेन कामक्रोधौ च ते जितौ ।
स्नेहो रागश्च तन्द्री च मोहो द्रोहश्च केवलः।
तव शुश्रूषया राजन्राजपुत्र्या च निर्जिताः ॥ १३.२.१०३ ॥
بهذا الواجب نفسه لرب البيت قد قهرت الشهوة والغضب. كما قُهرت المودة والتعلق والكسل والوهم والحقد تماماً. أيها الملك، بخدمتك وبابنة الملك قُهرت هذه كلها.
13.2.104
शुक्लानां तु सहस्रेण वाजिनां रथमुत्तमम् ।
युक्तं प्रगृह्य भगवान्वासवोप्याजगाम तम् ॥ १३.२.१०४ ॥
وأتاه أيضاً المبارك فاسافا (إندرا) حاملاً مركبة فاخرة يجرّها ألف فرس بيضاء.
13.2.105
मृत्युरात्मा च लोकाश्च जिता भूतानि पञ्च च ।
बुद्धिः कालो मदो मोहः कामक्रोधौ तथैव च ॥ १३.२.१०५ ॥
لقد قُهرت الموت والذات والعوالم والعناصر الخمسة والعقل والزمن والكبرياء والوهم، وكذلك الشهوة والغضب.
13.2.106
तस्माद्गृहाश्रमस्थस्य नान्यद्दैवतमस्ति वै ।
ऋतेऽतिथिं नरव्याघ्र मनसैतद्विचारय ॥ १३.२.१०६ ॥
فلذلك ليس لمن يقيم في طور رب البيت إلهٌ آخر سوى الضيف. أيها النمر بين الرجال، تأمّل هذا بعقلك.
13.2.107
अतिथिः पूजितो यद्धि ध्यायते मनसा शुभम् ।
न तत्क्रतुशतेनापि तुल्यमाहुर्मनीपिण ॥ १३.२.१०७ ॥
حين يُكرم الضيف ويتأمل المرء الخير بقلبه، يقول الحكماء إن ذلك لا يعادل ولو مئة قربان.
13.2.108
सुदत्तं सुकृतं वाऽपि कम्पयेदप्यनर्चितः ॥ १३.२.१०८ ॥
إن الضيف غير المكرّم قد يزعزع حتى الصدقة الحسنة والعمل الصالح المحكم.
13.2.109
पात्रं त्वतिथिमासाद्य शीलाढ्यं यो न पूजयेत् ।
स दत्त्वा तुष्कृतं तस्मै पुण्यमादाय गच्छति ॥ १३.२.१०९ ॥
من يلقى ضيفًا مستحقًا غنيًّا بحسن السلوك فلا يكرمه، فإنه يمضي بالفضل وإن أعطاه هدية زهيدة.
13.2.110
एतत्ते कथितं पुत्र मयाऽऽख्यानमनुत्तमम् ।
यथा हि विजितो मृत्युर्गृहस्थेन पुराऽभवत् ॥ १३.२.११० ॥
يا بني، لقد قصصت عليك هذه الحكاية التي لا تُضاهى عن كيف غلب رب أسرة الموت في سالف الزمان.
13.2.111
धन्यं यशस्यमायुष्यमिदमाख्यानमुत्तमम् ।
बुभूषताऽभिमन्तव्यं सर्वदुश्चरितापहम् ॥ १३.२.१११ ॥
هذه الحكاية الفاضلة تجلب الثروة والشهرة وطول العمر. ومن يرغب في الازدهار فليصنها بالتوقير، لأنها تزيل كل الأعمال السيئة.
13.2.112
इदं यः कथयेद्विद्वानहन्यहनि भारत ।
सुदर्शनस्य चरितं पुण्याँल्लोकानवाप्नुयात् ॥ १३.२.११२ ॥
يا بهاراتا، فالعالم الذي يروي سيرة سudarśana يومًا بعد يوم ينال عوالم مباركة.