Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.207

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

13.207.1

भगवन्सर्वभूतेश शूलपाणे वृषध्वज ।
आवासेषु विचित्रेषु रम्येषु च शुभेशु च ॥ १३.२०७.१ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ଶୂଳପାଣି, ବୃଷଧ୍ୱଜ! ବିଚିତ୍ର, ରମଣୀୟ ଓ ଶୁଭ ଆବାସଗୁଡିକରେ ମଧ୍ୟ।

13.207.2

सत्सु चान्येषु भूतेषु श्मशाने रमसे कथम् ।
केशास्थिकलिले भीमे कपालशतसङ्कुले ॥ १३.२०७.२ ॥

ଅନ୍ୟ ସତ୍ପୁରୁଷମାନେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଶ୍ମଶାନରେ କିପରି ରମଣ କର? କେଶ ଓ ଅସ୍ଥିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭୟଙ୍କର, ଶହ ଶହ କପାଳରେ ସଙ୍କୁଳ ସ୍ଥାନରେ।

13.207.3

सृगालगृध्रम्पूर्णे शवधूमसमाकुले ।
चिताग्निविषमे घोरे गहने च भयानके ॥ १३.२०७.३ ॥

ଶିଆଳ ଓ ଶାକୁଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶବ ଧୂଆଁରେ ଆଚ୍ଛନ୍ନ, ଚିତାଅଗ୍ନିରେ ବିଷମ, ଘୋର, ଘନ ଓ ଭୟଙ୍କର ସ୍ଥାନରେ।

13.207.4

एवं कलेवरक्षेत्रे दुर्दर्शे रमसे कथम् ।
एष मे संशयो देव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०७.४ ॥

ଏପରି ଶବକ୍ଷେତ୍ରରେ, ଦେଖିବାକୁ ମଧ୍ୟ କଷ୍ଟକର ସ୍ଥାନରେ ତୁମେ କିପରି ରମଣ କର? ହେ ଦେବ, ଏହା ମୋର ସଂଶୟ; ତାହା ମୋତେ କହିବା ତୁମ ପକ୍ଷରେ ଉଚିତ।

13.207.5

हन्त ते कथयिष्यामि शृणु देवि समाहिता ।
आवासार्थं पुरा देवि शुद्धान्वेषी शुचिस्मिते ॥ १३.२०७.५ ॥

ଭଲ, ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି; ହେ ଦେବୀ, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ଶୁଣ। ହେ ଦେବୀ, ପୂର୍ବରେ ଆବାସ ପାଇଁ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାନ ଖୋଜୁଥିଲି, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ।

13.207.6

नाध्यगच्छं चिरं कालं देशं शुचितमं शुभे ।
एष मेऽभिनिवेशोऽभूत्तस्मिन्काले प्रजापतिः ॥ १३.२०७.६ ॥

ବହୁ ସମୟ ମୁଁ ସବୁଠାରୁ ଶୁଦ୍ଧ ସ୍ଥାନ ପାଇ ନ ଥିଲି, ହେ ଶୁଭେ। ସେତେବେଳେ ମୋର ଏହି ସଂକଳ୍ପ ଥିଲା; ସେହି କାଳରେ (ସେ) ପ୍ରଜାପତି ଥିଲେ।

13.207.7

आकुलः सुमहाघोरः प्रादुरासीत्समन्ततः ।
सम्भूता भूतसृष्टिश्च घोरा लोकभयावहा ॥ १३.२०७.७ ॥

ଚାରିପଟେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଭୟଙ୍କର ଓ ବ୍ୟାକୁଳକାରୀ ଏକ ଘୋର ସୃଷ୍ଟି ପ୍ରକଟ ହେଲା; ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ଭୂତସୃଷ୍ଟି ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

13.207.8

नानावर्णा विरूपाश्च तीक्ष्णदंष्ट्राः प्रहारिणः ।
पिशाचरक्षोवदनाः प्राणिनां प्राणहारिणः।
इतश्चरन्ति निघ्नन्तः प्राणिनो भृशमेव च ॥ १३.२०७.८ ॥

ନାନା ବର୍ଣ୍ଣ, ବିକୃତ ରୂପ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଢ଼ବିଶିଷ୍ଟ, ପ୍ରହାରକାରୀ, ପିଶାଚ-ରାକ୍ଷସ ମୁଖବିଶିଷ୍ଟ, ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପ୍ରାଣହରଣକାରୀ — ସେମାନେ ଏଠାସେଠି ବୁଲି ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ମାରି ଚାଲନ୍ତି।

13.207.9

एवं लोके प्राणिहीने क्षयं याते पितामहः ।
चिन्तयंस्तत्प्रतीकारं मां च शक्तं हि निग्रहे ॥ १३.२०७.९ ॥

ଏହିପରି ଜଗତ ପ୍ରାଣୀବିହୀନ ହୋଇ ବିନାଶ ଦିଗକୁ ଯାଉଥିବା ବେଳେ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ତାହାର ପ୍ରତିକାର ଚିନ୍ତା କଲେ; ଏବଂ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ମୁଁ ସମର୍ଥ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଭାବିଲେ।

13.207.10

एवं ज्ञात्वा ततो ब्रह्मा तस्मिन्कर्मण्योजयत् ।
तच्च प्राणिहितार्थं तु मयाऽप्यनुमतं प्रिये ॥ १३.२०७.१० ॥

ଏହା ଜାଣି ବ୍ରହ୍ମା ସେହି କାର୍ଯ୍ୟରେ ମୋତେ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ; ଏବଂ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ହିତ ପାଇଁ ତାହା ମୁଁ ମଧ୍ୟ ସମ୍ମତ ହେଲି, ପ୍ରିୟେ।

13.207.11

तस्मात्संरक्षिता देवि भूतेभ्यः प्राणिनो भयात् ।
अस्माच्छ्मशानान्मेध्यं तु नास्ति किञ्चिदनिन्दिते।
निःसम्पातान्मनुष्याणां तस्माच्छुचितमं स्मृतं ॥ १३.२०७.११ ॥

ତେଣୁ ହେ ଦେବୀ, ଭୂତମାନଙ୍କ ଭୟରୁ ପ୍ରାଣୀମାନେ ସୁରକ୍ଷିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷା, ଏହି ଶ୍ମଶାନଠାରୁ ଅଧିକ ପବିତ୍ର କିଛି ନାହିଁ; ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଯାତାୟାତ ନ ଥିବାରୁ ଏହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପବିତ୍ର ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

13.207.12

भूतसृष्टिं च तां चाहं श्मशाने संन्यवेशयम् ।
तत्रस्थः सर्वभूतानां विनिहन्मि प्रिये भयम् ॥ १३.२०७.१२ ॥

ସେହି ଭୂତସୃଷ୍ଟିକୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଶ୍ମଶାନରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲି। ସେଠାରେ ରହି, ହେ ପ୍ରିୟେ, ମୁଁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଭୟ ବିନାଶ କରେ।

13.207.13

न च भूतगणेनाहं विना वसितुमुत्सहे ।
तस्मान्मे सन्निवासाय श्मशाने रोचते मनः ॥ १३.२०७.१३ ॥

ଭୂତଗଣ ବିନା ମୁଁ ରହି ପାରିବି ନାହିଁ। ତେଣୁ ଶ୍ମଶାନରେ ସହ ବାସ କରିବାକୁ ମୋ ମନ ଇଚ୍ଛା କରେ।

13.207.14

मेध्यकामैर्द्विजैनित्यं मेध्यमित्यभिधीयते ।
आचरद्भिर्व्रतं नित्यं मोक्षकामैश्च सेव्यते ॥ १३.२०७.१४ ॥

ପବିତ୍ରତା ଇଚ୍ଛାକରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ ସର୍ବଦା ଏହାକୁ ପବିତ୍ର କହନ୍ତି; ବ୍ରତ ଆଚରଣକାରୀ ଓ ମୋକ୍ଷକାମୀମାନେ ଏହାକୁ ସେବନ କରନ୍ତି।

13.207.15

स्थानं मे तत्र विहितं वीरस्थानमिति प्रिये ।
कपालशतसम्पूर्णमभिरूपं भयानकम् ॥ १३.२०७.१५ ॥

ସେଠାରେ ମୋର ସ୍ଥାନ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ; ହେ ପ୍ରିୟେ, ତାକୁ ବୀରସ୍ଥାନ କୁହାଯାଏ। ଶହ ଶହ ମଣ୍ଡଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସ୍ଥାନ ଉପଯୁକ୍ତ ଓ ଭୟଙ୍କର।

13.207.16

मध्याह्ने सन्ध्ययोस्तत्र नक्षत्रे रुद्रदेवते ।
आयुष्कामैरशुद्धैर्वा न गन्तव्यमिति स्थितिः ॥ १३.२०७.१६ ॥

ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ, ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଏବଂ ରୁଦ୍ରଦେବତା ଥିବା ନକ୍ଷତ୍ରରେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଇଚ୍ଛୁକ ବା ଅଶୁଦ୍ଧ ଲୋକେ ସେଠାକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ—ଏହା ହିଁ ନିୟମ।

13.207.17

मदन्येन न शक्यं हि निहन्तुं भूतजं भयम् ।
तत्रस्थोऽहं प्रजाः सर्वाः पालयामि दिनेदिने ॥ १३.२०७.१७ ॥

ମୋ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କେହି ଭୂତଜନିତ ଭୟ ବିନାଶ କରିପାରିବେ ନାହିଁ। ସେଠାରେ ରହି ମୁଁ ଦିନ ଦିନ ସମସ୍ତ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ପାଳନ କରେ।

13.207.18

मन्नियोगाद्भूतसङ्घा न च घ्नन्तीह कञ्चन ।
तांस्तु लोकहितार्ताय श्मशाने रमयान्महम्।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०७.१८ ॥

ମୋ ଆଦେଶରେ ଭୂତସଙ୍ଘ ଏଠାରେ କାହାକୁ ମାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଲୋକହିତ ପାଇଁ ପୀଡ଼ିତ ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଶ୍ମଶାନରେ ରମାଏ। ଏ ସବୁ ତୁମକୁ କହିଲି; ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?

13.207.19

भगवन्देवदेवेश त्रिनेत्र वृषभध्वज ।
पिङ्गलं विकृतं भाति रूपं ते तु भयानकम् ॥ १३.२०७.१९ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ଦେବଦେବେଶ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ! ତୁମ ରୂପ ପିଙ୍ଗଳ, ବିକୃତ ଓ ଭୟଙ୍କର ଲାଗୁଛି।

13.207.20

भस्मदिग्धं विरूपाक्षं तीक्ष्णदंष्ट्रं जटाकुलम् ।
व्याघ्रोदरत्वक्संवीतं कपिलश्मश्रुसंततम् ॥ १३.२०७.२० ॥

ଭସ୍ମ ଲିପ୍ତ, ବିକୃତ ନେତ୍ର, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦାଢ଼ିଥିବା, ଜଟାପୂର୍ଣ୍ଣ, ବାଘର ପେଟର ଚର୍ମରେ ଆବୃତ, ପିଙ୍ଗଳ ଦାଢ଼ିରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ।

13.207.21

रौद्रं भयानकं घोरं शूलपट्टससंयुतम् ।
किमर्थं त्वीदृशं रूपं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०७.२१ ॥

ରୌଦ୍ର, ଭୟଙ୍କର, ଘୋର, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଖଡ୍ଗଧାରୀ! ଏମିତି ରୂପ କାହିଁକି? ତାହା ମୋତେ କହିବା ତୁମ ପାଇଁ ଉଚିତ।

13.207.22

तदहं कथयिष्यामि शृणु तत्त्वं समाहिता ।
द्विविधो लौकिको भावः शीतमुष्णमिति प्रिये ॥ १३.२०७.२२ ॥

ତାହା ମୁଁ କହିବି; ହେ ପ୍ରିୟେ, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୁଣ। ଲୌକିକ ଭାବ ଦୁଇ ପ୍ରକାର — ଶୀତ ଓ ଉଷ୍ଣ।

13.207.23

तयोर्हि ग्रसितं सर्वं सौम्याग्नेयमिदं जगत् ॥ १३.२०७.२३ ॥

ସେହି ଦୁଇଟିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ସୌମ୍ୟ-ଆଗ୍ନେୟ ଜଗତ ଗ୍ରସିତ।

13.207.24

सौम्यत्वं सततं विष्णौ मय्याग्नेयं प्रतिष्ठितम् ।
अनेन वपुषा नित्यं सर्वलोकान्बिभर्म्यहम् ॥ १३.२०७.२४ ॥

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କଠାରେ ସଦା ସୌମ୍ୟତା ଏବଂ ମୋ'ଠାରେ ଆଗ୍ନେୟ ସ୍ୱଭାବ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଏହି ରୂପ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସଦା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରେ।

13.207.25

रौद्राकृतिं विरूपाक्षं शूलपट्टससंयुतम् ।
आग्नेयमिति मे रूपं देवि लोकहिते रतम् ॥ १३.२०७.२५ ॥

ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି, ବିରୂପାକ୍ଷ, ତ୍ରିଶୂଳ ଓ ଖଡ୍ଗଯୁକ୍ତ — ହେ ଦେବୀ, ଏହା ମୋର ଆଗ୍ନେୟ ରୂପ, ଯାହା ଲୋକହିତରେ ରତ।

13.207.26

यद्यहं विपरीतः स्यामेतत्त्यक्त्वा शुभानने ।
तदैव सर्वलोकानां विपरीतं प्रवर्तते ॥ १३.२०७.२६ ॥

ଯଦି ମୁଁ ଏହାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ବିପରୀତ ହୁଏ, ହେ ଶୁଭାନନେ, ତେବେ ସେହିକ୍ଷଣି ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ବିପରୀତ ଘଟେ।

13.207.27

तस्मान्मयेदं ध्रियते रूपं लोकहितैषिणा ।
इति ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०७.२७ ॥

ତେଣୁ ଲୋକହିତ ଇଚ୍ଛୁକ ମୁଁ ଏହି ରୂପ ଧାରଣ କରେ। ହେ ଦେବୀ, ଏହା ତୁମକୁ କୁହାଗଲା; ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?

13.207.28

भगवन्देवदेवेश शूलपाणे वृषध्वज ।
किमर्थं चन्द्ररेखा ते शिरोभागे विरोचते।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०७.२८ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ଦେବଦେବେଶ, ଶୂଳପାଣି, ବୃଷଧ୍ୱଜ! ତୁମ ମସ୍ତକ ଭାଗରେ ଚନ୍ଦ୍ରରେଖା କାହିଁକି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ? ହେ ଦେବ, ତାହା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ; ମୋତେ କହିବା ତୁମ ପକ୍ଷେ ଉଚିତ।

13.207.29

तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ।
पुराऽहं कारणाद्देवि कोपयुक्तः शुचिस्मिते।
दक्षयज्ञवधार्याय भूतसङ्घैः समावृतः ॥ १३.२०७.२९ ॥

ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି; ଶୁଣ, ହେ କଲ୍ୟାଣି। ପୂର୍ବେ ଏକ କାରଣରୁ, ହେ ଦେବୀ, କ୍ରୋଧଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞ ବିନାଶ ପାଇଁ ଭୂତଗଣ ଦ୍ୱାରା ପରିବେଷ୍ଟିତ ଥିଲି।

13.207.30

तस्मिन्क्रतुवरे घोरे यज्ञभागनिमित्ततः ।
देवा विभ्रंशितास्ते वै येषां भागः क्रतौ कृतः ॥ १३.२०७.३० ॥

ସେହି ଭୟଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯଜ୍ଞରେ, ଯଜ୍ଞଭାଗ ହେତୁ, ଯେଉଁ ଦେବତାଙ୍କ ଭାଗ ଯଜ୍ଞରେ ରଖାଯାଇଥିଲା, ସେମାନେ ପତିତ ହେଲେ।

13.207.31

सोमस्तत्र मया देवि कुपितेन भृशार्दितः ।
पश्यंश्चानपराधी सन्पादङ्गुष्ठेन ताडितः ॥ १३.२०७.३१ ॥

ହେ ଦେବୀ, ସେଠାରେ କୁପିତ ମୋ ଦ୍ୱାରା ସୋମ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ; ନିରପରାଧ ହୋଇ ମଧ୍ୟ, ମୋ ଦେଖିବା ସମୟରେ, ତାଙ୍କୁ ପାଦର ବୃଦ୍ଧାଙ୍ଗୁଳିରେ ମାରାଗଲା।

13.207.32

तथापि विकृतेनाहं सामपूर्वं प्रसादितः ।
तन्मे चिन्तयतश्चासीत्पश्चात्तापः पुरा प्रिये ॥ १३.२०७.३२ ॥

ତଥାପି, ବିକୃତ ରୂପର ସୋମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ପ୍ରଥମେ ମଧୁର ବଚନରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲି; ପ୍ରିୟେ, ତାହା ଚିନ୍ତା କରିବା ସମୟରେ ମୋର ଅନୁତାପ ହେଲା।

13.207.33

तदाप्रभृति सोमं वै शिरसा धारयाम्यम् ।
एवं मे पापहानिस्तु भवेदिति मतिर्मम।
तदाप्रभृति वै सोमो मूर्ध्नि संदृश्यते सदा ॥ १३.२०७.३३ ॥

ସେଦିନଠାରୁ ମୁଁ ସୋମଙ୍କୁ ମସ୍ତକରେ ଧାରଣ କରେ। ଏପରି ହେଲେ ମୋର ପାପ ନାଶ ହେବ, ଏହା ମୋର ସଂକଳ୍ପ। ସେଦିନଠାରୁ ସୋମ ସଦା ମୋ ମସ୍ତକରେ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି।

13.207.34

एवं ब्रुवति देवेशे विस्मिताः परमर्षयः ।
वाग्भिः साञ्जलिमालाभिरभितुष्टुवुरीश्वरम् ॥ १३.२०७.३४ ॥

ଦେବେଶ ଏପରି କହିବାରୁ, ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ପରମ ଋଷିମାନେ ଅଞ୍ଜଳି ବାନ୍ଧି, ବାକ୍ୟମାଳାରେ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଭଲଭାବେ ସ୍ତୁତି କଲେ।

13.207.35

नमः शङ्कर सर्वेश नमः सर्वजगद्भुरो ।
नमो देवादिदेवाय नमः शशिकलाधर ॥ १३.२०७.३५ ॥

ହେ ଶଙ୍କର, ସର୍ବେଶ, ନମସ୍କାର। ସମସ୍ତ ଜଗତର ଗୁରୁ, ନମସ୍କାର। ଦେବତାଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଆଦିଦେବ, ନମସ୍କାର। ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଧାରଣକାରୀ, ନମସ୍କାର।

13.207.36

नमो घोरतराद्धोर नमो रुद्राय शङ्कर ।
नमः शान्ततराच्छान्त नमश्चन्द्रस्य पालक ॥ १३.२०७.३६ ॥

ଘୋରତରଠାରୁ ଘୋର ରୁଦ୍ର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଶାନ୍ତତରଠାରୁ ଶାନ୍ତ, ଚନ୍ଦ୍ରର ପାଳକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

13.207.37

नमः सोमाय देवाय नमस्तुभ्यं चतुर्मुख ।
नमो भूतपते शंभो जह्नुकन्याम्बुशेखर ॥ १३.२०७.३७ ॥

ସୋମ ଦେବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର; ଚତୁର୍ମୁଖ, ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଭୂତପତି ଶମ୍ଭୋ, ଜହ୍ନୁକନ୍ୟାର ଜଳରେ ଶୋଭିତ ଶେଖରଧାରୀ, ନମସ୍କାର।

13.207.38

नमस्त्रिशूलहस्ताय पन्नगाभरणाय च ।
नमोस्तु विषमाक्षाय दक्षयज्ञप्रदाहक ॥ १३.२०७.३८ ॥

ତ୍ରିଶୂଳ ହାତରେ ଧାରଣ କରିଥିବା ଓ ସର୍ପାଭରଣଧାରୀଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ବିଷମାକ୍ଷ, ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞ ଦାହକଙ୍କୁ ନମସ୍କାର।

13.207.39

नमोस्तु बहुनेत्राय लोकरक्षणतत्पर ।
अहो देवस्य महात्म्यमहो देवस्य वै कृपा।
एवं धर्मपरत्वं च देवदेवस्य चार्हति ॥ १३.२०७.३९ ॥

ବହୁନେତ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଲୋକରକ୍ଷଣରେ ତତ୍ପର। ଅହୋ, ଦେବଙ୍କ ମହିମା! ଅହୋ, ଦେବଙ୍କ କୃପା! ଏପରି ଧର୍ମପରାୟଣତା ମଧ୍ୟ ଦେବଦେବଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ।

13.207.40

एवं ब्रुवत्सु मुनिषु वचो देव्यब्रवीद्धरम् ।
सम्प्रीत्यर्थं मुनीनां सा क्षणज्ञा परमं हितम् ॥ १३.२०७.४० ॥

ମୁନିମାନେ ଏପରି କହୁଥିବାବେଳେ ଦେବୀ ହରଙ୍କୁ କହିଲେ। ମୁନିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବାକୁ, ସମୟ ଜାଣିଥିବା ସେ ପରମ ହିତକର ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

13.207.41

भगवन्देवदेवेश सर्वलोकनमस्कृत ।
अस्यैव ऋषिसङ्घस्य मम च प्रियकाम्यया ॥ १३.२०७.४१ ॥

ହେ ଭଗବାନ, ଦେବଦେବେଶ, ସର୍ବଲୋକନମସ୍କୃତ! ଏହି ଋଷିସଙ୍ଘ ଏବଂ ମୋ ପ୍ରିୟ କାମନା ପାଇଁ।

13.207.42

वर्णाश्रमकृतं धर्मं वक्तुमर्हस्यशेषतः ।
न तृप्तिरस्ति देवेश श्रवणीयं हि ते वचः ॥ १३.२०७.४२ ॥

ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଧର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ। ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣିବା ଯୋଗ୍ୟ; ତହିଁରେ ତୃପ୍ତି ହୁଏ ନାହିଁ।

13.207.43

सधर्मचारिणी चेयं भक्ता चेयमिति प्रभो ।
वक्तुमर्हसि देवेश लोकानां हितकाम्यया।
याथातथ्येन तत्सर्वं वक्तुमर्हसि शंकर ॥ १३.२०७.४३ ॥

ହେ ପ୍ରଭୋ, ଏ ମୋର ସଧର୍ମଚାରିଣୀ ଓ ଭକ୍ତା, ଏହା ଆପଣ କହିବା ଉଚିତ। ହେ ଦେବେଶ, ଲୋକମାନଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ, ହେ ଶଙ୍କର, ସେ ସବୁ ଯଥାର୍ଥ ଭାବେ କହିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।