മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.203
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.203.1
अयं नारायणः श्रीमान्पुत्रार्थे व्रतकाङ्क्षया ।
दीक्षितोऽभून्महाबाहुः पुरा द्वादशवार्षिकम् ॥ १३.२०३.१ ॥
ഈ ശ്രീമാനായ നാരായണൻ, പുത്രനുവേണ്ടി വ്രതമോഹത്താൽ, പണ്ട് പന്ത്രണ്ടു വർഷം ദീക്ഷിതനായി, ആ മഹാബാഹു.
13.203.2
दीक्षितं केशवं द्रष्टुमभिजग्मुर्महर्षयः ।
सेवित्वा च महात्मानः प्रीयमाणं जनार्दनम् ॥ १३.२०३.२ ॥
ദീക്ഷിതനായ കേശവനെ കാണാൻ മഹർഷിമാർ ചെന്നു; മഹാത്മാക്കൾ പ്രീതനായ ജനാർദ്ദനനെ സേവിച്ചു.
13.203.3
नारदः पर्वतश्चैव कृष्णद्वैपायनस्तथा ।
देवलः काश्यपश्चैव हस्तिकाश्यप एव च।
जमदग्निश्च राजेन्द्र धौम्यो वाल्मीकिरेव च ॥ १३.२०३.३ ॥
നാരദൻ, പർവ്വതൻ, കൃഷ്ണദ്വൈപായനൻ, ദേവലൻ, കാശ്യപൻ, ഹസ്തികാശ്യപൻ; ഹേ രാജേന്ദ്രാ, ജമദഗ്നി, ധൗമ്യൻ, വാല്മീകി എന്നിവരും.
13.203.4
अपरेऽपि तपःसिद्धाः सत्यव्रतपरायणाः ।
शिष्यैरनुगताः सर्वे ब्रह्मविद्भिरकल्मषैः ॥ १३.२०३.४ ॥
മറ്റുള്ളവരും—തപസ്സിനാൽ സിദ്ധരായവരും സത്യവ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവരും—എല്ലാവരും ശിഷ്യരോടൊപ്പം വന്നു; ബ്രഹ്മജ്ഞരും നിർമ്മലരും.
13.203.5
केशवस्तानभिगतान्प्रीत्या सम्परिगृह्य च ।
तेषामतिथिसत्कारं पूजनार्थं कुलोचितम्।
देवकीतनयो हृष्टो देवतुल्यमकल्पयत् ॥ १३.२०३.५ ॥
കേശവൻ വന്നവരെയെല്ലാം സ്നേഹത്തോടെ സ്വീകരിച്ച്, അവരെ പൂജിക്കുന്നതിനായി കുലോചിതമായ അതിഥിസത്കാരം ദേവതുല്യമായി ദേവകീപുത്രൻ സന്തോഷത്തോടെ ഒരുക്കി.
13.203.6
उपविष्टेषु सर्वेषु विष्टरेषु तदाऽनघ ।
विश्वस्तेष्व्नभितुष्टेषु केशवार्चनया पुनः ॥ १३.२०३.६ ॥
ഹേ നിഷ്പാപാ, അപ്പോൾ എല്ലാവരും ആസനങ്ങളിൽ ഇരുന്നു; വിശ്വസ്തരായിരുന്നിട്ടും കേശവന്റെ പൂജയാൽ അവർ വീണ്ടും പൂർണ്ണ തൃപ്തരായില്ല.
13.203.7
परस्परं कथा दिव्याः प्रावर्तन्त मनोरमाः ।
विष्णोर्नारायणस्यैव प्रसादात्कथयामि ताः ॥ १३.२०३.७ ॥
പരസ്പരം ദിവ്യവും മനോഹരവുമായ കഥകൾ ആരംഭിച്ചു; വിഷ്ണു നാരായണന്റെ പ്രസാദത്താൽ ഞാൻ അവ പറയാം.
13.203.8
तस्यैव व्रतचर्यायां मुनिभिर्विस्मितं पुरा ।
यत्र गोवृषभाङ्कस्य प्रभावोऽभून्महात्मनः ॥ १३.२०३.८ ॥
അദ്ദേഹത്തിന്റെ വ്രതാചരണത്തിൽ പണ്ട് മുനിമാർ വിസ്മയിച്ചു; വൃഷഭധ്വജനായ ആ മഹാത്മാവിന്റെ പ്രഭാവം അവിടെ വെളിപ്പെട്ടു.
13.203.9
यत्र देवी महादेवमपृच्छत्संशयान्पुरा ।
कथयामास सर्वांस्तान्देव्याः प्रियचिकीर्षया ॥ १३.२०३.९ ॥
പണ്ട് ദേവി മഹാദേവനോട് സംശയങ്ങൾ ചോദിച്ചു; ദേവിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്താനുള്ള ആഗ്രഹത്താൽ അദ്ദേഹം അവയെല്ലാം വിശദീകരിച്ചു.
13.203.10
उमापत्योश्च संवादं शृणु तात मनोरमम् ।
वर्णाश्रमाणां धर्मश्च तत्र तात समाहितः ॥ १३.२०३.१० ॥
മകനേ, ഉമയും അവളുടെ പതിയും തമ്മിലുള്ള ആ മനോഹര സംവാദം കേൾക്കൂ; വർണാശ്രമ ധർമ്മവും അവിടെയുണ്ട്; മകനേ, ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ.
13.203.11
ऋषिधर्मश्च निखिलो राजधर्मस्च पुष्कलः ।
गृहस्थधर्मश्च शुभः कर्मपाकफलानि च ॥ १३.२०३.११ ॥
ഋഷിധർമ്മം സമ്പൂർണ്ണമായി, രാജധർമ്മവും സമൃദ്ധമായി, ഗൃഹസ്ഥന്റെ ശുഭധർമ്മം, കർമ്മപാകഫലങ്ങളും.
13.203.12
देवगुह्यं च विविधं दानधर्मविधिस्तथा ।
विधानमत्र प्रोक्तं यद्यमस्य नियमस्य च ॥ १३.२०३.१२ ॥
ദേവരഹസ്യവും വിവിധമായ ദാനധർമ്മ വിധിയും; ഇവിടെ യമത്തിന്റെയും നിയമത്തിന്റെയും വിധാനവും പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.203.13
यमलोकविधानं च स्वर्गलोकगतिस्तथा ।
प्राणमोक्षविधिश्चैव तीर्थचर्या च पुष्कला ॥ १३.२०३.१३ ॥
യമലോകവിധാനവും സ്വർഗ്ഗലോകഗതിയും, പ്രാണമോക്ഷവിധിയും തീർത്ഥയാത്രാചര്യയും ഏറെ (പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു).
13.203.14
मोक्षधर्मविधानं च साङ्ख्ययोगसमन्वितम् ।
स्त्रीधर्मश्च स्वयं देव्या देवदेवाय भाषितः ॥ १३.२०३.१४ ॥
മോക്ഷധർമ്മവിധാനവും സാംഖ്യയോഗസമന്വിതമായ ഉപദേശവും സ്ത്രീധർമ്മവും — ദേവി തന്നെ ദേവദേവനോട് പറഞ്ഞത്.
13.203.15
एवमादि शुभं सर्वं तत्र तात समाहितम् ।
रुद्राण्याः संशयप्रश्नो यत्र तात प्रवर्तते ॥ १३.२०३.१५ ॥
ഇങ്ങനെയുള്ള ശുഭമായതെല്ലാം അവിടെ ഒരുമിച്ചിരിക്കുന്നു, പുത്രാ; അവിടെയാണ് രുദ്രാണിയുടെ സംശയചോദ്യം ഉയരുന്നത്.
13.203.16
धन्यं यशस्यमायुष्यं धर्म्यं च परमं हितम् ।
पुष्टियोगमिमं दिव्यं कथ्यमानं मया शृणु ॥ १३.२०३.१६ ॥
ഞാൻ പറയുന്ന ഈ ദിവ്യമായ പുഷ്ടിയോഗം സമ്പത്ത്, കീർത്തി, ദീർഘായുസ്സ്, ധർമ്മം, പരമമായ ഹിതം എന്നിവ നൽകുന്നു; ഇത് കേൾക്കുക.
13.203.17
इतिहासमिमं दिव्यं पवित्रं परमं शुभम् ।
सायं प्रातः सदा सम्यक् श्रोतव्यं च बुभूषता ॥ १३.२०३.१७ ॥
ഈ ദിവ്യവും പവിത്രവും പരമവും ശുഭവുമായ ഇതിഹാസം, അഭിവൃദ്ധി ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ സന്ധ്യയിലും പ്രഭാതത്തിലും എപ്പോഴും യഥാവിധി കേൾക്കണം.
13.203.18
ततो नारायणो देवः संक्लिष्टो व्रतचर्यया ।
वह्निर्विनिःसृतो वक्त्रात्कृष्णस्याद्भुतदर्शनः ॥ १३.२०३.१८ ॥
അപ്പോൾ നാരായണദേവൻ വ്രതാചരണത്താൽ ക്ഷീണിതനായി; കൃഷ്ണന്റെ വായിൽ നിന്ന് അത്ഭുതദർശനമായ അഗ്നി പുറപ്പെട്ടു.
13.203.19
अग्निना तेन महता निःसृतेन मुखाद्विभोः ।
पश्यतामेव सर्वेषां दग्ध एव नगोत्तमः ॥ १३.२०३.१९ ॥
വിഭുവിന്റെ മുഖത്തുനിന്നു പുറപ്പെട്ട ആ മഹാഗ്നിയാൽ, എല്ലാവരും നോക്കിനിൽക്കെത്തന്നെ ആ ശ്രേഷ്ഠപർവതം ദഹിച്ചുപോയി.
13.203.20
मृगपक्षिगणाकीर्णः श्वापदैरपि सङ्कुलः ।
वृक्षगुल्मलताकीर्णो मथितो दीनदर्शनः ॥ १३.२०३.२० ॥
മൃഗങ്ങളും പക്ഷിസംഘങ്ങളും നിറഞ്ഞ്, ഹിംസ്രജന്തുക്കളാൽ തിങ്ങി, വൃക്ഷങ്ങളും കുറ്റിച്ചെടികളും വള്ളികളും പടർന്ന ആ പർവതം ഇളക്കപ്പെട്ട് ദയനീയമായി കാണപ്പെട്ടു.
13.203.21
पुनः स दृष्टमात्रेण हरिणा सौम्यचेतसा ।
स बभूव गिरिः क्षिप्रं प्रफुल्लद्रुमकाननः ॥ १३.२०३.२१ ॥
വീണ്ടും ഹരി ശാന്തചിത്തനായി അതിനെ ഒന്നു നോക്കിയതേയുള്ളൂ, ആ പർവതം ഉടൻ പൂത്ത വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കാടായി മാറി.
13.203.22
सिद्धचारणसङ्घैश्च प्रसन्नैरुपशोभितः ।
मत्तवारणसंयुक्तो नानापक्षिगणैर्युतः।
तदद्भुतमचिन्त्यं च सर्वेषामभवद्भृशम् ॥ १३.२०३.२२ ॥
പ്രസന്നരായ സിദ്ധന്മാരുടെയും ചാരണന്മാരുടെയും സംഘങ്ങളാൽ അത് ശോഭിച്ചു; മദിച്ച ആനകളും നാനാതരം പക്ഷിസംഘങ്ങളും അതിൽ ചേർന്നു. ആ അദ്ഭുതവും ചിന്തിക്കാനാവാത്തതുമായ കാഴ്ച എല്ലാവരെയും അത്യന്തം വിസ്മയിപ്പിച്ചു.
13.203.23
तं दृष्ट्वा हृष्टरोमाणः सर्वे मुनिगणास्तदा ।
विस्तिताः परमायत्ताः साध्यसाकुललोचनाः।
न किञ्चिदब्रुवंस्तत्र शुभं वा यदि वेतरत् ॥ १३.२०३.२३ ॥
അത് കണ്ട് മുനിഗണങ്ങളെല്ലാം അപ്പോൾ രോമാഞ്ചംകൊണ്ട്, വിസ്മയിച്ച്, അത്യന്തം ശ്രദ്ധയോടെ, പരിഭ്രമിച്ച കണ്ണുകളോടെ നിന്നു; അവിടെ നന്മയോ തിന്മയോ അവർ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
13.203.24
ततो नारायणो देवो मुनिसङ्घे तु विस्मिते ।
तान्समीक्ष्यैव मधुरं बभाषे पुष्करेक्षणः ॥ १३.२०३.२४ ॥
അപ്പോൾ മുനിസംഘം വിസ്മയിച്ചിരിക്കെ, അവരെ നോക്കിയതേയുള്ളൂ, താമരക്കണ്ണനായ നാരായണദേവൻ മധുരമായി സംസാരിച്ചു.
13.203.25
किमर्थं मुनिसङ्घेऽस्मिन्विस्मयोऽयमनुत्तमः ।
एतन्मे संशयं सर्वे याथातथ्येन नन्दिताः।
ऋषयो वक्तुमर्हन्ति निश्चयेनार्थकोविदाः ॥ १३.२०३.२५ ॥
ഈ മുനിസംഘത്തിൽ ഈ അനുപമമായ വിസ്മയം എന്തിനാണ്? സന്തുഷ്ടരായ ഋഷിമാരേ, അർത്ഥമറിയുന്ന നിങ്ങൾ എന്റെ ഈ സംശയം യഥാർത്ഥമായും നിശ്ചയമായും പറയാൻ യോഗ്യരാണ്.
13.203.26
केशवस्य वचः श्रुत्वा तुष्टुवुर्मुनिपुङ्गवाः ।
भवान्सृजति वै लोकान्भवान्संहरति प्रजाः।
भवाञ्शीतं भवानुष्णं भवान्सत्यं भवान्क्रतुः ॥ १३.२०३.२६ ॥
കേശവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശ്രേഷ്ഠരായ മുനിമാർ അദ്ദേഹത്തെ സ്തുതിച്ചു. നീയാണ് ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്; നീയാണ് പ്രജകളെ സംഹരിക്കുന്നത്. നീയാണ് തണുപ്പ്, നീയാണ് ചൂട്, നീയാണ് സത്യം, നീയാണ് യജ്ഞം.
13.203.27
भवानादिर्भवानन्तो भवतोऽन्यन्न विद्यते ।
स्थावरं जङ्गमं सर्वं त्वमेव पुरुषोत्तम ॥ १३.२०३.२७ ॥
നീയാണ് ആദി, നീയാണ് അന്തം; നിന്നിൽനിന്ന് വേറെ ഒന്നുമില്ല. സ്ഥാവരവും ജംഗമവുമായ എല്ലാം നീയാണ്, പുരുഷോത്തമാ.
13.203.28
त्वत्तः सर्वमिदं तात लोकचक्रं प्रवर्तते ।
त्वमेवार्हसि तद्वक्तुं मुखादग्निविनिर्गमम् ॥ १३.२०३.२८ ॥
പ്രിയനേ, നിന്നിൽനിന്നാണ് ഈ സമസ്ത ലോകചക്രവും പ്രവർത്തിക്കുന്നത്. മുഖത്തിൽനിന്ന് അഗ്നി പുറപ്പെട്ട ആ വിവരം പറയാൻ നീ മാത്രമേ യോഗ്യനാണ്.
13.203.29
एतन्नो विस्मयकरं बभूव मधुसूदन ।
ततो विगतसंत्रासा भवाम पुरुषोत्तम।
यदिच्छेत्तत्र वक्तव्यं कुतोऽस्माकं नियोगतः ॥ १३.२०३.२९ ॥
മധുസൂദനാ, ഇത് ഞങ്ങൾക്ക് വിസ്മയം ഉണ്ടാക്കി. അപ്പോൾ ഭയമില്ലാത്തവരായി, പുരുഷോത്തമാ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത് അവിടെ പറയട്ടെ; നിന്റെ കല്പനയാൽ ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ പറയും?
13.203.30
नित्यं हितार्थं लोकानां भवद्भिः क्रियते तपः ।
तस्माल्लोकहितं गुह्यं श्रूयतां कथयामि वः ॥ १३.२०३.३० ॥
നിങ്ങൾ എപ്പോഴും ലോകങ്ങളുടെ ഹിതത്തിനായി തപസ്സ് ചെയ്യുന്നു. അതിനാൽ ലോകഹിതമായ ഈ രഹസ്യം കേൾക്കുക, ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറയാം.
13.203.31
असुरः साम्प्रतं कश्चिदहितो लोकनाशनः ।
मायास्त्रकुशलश्चैव बलदर्पसमन्वितः ॥ १३.२०३.३१ ॥
ഇപ്പോൾ ഒരു അസുരനുണ്ട്. അവൻ ഹിതവിരോധിയും ലോകനാശകനും മായാസ്ത്രങ്ങളിൽ നിപുണനും ബലഗർവ്വമുള്ളവനുമാണ്.
13.203.32
बभूव स मया बद्धो लोकानां हितकाम्यया ।
पुत्रेण मे वधो दृष्टस्तस्य वै मुनिपुङ्गवाः ॥ १३.२०३.३२ ॥
ലോകഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അവനെ ബന്ധിച്ചു. മുനിശ്രേഷ്ഠരേ, എന്റെ പുത്രനാൽ അവന്റെ വധം കാണപ്പെട്ടു.
13.203.33
तदर्थं पुत्रमेवाहं सिसृक्षुर्वनमागतः ।
आत्मनः सदृशं पुत्रमहं जनयितुं व्रतैः ॥ १३.२०३.३३ ॥
അതിനുവേണ്ടി ഞാൻ ഒരു പുത്രനെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വനത്തിൽ വന്നു; വ്രതങ്ങളാൽ എനിക്ക് തുല്യനായ ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കാൻ.
13.203.34
एवं व्रतपरीतस्य तपस्तीव्रतया मम ।
अथात्मा मम देहस्थः सोग्निर्भूत्वा विनिःसृतः ॥ १३.२०३.३४ ॥
വ്രതങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട എന്റെ തപസ്സിന്റെ തീവ്രതയാൽ, എന്റെ ശരീരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന എന്റെ ആത്മാവ് അഗ്നിയായി പുറത്തുവന്നു.
13.203.35
विनिःसृत्य गतो द्रष्टुं क्षणेन च पितामहम् ।
ब्रह्मणा मन्मथोऽनङ्गः पुत्रत्वेन प्रकल्पितः।
अनुज्ञातश्च तेनैव पुनरायान्ममान्तिकम् ॥ १३.२०३.३५ ॥
പുറത്തുവന്ന് അവൻ ക്ഷണനേരം കൊണ്ട് പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനെ കാണാൻ പോയി. ബ്രഹ്മാവ് അനംഗനായ മന്മഥനെ പുത്രനായി നിയോഗിച്ചു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുമതിയോടെ അവൻ വീണ്ടും എന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
13.203.36
एवं मे वैष्णवं तेजो मम वक्त्राद्विनिःसृतम् ।
तत्तेजसा निर्मथितः पुरतोऽयं गिरिः स्थितः ॥ १३.२०३.३६ ॥
ഇങ്ങനെ എന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് പുറപ്പെട്ട വൈഷ്ണവ തേജസ്സ്, ആ തേജസ്സാൽ മഥിക്കപ്പെട്ട് ഈ പർവതം മുന്നിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
13.203.37
दृष्ट्वा दाहं गिरेस्तस्य सौम्यभावतया मम ।
पुनः स दृष्टमात्रेण गिरिरासीद्यथा पुरा ॥ १३.२०३.३७ ॥
ആ പർവതത്തിന്റെ ദാഹം കണ്ട്, എന്റെ സൗമ്യഭാവത്താൽ, അത് വീണ്ടും കാണുമ്പോഴേക്കും മുമ്പത്തെപ്പോലെ ആയി.
13.203.38
एतद्गुह्यं यथातथ्यं कथितं वः समासतः ।
भवन्तो व्यथिता येन विस्मिताश्च तपोधनाः ॥ १३.२०३.३८ ॥
ഈ രഹസ്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ ഉള്ളതുപോലെ നിങ്ങളോട് സംക്ഷേപത്തിൽ പറഞ്ഞു; തപോധനരേ, അതിനാൽ നിങ്ങൾ വ്യഥിതരും വിസ്മിതരുമായി.
13.203.39
ऋषीणामेवमुक्त्वा तु तान्पुनः प्रत्यभाषत ॥ १३.२०३.३९ ॥
ഋഷിമാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, വീണ്ടും അവരോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.