మహాభారతం · అధ్యాయం 13.203
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.203.1
अयं नारायणः श्रीमान्पुत्रार्थे व्रतकाङ्क्षया ।
दीक्षितोऽभून्महाबाहुः पुरा द्वादशवार्षिकम् ॥ १३.२०३.१ ॥
ఈ శ్రీమంతుడైన నారాయణుడు, పుత్రుని కోసం వ్రత కోరికతో, పూర్వం పన్నెండు సంవత్సరాలు దీక్షితుడయ్యాడు, ఆ మహాబాహువు.
13.203.2
दीक्षितं केशवं द्रष्टुमभिजग्मुर्महर्षयः ।
सेवित्वा च महात्मानः प्रीयमाणं जनार्दनम् ॥ १३.२०३.२ ॥
దీక్షితుడైన కేశవుని చూడటానికి మహర్షులు వెళ్లారు; మహాత్ములు సంతోషిస్తున్న జనార్దనుని సేవించారు.
13.203.3
नारदः पर्वतश्चैव कृष्णद्वैपायनस्तथा ।
देवलः काश्यपश्चैव हस्तिकाश्यप एव च।
जमदग्निश्च राजेन्द्र धौम्यो वाल्मीकिरेव च ॥ १३.२०३.३ ॥
నారదుడు, పర్వతుడు, కృష్ణద్వైపాయనుడు, దేవలుడు, కాశ్యపుడు, హస్తికాశ్యపుడు; ఓ రాజేంద్రా, జమదగ్ని, ధౌమ్యుడు, వాల్మీకి కూడా.
13.203.4
अपरेऽपि तपःसिद्धाः सत्यव्रतपरायणाः ।
शिष्यैरनुगताः सर्वे ब्रह्मविद्भिरकल्मषैः ॥ १३.२०३.४ ॥
ఇతరులు కూడా—తపస్సుతో సిద్ధులైనవారు, సత్యవ్రతంలో నిలిచినవారు—అందరూ శిష్యులతో కూడి వచ్చారు; బ్రహ్మవిదులు, నిర్మలులు.
13.203.5
केशवस्तानभिगतान्प्रीत्या सम्परिगृह्य च ।
तेषामतिथिसत्कारं पूजनार्थं कुलोचितम्।
देवकीतनयो हृष्टो देवतुल्यमकल्पयत् ॥ १३.२०३.५ ॥
కేశవుడు వచ్చిన వారందరినీ ప్రీతితో స్వీకరించి, వారిని పూజించడానికి కులోచితమైన అతిథి-సత్కారాన్ని, దేవతలతో సమానంగా, సంతోషంగా దేవకీ తనయుడు ఏర్పాటు చేశాడు.
13.203.6
उपविष्टेषु सर्वेषु विष्टरेषु तदाऽनघ ।
विश्वस्तेष्व्नभितुष्टेषु केशवार्चनया पुनः ॥ १३.२०३.६ ॥
ఓ నిష్కల్మషుడా, అప్పుడు అందరూ ఆసనాలపై కూర్చున్నారు; నమ్మకంగా ఉన్నప్పటికీ, కేశవుని పూజతో వారు మళ్లీ పూర్తిగా సంతృప్తి చెందలేదు.
13.203.7
परस्परं कथा दिव्याः प्रावर्तन्त मनोरमाः ।
विष्णोर्नारायणस्यैव प्रसादात्कथयामि ताः ॥ १३.२०३.७ ॥
ఒకరితో ఒకరు దివ్యమైన, మనోహరమైన కథలు మొదలయ్యాయి; విష్ణు నారాయణుని అనుగ్రహంతో వాటిని నేను చెబుతున్నాను.
13.203.8
तस्यैव व्रतचर्यायां मुनिभिर्विस्मितं पुरा ।
यत्र गोवृषभाङ्कस्य प्रभावोऽभून्महात्मनः ॥ १३.२०३.८ ॥
ఆయన వ్రతాచరణలో పూర్వం మునులు విస్మయం చెందారు; అక్కడ వృషభ-లాంఛనుడైన ఆ మహాత్ముని ప్రభావం కనిపించింది.
13.203.9
यत्र देवी महादेवमपृच्छत्संशयान्पुरा ।
कथयामास सर्वांस्तान्देव्याः प्रियचिकीर्षया ॥ १३.२०३.९ ॥
పూర్వం దేవి మహాదేవుని వద్ద సందేహాలను అడిగింది; దేవిని సంతోషపెట్టాలనే కోరికతో ఆయన వాటన్నిటినీ వివరించాడు.
13.203.10
उमापत्योश्च संवादं शृणु तात मनोरमम् ।
वर्णाश्रमाणां धर्मश्च तत्र तात समाहितः ॥ १३.२०३.१० ॥
కుమారా, ఉమా మరియు ఆమె పతి మధ్య జరిగిన ఆ మనోహర సంవాదాన్ని వినుము; వర్ణాశ్రమ ధర్మం అక్కడ చెప్పబడింది; కుమారా, ఏకాగ్రంగా వినుము.
13.203.11
ऋषिधर्मश्च निखिलो राजधर्मस्च पुष्कलः ।
गृहस्थधर्मश्च शुभः कर्मपाकफलानि च ॥ १३.२०३.११ ॥
ఋషి ధర్మం సమగ్రంగా, రాజధర్మం కూడా పూర్తిగా, గృహస్థుని శుభ ధర్మం, కర్మ-పాక ఫలాలు కూడా.
13.203.12
देवगुह्यं च विविधं दानधर्मविधिस्तथा ।
विधानमत्र प्रोक्तं यद्यमस्य नियमस्य च ॥ १३.२०३.१२ ॥
దేవతల గుహ్యమూ, వివిధ దాన ధర్మ విధీ; ఇక్కడ యమ నియమాల విధానమూ చెప్పబడింది.
13.203.13
यमलोकविधानं च स्वर्गलोकगतिस्तथा ।
प्राणमोक्षविधिश्चैव तीर्थचर्या च पुष्कला ॥ १३.२०३.१३ ॥
యమలోక విధానమూ, స్వర్గలోక గతీ, ప్రాణమోక్ష విధీ, తీర్థయాత్రా ఆచరణమూ విస్తారంగా (చెప్పబడ్డాయి).
13.203.14
मोक्षधर्मविधानं च साङ्ख्ययोगसमन्वितम् ।
स्त्रीधर्मश्च स्वयं देव्या देवदेवाय भाषितः ॥ १३.२०३.१४ ॥
మోక్షధర్మ విధానమూ, సాంఖ్య-యోగాలతో కూడిన బోధనా, స్త్రీధర్మమూ — దేవి స్వయంగా దేవదేవునితో చెప్పినవి.
13.203.15
एवमादि शुभं सर्वं तत्र तात समाहितम् ।
रुद्राण्याः संशयप्रश्नो यत्र तात प्रवर्तते ॥ १३.२०३.१५ ॥
ఇలాంటివన్నీ శుభమైనవి అక్కడ సమకూర్చబడ్డాయి, వత్సా, అక్కడే రుద్రాణి సందేహ ప్రశ్న ప్రవర్తిస్తుంది.
13.203.16
धन्यं यशस्यमायुष्यं धर्म्यं च परमं हितम् ।
पुष्टियोगमिमं दिव्यं कथ्यमानं मया शृणु ॥ १३.२०३.१६ ॥
నేను చెప్పబోయే ఈ దివ్య పుష్టియోగం ధనాన్ని, కీర్తిని, దీర్ఘాయుష్షును, ధర్మాన్ని, పరమ హితాన్ని ఇచ్చేది; దీనిని వినుము.
13.203.17
इतिहासमिमं दिव्यं पवित्रं परमं शुभम् ।
सायं प्रातः सदा सम्यक् श्रोतव्यं च बुभूषता ॥ १३.२०३.१७ ॥
ఈ దివ్యమైన, పవిత్రమైన, పరమమైన, శుభప్రదమైన ఇతిహాసాన్ని, శ్రేయస్సు కోరువాడు సాయంత్రమూ ఉదయమూ ఎల్లప్పుడూ సరిగ్గా వినాలి.
13.203.18
ततो नारायणो देवः संक्लिष्टो व्रतचर्यया ।
वह्निर्विनिःसृतो वक्त्रात्कृष्णस्याद्भुतदर्शनः ॥ १३.२०३.१८ ॥
అప్పుడు నారాయణ దేవుడు, వ్రతాచరణంతో అలసిపోయి, కృష్ణుని ముఖం నుండి అద్భుత రూపంతో ఉన్న అగ్ని వెలువడింది.
13.203.19
अग्निना तेन महता निःसृतेन मुखाद्विभोः ।
पश्यतामेव सर्वेषां दग्ध एव नगोत्तमः ॥ १३.२०३.१९ ॥
విభుని ముఖం నుండి వెలువడిన ఆ మహాగ్నితో, అందరూ చూస్తుండగానే ఆ శ్రేష్ఠ పర్వతం దగ్ధమైపోయింది.
13.203.20
मृगपक्षिगणाकीर्णः श्वापदैरपि सङ्कुलः ।
वृक्षगुल्मलताकीर्णो मथितो दीनदर्शनः ॥ १३.२०३.२० ॥
జింకలు, పక్షుల గుంపులతో నిండి, క్రూర మృగాలతో కూడి, వృక్షాలు పొదలు తీగలతో కప్పబడిన ఆ పర్వతం కల్లోలమై దీనంగా కనిపించింది.
13.203.21
पुनः स दृष्टमात्रेण हरिणा सौम्यचेतसा ।
स बभूव गिरिः क्षिप्रं प्रफुल्लद्रुमकाननः ॥ १३.२०३.२१ ॥
మళ్లీ హరి ప్రశాంత చిత్తంతో దానిని చూడగానే, ఆ పర్వతం వెంటనే వికసించిన వృక్షాలతో కూడిన అడవిగా మారింది.
13.203.22
सिद्धचारणसङ्घैश्च प्रसन्नैरुपशोभितः ।
मत्तवारणसंयुक्तो नानापक्षिगणैर्युतः।
तदद्भुतमचिन्त्यं च सर्वेषामभवद्भृशम् ॥ १३.२०३.२२ ॥
సిద్ధులు చారణులు సంతోషంతో ఆ పర్వతాన్ని అలంకరించారు; మదపుటేనుగులు, వివిధ పక్షుల గుంపులు దానితో కూడినవి. ఆ అద్భుతమైన, ఊహకందని దృశ్యం అందరికీ మిక్కిలి విస్మయం కలిగించింది.
13.203.23
तं दृष्ट्वा हृष्टरोमाणः सर्वे मुनिगणास्तदा ।
विस्तिताः परमायत्ताः साध्यसाकुललोचनाः।
न किञ्चिदब्रुवंस्तत्र शुभं वा यदि वेतरत् ॥ १३.२०३.२३ ॥
దానిని చూసి ముని సమూహాలన్నీ అప్పుడు పులకించి, విస్మయంతో, అమితంగా లగ్నమై, కలవరపడిన నేత్రాలతో ఉన్నారు; అక్కడ వారు శుభమో అశుభమో ఏమీ చెప్పలేదు.
13.203.24
ततो नारायणो देवो मुनिसङ्घे तु विस्मिते ।
तान्समीक्ष्यैव मधुरं बभाषे पुष्करेक्षणः ॥ १३.२०३.२४ ॥
అప్పుడు ముని సమూహం విస్మయంలో ఉండగా, వారిని చూసి వెంటనే పద్మనేత్రుడైన దేవుడు నారాయణుడు మధురంగా మాట్లాడాడు.
13.203.25
किमर्थं मुनिसङ्घेऽस्मिन्विस्मयोऽयमनुत्तमः ।
एतन्मे संशयं सर्वे याथातथ्येन नन्दिताः।
ऋषयो वक्तुमर्हन्ति निश्चयेनार्थकोविदाः ॥ १३.२०३.२५ ॥
ఈ మునిసమూహంలో ఈ అనుపమ విస్మయం ఎందుకు? సంతోషించిన ఋషులారా, అర్థము తెలిసిన మీరు ఈ నా సందేహాన్ని యథార్థంగా, నిశ్చయంగా చెప్పడానికి అర్హులు.
13.203.26
केशवस्य वचः श्रुत्वा तुष्टुवुर्मुनिपुङ्गवाः ।
भवान्सृजति वै लोकान्भवान्संहरति प्रजाः।
भवाञ्शीतं भवानुष्णं भवान्सत्यं भवान्क्रतुः ॥ १३.२०३.२६ ॥
కేశవుని మాటలు విని ఉత్తమ మునులు ఆయనను స్తుతించారు. మీరే లోకాలను సృష్టిస్తారు, మీరే ప్రాణులను సంహరిస్తారు. మీరే శీతం, మీరే ఉష్ణం, మీరే సత్యం, మీరే యజ్ఞం.
13.203.27
भवानादिर्भवानन्तो भवतोऽन्यन्न विद्यते ।
स्थावरं जङ्गमं सर्वं त्वमेव पुरुषोत्तम ॥ १३.२०३.२७ ॥
మీరే ఆది, మీరే అంతం; మీకు భిన్నమైనది ఏదీ లేదు. స్థిరమైనవీ చలించేవీ అన్నీ మీరే, పురుషోత్తమా.
13.203.28
त्वत्तः सर्वमिदं तात लोकचक्रं प्रवर्तते ।
त्वमेवार्हसि तद्वक्तुं मुखादग्निविनिर्गमम् ॥ १३.२०३.२८ ॥
ప్రియుడా, మీ నుండే ఈ సమస్త లోకచక్రం ప్రవర్తిస్తోంది. ముఖం నుండి అగ్ని వెలువడిన ఆ విషయాన్ని మీరే చెప్పడానికి అర్హులు.
13.203.29
एतन्नो विस्मयकरं बभूव मधुसूदन ।
ततो विगतसंत्रासा भवाम पुरुषोत्तम।
यदिच्छेत्तत्र वक्तव्यं कुतोऽस्माकं नियोगतः ॥ १३.२०३.२९ ॥
మధుసూదనా, ఇది మాకు విస్మయం కలిగించింది. అప్పుడు భయరహితులమై, పురుషోత్తమా, మీకు ఇష్టమైనది అక్కడ చెప్పండి; మా నియోగంతో మేము ఎలా చెప్పగలం?
13.203.30
नित्यं हितार्थं लोकानां भवद्भिः क्रियते तपः ।
तस्माल्लोकहितं गुह्यं श्रूयतां कथयामि वः ॥ १३.२०३.३० ॥
మీరు ఎల్లప్పుడూ లోకాల హితం కోసం తపస్సు చేస్తారు. కాబట్టి లోకహితమైన ఈ రహస్యాన్ని వినండి, మీకు చెబుతాను.
13.203.31
असुरः साम्प्रतं कश्चिदहितो लोकनाशनः ।
मायास्त्रकुशलश्चैव बलदर्पसमन्वितः ॥ १३.२०३.३१ ॥
ఇప్పుడు ఒక అసురుడు ఉన్నాడు. అతడు హానికరుడు, లోకాలను నాశనం చేసేవాడు, మాయాస్త్రాలలో నేర్పరి, బలగర్వంతో కూడినవాడు.
13.203.32
बभूव स मया बद्धो लोकानां हितकाम्यया ।
पुत्रेण मे वधो दृष्टस्तस्य वै मुनिपुङ्गवाः ॥ १३.२०३.३२ ॥
లోకాల హితాన్ని కోరి నేను అతన్ని బంధించాను. ఓ మునిశ్రేష్ఠులారా, నా కుమారుని చేత అతని వధ కనబడింది.
13.203.33
तदर्थं पुत्रमेवाहं सिसृक्षुर्वनमागतः ।
आत्मनः सदृशं पुत्रमहं जनयितुं व्रतैः ॥ १३.२०३.३३ ॥
దానికోసమే నేను ఒక కుమారుని సృష్టించాలనే కోరికతో వనానికి వచ్చాను; వ్రతాల ద్వారా నాకు సమానమైన కుమారుని కనాలని.
13.203.34
एवं व्रतपरीतस्य तपस्तीव्रतया मम ।
अथात्मा मम देहस्थः सोग्निर्भूत्वा विनिःसृतः ॥ १३.२०३.३४ ॥
ఇలా వ్రతాలతో చుట్టబడిన నా తపస్సు యొక్క తీవ్రత వల్ల, నా దేహంలో ఉన్న నా ఆత్మ అగ్నిగా మారి వెలువడింది.
13.203.35
विनिःसृत्य गतो द्रष्टुं क्षणेन च पितामहम् ।
ब्रह्मणा मन्मथोऽनङ्गः पुत्रत्वेन प्रकल्पितः।
अनुज्ञातश्च तेनैव पुनरायान्ममान्तिकम् ॥ १३.२०३.३५ ॥
బయటకు వచ్చి అతడు క్షణంలో పితామహుడైన బ్రహ్మను చూడ వెళ్ళాడు. బ్రహ్మ అనంగుడైన మన్మథుని కుమారునిగా నియమించాడు. ఆయన అనుమతితోనే అతడు మళ్లీ నా సమీపానికి వచ్చాడు.
13.203.36
एवं मे वैष्णवं तेजो मम वक्त्राद्विनिःसृतम् ।
तत्तेजसा निर्मथितः पुरतोऽयं गिरिः स्थितः ॥ १३.२०३.३६ ॥
ఇలా నా ముఖం నుండి వెలువడిన వైష్ణవ తేజస్సు, దాని తేజస్సుచేత మథించబడి ఈ పర్వతం ఎదుట నిలిచి ఉంది.
13.203.37
दृष्ट्वा दाहं गिरेस्तस्य सौम्यभावतया मम ।
पुनः स दृष्टमात्रेण गिरिरासीद्यथा पुरा ॥ १३.२०३.३७ ॥
ఆ పర్వతం దహనాన్ని చూసి, నా సౌమ్య భావంతో, అది మళ్ళీ చూడగానే మునుపటిలా అయింది.
13.203.38
एतद्गुह्यं यथातथ्यं कथितं वः समासतः ।
भवन्तो व्यथिता येन विस्मिताश्च तपोधनाः ॥ १३.२०३.३८ ॥
ఈ రహస్యం ఉన్నది ఉన్నట్లుగా మీకు సంక్షేపంగా చెప్పబడింది; దానివల్ల మీరు తపోధనులు వ్యథ చెంది ఆశ్చర్యపడ్డారు.
13.203.39
ऋषीणामेवमुक्त्वा तु तान्पुनः प्रत्यभाषत ॥ १३.२०३.३९ ॥
ఋషులతో ఇలా చెప్పి, మళ్ళీ వారికి సమాధానం ఇచ్చాడు.