มหาภารตะ · อัธยายะ 13.207
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.207.1
भगवन्सर्वभूतेश शूलपाणे वृषध्वज ।
आवासेषु विचित्रेषु रम्येषु च शुभेशु च ॥ १३.२०७.१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ผู้เป็นใหญ่เหนือสรรพสัตว์ ผู้ถือตรีศูล ผู้มีธงเป็นรูปโค ในที่พำนักอันงดงาม น่ารื่นรมย์ และเป็นมงคลทั้งหลาย
13.207.2
सत्सु चान्येषु भूतेषु श्मशाने रमसे कथम् ।
केशास्थिकलिले भीमे कपालशतसङ्कुले ॥ १३.२०७.२ ॥
เหตุใดพระองค์จึงทรงยินดีในป่าช้า ทั้งที่ยังมีสัตว์ดีงามอื่นอยู่ ณ สถานอันน่าสะพรึงกลัว เต็มไปด้วยเส้นผมและกระดูก เกลื่อนกล่นด้วยกะโหลกนับร้อย
13.207.3
सृगालगृध्रम्पूर्णे शवधूमसमाकुले ।
चिताग्निविषमे घोरे गहने च भयानके ॥ १३.२०७.३ ॥
ในที่ซึ่งเต็มไปด้วยสุนัขจิ้งจอกและแร้ง ถูกควันจากซากศพปกคลุม ขรุขระด้วยกองไฟเผาศพ น่าสยดสยอง หนาทึบ และน่าหวาดกลัว
13.207.4
एवं कलेवरक्षेत्रे दुर्दर्शे रमसे कथम् ।
एष मे संशयो देव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०७.४ ॥
เหตุใดพระองค์จึงทรงยินดีในทุ่งซากศพเช่นนี้ ซึ่งยากจะทนดูได้ ข้าแต่เทพเจ้า นี่คือความสงสัยของข้าพระองค์ ขอพระองค์ทรงโปรดอธิบายแก่ข้าพระองค์
13.207.5
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु देवि समाहिता ।
आवासार्थं पुरा देवि शुद्धान्वेषी शुचिस्मिते ॥ १३.२०७.५ ॥
เอาเถิด เราจะบอกเจ้า จงฟังด้วยใจตั้งมั่น ข้าแต่เทวี ข้าแต่ผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ เมื่อนานมาแล้ว เราแสวงหาสถานที่บริสุทธิ์เพื่อเป็นที่พำนัก
13.207.6
नाध्यगच्छं चिरं कालं देशं शुचितमं शुभे ।
एष मेऽभिनिवेशोऽभूत्तस्मिन्काले प्रजापतिः ॥ १३.२०७.६ ॥
เรายังไม่พบสถานที่บริสุทธิ์ที่สุดเป็นเวลานาน ข้าแต่ผู้เป็นมงคล นี่คือความตั้งใจของเรา และในเวลานั้นพระประชาบดีก็ทรงอยู่ด้วย
13.207.7
आकुलः सुमहाघोरः प्रादुरासीत्समन्ततः ।
सम्भूता भूतसृष्टिश्च घोरा लोकभयावहा ॥ १३.२०७.७ ॥
ความวุ่นวายอันน่ากลัวยิ่งได้บังเกิดขึ้นรอบด้าน และการสร้างสรรค์สัตว์อันน่ากลัวก็เกิดขึ้น นำความหวาดกลัวมาสู่โลก
13.207.8
नानावर्णा विरूपाश्च तीक्ष्णदंष्ट्राः प्रहारिणः ।
पिशाचरक्षोवदनाः प्राणिनां प्राणहारिणः।
इतश्चरन्ति निघ्नन्तः प्राणिनो भृशमेव च ॥ १३.२०७.८ ॥
มีหลากสีและรูปร่างน่าเกลียด มีเขี้ยวแหลมคม ชอบทำร้าย มีหน้าอย่างปิศาจและรากษส พรากชีวิตสัตว์ทั้งหลาย พวกมันเที่ยวไปมาทั่วทุกทิศ ทำลายสัตว์มีชีวิตอย่างรุนแรงยิ่ง
13.207.9
एवं लोके प्राणिहीने क्षयं याते पितामहः ।
चिन्तयंस्तत्प्रतीकारं मां च शक्तं हि निग्रहे ॥ १३.२०७.९ ॥
เมื่อโลกว่างเปล่าจากสัตว์มีชีวิตและกำลังถึงความพินาศเช่นนั้น ปู่พระพรหมทรงคิดหาทางแก้ไข และทรงเห็นว่าเราสามารถปราบปรามได้
13.207.10
एवं ज्ञात्वा ततो ब्रह्मा तस्मिन्कर्मण्योजयत् ।
तच्च प्राणिहितार्थं तु मयाऽप्यनुमतं प्रिये ॥ १३.२०७.१० ॥
ทรงทราบดังนี้แล้ว พระพรหมจึงทรงมอบหมายงานนั้นแก่เรา และเพื่อประโยชน์แก่สัตว์ทั้งหลาย เราก็ยินยอมด้วย ข้าแต่ที่รัก
13.207.11
तस्मात्संरक्षिता देवि भूतेभ्यः प्राणिनो भयात् ।
अस्माच्छ्मशानान्मेध्यं तु नास्ति किञ्चिदनिन्दिते।
निःसम्पातान्मनुष्याणां तस्माच्छुचितमं स्मृतं ॥ १३.२०७.११ ॥
เพราะเหตุนั้น ข้าแต่เทวี สัตว์มีชีวิตจึงได้รับการปกป้องจากภัยของภูตผี ข้าแต่ผู้ปราศจากการตำหนิ ไม่มีสิ่งใดบริสุทธิ์ยิ่งกว่าป่าช้านี้ เพราะมนุษย์ไม่เข้าไปเหยียบย่าง จึงได้รับการจดจำว่าบริสุทธิ์ที่สุด
13.207.12
भूतसृष्टिं च तां चाहं श्मशाने संन्यवेशयम् ।
तत्रस्थः सर्वभूतानां विनिहन्मि प्रिये भयम् ॥ १३.२०७.१२ ॥
และหมู่สัตว์นั้นเราได้ตั้งไว้ในป่าช้า ข้าแต่ที่รัก เมื่ออยู่ที่นั่น เราย่อมขจัดความกลัวของสัตว์ทั้งปวง
13.207.13
न च भूतगणेनाहं विना वसितुमुत्सहे ।
तस्मान्मे सन्निवासाय श्मशाने रोचते मनः ॥ १३.२०७.१३ ॥
เราไม่อาจอยู่ได้หากปราศจากหมู่ภูตผี เพราะฉะนั้นใจของเราจึงยินดีที่จะอยู่ร่วมกันในป่าช้า
13.207.14
मेध्यकामैर्द्विजैनित्यं मेध्यमित्यभिधीयते ।
आचरद्भिर्व्रतं नित्यं मोक्षकामैश्च सेव्यते ॥ १३.२०७.१४ ॥
ผู้เกิดสองครั้ง ผู้ปรารถนาความบริสุทธิ์ ย่อมเรียกที่นี่ว่าบริสุทธิ์อยู่เสมอ และผู้ที่รักษาศีลอยู่เป็นนิจ ผู้ปรารถนาความหลุดพ้น ย่อมเข้าไปคบหาที่นี่
13.207.15
स्थानं मे तत्र विहितं वीरस्थानमिति प्रिये ।
कपालशतसम्पूर्णमभिरूपं भयानकम् ॥ १३.२०७.१५ ॥
ที่อยู่ของเราถูกกำหนดไว้ที่นั่น ข้าแต่ที่รัก เรียกว่าสถานของวีรบุรุษ เต็มไปด้วยกะโหลกนับร้อย สมควรแก่รูปของเรา และน่าสะพรึงกลัว
13.207.16
मध्याह्ने सन्ध्ययोस्तत्र नक्षत्रे रुद्रदेवते ।
आयुष्कामैरशुद्धैर्वा न गन्तव्यमिति स्थितिः ॥ १३.२०७.१६ ॥
เที่ยงวัน ในช่วงสนธยาทั้งสอง และภายใต้นักษัตรที่พระรุทรทรงเป็นเทพประจำ ผู้ที่ปรารถนาอายุยืนหรือยังไม่บริสุทธิ์ ต้องไม่ไปที่นั่น นี่คือข้อกำหนด
13.207.17
मदन्येन न शक्यं हि निहन्तुं भूतजं भयम् ।
तत्रस्थोऽहं प्रजाः सर्वाः पालयामि दिनेदिने ॥ १३.२०७.१७ ॥
ไม่มีผู้ใดนอกจากเราที่สามารถขจัดความกลัวที่เกิดจากภูตผีได้ ขณะที่เราประทับอยู่ที่นั่น เราย่อมคุ้มครองสรรพสัตว์ทุกวันทุกคืน
13.207.18
मन्नियोगाद्भूतसङ्घा न च घ्नन्तीह कञ्चन ।
तांस्तु लोकहितार्ताय श्मशाने रमयान्महम्।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०७.१८ ॥
ด้วยบัญชาของเรา หมู่ภูตผีจะไม่ทำร้ายผู้ใดที่นี่ เพื่อประโยชน์สุขของโลก เราทำให้ผู้ทุกข์ทรมานเหล่านั้นชื่นบานในป่าช้า เราได้บอกเจ้าทั้งหมดแล้ว เจ้ายังปรารถนาจะฟังอะไรอีก
13.207.19
भगवन्देवदेवेश त्रिनेत्र वृषभध्वज ।
पिङ्गलं विकृतं भाति रूपं ते तु भयानकम् ॥ १३.२०७.१९ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ข้าแต่เจ้าแห่งเทพทั้งหลาย ผู้มีสามเนตร ผู้มีธงเป็นรูปโค รูปของพระองค์ปรากฏเป็นสีเหลืองทองแดง บิดเบี้ยว และน่าสะพรึงกลัวยิ่ง
13.207.20
भस्मदिग्धं विरूपाक्षं तीक्ष्णदंष्ट्रं जटाकुलम् ।
व्याघ्रोदरत्वक्संवीतं कपिलश्मश्रुसंततम् ॥ १३.२०७.२० ॥
ทาด้วยเถ้า ตาน่าเกลียด มีเขี้ยวแหลมคม ผมเกล้าเป็นปมยุ่งเหยิง คลุมด้วยหนังท้องเสือ มีเคราสีเหลืองทองแดงรุงรัง
13.207.21
रौद्रं भयानकं घोरं शूलपट्टससंयुतम् ।
किमर्थं त्वीदृशं रूपं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०७.२१ ॥
ดุร้าย น่ากลัว น่าสะพรึง มีตรีศูลและดาบประกอบอยู่ เหตุใดพระองค์จึงทรงมีรูปเช่นนี้ ขอพระองค์โปรดตรัสบอกข้าพเจ้าด้วยเถิด
13.207.22
तदहं कथयिष्यामि शृणु तत्त्वं समाहिता ।
द्विविधो लौकिको भावः शीतमुष्णमिति प्रिये ॥ १३.२०७.२२ ॥
ข้าพเจ้าจะกล่าวให้ฟัง จงฟังความจริงด้วยจิตที่ตั้งมั่น ข้าแต่ที่รัก ภาวะของโลกมีสองอย่าง คือความเย็นและความร้อน
13.207.23
तयोर्हि ग्रसितं सर्वं सौम्याग्नेयमिदं जगत् ॥ १३.२०७.२३ ॥
โลกทั้งสิ้นนี้ถูกทั้งสองอย่างนั้นกลืนไว้ ทั้งที่เย็นและที่เป็นไฟ
13.207.24
सौम्यत्वं सततं विष्णौ मय्याग्नेयं प्रतिष्ठितम् ।
अनेन वपुषा नित्यं सर्वलोकान्बिभर्म्यहम् ॥ १३.२०७.२४ ॥
ความอ่อนโยนดำรงอยู่ในพระวิษณุเสมอ ส่วนความเป็นไฟตั้งมั่นอยู่ในเรา ด้วยกายรูปนี้ เราจึงค้ำจุนโลกทั้งปวงอยู่เป็นนิตย์
13.207.25
रौद्राकृतिं विरूपाक्षं शूलपट्टससंयुतम् ।
आग्नेयमिति मे रूपं देवि लोकहिते रतम् ॥ १३.२०७.२५ ॥
รูปดุร้ายมีสามตา ประกอบด้วยตรีศูลและดาบ นี่คือรูปไฟของเรา ข้าแต่เทวี ซึ่งมุ่งทำประโยชน์แก่โลก
13.207.26
यद्यहं विपरीतः स्यामेतत्त्यक्त्वा शुभानने ।
तदैव सर्वलोकानां विपरीतं प्रवर्तते ॥ १३.२०७.२६ ॥
ข้าแต่ผู้มีใบหน้างดงาม หากเราละรูปนี้เสียแล้วกลับกลายเป็นตรงข้าม ในทันใดนั้นความผิดปกติก็จะเกิดขึ้นในโลกทั้งปวง
13.207.27
तस्मान्मयेदं ध्रियते रूपं लोकहितैषिणा ।
इति ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०७.२७ ॥
เพราะเหตุนั้น เราผู้ปรารถนาประโยชน์ของโลก จึงทรงรูปนี้ไว้ ข้าแต่เทวี เราได้บอกแก่เจ้าดังนี้แล้ว เจ้ายังปรารถนาจะฟังอะไรอีก
13.207.28
भगवन्देवदेवेश शूलपाणे वृषध्वज ।
किमर्थं चन्द्ररेखा ते शिरोभागे विरोचते।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०७.२८ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ผู้เป็นใหญ่เหนือเทวดาทั้งหลาย ผู้ถือตรีศูล ผู้มีธงเป็นรูปโค เหตุใดเส้นจันทร์เสี้ยวจึงส่องแสงอยู่บนส่วนศีรษะของพระองค์ ข้าพระองค์ปรารถนาจะฟัง ข้าแต่พระเจ้า ขอพระองค์โปรดตรัสบอกข้าพระองค์ด้วยเถิด
13.207.29
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ।
पुराऽहं कारणाद्देवि कोपयुक्तः शुचिस्मिते।
दक्षयज्ञवधार्याय भूतसङ्घैः समावृतः ॥ १३.२०७.२९ ॥
เพราะฉะนั้น เราจะบอกเหตุแก่เจ้า จงฟังเถิด ข้าแต่ผู้เป็นมงคล เมื่อก่อน ข้าแต่เทวี ด้วยเหตุบางประการ เราผู้เต็มด้วยความโกรธ ข้าแต่ผู้มีรอยยิ้มบริสุทธิ์ ได้ถูกหมู่ภูตล้อมไว้ เพื่อทำลายพิธียัญของทักษะ
13.207.30
तस्मिन्क्रतुवरे घोरे यज्ञभागनिमित्ततः ।
देवा विभ्रंशितास्ते वै येषां भागः क्रतौ कृतः ॥ १३.२०७.३० ॥
ในพิธียัญอันประเสริฐและน่ากลัวนั้น เพราะส่วนแบ่งของเครื่องบูชา เหล่าเทวดาผู้ซึ่งส่วนของตนถูกจัดไว้ในพิธีนั้น ได้ถูกทำให้ตกต่ำลง
13.207.31
सोमस्तत्र मया देवि कुपितेन भृशार्दितः ।
पश्यंश्चानपराधी सन्पादङ्गुष्ठेन ताडितः ॥ १३.२०७.३१ ॥
ข้าแต่เทวี ที่นั่นโสมผู้ถูกเราทำร้ายอย่างหนักด้วยความโกรธ ทั้งที่ไม่มีความผิด ได้ถูกเราเตะด้วยนิ้วหัวแม่เท้า ขณะที่เรามองดูอยู่
13.207.32
तथापि विकृतेनाहं सामपूर्वं प्रसादितः ।
तन्मे चिन्तयतश्चासीत्पश्चात्तापः पुरा प्रिये ॥ १३.२०७.३२ ॥
ถึงกระนั้น เราก็ได้ปลอบโสมผู้อยู่ในสภาพเสียโฉมด้วยถ้อยคำอ่อนโยนก่อน ข้าแต่ที่รัก ขณะที่เราครุ่นคิดถึงเรื่องนั้น ความเสียใจก็เกิดขึ้นในเรา
13.207.33
तदाप्रभृति सोमं वै शिरसा धारयाम्यम् ।
एवं मे पापहानिस्तु भवेदिति मतिर्मम।
तदाप्रभृति वै सोमो मूर्ध्नि संदृश्यते सदा ॥ १३.२०७.३३ ॥
ตั้งแต่นั้นมา เราจึงสวมโสมไว้บนศีรษะ ความตั้งใจของเราคือ เพื่อให้บาปของเราลดน้อยลงเช่นนี้ ตั้งแต่นั้นมา โสมก็ปรากฏอยู่บนศีรษะของเราเสมอ
13.207.34
एवं ब्रुवति देवेशे विस्मिताः परमर्षयः ।
वाग्भिः साञ्जलिमालाभिरभितुष्टुवुरीश्वरम् ॥ १३.२०७.३४ ॥
เมื่อเจ้าแห่งเทวดาตรัสดังนี้ บรรดามหาฤๅษีต่างประหลาดใจ พนมมือ และสรรเสริญพระผู้เป็นใหญ่ด้วยมาลัยแห่งถ้อยคำ
13.207.35
नमः शङ्कर सर्वेश नमः सर्वजगद्भुरो ।
नमो देवादिदेवाय नमः शशिकलाधर ॥ १३.२०७.३५ ॥
ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ข้าแต่ศังกร เจ้าแห่งทั้งปวง ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ข้าแต่ครูแห่งโลกทั้งสิ้น ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้เป็นเทพองค์แรกในหมู่เทพ ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้ทรงจันทร์เสี้ยวไว้ที่ศีรษะ
13.207.36
नमो घोरतराद्धोर नमो रुद्राय शङ्कर ।
नमः शान्ततराच्छान्त नमश्चन्द्रस्य पालक ॥ १३.२०७.३६ ॥
ขอนอบน้อมแด่ผู้น่ากลัวยิ่งกว่าผู้น่ากลัวทั้งปวง ขอนอบน้อมแด่รุทระ ศังกร ขอนอบน้อมแด่ผู้สงบยิ่งกว่าผู้สงบทั้งปวง ขอนอบน้อมแด่ผู้ทรงรักษาจันทร์
13.207.37
नमः सोमाय देवाय नमस्तुभ्यं चतुर्मुख ।
नमो भूतपते शंभो जह्नुकन्याम्बुशेखर ॥ १३.२०७.३७ ॥
ขอนอบน้อมแด่เทพโสม ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ข้าแต่ผู้มีสี่พักตร์ ข้าแต่ศัมภุ เจ้าแห่งภูตทั้งหลาย ผู้มีมุ่นผมประดับด้วยน้ำแห่งธิดาของชหนุ ขอนอบน้อมแด่พระองค์
13.207.38
नमस्त्रिशूलहस्ताय पन्नगाभरणाय च ।
नमोस्तु विषमाक्षाय दक्षयज्ञप्रदाहक ॥ १३.२०७.३८ ॥
ขอนอบน้อมแด่ผู้ถือตรีศูลในพระหัตถ์ และประดับด้วยงู ขอนอบน้อมแด่พระองค์ ผู้มีสามตา ผู้เผาพิธียัญของทักษะ
13.207.39
नमोस्तु बहुनेत्राय लोकरक्षणतत्पर ।
अहो देवस्य महात्म्यमहो देवस्य वै कृपा।
एवं धर्मपरत्वं च देवदेवस्य चार्हति ॥ १३.२०७.३९ ॥
ขอนอบน้อมแด่ผู้มีตาหลายดวง ผู้มุ่งมั่นปกป้องโลก อนิจจา ความยิ่งใหญ่ของพระเจ้า อนิจจา พระกรุณาของพระเจ้า ความมุ่งมั่นในธรรมเช่นนี้ สมควรแก่เทพแห่งเทพเท่านั้น
13.207.40
एवं ब्रुवत्सु मुनिषु वचो देव्यब्रवीद्धरम् ।
सम्प्रीत्यर्थं मुनीनां सा क्षणज्ञा परमं हितम् ॥ १३.२०७.४० ॥
เมื่อฤๅษีทั้งหลายกล่าวดังนี้ เทวีได้กล่าวถ้อยคำแก่หระ เพื่อให้ฤๅษีทั้งหลายเกิดความยินดี นางผู้รู้จังหวะเวลา ได้กล่าวถ้อยคำอันเป็นประโยชน์สูงสุด
13.207.41
भगवन्देवदेवेश सर्वलोकनमस्कृत ।
अस्यैव ऋषिसङ्घस्य मम च प्रियकाम्यया ॥ १३.२०७.४१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณ เป็นองค์ผู้เป็นใหญ่เหนือเทพทั้งหลาย ทรงเป็นที่นอบน้อมของโลกทั้งปวง เพื่อความพอพระทัยแก่หมู่ฤๅษีนี้และแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด
13.207.42
वर्णाश्रमकृतं धर्मं वक्तुमर्हस्यशेषतः ।
न तृप्तिरस्ति देवेश श्रवणीयं हि ते वचः ॥ १३.२०७.४२ ॥
พระองค์ควรตรัสถึงธรรมที่กำหนดไว้สำหรับวรรณะและอาศรมทั้งหมดโดยไม่เหลือ ข้าแต่องค์ผู้เป็นใหญ่เหนือเทพ ข้าพระองค์ยังไม่อิ่มในการฟัง เพราะพระดำรัสของพระองค์ควรแก่การฟังยิ่งนัก
13.207.43
सधर्मचारिणी चेयं भक्ता चेयमिति प्रभो ।
वक्तुमर्हसि देवेश लोकानां हितकाम्यया।
याथातथ्येन तत्सर्वं वक्तुमर्हसि शंकर ॥ १३.२०७.४३ ॥
ข้าแต่พระองค์ผู้ทรงอำนาจ ขอทรงตรัสว่านางนี้เป็นผู้ประพฤติธรรมร่วมกับข้าพระองค์ และเป็นผู้ภักดีต่อข้าพระองค์ ข้าแต่องค์ผู้เป็นใหญ่เหนือเทพ ด้วยความปรารถนาให้โลกทั้งหลายได้รับประโยชน์ ข้าแต่พระศังกร ขอทรงตรัสทุกสิ่งนั้นตามที่เป็นจริงโดยแท้เถิด