Mahābhārata · Adhyāya 13.2

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

13.2.1

पितामह महाप्राज्ञ सर्वशास्त्रविशारद ।
श्रुतं मे महदाख्यानमिदं मतिमतांवर ॥ १३.२.१ ॥

Abuelo, gran sabio, experto en todas las ciencias, el mejor de los sabios: he escuchado este gran relato.

13.2.2

भूयस्तु श्रोतुमिच्छामि धर्मार्थसहितं नृप ।
कथ्यमानं त्वया किञ्चित्तन्मे व्याख्यातुमर्हसि ॥ १३.२.२ ॥

Rey, deseo oír de nuevo lo que has contado, junto con el dharma y la riqueza; deberías explicármelo.

13.2.3

केन मृत्युर्गृहस्थेन धर्ममाश्रित्य निर्जितः ।
इत्येतद्धर्ममाचक्ष्व तत्त्वेनापि च पार्थिव ॥ १३.२.३ ॥

¿Qué cabeza de familia venció a la muerte apoyándose en el dharma? Dime, oh rey, este dharma tal como es.

13.2.4

अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
यथा मृत्यर्गृहस्थेन धर्ममाश्रित्य निर्जितः ॥ १३.२.४ ॥

Sobre este punto, la gente cita también esta antigua historia de cómo un cabeza de familia venció a la muerte apoyándose en el dharma.

13.2.5

मनोः प्रजापते राजन्निक्ष्वाकुरभवत्सुतः ।
तस्य पुत्रशतं जज्ञे नृपतेः सूर्यवर्चसः ॥ १३.२.५ ॥

Oh rey, de Manu, señor de las criaturas, nació como hijo Ikṣvāku; a aquel rey resplandeciente como el sol le nacieron cien hijos.

13.2.6

दशमस्तस्य पुत्रस्तु दशाश्वो नाम भारत ।
माहिष्मत्यामभूद्राजा धर्मात्मा सत्यविक्रमः ॥ १३.२.६ ॥

Oh Bhārata, su décimo hijo se llamó Daśāśva; aquel rey de alma justa y de verdadero valor reinó en Māhiṣmatī.

13.2.7

दशाश्वस्य सुतस्त्वासीद्राजा परमधार्मिकः ।
सत्ये तपसि दाने च यस्य नित्यं रतं मनः ॥ १३.२.७ ॥

El hijo de Daśāśva fue un rey de suprema rectitud, cuya mente siempre se deleitaba en la verdad, la austeridad y la generosidad.

13.2.8

मदिराश्व इति ख्यातः पृथिव्यां पृथिवीपतिः ।
धनुर्वेदे च वेदे च निरतो योऽभवत्सदा ॥ १३.२.८ ॥

Aquel señor de la tierra, conocido como Madirāśva, estaba siempre dedicado a la ciencia del arco y a los Vedas.

13.2.9

मदिराश्वस्य पुत्रस्तु द्युतिमान्नाम पार्थिवः ।
महाभागो महातेजा महासत्वो महाबलः ॥ १३.२.९ ॥

El hijo de Madirāśva fue un rey llamado Dyutimān, de gran fortuna, gran esplendor, gran fortaleza de ánimo y gran poder.

13.2.10

पुत्रो द्युतिमतस्त्वासीद्राजा परमधार्मिकः ।
सर्वलोकेषु विख्यातः सुवीरो नाम नामतः।
धर्मात्मा कोशवांश्चापि देवराज इवापरः ॥ १३.२.१० ॥

El hijo de Dyutimat fue un rey de suprema rectitud llamado Suvīra, renombrado en todos los mundos, de alma justa y rico en tesoro, como otro Indra, señor de los dioses.

13.2.11

सुवीरस्य तु पुत्रोऽभूत्सर्वसङ्ग्रामदुर्जयः ।
दुर्जयो नाम विख्यातः सर्वशस्त्रभृतांवर ॥ १३.२.११ ॥

Durjaya fue el hijo de Suvīra, invencible en todas las batallas; famoso con el nombre de Durjaya, era el mejor de todos los portadores de armas.

13.2.12

दुर्जयस्येन्द्रवपुषः पुत्रोऽग्निसदृशद्युतिः ।
दुर्योधनो नाम महान्राजा राजर्षिसत्तमः ॥ १३.२.१२ ॥

El hijo de Durjaya, de cuerpo semejante al de Indra, fue el gran rey Duryodhana, de esplendor como el fuego, el mejor de los reyes sabios.

13.2.13

तस्येन्द्रसमवीर्यस्य सङ्ग्रामेष्वनिवर्तिनः ।
विषये वासवस्तस्य सम्यगेव प्रवर्षति ॥ १३.२.१३ ॥

En el reino de aquel rey, igual en valor a Indra y que nunca retrocedía en la batalla, Vāsava (Indra) hacía llover con abundancia.

13.2.14

रत्नैर्धनैश्च पशुभिः सस्यैश्चापि पृथग्विधैः ।
नगरं विषयश्चास्य प्रतिपूर्णस्तदाऽभवत् ॥ १३.२.१४ ॥

Entonces su ciudad y su reino estaban llenos de joyas, riquezas, ganado y cosechas de todo tipo.

13.2.15

न तस्य विषये चाभूत्कृपणो नापि दुर्गतः ।
व्याधितो वा कृशो वाऽपरि तस्मिन्नाभून्नरः क्वचित् ॥ १३.२.१५ ॥

En su reino no había ningún avaro, ningún desdichado, ningún enfermo ni ningún demacrado; en ese reino no había en ninguna parte un hombre así.

13.2.16

सुदक्षिणो मधुरवागनसूयुर्जितेन्द्रियः ।
धर्मात्मा चानृशंसश्च विक्रान्तोऽथाविकत्थनः ॥ १३.२.१६ ॥

Era generoso en sus donativos, de palabra dulce, libre de envidia, dueño de sus sentidos, de naturaleza justa, no cruel, valiente y no jactancioso.

13.2.17

यज्वा च दान्तो मेधावी ब्रह्मण्यः सत्यसङ्गरः ।
न चावमन्ता दाता च वेदवेदाङ्गपारगः ॥ १३.२.१७ ॥

Realizaba sacrificios, era dominado y sabio, devoto de los brahmanes, firme en sus votos, no despreciaba a nadie, era dador y había dominado los Vedas y sus ramas.

13.2.18

तं नर्मदा देवनदी पुण्या शीतजला शिवा ।
चकमे पुरुषव्याघ्रं स्वेन भावेन भारत ॥ १३.२.१८ ॥

Oh Bhārata, el sagrado río divino Narmadā, de aguas frescas y auspicioso, anheló a aquel tigre entre los hombres por su propia inclinación.

13.2.19

तस्यां जज्ञे तदा नद्यां कन्या राजीवलोचना ।
नाम्ना सुदर्शना राजन्रूपेण च सुदर्शना ॥ १३.२.१९ ॥

Entonces, en aquel río, nació una doncella de ojos de loto, de nombre Sudarśanā, oh rey, y Sudarśanā también por su belleza.

13.2.20

तादृग्रूपा न नारीषु भूतपूर्वा युधिष्ठिर ।
दुर्योधनसुता यादृगभवद्वरवर्णिनी ॥ १३.२.२० ॥

Oh Yudhiṣṭhira, nunca antes hubo entre las mujeres una de tal forma como la hija de Duryodhana, la de hermosa tez.

13.2.21

तामग्निश्चकमे साक्षाद्राजकन्यां सुदर्शनाम् ।
स्वरूपं दीप्तिमत्कृत्वा शरदर्कसमद्युति ॥ १३.२.२१ ॥

El propio Agni deseó a aquella doncella real, Sudarśanā, habiendo hecho radiante su forma, con el brillo del sol de otoño.

13.2.22

सा चाग्निशरणे राज्ञः शुश्रूषाकृतनिश्चया ।
नियुक्ता पितृसन्देशादारिराधयिषुः शिखिम् ॥ १३.२.२२ ॥

Y ella, resuelta a servir, designada por el mensaje de su padre, deseosa de propiciar la llama, permaneció en el refugio de fuego del rey.

13.2.23

तस्या मनोहरं रूपं दृष्ट्वा देवो हुताशनः ।
मन्मथेन समादिष्टः पत्नीत्वे यतते मिथः ॥ १३.२.२३ ॥

Al ver su encantadora forma, el dios Hutāśana, impulsado por Manmatha, se esforzó por hacerla su esposa.

13.2.24

भज मामनवद्याङ्गि कामात्कमललोचने ।
रम्भोरु मृगशावाक्षि पूर्णचन्द्रनिभानने ॥ १३.२.२४ ॥

Oh de miembros sin defecto, oh de ojos de loto, oh de muslos como troncos de plátano, oh de ojos de cervatillo, oh de rostro como luna llena, por deseo, tómame.

13.2.25

भ्रूलताललितं कान्तमनङ्गो बाधते हि माम् ॥ १३.२.२५ ॥

Encantadora como la liana de tus cejas, Anaṅga en verdad me atormenta.

13.2.26

ललाटं चन्द्ररेखाभं शिरोरुहविभूषितम् ।
दृष्ट्वा ते पत्रलेखान्तमनङ्गो बाधते भृशम् ॥ १३.२.२६ ॥

Tu frente, semejante a una línea de luna y adornada con cabellos, vista hasta el final de la línea de hoja, Anaṅga me atormenta sobremanera.

13.2.27

बालातपेन तुलितं सस्वेदपुलकोद्गमम् ।
बिम्बाधरोष्ठवदनं विबुद्धमिव पङ्कजम्।
अतीव चारुविभ्रान्तं मदमावहते मम ॥ १३.२.२७ ॥

Igualado al sol naciente, con sudor y estremecimientos, rostro de labios como fruto bimba, semejante a loto despierto, sumamente hermoso y turbado; me trae embriaguez.

13.2.28

दन्तप्रकाशनियता वाणी तव सुरक्षिता ।
ताम्रपल्लवसंकाशा जिह्वेयं मे मनोहरा ॥ १३.२.२८ ॥

Tu voz, contenida por el destello de tus dientes, está bien guardada; esta lengua, como un brote rojo, me resulta encantadora.

13.2.29

समाः स्निग्धाः सुजाताश्च सहिताश्च द्विजास्तव ।
द्विजप्रिये प्रसीदस्व भज मां सुभगा ह्यसि ॥ १३.२.२९ ॥

Tus dientes son iguales, lisos, bien formados y juntos. ¡Oh querida de los dvijas, sé propicia y ven a mí; en verdad eres afortunada!

13.2.30

मनोज्ञं सुकृतापाङ्गं मुखं तव मनोहरम् ।
स्तनौ ते संहतौ भीरु हाराभरणभूषितौ ॥ १३.२.३० ॥

Tu rostro es agradable y encantador, con las comisuras de los ojos bien formadas; ¡oh tímida!, tus pechos, adornados con collares y joyas, están juntos.

13.2.31

पक्वबिल्वप्रतीकाशौ कर्कशौ सङ्गमक्षमौ ।
गम्भीरनाभिसुभगे भज मां वरवर्णिनि ॥ १३.२.३१ ॥

Como frutos de bilva maduros, firmes y aptos para la unión, hermosa de ombligo profundo, oh mujer de excelente tez, acógeme.

13.2.32

सैवमुक्ता विरहिते पावकेन महात्मना ।
ईषदाकम्पहृदया व्रीडिता वाक्यमब्रवीत् ॥ १३.२.३२ ॥

Así hablada por el gran Agni, ella, con el corazón algo tembloroso y avergonzada, pronunció estas palabras.

13.2.33

नलु नाम कुलीनानां कन्यकानां विशेषतः ।
माता पिता प्रभवतः प्रदाने बान्धवाश्च ये ॥ १३.२.३३ ॥

Ciertamente, en el caso de las doncellas de buena familia, especialmente, la madre, el padre y los parientes que tienen autoridad para entregarlas son quienes deciden.

13.2.34

पाणिग्रहणमन्त्रैश्च हुते चैव विभावसौ ।
सतां मध्ये निविष्टायाः कन्यायाः शरणं पतिः ॥ १३.२.३४ ॥

Por los mantras de la toma de la mano y tras ofrecer la libación al fuego, el esposo es el refugio de la doncella sentada entre los virtuosos.

13.2.35

साऽहं नात्मवशा देव पितरं वरयस्व मे। ॥ १३.२.३५ ॥

No soy dueña de mí misma, oh dios; pide mi mano a mi padre.

13.2.36

अथ नातिचिराद्राजा कालाद्दुर्योधनस्तदा ।
यज्ञसम्भारनिपुणान्मन्त्रीनाहूय चोक्तवान्।
यज्ञं यक्ष्येऽहमिति वै सम्भारान्सम्भ्रियन्तु मे ॥ १३.२.३६ ॥

Entonces, no mucho después, el rey Duryodhana convocó a sus ministros, expertos en los materiales del sacrificio, y dijo: "Realizaré un sacrificio; que se reúnan los materiales para mí."

13.2.37

ततः समाहिते तस्य यज्ञे ब्राह्मणसत्तमैः ।
विप्ररूपी हुतवहो नृपं कन्यामयाचत ॥ १३.२.३७ ॥

Entonces, cuando su sacrificio fue preparado por los mejores brahmanes, Hutavaha, bajo forma de brahmán, pidió al rey una doncella.

13.2.38

न तु राजा प्रदानाय तस्मै भावमकल्पयत् ।
दरिद्रश्चासवर्णश्च ममायमिति पार्थिवः। ॥ १३.२.३८ ॥

Pero el rey no tuvo intención de dársela, pensando: 'Este es pobre y no es de mi casta.'

13.2.39

इति तस्मै न वै कन्यां दित्सां चक्रे नराधिपः ।
अथ दीक्षामुपेतस्य यज्ञे तस्य महात्मनः।
आहितो हवनार्थाय वेद्यामग्निः प्रणश्यत ॥ १३.२.३९ ॥

Así, el rey no tuvo intención de darle la doncella. Entonces, en el sacrificio de aquel magnánimo que había recibido la iniciación, el fuego encendido sobre el altar para la ofrenda desapareció.

13.2.40

ततः स भीतो नृपतिर्भृशं प्रव्यथितेन्द्रियः ।
मन्त्रिणो ब्राह्मणांश्चैव पप्रच्छ किमिदं भवेत्।
यज्ञे समिद्धो भगवान्नष्टो मे हव्यवाहनः ॥ १३.२.४० ॥

Entonces el rey, muy asustado y con los sentidos profundamente turbados, preguntó a sus ministros y a los brahmanes: '¿Qué puede ser esto? ¡El venerable dios del fuego, encendido en mi sacrificio, ha desaparecido!'

13.2.41

सम्मन्त्रकुशलैस्तैस्तैर्ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
ऋत्विग्भिर्मन्त्रकुशलैर्यज्यतां वा हुताशनः ॥ १३.२.४१ ॥

Que el fuego sea venerado por esos brahmanes, maestros de los mantras y conocedores de los Vedas, y por los sacerdotes expertos en los mantras.

13.2.42

अथ ऋक्सामयजुषां ब्राह्मणैर्वेदपारगैः ।
वेदतत्वार्थकुशलैस्ततः सोमपुरस्करैः ॥ १३.२.४२ ॥

Entonces, por brahmanes que dominaban los Vedas Ṛg, Sāma y Yajur, versados en el verdadero sentido de los Vedas, y que colocaban el Soma al frente.

13.2.43

गुह्यैश्च नामभिः सर्वैराहूतो हव्यवाहनः ।
स्वरूपं दीप्तिमत्कृत्वा शरदर्कसमद्युतिः ॥ १३.२.४३ ॥

Invocado por todos sus nombres secretos, Havyavāhana (Agni) hizo radiante su forma; su resplandor era igual al del sol de otoño.

13.2.44

ततो महात्मा तानाह दहनो ब्राह्मणर्षभान् ।
वरयाम्यात्मनोऽर्थाय दुर्योधनसुतामिति ॥ १३.२.४४ ॥

Entonces el magnánimo Dahana (Agni) dijo a aquellos toros entre los brahmanes: "Elijo para mí a la hija de Duryodhana."

13.2.45

ततस्ते कल्यमुत्थाय तस्मै राज्ञे न्यवेदयन् ।
ब्राह्मणा विस्मिताः सर्वे यदुक्तं चित्रभानुना ॥ १३.२.४५ ॥

Entonces todos los brahmanes, asombrados, se levantaron al amanecer y comunicaron al rey lo que había dicho Citrabhānu (Agni).

13.2.46

ततः स राजा तच्छ्रुत्वा वचनं ब्रह्मवादिनाम् ।
अवाप्य परमं हर्षं तथेति प्राह बुद्धिमान् ॥ १३.२.४६ ॥

Entonces aquel rey sabio, habiendo oído las palabras de los brahmanes que hablan del Veda, alcanzó suprema alegría y dijo: "Así sea."

13.2.47

अयाचत च तं शुल्कं भगवन्तं विभावसुम् ।
नित्यं सान्निध्यमिह ते चित्रभानो भवेदिति ॥ १३.२.४७ ॥

Y pidió al bienaventurado Vibhāvasu (Agni) como precio nupcial: "Oh Citrabhānu, que tu presencia constante esté aquí."

13.2.48

तमाह भगवानग्निरेवमस्त्विति पार्थिवम् ।
ततः सान्निध्यमद्यापि माहिष्मत्यां विभावसोः
दृष्टं हि सहदेवेन दिशं विजयता च तत्। ॥ १३.२.४८ ॥

El bienaventurado Agni dijo a aquel rey: "Así sea." Y así, incluso hoy en Māhiṣmatī se ve aquella presencia de Vibhāvasu, la que Sahadeva vio al conquistar las direcciones.

13.2.49

ततस्तां समलङ्कृत्य कन्यामहतवाससम् ।
ददौ दुर्योधनो राजा पावकाय महात्मने ॥ १३.२.४९ ॥

Entonces el rey Duryodhana, habiendo adornado a la doncella y vestido con ropas nuevas, la entregó al magnánimo Pāvaka (Agni).

13.2.50

प्रतिजग्राह चाग्निस्तु राजकन्यां सुदर्शनाम् ।
विधिना वेददृष्टेन वसोर्धारामिवाध्वरे ॥ १३.२.५० ॥

Y Agni aceptó a la hija del rey, Sudarśanā, según el rito prescrito por el Veda, como una corriente de ofrenda de Vasu en un sacrificio.

13.2.51

तस्या रूपेण शीलेन कुलेन वपुषा श्रिया ।
अभवत्प्रीतिमानग्निर्गर्भं चास्यां समादधे ॥ १३.२.५१ ॥

Complacido con su belleza, carácter, linaje, figura y esplendor, Agni depositó en ella un embrión.

13.2.52

तस्याः समभवत्पुत्रो नाम्नाऽग्नेयः सुदर्शनः ॥ १३.२.५२ ॥

De ella nació un hijo llamado Sudarśana, de nombre Āgneya (hijo del fuego).

13.2.53

सुदर्शनस्तु रूपेण पूर्णेन्दुसदृशोपमः ।
शिशुरेवाध्यगात्सर्वं परं ब्रह्म सनातनम् ॥ १३.२.५३ ॥

Sudarśana, en belleza semejante a la luna llena, siendo aún niño, dominó todo el Brahman supremo y eterno.

13.2.54

अथौघवान्नाम नृपो नृगस्यासीत्पितामहः ।
तस्याप्योघवती कन्या पुत्रश्चौघरथोऽभवत् ॥ १३.२.५४ ॥

Ahora, Aughavān era el rey y abuelo de Nṛga; tuvo una hija, Aughavatī, y un hijo, Augharatha.

13.2.55

तामोघवान्ददौ तस्मै स्वयमोघवतीं सुताम् ।
सुदर्शनाय विदुषे भार्यार्थे देवरूपिणीम् ॥ १३.२.५५ ॥

Oghavān mismo entregó a su hija Oghavatī, de forma divina, al sabio Sudarśana como esposa.

13.2.56

स गृहस्थाश्रमरतस्तया सह सुदर्शनः ।
कुरुक्षेत्रेऽवसद्राजन्नोघवत्या समन्वितः ॥ १३.२.५६ ॥

Sudarśana, deleitándose en la vida de cabeza de familia, habitó en Kurukṣetra con Oghavatī, oh rey.

13.2.57

गृहस्थश्चावजेष्यामि मृत्युमित्येव स प्रभो ।
प्रतिज्ञामकरोद्धीमान्दीप्ततेजा विशाम्पते ॥ १३.२.५७ ॥

'Aun siendo cabeza de familia venceré a la muerte', así, oh señor, hizo voto aquel sabio de brillo ardiente, oh señor de los pueblos.

13.2.58

तामेवौघवतीं राजन्स पावकसुतोऽब्रवीत् ।
अतिथेः प्रतिकूलं ते न कर्तव्यं कथञ्चन ॥ १३.२.५८ ॥

A ella, oh rey, aquel hijo de Pāvaka le dijo: 'Nunca debes actuar de ningún modo en contra del huésped.'

13.2.59

येनयेन च तुष्येत नित्यमेव त्वयाऽतिथिः ।
अप्यात्मनः प्रदानेन न ते कार्या विचारणा ॥ १३.२.५९ ॥

Por cualquier medio con que el huésped siempre quede satisfecho por ti, aun dándote a ti mismo, no debe haber vacilación de tu parte.

13.2.60

एतद्व्रतं मम सदा हृदि सम्परिवर्तते ।
गृहस्थानां च सुश्रोणि नातिथेर्विद्यते परम् ॥ १३.२.६० ॥

Este voto mío siempre gira en mi corazón, oh de bellas caderas: para los cabezas de familia no existe nada superior al huésped.

13.2.61

प्रमाणं यदि वामोरु वचस्ते मम शोभने ।
इदं वचनमव्यग्रा हृदि त्वं धारयेः सदा ॥ १३.२.६१ ॥

Oh tú de hermosos muslos, oh radiante, si mi palabra es para ti una autoridad, guarda siempre esta palabra en tu corazón, sin distracción.

13.2.62

निष्क्रान्ते मयि कल्याणि तथा सन्निहितेऽनघे ।
नातिथिस्तेऽवमन्तव्यः प्रमाणं यद्यहं तव ॥ १३.२.६२ ॥

Oh auspiciosa, oh irreprochable, cuando yo haya salido y tú no estés cerca, no debes despreciar a un huésped, si mi palabra es para ti una autoridad.

13.2.63

तमब्रवीदोघवती तथा मूर्ध्नि कृताञ्जलिः ।
न मे त्वद्वचनात्किञ्चिन्न कर्तव्यं कथञ्चन ॥ १३.२.६३ ॥

Oghavatī, con las palmas juntas sobre la cabeza, le habló así: «Por tu palabra no debo hacer nada en absoluto.»

13.2.64

जिगीषमाणस्तु गृहे तदा मृत्युः सुदर्शनम् ।
पृष्ठतोऽन्वगमद्राजन्रन्ध्रान्वेषी तदा सदा ॥ १३.२.६४ ॥

Oh rey, entonces la Muerte, deseando vencer a Sudarśana, le siguió por detrás en la casa, buscando una brecha, entonces y siempre.

13.2.65

इध्मार्थं तु गते तस्मिन्नग्रिपुत्रे सुदर्शने ।
अतिधिर्ब्राह्मणः श्रीमांस्तामाहौघवतीं तदा ॥ १३.२.६५ ॥

Cuando Sudarśana, el hijo de Agni, había salido a por leña, un glorioso brahmán huésped entonces habló a Oghavatī.

13.2.66

आतिथ्यं कृतमिच्छामि त्वयाऽद्य वरवर्णिनि ।
प्रमाणं यदि धर्मस्ते गृहस्थाश्रमसम्मतः ॥ १३.२.६६ ॥

Oh mujer de excelente tez, deseo recibir hoy hospitalidad de ti, si tu dharma, aprobado para la etapa del cabeza de familia, es tu autoridad.

13.2.67

इत्युक्ता तेन विप्रेणि राजपुत्री यशस्विनी ।
विधिना प्रतिजग्राह वेदोक्तेन विशांपते ॥ १३.२.६७ ॥

Cuando el brahmán habló así, la gloriosa princesa lo aceptó según el rito prescrito en los Vedas, oh señor del pueblo.

13.2.68

आसनं चैव पाद्यं च तस्मै दत्त्वा द्विजातये ।
प्रोवाचौघवती विप्रं केनार्थः किं ददामि ते ॥ १३.२.६८ ॥

Tras ofrecer al dvija un asiento y agua para los pies, Aughavatī dijo al brahmán: '¿Cuál es tu propósito? ¿Qué te doy?'

13.2.69

तामब्रवीत्ततो विप्रो राजपुत्रीं सुदर्शनाम् ।
त्वया ममार्थः कल्याणि निर्विशङ्कैतदाचर ॥ १३.२.६९ ॥

Entonces el brahmán dijo a la princesa Sudarśanā: 'Oh auspiciosa, tengo un propósito contigo; hazlo sin vacilar.'

13.2.70

यदि प्रमाणं धर्मस्ते गृहस्थाश्रमसम्मतः ।
प्रदानेनात्मनो राज्ञि कर्तुमर्हसि मे प्रियम् ॥ १३.२.७० ॥

Si el dharma aprobado en la etapa de cabeza de familia es tu autoridad, oh reina, debes complacerme entregándote a ti misma.

13.2.71

स तया छन्द्यमानोऽन्यैरीप्सितैर्नृपकन्यया ।
नान्यमात्मप्रदानात्स तस्या वव्रे परं द्विजः ॥ १३.२.७१ ॥

Aunque la hija del rey le instó a pedir otras cosas deseadas, el dvija no eligió nada más que el don de sí misma.

13.2.72

सा तु राजसुता स्मृत्वा भर्तुर्वचनमादितः ।
तथेति लज्जमाना सा तमुवाच द्विजर्षभम् ॥ १३.२.७२ ॥

Pero la hija del rey, recordando desde el principio las palabras de su esposo (padre), respondió con timidez al mejor de los brahmanes: 'Así sea.'

13.2.73

ततो विहस्य विप्रर्षिः सा चैवोपविवेश ह ।
संस्मृत्य भर्तुर्वचनं गृहस्थाश्रमकाङ्क्षिणः ॥ १३.२.७३ ॥

Entonces el sabio entre los brahmanes rió y se sentó junto a ella, recordando las palabras de su esposo, que deseaba la vida de cabeza de familia.

13.2.74

अथेध्मान्समुपादाय स पावकिरुपागमत् ।
मृत्युना रौद्रभावेन नित्यं बन्धुरिवान्वितः ॥ १३.२.७४ ॥

Entonces llegó el hijo del Fuego, tomando leña, acompañado por la Muerte de terrible naturaleza, como un pariente que siempre le acompañaba.

13.2.75

ततस्त्वाश्रममागम्य स पावकसुतस्तदा ।
तां व्याजहारौघवतीं क्वासि यातेति चासकृत् ॥ १३.२.७५ ॥

Entonces el hijo del Fuego llegó al ermitaño y le habló repetidamente, a ella, llena de la corriente de la pasión: '¿Adónde has ido?'

13.2.76

तस्मै प्रतिवचः सा तु भर्त्रे न प्रददौ तदा ।
कराभ्यां तेन विप्रेण स्पृष्टा भर्तृव्रता सती ॥ १३.२.७६ ॥

Pero ella no le dio respuesta a su esposo entonces; el brahmán la tocó con ambas manos, y la fiel esposa, devota de su marido, fue tocada.

13.2.77

उच्छिष्टाऽस्मीति मन्वाना लज्जिता भर्तुरेव च ।
तूष्णींभूताऽभवत्साध्वी विप्रकोपाच्च शङ्किता ॥ १३.२.७७ ॥

Pensando «estoy impura», se avergonzó, también ante su esposo; la virtuosa esposa calló y temió la cólera del brahmán.

13.2.78

अथ तां किन्विति पुनः प्रोवाच स सुदर्शनः ।
क्व सा साध्वी क्व सायाता गरीय किमतो मम ॥ १३.२.७८ ॥

Entonces aquel sabio apuesto volvió a hablarle: '¿Qué es esto? ¿Dónde está esa esposa virtuosa? ¿De dónde ha venido? ¿Qué es mayor para mí que esto?'

13.2.79

पतिव्रता सत्यशीला नित्यं चैवार्जवे रता ।
कथं न प्रत्युदेत्यद्य स्मयमाना यथापुरम् ॥ १३.२.७९ ॥

Es devota a su esposo, de carácter veraz, siempre deleitada en la rectitud. ¿Por qué no sale hoy a recibirme sonriente, como antes?

13.2.80

उटजस्थस्तु तं विप्रः प्रत्युवाच सुदर्शनम् ।
अतिथिं विद्धि सम्प्राप्तं ब्राह्मणं पावके च माम् ॥ १३.२.८० ॥

El brahmán que estaba en la cabaña respondió a Sudarśana: "Sabe que el que ha llegado es un huésped; soy yo, el brahmán, y también el fuego me conoce."

13.2.81

अनया छन्द्यमानोऽहं भार्यया तव सत्तम ।
तैस्तैरतिथिसत्कारैर्ब्रह्मन्नेषा वृता मया ॥ १३.२.८१ ॥

Oh mejor de los buenos, tu esposa me presionó con diversas formas de hospitalidad hacia el huésped; oh brahmán, a ella la he elegido.

13.2.82

आत्मप्रदानविधिना मामर्चति शुभानना ।
अनूरूपं यदत्रान्यत्तद्भवान्कर्तुमर्हति ॥ १३.२.८२ ॥

La de rostro hermoso me honra con el rito de entregarse a sí misma. Lo que aquí sea otro acto adecuado a esto, eso es lo que debéis hacer.

13.2.83

कूटमुद्गरहस्तस्तु मृत्युस्तं वै समन्वगात् ।
हीनप्रतिज्ञमत्रैवं वधिष्यामीति चिन्तयन् ॥ १३.२.८३ ॥

La Muerte, con una maza engañosa en la mano, lo siguió de cerca, pensando: "Aquí su voto ha fallado; lo mataré."

13.2.84

सुदर्शनस्तु मनसा कर्मणा चक्षुषा गिरा ।
त्यक्तेर्ष्यस्त्यक्तमन्युश्च स्मयमानोऽब्रवीदिदम् ॥ १३.२.८४ ॥

Pero Sudarśana, habiendo abandonado la envidia en mente, obra, vista y palabra, y habiendo abandonado la ira, sonriendo, dijo esto.

13.2.85

सुरतं तेऽस्तु विप्राग्र्य प्रीतिर्हि परमा मम ।
गृहस्थस्य हि धर्मोऽग्र्यः सम्प्राप्तातिथिपूजनम् ॥ १३.२.८५ ॥

Mejor de los brahmanes, que te vaya bien; mi alegría es suprema. El deber más elevado del cabeza de familia es honrar al huésped que ha llegado.

13.2.86

अतिथिः पूजितो यस्य गृहस्थस्य तु गच्छति ।
नान्यस्तस्मात्परो धर्म इति प्राहुर्मनीषिणः ॥ १३.२.८६ ॥

Del cabeza de familia cuyo huésped honrado se marcha satisfecho, dicen los sabios que no hay deber superior.

13.2.87

प्राणाश्च मम दाराश्च यच्चान्यद्विद्यते वसु ।
अतिथिभ्यो मया देयमिति मे व्रतमाहितम् ॥ १३.२.८७ ॥

Mi vida, mis esposas y cualquier otra riqueza que exista deben darse a los huéspedes; éste es el voto que he firmemente asumido.

13.2.88

निःसन्दिग्धं यथा वाक्यमेतन्मे समुदाहृतम् ।
तेनाहं विप्र सत्येन स्वयमात्मानमालभे ॥ १३.२.८८ ॥

La palabra que he pronunciado es verdadera sin duda. Brahmán, por esa misma verdad juro, tocándome a mí mismo.

13.2.89

पृथिवी वायुराकाशमापो ज्योतिश्च पञ्चमम् ।
बुद्धिरात्मा मनः कालो दिशश्चैव गुणा दश ॥ १३.२.८९ ॥

Tierra, aire, éter, agua y, como quinto, fuego; intelecto, yo, mente, tiempo y las direcciones: estas son las diez cualidades.

13.2.90

नित्यमेव हि पश्यन्ति देहिनां देहसंश्रिताः ।
सुकृतं दुष्कृतं चापि कर्म कर्मवतांवर ॥ १३.२.९० ॥

Los que habitan en el cuerpo siempre ven las buenas y las malas obras de los seres encarnados, oh mejor de los agentes de la acción.

13.2.91

यथैषा नानृता वाणी मयाऽद्य समुदीरिता ।
तेन सत्येन मां देवाः पालयन्तु दहन्तु वा ॥ १३.२.९१ ॥

Así como esta palabra mía pronunciada hoy no es falsa, que por esa verdad los dioses me protejan o me quemen.

13.2.92

ततो नादः समभवद्दिक्षु सर्वासु भारत ।
असकृत्सत्यमित्येवं नैतन्मिथ्येति सर्वतः ॥ १३.२.९२ ॥

Entonces, oh Bhārata, un sonido surgió en todas las direcciones, una y otra vez desde todas partes: 'Esto es verdad, esto no es falso.'

13.2.93

उटजात्तु ततस्तस्मान्निश्चक्राम स वै द्विजः ।
वपुषा द्यां च भूमिं च व्याप्य वायुरिवोद्यतः ॥ १३.२.९३ ॥

Entonces aquel brahmán salió de la cabaña, llenando el cielo y la tierra con su figura, como un viento que se ha levantado.

13.2.94

स्वरेण विप्रः शैक्षेण त्रींल्लोकाननुनादयन् ।
उवाच चैनं धर्मज्ञं पूर्वमामन्त्र्य नामतः ॥ १३.२.९४ ॥

Con su voz, con tono de erudición, resonando por los tres mundos, el brahmán, llamando primero por su nombre al conocedor del dharma, le habló.

13.2.95

धर्मोऽहमस्मि भद्रं ते जिज्ञासार्थं तवानघ ।
प्राप्तः सत्यं च ते ज्ञात्वा प्रीतिर्मे परमा त्वयि ॥ १३.२.९५ ॥

Yo soy el Dharma; que la bendición sea contigo. Oh sin mancha, he venido a ponerte a prueba. Habiendo conocido tu verdad, siento por ti un supremo afecto.

13.2.96

विजितश्च त्वया मृत्युर्योऽयं त्वामनुगच्छति ।
रन्ध्रान्वेषी तव सदा त्वया धृत्या वशीकृतः ॥ १३.२.९६ ॥

Esta muerte que te sigue y siempre busca una brecha en ti, la has vencido; con firmeza la has sometido.

13.2.97

न चास्ति शक्तिस्त्रैलोक्ये कस्य चित्पुरुषोत्तम ।
पतिव्रतामिमां साध्वीं तवोद्वीक्षितुमप्युत ॥ १३.२.९७ ॥

Oh, mejor de los hombres, no existe en los tres mundos poder alguno capaz de siquiera mirar a esta esposa fiel y virtuosa tuya.

13.2.98

रक्षिता त्वद्गुणैरेषा पातिव्रत्यगुणैस्तथा ।
अधृष्या यदियं ब्रूयात्तथा तन्नान्यथा भवेत् ॥ १३.२.९८ ॥

Está protegida por tus virtudes y por sus propias virtudes de fidelidad conyugal, así que es inatacable; lo que ella dijera no podría ser de otro modo.

13.2.99

एषा हि तपसा स्वेन संयुक्ता ब्रह्मवादिनी ।
पावनार्थं च लोकस्य सरिच्छ्रेष्ठा भविष्यति ॥ १३.२.९९ ॥

Ella, dotada de su propia ascesis, es una portadora de la palabra sagrada, y será el mejor de los ríos para la purificación del mundo.

13.2.100

अर्धेनौघवती नाम त्वामर्धेनानुयास्यति ।
शरीरेण महाभागा योगो ह्यस्या वशे स्थितः।
अनया सह लोकांश्च गन्ताऽसि तपसार्जितान् ॥ १३.२.१०० ॥

Llamada Oghavatī, te seguirá con la mitad de un cuerpo. Oh, muy bendecido, su yoga está bajo su control; con ella irás a los mundos ganados por la ascesis.

13.2.101

यत्र नावृत्तिमभ्येति शाश्वतांस्ताननुत्तमान् ।
अनेन चैव देहेन लोकांस्त्वमभिपत्स्यसे ॥ १३.२.१०१ ॥

Aquellos mundos eternos y supremos de los que no hay retorno: con este mismo cuerpo los alcanzarás.

13.2.102

निर्जितश्च त्वया मृत्युरैश्वर्यं च तवोत्तमम् ।
पञ्चभूतान्यतिक्रान्तः स्ववीर्याच्च मनोजवः। ॥ १३.२.१०२ ॥

Has vencido a la muerte, y tu soberanía es suprema; por tu propio poder has trascendido los cinco elementos, veloz como el pensamiento.

13.2.103

गृहस्थधर्मेणानेन कामक्रोधौ च ते जितौ ।
स्नेहो रागश्च तन्द्री च मोहो द्रोहश्च केवलः।
तव शुश्रूषया राजन्राजपुत्र्या च निर्जिताः ॥ १३.२.१०३ ॥

Por este mismo deber del cabeza de familia has vencido el deseo y la ira. El afecto, el apego, la desidia, la ofuscación y la malicia también han sido vencidos por completo. Oh rey, por tu servicio y por la hija del rey, todos ellos han sido vencidos.