Mahābhārata · Adhyāya 13.205
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.205.1
भगवंस्तीर्थयात्रार्थं तथैव चरता मया ।
दिव्यमद्भुतसङ्काशं दृष्टं हैमवतं वनम् ॥ १३.२०५.१ ॥
Oh venerable, mientras recorría en peregrinación los lugares sagrados, vi el bosque divino y maravilloso del Himālaya.
13.205.2
नानावृक्षसमायुक्तं नानापक्षिगणैर्वृतम् ।
नानरत्नगणाकीर्णं नानाभावसमन्वितम् ॥ १३.२०५.२ ॥
Estaba lleno de muchas clases de árboles, rodeado de bandadas de muchas clases de aves, sembrado de montones de muchas gemas y dotado de muchos encantos.
13.205.3
दिव्यचन्दनसंयुक्तं दिव्यधूपेन धूपितम् ।
दिव्यपुष्पसमाकीर्णं दिव्यगन्धेन वासितम् ॥ १३.२०५.३ ॥
Estaba impregnado de sándalo divino, perfumado con incienso divino, cubierto de flores divinas y envuelto en una fragancia divina.
13.205.4
सिद्धचारणसंघातैर्भूतसङ्घैर्निषेवितम् ।
वरिष्ठाप्सरसाकीर्णं नागगन्धर्वसङ्कुलम् ॥ १३.२०५.४ ॥
Era frecuentado por multitudes de siddhas y cāraṇas y por huestes de espíritus, lleno de las mejores apsarases y concurrido por nāgas y gandharvas.
13.205.5
मृदङ्गमुरजोद्धुष्टं शङ्खवीणाभिनादितम् ।
नृत्यद्भिर्भूतसङ्घैश्च सर्वतस्त्वभिशोभितम् ॥ १३.२०५.५ ॥
Resonaba con los tambores mṛdaṅga y muraja, retumbaba con el sonido de caracolas y vīṇās, y estaba espléndidamente adornado por todas partes con huestes de espíritus danzantes.
13.205.6
नानारूपैर्विरूपैश्च भीमरूपैर्भयानकैः ।
सिंहव्याघ्रोरगमृगैर्बिडालवदनैस्तथा ॥ १३.२०५.६ ॥
Estaba lleno de seres de muchas formas, deformes y de aspecto terrible, espantosos, con leones, tigres, serpientes y ciervos, y con seres de rostro de gato.
13.205.7
स्वरोष्ट्रद्वीपिवदनैर्गजवक्त्रैस्तथैव च ।
उलूकश्येनवदनैः काकगृध्रमुखैस्तथा ॥ १३.२०५.७ ॥
Con rostros de asnos, camellos y leopardos, también con rostros de elefante, con rostros de búho y de halcón, y con rostros de cuervo y buitre.
13.205.8
एवं बहुविधाकारैर्भूतसङ्घैर्भृशाकुलम् ।
नानद्यमानं बहुधा हरपारिषदैर्भृशम् ॥ १३.२०५.८ ॥
Así, grandemente abarrotado de huestes de espíritus de muchas formas, resonando de muchas maneras con los sirvientes de Hara.
13.205.9
घोररूपं सुदुर्दर्शं रक्षोगणशतैर्वृतम् ।
समाजं तद्वने दृष्टं मया भूतपतेः पुरा ॥ १३.२०५.९ ॥
Aquella asamblea de forma terrible y muy difícil de contemplar, rodeada de cientos de tropas de demonios, la vi en aquel bosque hace tiempo, perteneciente al señor de los seres.
13.205.10
प्रनृत्ताप्सरसं दिव्यं देवगन्धर्वनादितम् ।
प्रथमे वर्षरात्रे तु मेघसङ्घनिनादितम् ॥ १३.२०५.१० ॥
Divina, con apsarases danzando, resonando con el canto de dioses y gandharvas, en la primera noche de lluvia resonando con el estruendo de nubes en masa.
13.205.11
नानाबर्हिणसंघुष्टं गजयूथसमाकुलम् ।
षट्पदैरुपगीतं च प्रथमे मासि माधवे ॥ १३.२०५.११ ॥
Resonando con los gritos de muchos pavos reales, abarrotado de manadas de elefantes, cantado por abejas, en el primer mes de primavera, Mādhava.
13.205.12
उत्क्रोशत्क्रौञ्चकुररैः सारसैर्जीवजीवकैः ।
मत्ताभिः परपुष्टाभिः कूजन्तीभिः समाकुलम् ॥ १३.२०५.१२ ॥
Con grullas y águilas pescadoras gritando, con grullas sarus y aves jīvajīvaka, con cuclillos embriagados cantando, estaba abarrotado.
13.205.13
उत्तमावाससङ्काशं भीमरूपतरं ततः ।
द्रष्टुं भवति धर्मस्य धर्मभागिजनस्य च ॥ १३.२०५.१३ ॥
Parecía una morada suprema y era de forma terrible; entonces se vuelve visible para el dharma y para quienes participan del dharma.
13.205.14
ये चोध्वरेतसः सिद्धास्तत्रतत्र समागताः ।
मार्ताण्डरश्मिसञ्चारा विश्वेदेवगणास्तथा ॥ १३.२०५.१४ ॥
Los siddhas de semen ascendente se han reunido aquí y allá, y también han llegado las huestes de los Viśvedevas, que se mueven por los rayos del sol.
13.205.15
तथा नागास्तथा दिव्या लोकपाला हुताशनाः ।
वाताश्च सर्वे चायान्ति दिव्यपुष्पसमाकुलाः ॥ १३.२०५.१५ ॥
Asimismo llegan las serpientes, los divinos guardianes de los mundos, los dioses del fuego y todos los vientos, colmados de flores divinas.
13.205.16
किरन्तः सर्वपुष्पाणि किरन्तोऽद्भुतदर्शनाः ।
ओषध्यः प्रज्वलन्त्यश्च द्योतयन्त्यो दिशो दश ॥ १३.२०५.१६ ॥
Esparciendo toda clase de flores, maravillosos de ver, y las hierbas ardientes iluminan las diez direcciones.
13.205.17
विहगाश्च मुदा युक्ता नृत्यन्ति च नदन्ति च ।
ततः समन्ततस्तत्र दिव्या दिव्यजनप्रियाः ॥ १३.२०५.१७ ॥
Las aves, llenas de alegría, bailan y gritan; luego, por todas partes, hay seres divinos, queridos por la gente divina.
13.205.18
तत्र देवो गिरितटे हेमधातुविभूषिते ।
पर्यङ्क इव बभ्राज उपविष्टो महाद्युतिः ॥ १३.२०५.१८ ॥
Allí, en la ladera de una montaña adornada con minerales dorados, el dios de gran esplendor resplandecía como un lecho, sentado.
13.205.19
व्याघ्रचर्मपरीधानो गजचर्मोत्तरच्छदः ।
व्यालयज्ञोपवीतश्च लोहितान्त्रविभूषितः ॥ १३.२०५.१९ ॥
Vestido con una piel de tigre, con una piel de elefante como manto superior, una serpiente como cordón sagrado y adornado con entrañas rojas.
13.205.20
हरिश्मश्रुजटो भीमो भयकर्ताऽमरद्विषाम् ।
भयहेतुरभक्तानां भक्तानामभयङ्करः ॥ १३.२०५.२० ॥
Terrible, con barba rojiza y cabellos enmarañados, causa de temor para los enemigos de los dioses, causa de temor para los que no son devotos y dador de intrepidez a los devotos.
13.205.21
किन्नरैर्देवगन्धर्वैः स्तूयमानस्ततस्ततः ।
ऋषिभिश्चाप्सरोभिश्च सर्वतश्चैव शोभितः ॥ १३.२०५.२१ ॥
Alabado aquí y allá por los Kinnaras, los dioses y los Gandharvas, y adornado por todas partes por sabios y Apsarás.
13.205.22
तत्र भूतपतेः स्थानं देवदानवसङ्कुलम् ।
सर्वतेजोमयं भूम्ना लोकपालनिषेवितम् ॥ १३.२०५.२२ ॥
Allí estaba la morada del señor de los seres, abarrotada de dioses y Dānavas, hecha toda de resplandor y servida abundantemente por los guardianes del mundo.
13.205.23
महोरगसमाकीर्णं सर्वेषां रोमहर्षणम् ।
भीमरूपमनिर्देश्यमप्रधृष्यतमं विभोः ॥ १३.२०५.२३ ॥
Lleno de grandes serpientes, que eriza el pelo de todos, de forma terrible, indescriptible y lo más inaccesible para el Señor.
13.205.24
तत्र भूतपतिं देवमासीनं शिखरोत्तमे ।
ऋषयो भूतसङ्घाश्च प्रणम्य शिरसा हरम्।
गीर्भिः परमशुद्धाभिस्तुष्टुवुस्च मनोहरम् ॥ १३.२०५.२४ ॥
Allí, los sabios y las multitudes de seres, inclinando la cabeza, se postraron ante el dios, señor de los seres, sentado en la cima más alta, y alabaron al encantador Hara con palabras purísimas.
13.205.25
विमुक्ताश्चैव पापेभ्यो बभूवुर्विगतज्वराः ।
ऋषयो बालकिल्याश्च तथा विप्रर्षयश्च ये ॥ १३.२०५.२५ ॥
Liberados de los pecados y libres de la fiebre, se volvieron así los sabios, los Bālakhilyas y los sabios brahmanes.
13.205.26
अयोनिजा योनिजाश्च तपःसिद्धा महर्षयः ।
ततस्तं देवदेवेशं भगवन्तमुपासते। ॥ १३.२०५.२६ ॥
Los sabios nacidos sin vientre y nacidos de vientre, los grandes videntes perfeccionados por la austeridad, entonces adoran a aquel bienaventurado, señor de los señores de los dioses.
13.205.27
ततस्तस्मिन्क्षणे देवी भूतस्त्रीगणसंवृता ।
हरतुल्याम्बरधरा समानव्रतचारिणी ॥ १३.२०५.२७ ॥
En ese mismo instante llegó la diosa, rodeada de una multitud de mujeres espíritu, vestida como Hara y observando el mismo voto.
13.205.28
काञ्चनं कलशं गृह्य सर्वतीर्थाम्बुपूरितम् ।
पुष्पवृष्ट्याऽभिवर्षन्ती दिव्यगन्धसमावृता ॥ १३.२०५.२८ ॥
Llevando una vasija dorada llena del agua de todos los lugares sagrados, derramando una lluvia de flores, envuelta en fragancia divina.
13.205.29
सरिद्वराभिः सर्वाभिः पृष्ठतोऽनुगता वरा ।
सेवितुं भगवत्पार्श्वमाजगाम शुचिस्मिता ॥ १३.२०५.२९ ॥
Seguida por detrás por todos los mejores ríos, la excelsa de sonrisa pura vino a servir al costado del bienaventurado.
13.205.30
आगम्य तु गिरेः पुत्री देवदेवस्य चान्तिकम् ।
मनःप्रियं चिकीर्षन्ती क्रीडार्थं शङ्करान्तिके ॥ १३.२०५.३० ॥
La hija de la montaña, habiéndose acercado al dios de los dioses, deseando hacer lo que es grato a la mente, junto a Śaṅkara por el juego.
13.205.31
मनोहराभ्यां पाणिभ्यां हरनेत्रे पिधाय तु ।
अवेक्ष्य हृष्टा स्वगणान्स्मयन्ती पृष्ठतः स्थिता ॥ १३.२०५.३१ ॥
Cubriendo con sus dos bellas manos los ojos de Hara, encantada, mirando a sus propios gaṇas y sonriendo, se quedó de pie detrás de él.
13.205.32
देव्या चान्धीकृते देवे कश्मलं समपद्यत ।
निमीलिते भूतपतौ नष्टचन्द्रार्कतारकम् ॥ १३.२०५.३२ ॥
Cuando la diosa cegó al dios, surgió el desconcierto; cerrados los ojos del señor de los seres, la luna, el sol y las estrellas se perdieron.
13.205.33
निःस्वाध्यायवषट्कारं तमसा चाभिसंवृतम् ।
विषण्णं भयवित्रस्तं जगदासीद्भयाकुलम् ॥ १३.२०५.३३ ॥
El mundo, sin recitación ni oblación, envuelto en tinieblas, abatido y tembloroso de terror, quedó agitado por el miedo.
13.205.34
हाहाकारमृषीणां च लोकानामभवत्तदा ।
तमोभिभूते सम्भ्रान्ते लोके जीवनसंक्षये ॥ १३.२०५.३४ ॥
Entonces surgieron lamentos entre los sabios y los mundos; en un mundo sumido en tinieblas y desconcertado, la vida se extinguía.
13.205.35
तृतीयं चास्य सम्भूतं ललाटे नेत्रमायतम् ।
द्वादशादित्यसङ्काशं लोकान्भासाऽवभासयत् ॥ १३.२०५.३५ ॥
Y en su frente apareció un tercer ojo amplio, semejante a doce soles, que con su resplandor iluminó los mundos.
13.205.36
तत्रक तेनाग्निना तेन युगान्ताग्निनिभेन वै ।
अदह्यत गिरिः सर्वो हिमवानग्रतः स्थितः ॥ १३.२०५.३६ ॥
Por aquel fuego, semejante al fuego del fin de una edad, fue quemada toda la montaña Himavat, que estaba de pie al frente.
13.205.37
दह्यमाने गिरौ तस्मिन्मृगपक्षिसमाकुले ।
सविद्याधरगन्धर्वे दिव्यौषधसमाकुले ॥ १३.२०५.३७ ॥
Mientras aquella montaña, llena de ciervos y aves, junto con los Vidyādhara y los Gandharva, llena de hierbas divinas, ardía,
13.205.38
ततो गिरिसुता चापि विस्मयोत्फुल्ललोचना ।
बभूव च जगत्सर्वं तथा विस्मयसंयुतम् ॥ १३.२०५.३८ ॥
Entonces también la hija de la montaña tuvo los ojos abiertos de asombro, y todo el mundo quedó igualmente lleno de asombro.
13.205.39
पश्यतामेव सर्वेषां देवदानवरक्षसाम् ।
नेत्रजेनाग्निना तेन दग्ध एव नगोत्तमः ॥ १३.२०५.३९ ॥
Mientras todos los dioses, dānava y rākṣasa miraban, aquella mejor de las montañas fue en verdad quemada por aquel fuego nacido del ojo.
13.205.40
तं दृष्ट्वा मथितं शैलं शैलपुत्री सविक्लवा ।
पितुः सम्मानमिच्छन्ती पपात भुवि पादूयोः ॥ १३.२०५.४० ॥
Al ver aquella montaña calcinada, la hija de la montaña, angustiada, deseando el honor de su padre, cayó al suelo a sus pies.
13.205.41
तं दृष्ट्वा देवदेवेशो देव्या दुःखमनुत्तमम् ।
हैमवत्याः प्रियार्थं च गिरिं पुनरवैक्षत ॥ १३.२०५.४१ ॥
Al verlo, el señor de los dioses, viendo la suprema aflicción de la diosa, por el bien de su amada Haimavatī volvió a mirar la montaña.
13.205.42
दृष्टमात्रे भगवता सौम्ययुक्तेन चेतसा ।
क्षणेन हिमवाञ्शैलः प्रकृतिस्थोऽभवत्पुनः ॥ १३.२०५.४२ ॥
En cuanto lo miró el bendito señor, con mente bondadosa, en un instante la montaña Himavat volvió de nuevo a su estado natural.
13.205.43
हृष्टपुष्टविहङ्गैश्च प्रफुल्लद्रुमकाननः ।
सिद्धचारणसङ्घैश्च प्रीतियुक्तैः समाकुलः ॥ १३.२०५.४३ ॥
La montaña se llenó de aves alegres y bien alimentadas, de bosques de árboles en flor y de multitudes de siddhas y cāraṇas llenos de alegría.
13.205.44
पितरं प्रकृतिस्थं च दृष्ट्वा हैमवती भृशम् ।
अभवत्प्रीतिसंयुक्ता मुदितात्र पिनाकिनम् ॥ १३.२०५.४४ ॥
Al ver a su padre restaurado a su estado natural, Haimavatī se llenó de gran afecto y se alegró por Śiva, portador del arco pināka.
13.205.45
देवी विस्मयसंयुक्ता प्रष्टुकामा महेश्वरम् ।
हितार्तं सर्वलोकानां प्रजानां हितकाम्यया।
देवदेवं महादेवी बभाषेदं वचोऽर्थवत् ॥ १३.२०५.४५ ॥
Llena de asombro y deseosa de preguntar a Maheśvara, por el bien de todos los mundos y criaturas, la gran diosa pronunció estas palabras significativas al dios de los dioses.
13.205.46
भगवन्देवदेवेश शूलपाणे महाद्युते ।
विस्मयो मे महाञ्जातस्तस्मिन्नेत्राग्निसम्भवे ॥ १३.२०५.४६ ॥
¡Oh bendito Señor, señor de los dioses, portador del tridente, de gran resplandor! Me ha sobrevenido un gran asombro por aquello nacido del fuego del ojo.
13.205.47
किमर्थं देवदेवेश ललाटेऽस्मिन्प्रकाशते ।
अतिसूर्याग्निसङ्काशं तृतीयं नेत्रमायतम् ॥ १३.२०५.४७ ॥
¡Oh señor de los dioses! ¿Por qué brilla en esta frente este tercer ojo extendido, semejante al fuego de un sol extremadamente brillante?
13.205.48
नेत्राग्निना तु महता निर्दग्धो हिमवानसौ ।
पुनः संदृष्टमात्रस्तु प्रकृतिस्थः पिता मम ॥ १३.२०५.४८ ॥
Por ese gran fuego del ojo este Himavat fue quemado; pero en cuanto volvió a ser visto, mi padre regresó a su estado natural.
13.205.49
एष मे संशयो देव हृदि मे सम्प्रवर्तते ।
देवदेव नमस्तुभ्यं तन्मे संसितुमर्हसि ॥ १३.२०५.४९ ॥
Oh dios, esta duda surge en mi corazón. Oh dios de los dioses, reverencia a ti; debes resolverla para mí.
13.205.50
एवमुक्तस्तया देव्या प्रीयमाणोऽब्रवीद्भवः ।
स्थाने संशयितुं देवि धर्मज्ञे प्रियभाषिणि ॥ १३.२०५.५० ॥
Así interpelado por ella, Bhava, complacido, dijo: Es justo que dudes, oh diosa, conocedora del dharma, de palabra dulce.
13.205.51
त्वदृते मां हि वै प्रष्टुं न शक्यं केन चेत्प्रिये ।
प्रकाशं यदि वा गुह्यं प्रियार्थं प्रब्रवीम्यहम् ॥ १३.२०५.५१ ॥
Salvo tú, ¿quién podría preguntarme, amada? Sea manifiesto o secreto, lo diré por amor a ti.
13.205.52
शृणु तत्सर्वमकिलमस्यां संसदि भामिनि ।
सर्वेषामेव लोकानां कूटस्थं विद्धि मां प्रिये ॥ १३.२०५.५२ ॥
Escucha, oh señora; en esta asamblea te lo diré todo entero. Sabe, amada, que soy el núcleo inmutable de todos los mundos.
13.205.53
मदधीनास्त्रयो लोका यथा विष्णौ तथा मयि ।
स्रष्टा विष्णुरहं गोप्ता इत्येतद्विद्धि भामिनि ॥ १३.२०५.५३ ॥
Así como los tres mundos dependen de Viṣṇu, así dependen de mí. Viṣṇu es el creador, y yo soy el protector; sabe esto, oh señora.
13.205.54
तस्माद्यदा मां स्पृशति शुभं वा यदि वेतरत् ।
तथैवेदं जगत्सर्वं तत्तद्भवति शोभने ॥ १३.२०५.५४ ॥
Por eso, cuando algo auspicioso o no lo toca, todo este mundo se vuelve precisamente eso, oh hermosa.
13.205.55
एतद्गुह्यमजानन्त्या त्वया बाल्यादनिन्दिते ।
मन्नेत्रे पिहिते देवि क्रीडनार्थं दृढव्रते ॥ १३.२०५.५५ ॥
Oh irreprochable, sin conocer este secreto, por infancia cubriste mis ojos para jugar, oh diosa, firme en tu voto.
13.205.56
तत्कृते नष्टचन्द्रार्कं जगदासीद्भयाकुलम् ।
नष्टादित्ये तमोभूते लोके गिरिसुते प्रिये ॥ १३.२०५.५६ ॥
Por eso la luna y el sol fueron destruidos, y el mundo quedó confundido por el temor. Oh hija de la montaña, oh amada, con el sol perdido el mundo se volvió oscuridad.
13.205.57
तृतीयं लोचनं सृष्टं लोकं संरक्षितुं मया ।
कथितं संशयस्थानं निर्विशङ्का भव प्रिये ॥ १३.२०५.५७ ॥
Para proteger al mundo, creé por mí un tercer ojo. Ha sido llamado motivo de duda; oh amada, no tengas temor.