Mahābhārata · Adhyāya 13.203
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.203.1
अयं नारायणः श्रीमान्पुत्रार्थे व्रतकाङ्क्षया ।
दीक्षितोऽभून्महाबाहुः पुरा द्वादशवार्षिकम् ॥ १३.२०३.१ ॥
Este glorioso Nārāyaṇa, por deseo de un voto para obtener un hijo, se consagró en otro tiempo durante doce años, el de brazos poderosos.
13.203.2
दीक्षितं केशवं द्रष्टुमभिजग्मुर्महर्षयः ।
सेवित्वा च महात्मानः प्रीयमाणं जनार्दनम् ॥ १३.२०३.२ ॥
Los grandes sabios fueron a ver a Keśava, el consagrado; y, habiendo servido a Janārdana, que se complacía, los de alma noble lo honraron.
13.203.3
नारदः पर्वतश्चैव कृष्णद्वैपायनस्तथा ।
देवलः काश्यपश्चैव हस्तिकाश्यप एव च।
जमदग्निश्च राजेन्द्र धौम्यो वाल्मीकिरेव च ॥ १३.२०३.३ ॥
Nārada, Parvata, Kṛṣṇa Dvaipāyana, Devala, Kāśyapa, Hastikāśyapa, y también Jamadagni, oh señor de reyes, Dhaumya y Vālmīki.
13.203.4
अपरेऽपि तपःसिद्धाः सत्यव्रतपरायणाः ।
शिष्यैरनुगताः सर्वे ब्रह्मविद्भिरकल्मषैः ॥ १३.२०३.४ ॥
También otros, perfeccionados por la ascesis y dedicados al voto de verdad, llegaron todos acompañados de discípulos, conocedores de Brahman e intachables.
13.203.5
केशवस्तानभिगतान्प्रीत्या सम्परिगृह्य च ।
तेषामतिथिसत्कारं पूजनार्थं कुलोचितम्।
देवकीतनयो हृष्टो देवतुल्यमकल्पयत् ॥ १३.२०३.५ ॥
Keśava, habiéndolos acogido con afecto a todos los que habían llegado, y para su veneración, el hijo de Devakī dispuso con alegría una hospitalidad digna de su linaje, igual a la de los dioses.
13.203.6
उपविष्टेषु सर्वेषु विष्टरेषु तदाऽनघ ।
विश्वस्तेष्व्नभितुष्टेषु केशवार्चनया पुनः ॥ १३.२०३.६ ॥
Oh intachable, cuando todos estaban sentados en sus asientos, y en calma, pero no del todo satisfechos de nuevo con la veneración de Keśava.
13.203.7
परस्परं कथा दिव्याः प्रावर्तन्त मनोरमाः ।
विष्णोर्नारायणस्यैव प्रसादात्कथयामि ताः ॥ १३.२०३.७ ॥
Entre ellos comenzaron historias divinas y encantadoras; por la gracia de Viṣṇu Nārāyaṇa te las cuento.
13.203.8
तस्यैव व्रतचर्यायां मुनिभिर्विस्मितं पुरा ।
यत्र गोवृषभाङ्कस्य प्रभावोऽभून्महात्मनः ॥ १३.२०३.८ ॥
Durante su práctica de voto, en tiempos antiguos, los sabios quedaron asombrados, pues allí se manifestó el poder del magnánimo, marcado con el toro.
13.203.9
यत्र देवी महादेवमपृच्छत्संशयान्पुरा ।
कथयामास सर्वांस्तान्देव्याः प्रियचिकीर्षया ॥ १३.२०३.९ ॥
Donde la diosa preguntó antaño a Mahādeva sus dudas, y él, deseando complacerla, las explicó todas.
13.203.10
उमापत्योश्च संवादं शृणु तात मनोरमम् ।
वर्णाश्रमाणां धर्मश्च तत्र तात समाहितः ॥ १३.२०३.१० ॥
Escucha, querido hijo, aquel encantador diálogo entre Umā y su señor; allí se enseña el deber de las castas y de las etapas de la vida. Querido hijo, escucha atento.
13.203.11
ऋषिधर्मश्च निखिलो राजधर्मस्च पुष्कलः ।
गृहस्थधर्मश्च शुभः कर्मपाकफलानि च ॥ १३.२०३.११ ॥
Todo el deber de los sabios, el abundante deber de los reyes, el auspicioso deber del cabeza de familia y los frutos de las acciones maduras.
13.203.12
देवगुह्यं च विविधं दानधर्मविधिस्तथा ।
विधानमत्र प्रोक्तं यद्यमस्य नियमस्य च ॥ १३.२०३.१२ ॥
El misterio de los dioses y la diversa norma del deber de dar; aquí también se declara la prescripción sobre Yama y niyama.
13.203.13
यमलोकविधानं च स्वर्गलोकगतिस्तथा ।
प्राणमोक्षविधिश्चैव तीर्थचर्या च पुष्कला ॥ १३.२०३.१३ ॥
Las normas del reino de Yama y el camino al mundo celestial, el rito de liberación del aliento vital y la práctica de la peregrinación a los vados sagrados, en abundancia.
13.203.14
मोक्षधर्मविधानं च साङ्ख्ययोगसमन्वितम् ।
स्त्रीधर्मश्च स्वयं देव्या देवदेवाय भाषितः ॥ १३.२०३.१४ ॥
La enseñanza de las normas del dharma de la liberación, unida al Sāṅkhya y al Yoga, y el dharma de las mujeres, que la propia diosa habló al dios de los dioses.
13.203.15
एवमादि शुभं सर्वं तत्र तात समाहितम् ।
रुद्राण्याः संशयप्रश्नो यत्र तात प्रवर्तते ॥ १३.२०३.१५ ॥
Todos esos temas auspiciosos están reunidos allí, querido hijo, donde surge la pregunta dubitativa de Rudrāṇī.
13.203.16
धन्यं यशस्यमायुष्यं धर्म्यं च परमं हितम् ।
पुष्टियोगमिमं दिव्यं कथ्यमानं मया शृणु ॥ १३.२०३.१६ ॥
Esta unión divina de prosperidad que te relato bringa riqueza, fama, larga vida, dharma y el bien supremo; escúchala.
13.203.17
इतिहासमिमं दिव्यं पवित्रं परमं शुभम् ।
सायं प्रातः सदा सम्यक् श्रोतव्यं च बुभूषता ॥ १३.२०३.१७ ॥
Esta historia divina, pura, suprema y auspiciosa debe escucharse siempre con atención, tanto al atardecer como por la mañana, por quien desea prosperar.
13.203.18
ततो नारायणो देवः संक्लिष्टो व्रतचर्यया ।
वह्निर्विनिःसृतो वक्त्रात्कृष्णस्याद्भुतदर्शनः ॥ १३.२०३.१८ ॥
Entonces el dios Nārāyaṇa, agotado por la práctica del voto, vio salir del rostro de Kṛṣṇa un fuego de aspecto maravilloso.
13.203.19
अग्निना तेन महता निःसृतेन मुखाद्विभोः ।
पश्यतामेव सर्वेषां दग्ध एव नगोत्तमः ॥ १३.२०३.१९ ॥
Por aquel gran fuego que salió de la boca del poderoso señor, aquella montaña excelsa quedó quemada ante los ojos de todos.
13.203.20
मृगपक्षिगणाकीर्णः श्वापदैरपि सङ्कुलः ।
वृक्षगुल्मलताकीर्णो मथितो दीनदर्शनः ॥ १३.२०३.२० ॥
Aquella montaña, llena de manadas de ciervos y bandadas de aves, abarrotada de fieras, cubierta de árboles, arbustos y lianas, quedó devastada y de aspecto lastimoso.
13.203.21
पुनः स दृष्टमात्रेण हरिणा सौम्यचेतसा ।
स बभूव गिरिः क्षिप्रं प्रफुल्लद्रुमकाननः ॥ १३.२०३.२१ ॥
Entonces Hari, de ánimo sereno, lo miró de nuevo, y en seguida aquella montaña se convirtió en un bosque de árboles en flor.
13.203.22
सिद्धचारणसङ्घैश्च प्रसन्नैरुपशोभितः ।
मत्तवारणसंयुक्तो नानापक्षिगणैर्युतः।
तदद्भुतमचिन्त्यं च सर्वेषामभवद्भृशम् ॥ १३.२०३.२२ ॥
Quedó adornada por las huestes gozosas de siddhas y cāraṇas, unida a elefantes enfurecidos y poblada de bandadas de aves de muchas clases; aquella visión maravillosa e inconcebible causó gran asombro a todos.
13.203.23
तं दृष्ट्वा हृष्टरोमाणः सर्वे मुनिगणास्तदा ।
विस्तिताः परमायत्ताः साध्यसाकुललोचनाः।
न किञ्चिदब्रुवंस्तत्र शुभं वा यदि वेतरत् ॥ १३.२०३.२३ ॥
Al verlo, todas las multitudes de sabios, con los cabellos erizados, quedaron asombrados y absortos, con los ojos desconcertados; allí no dijeron nada, ni auspicioso ni lo contrario.
13.203.24
ततो नारायणो देवो मुनिसङ्घे तु विस्मिते ।
तान्समीक्ष्यैव मधुरं बभाषे पुष्करेक्षणः ॥ १३.२०३.२४ ॥
Entonces, mientras la asamblea de sabios estaba asombrada, el dios de ojos de loto Nārāyaṇa, mirándolos, habló dulcemente.
13.203.25
किमर्थं मुनिसङ्घेऽस्मिन्विस्मयोऽयमनुत्तमः ।
एतन्मे संशयं सर्वे याथातथ्येन नन्दिताः।
ऋषयो वक्तुमर्हन्ति निश्चयेनार्थकोविदाः ॥ १३.२०३.२५ ॥
¿Por qué hay esta sorpresa incomparable en esta asamblea de sabios? Vosotros, complacidos y expertos en el sentido, sois dignos de explicar mi duda con verdad y certeza.
13.203.26
केशवस्य वचः श्रुत्वा तुष्टुवुर्मुनिपुङ्गवाः ।
भवान्सृजति वै लोकान्भवान्संहरति प्रजाः।
भवाञ्शीतं भवानुष्णं भवान्सत्यं भवान्क्रतुः ॥ १३.२०३.२६ ॥
Al oír las palabras de Keśava, los mejores sabios lo alabaron: Tú creas los mundos, tú recoges a las criaturas; tú eres el frío, tú eres el calor, tú eres la verdad, tú eres el sacrificio.
13.203.27
भवानादिर्भवानन्तो भवतोऽन्यन्न विद्यते ।
स्थावरं जङ्गमं सर्वं त्वमेव पुरुषोत्तम ॥ १३.२०३.२७ ॥
Tú eres el principio, tú eres el fin; no existe nada aparte de ti. Todo lo inmóvil y lo móvil eres tú solo, oh mejor de los seres.
13.203.28
त्वत्तः सर्वमिदं तात लोकचक्रं प्रवर्तते ।
त्वमेवार्हसि तद्वक्तुं मुखादग्निविनिर्गमम् ॥ १३.२०३.२८ ॥
De ti, querido, procede toda esta rueda de los mundos. Solo tú eres digno de contar el surgimiento del fuego desde la boca.
13.203.29
एतन्नो विस्मयकरं बभूव मधुसूदन ।
ततो विगतसंत्रासा भवाम पुरुषोत्तम।
यदिच्छेत्तत्र वक्तव्यं कुतोऽस्माकं नियोगतः ॥ १३.२०३.२९ ॥
Oh matador de Madhu, esto nos ha causado asombro. Entonces, libres de temor, oh mejor de los seres, que se diga allí lo que desees; ¿cómo hablaríamos nosotros sin orden?
13.203.30
नित्यं हितार्थं लोकानां भवद्भिः क्रियते तपः ।
तस्माल्लोकहितं गुह्यं श्रूयतां कथयामि वः ॥ १३.२०३.३० ॥
Vosotros siempre practicáis austeridades para el bien de los mundos. Por eso escuchad este secreto que sirve al bien de los mundos; os lo digo.
13.203.31
असुरः साम्प्रतं कश्चिदहितो लोकनाशनः ।
मायास्त्रकुशलश्चैव बलदर्पसमन्वितः ॥ १३.२०३.३१ ॥
Ahora existe cierto asura, hostil y destructor de los mundos, diestro en las armas ilusorias, dotado del orgullo de la fuerza.
13.203.32
बभूव स मया बद्धो लोकानां हितकाम्यया ।
पुत्रेण मे वधो दृष्टस्तस्य वै मुनिपुङ्गवाः ॥ १३.२०३.३२ ॥
Lo até por deseo de bienestar para los mundos; y su muerte fue vista por mi hijo, oh mejores de los sabios.
13.203.33
तदर्थं पुत्रमेवाहं सिसृक्षुर्वनमागतः ।
आत्मनः सदृशं पुत्रमहं जनयितुं व्रतैः ॥ १३.२०३.३३ ॥
Precisamente para eso vine al bosque, deseando engendrar un hijo, para que con votos pudiera engendrar un hijo semejante a mí.
13.203.34
एवं व्रतपरीतस्य तपस्तीव्रतया मम ।
अथात्मा मम देहस्थः सोग्निर्भूत्वा विनिःसृतः ॥ १३.२०३.३४ ॥
Así, por la intensidad de mi austeridad, rodeado de votos, mi propio yo, que habitaba en mi cuerpo, salió como fuego.
13.203.35
विनिःसृत्य गतो द्रष्टुं क्षणेन च पितामहम् ।
ब्रह्मणा मन्मथोऽनङ्गः पुत्रत्वेन प्रकल्पितः।
अनुज्ञातश्च तेनैव पुनरायान्ममान्तिकम् ॥ १३.२०३.३५ ॥
Habiendo salido, fue en un instante a ver al abuelo Brahmā. Brahmā designó a Manmatha, el sin cuerpo, como hijo; y con su permiso volvió de nuevo a mi presencia.
13.203.36
एवं मे वैष्णवं तेजो मम वक्त्राद्विनिःसृतम् ।
तत्तेजसा निर्मथितः पुरतोऽयं गिरिः स्थितः ॥ १३.२०३.३६ ॥
Así, el resplandor vaiṣṇava salió de mi boca; aplastado por ese resplandor, este monte se alza ante nosotros.
13.203.37
दृष्ट्वा दाहं गिरेस्तस्य सौम्यभावतया मम ।
पुनः स दृष्टमात्रेण गिरिरासीद्यथा पुरा ॥ १३.२०३.३७ ॥
Al ver el abrasamiento de aquel monte, y por mi natural benevolencia, en cuanto volvió a ser visto quedó como antes.
13.203.38
एतद्गुह्यं यथातथ्यं कथितं वः समासतः ।
भवन्तो व्यथिता येन विस्मिताश्च तपोधनाः ॥ १३.२०३.३८ ॥
Este secreto les ha sido contado brevemente, tal como es en verdad, de modo que ustedes, ricos en ascetismo, se han turbado y asombrado.
13.203.39
ऋषीणामेवमुक्त्वा तु तान्पुनः प्रत्यभाषत ॥ १३.२०३.३९ ॥
Habiendo dicho esto a los sabios, les respondió de nuevo.