మహాభారతం · అధ్యాయం 13.207
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.207.1
भगवन्सर्वभूतेश शूलपाणे वृषध्वज ।
आवासेषु विचित्रेषु रम्येषु च शुभेशु च ॥ १३.२०७.१ ॥
ఓ భగవంతుడా, సర్వభూతాల ప్రభువా, శూలపాణీ, వృషభధ్వజా! విచిత్రమైన, రమణీయమైన, శుభమైన నివాసాలలోనూ.
13.207.2
सत्सु चान्येषु भूतेषु श्मशाने रमसे कथम् ।
केशास्थिकलिले भीमे कपालशतसङ्कुले ॥ १३.२०७.२ ॥
ఇతర సత్పురుషులు ఉండగా నీవు శ్మశానంలో ఎలా రమిస్తావు? వెంట్రుకలు, ఎముకలతో నిండి, భయంకరమైన, వందలాది కపాలాలతో నిండిన చోట.
13.207.3
सृगालगृध्रम्पूर्णे शवधूमसमाकुले ।
चिताग्निविषमे घोरे गहने च भयानके ॥ १३.२०७.३ ॥
నక్కలు, రాబందులతో నిండి, శవాల పొగతో కప్పబడి, చితాగ్నులతో అసమానమైన, ఘోరమైన, దట్టమైన, భయంకరమైన చోట.
13.207.4
एवं कलेवरक्षेत्रे दुर्दर्शे रमसे कथम् ।
एष मे संशयो देव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०७.४ ॥
ఇలాంటి శవక్షేత్రంలో, చూడ్డానికే కష్టమైన చోట నీవు ఎలా రమిస్తావు? ఓ దేవా, ఇదే నా సందేహం; దానిని నాకు చెప్పడం నీకు తగినది.
13.207.5
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु देवि समाहिता ।
आवासार्थं पुरा देवि शुद्धान्वेषी शुचिस्मिते ॥ १३.२०७.५ ॥
సరే, నీకు చెబుతాను; దేవీ, ఏకాగ్రతతో విను. దేవీ, పూర్వకాలంలో, శుచిస్మితా, నివాసం కోసం శుద్ధమైన స్థలాన్ని అన్వేషిస్తూ (నేను తిరిగాను).
13.207.6
नाध्यगच्छं चिरं कालं देशं शुचितमं शुभे ।
एष मेऽभिनिवेशोऽभूत्तस्मिन्काले प्रजापतिः ॥ १३.२०७.६ ॥
చాలాకాలం అత్యంత శుద్ధమైన స్థలాన్ని నేను కనుగొనలేదు, ఓ శుభే. అప్పుడు నా సంకల్పం ఇది; ఆ కాలంలో (అతడు) ప్రజాపతి.
13.207.7
आकुलः सुमहाघोरः प्रादुरासीत्समन्ततः ।
सम्भूता भूतसृष्टिश्च घोरा लोकभयावहा ॥ १३.२०७.७ ॥
అన్నివైపులా అత్యంత భయంకరమైనదీ కలవరపరచేదీ అయిన ఒక ఘోర సృష్టి ప్రత్యక్షమైంది; లోకాలకు భయం కలిగించే భూతసృష్టి కూడా ఉద్భవించింది.
13.207.8
नानावर्णा विरूपाश्च तीक्ष्णदंष्ट्राः प्रहारिणः ।
पिशाचरक्षोवदनाः प्राणिनां प्राणहारिणः।
इतश्चरन्ति निघ्नन्तः प्राणिनो भृशमेव च ॥ १३.२०७.८ ॥
అనేక వర్ణాలు, వికారమైన రూపాలు, పదునైన కోరలు, దాడి చేసే స్వభావం, పిశాచ-రాక్షస ముఖాలు కలిగి, ప్రాణులప్రాణాలు హరించే వారు ఇక్కడ అక్కడ తిరుగుతూ ప్రాణులను తీవ్రంగా చంపుతున్నారు.
13.207.9
एवं लोके प्राणिहीने क्षयं याते पितामहः ।
चिन्तयंस्तत्प्रतीकारं मां च शक्तं हि निग्रहे ॥ १३.२०७.९ ॥
ఈ విధంగా లోకం ప్రాణులు లేకుండా నాశనమవుతున్నప్పుడు, పితామహుడు బ్రహ్మ దానికి పరిష్కారాన్ని ఆలోచించాడు; దాన్ని అణచడంలో నేనే సమర్థుడినని కూడా భావించాడు.
13.207.10
एवं ज्ञात्वा ततो ब्रह्मा तस्मिन्कर्मण्योजयत् ।
तच्च प्राणिहितार्थं तु मयाऽप्यनुमतं प्रिये ॥ १३.२०७.१० ॥
ఇది తెలుసుకుని బ్రహ్మ ఆ కార్యంలో నన్ను నియమించాడు; ప్రాణుల హితం కోసం దాన్ని నేనూ అంగీకరించాను, ప్రియురాలా.
13.207.11
तस्मात्संरक्षिता देवि भूतेभ्यः प्राणिनो भयात् ।
अस्माच्छ्मशानान्मेध्यं तु नास्ति किञ्चिदनिन्दिते।
निःसम्पातान्मनुष्याणां तस्माच्छुचितमं स्मृतं ॥ १३.२०७.११ ॥
అందుచేత, దేవీ, భూతాల భయం నుండి ప్రాణులు రక్షించబడ్డారు. ఓ నిర్దోషీ, ఈ శ్మశానం కంటే పవిత్రమైనది ఏదీ లేదు; మనుషుల రాకపోకలు లేకపోవడం వల్ల ఇది అత్యంత పవిత్రమైనదిగా స్మరించబడుతుంది.
13.207.12
भूतसृष्टिं च तां चाहं श्मशाने संन्यवेशयम् ।
तत्रस्थः सर्वभूतानां विनिहन्मि प्रिये भयम् ॥ १३.२०७.१२ ॥
ఆ భూతసృష్టిని నేను శ్మశానంలో స్థాపించాను. అక్కడ ఉంటూ, ప్రియే, సర్వ ప్రాణులకూ భయాన్ని నేను నాశనం చేస్తాను.
13.207.13
न च भूतगणेनाहं विना वसितुमुत्सहे ।
तस्मान्मे सन्निवासाय श्मशाने रोचते मनः ॥ १३.२०७.१३ ॥
భూతగణం లేకుండా నేను ఉండలేను. అందుకే నా మనసు శ్మశానంలో కలిసి నివసించడాన్ని ఇష్టపడుతుంది.
13.207.14
मेध्यकामैर्द्विजैनित्यं मेध्यमित्यभिधीयते ।
आचरद्भिर्व्रतं नित्यं मोक्षकामैश्च सेव्यते ॥ १३.२०७.१४ ॥
పవిత్రతను కోరుకునే ద్విజులు ఎల్లప్పుడూ దీనిని పవిత్రమని పిలుస్తారు; వ్రతం ఆచరించే, మోక్షాన్ని కోరుకునే వారిచేత ఇది సేవించబడుతుంది.
13.207.15
स्थानं मे तत्र विहितं वीरस्थानमिति प्रिये ।
कपालशतसम्पूर्णमभिरूपं भयानकम् ॥ १३.२०७.१५ ॥
అక్కడ నా స్థానం నియమించబడింది; ప్రియే, అది వీరస్థానం అని పిలువబడుతుంది. వందలాది కపాలాలతో నిండిన ఆ స్థానం తగినది, భయంకరమైనది.
13.207.16
मध्याह्ने सन्ध्ययोस्तत्र नक्षत्रे रुद्रदेवते ।
आयुष्कामैरशुद्धैर्वा न गन्तव्यमिति स्थितिः ॥ १३.२०७.१६ ॥
మధ్యాహ్నంలో, సంధ్యలలో, రుద్రదేవత కలిగిన నక్షత్రంలో అక్కడికి దీర్ఘాయువు కోరేవారు లేదా అశుద్ధులు వెళ్లకూడదు—ఇదే నియమం.
13.207.17
मदन्येन न शक्यं हि निहन्तुं भूतजं भयम् ।
तत्रस्थोऽहं प्रजाः सर्वाः पालयामि दिनेदिने ॥ १३.२०७.१७ ॥
నేను తప్ప మరెవరికీ భూతజనిత భయాన్ని నాశనం చేయడం సాధ్యం కాదు. అక్కడ ఉంటూ నేను ప్రతిరోజూ సకల ప్రజలను కాపాడుతాను.
13.207.18
मन्नियोगाद्भूतसङ्घा न च घ्नन्तीह कञ्चन ।
तांस्तु लोकहितार्ताय श्मशाने रमयान्महम्।
एतत्ते सर्वमाख्यातं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०७.१८ ॥
నా ఆజ్ఞవల్ల భూతగణాలు ఇక్కడ ఎవరినీ హింసించవు. లోకహితం కోసం బాధపడే వారిని నేను స్మశానంలో ఆనందింపజేస్తాను. ఇదంతా నీకు చెప్పాను; ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?
13.207.19
भगवन्देवदेवेश त्रिनेत्र वृषभध्वज ।
पिङ्गलं विकृतं भाति रूपं ते तु भयानकम् ॥ १३.२०७.१९ ॥
ఓ భగవంతుడా, దేవదేవా, త్రినేత్రా, వృషభధ్వజా! నీ రూపం పింగళంగా, వికృతంగా, భయంకరంగా కనిపిస్తోంది.
13.207.20
भस्मदिग्धं विरूपाक्षं तीक्ष्णदंष्ट्रं जटाकुलम् ।
व्याघ्रोदरत्वक्संवीतं कपिलश्मश्रुसंततम् ॥ १३.२०७.२० ॥
భస్మంతో పూసుకున్నవాడా, వికృతమైన కళ్ళవాడా, తీక్షణమైన కోరలవాడా, జటలతో నిండినవాడా, పులి పొట్టతోలు కప్పుకున్నవాడా, పింగళ గడ్డంతో కప్పబడినవాడా.
13.207.21
रौद्रं भयानकं घोरं शूलपट्टससंयुतम् ।
किमर्थं त्वीदृशं रूपं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०७.२१ ॥
రౌద్రుడా, భయంకరుడా, ఘోరుడా, త్రిశూలం మరియు ఖడ్గం కలిగినవాడా! ఇలాంటి రూపం ఎందుకు? అది నాకు చెప్పడం నీకు తగినది.
13.207.22
तदहं कथयिष्यामि शृणु तत्त्वं समाहिता ।
द्विविधो लौकिको भावः शीतमुष्णमिति प्रिये ॥ १३.२०७.२२ ॥
అది నేను చెబుతాను; ప్రియురాలా, ఏకాగ్రచిత్తంతో తత్త్వం విను. లౌకిక స్వభావం రెండు విధాలు — శీతం, ఉష్ణం.
13.207.23
तयोर्हि ग्रसितं सर्वं सौम्याग्नेयमिदं जगत् ॥ १३.२०७.२३ ॥
ఆ రెండింటి చేతనే ఈ సమస్త సౌమ్యాగ్నేయ జగత్తు గ్రసించబడింది.
13.207.24
सौम्यत्वं सततं विष्णौ मय्याग्नेयं प्रतिष्ठितम् ।
अनेन वपुषा नित्यं सर्वलोकान्बिभर्म्यहम् ॥ १३.२०७.२४ ॥
విష్ణువులో ఎల్లప్పుడూ సౌమ్యత్వం ఉంది; నాలో ఆగ్నేయం స్థిరంగా ఉంది. ఈ రూపంతో నేను ఎల్లప్పుడూ సర్వలోకాలను ధరిస్తాను.
13.207.25
रौद्राकृतिं विरूपाक्षं शूलपट्टससंयुतम् ।
आग्नेयमिति मे रूपं देवि लोकहिते रतम् ॥ १३.२०७.२५ ॥
భయంకరమైన ఆకృతి, విరూపాక్షం, త్రిశూలం మరియు ఖడ్గంతో కూడినది — దేవీ, ఇది నా ఆగ్నేయ రూపం; లోకహితంలో నిమగ్నమైనది.
13.207.26
यद्यहं विपरीतः स्यामेतत्त्यक्त्वा शुभानने ।
तदैव सर्वलोकानां विपरीतं प्रवर्तते ॥ १३.२०७.२६ ॥
ఇదిని విడిచిపెట్టి నేను విపరీతుడనైతే, శుభాననా, అప్పుడే సర్వలోకాలలో విపరీతమే ప్రవర్తిస్తుంది.
13.207.27
तस्मान्मयेदं ध्रियते रूपं लोकहितैषिणा ।
इति ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०७.२७ ॥
అందువల్ల లోకహితాన్ని కోరే నేను ఈ రూపాన్ని ధరిస్తాను. దేవీ, ఇది నీకు చెప్పబడింది; ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?
13.207.28
भगवन्देवदेवेश शूलपाणे वृषध्वज ।
किमर्थं चन्द्ररेखा ते शिरोभागे विरोचते।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२०७.२८ ॥
భగవంతుడా, దేవదేవేశా, శూలపాణీ, వృషధ్వజా! నీ శిరోభాగంలో చంద్రరేఖ ఎందుకు ప్రకాశిస్తోంది? దేవా, అది వినాలనుకుంటున్నాను; నాకు చెప్పడం నీకు తగినది.
13.207.29
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ।
पुराऽहं कारणाद्देवि कोपयुक्तः शुचिस्मिते।
दक्षयज्ञवधार्याय भूतसङ्घैः समावृतः ॥ १३.२०७.२९ ॥
అందుచేత నీకు చెబుతాను; వినుము, కల్యాణీ. పూర్వం, దేవీ, ఒక కారణంగా కోపంతో, శుచిస్మితా, దక్షయజ్ఞాన్ని నాశనం చేయడానికి భూతగణాలతో చుట్టబడి ఉన్నాను.
13.207.30
तस्मिन्क्रतुवरे घोरे यज्ञभागनिमित्ततः ।
देवा विभ्रंशितास्ते वै येषां भागः क्रतौ कृतः ॥ १३.२०७.३० ॥
ఆ భయంకరమైన శ్రేష్ఠ యజ్ఞంలో, యజ్ఞభాగం కారణంగా, ఎవరికి ఆ యజ్ఞంలో భాగం ఇవ్వబడిందో ఆ దేవతలు పతనం చేయబడ్డారు.
13.207.31
सोमस्तत्र मया देवि कुपितेन भृशार्दितः ।
पश्यंश्चानपराधी सन्पादङ्गुष्ठेन ताडितः ॥ १३.२०७.३१ ॥
దేవీ, అక్కడ కోపంతో ఉన్న నా చేత సోముడు తీవ్రంగా బాధించబడ్డాడు; నిర్దోషి అయినప్పటికీ, నేను చూస్తుండగా, కాలి బొటనవేలితో కొట్టబడ్డాడు.
13.207.32
तथापि विकृतेनाहं सामपूर्वं प्रसादितः ।
तन्मे चिन्तयतश्चासीत्पश्चात्तापः पुरा प्रिये ॥ १३.२०७.३२ ॥
అయినప్పటికీ, వికృత రూపుడైన సోముని చేత, ముందుగా మృదువైన మాటలతో నేను ప్రసన్నుడనయ్యాను; ప్రియా, దాని గురించి ఆలోచిస్తుండగా నాకు పశ్చాత్తాపం కలిగింది.
13.207.33
तदाप्रभृति सोमं वै शिरसा धारयाम्यम् ।
एवं मे पापहानिस्तु भवेदिति मतिर्मम।
तदाप्रभृति वै सोमो मूर्ध्नि संदृश्यते सदा ॥ १३.२०७.३३ ॥
అప్పటినుండి నేను సోముని తలపై ధరిస్తున్నాను. ఈ విధంగా నా పాపం నశించాలి అన్నదే నా సంకల్పం. అప్పటినుండి సోముడు ఎల్లప్పుడూ నా తలపై కనిపిస్తున్నాడు.
13.207.34
एवं ब्रुवति देवेशे विस्मिताः परमर्षयः ।
वाग्भिः साञ्जलिमालाभिरभितुष्टुवुरीश्वरम् ॥ १३.२०७.३४ ॥
దేవేశుడు ఇలా చెప్పగా, ఆశ్చర్యపడిన మహర్షులు చేతులు జోడించి, పదాల మాలలతో ఈశ్వరుని బాగా స్తుతించారు.
13.207.35
नमः शङ्कर सर्वेश नमः सर्वजगद्भुरो ।
नमो देवादिदेवाय नमः शशिकलाधर ॥ १३.२०७.३५ ॥
శంకరా, సర్వేశా, నమస్కారం. సమస్త జగత్తుకు గురువా, నమస్కారం. దేవతలకు కూడా ఆదిదేవా, నమస్కారం. చంద్రకళను ధరించిన వాడా, నమస్కారం.
13.207.36
नमो घोरतराद्धोर नमो रुद्राय शङ्कर ।
नमः शान्ततराच्छान्त नमश्चन्द्रस्य पालक ॥ १३.२०७.३६ ॥
ఘోరతరుడికంటే ఘోరుడైన రుద్ర శంకరునికి నమస్కారం. శాంతతరుడికంటే శాంతుడై చంద్రుని పాలకునికి నమస్కారం.
13.207.37
नमः सोमाय देवाय नमस्तुभ्यं चतुर्मुख ।
नमो भूतपते शंभो जह्नुकन्याम्बुशेखर ॥ १३.२०७.३७ ॥
సోముడనే దేవునికి నమస్కారం; చతుర్ముఖా, నీకు నమస్కారం. భూతపతీ, శంభో, జహ్నుకన్య గంగా జలంతో అలంకృత శేఖరుడా, నమస్కారం.
13.207.38
नमस्त्रिशूलहस्ताय पन्नगाभरणाय च ।
नमोस्तु विषमाक्षाय दक्षयज्ञप्रदाहक ॥ १३.२०७.३८ ॥
త్రిశూలం చేతబట్టిన వానికి, సర్పాభరణుడికి నమస్కారం. విషమాక్షునికి, దక్షయజ్ఞాన్ని దహించిన వానికి నమస్కారం.
13.207.39
नमोस्तु बहुनेत्राय लोकरक्षणतत्पर ।
अहो देवस्य महात्म्यमहो देवस्य वै कृपा।
एवं धर्मपरत्वं च देवदेवस्य चार्हति ॥ १३.२०७.३९ ॥
బహునేత్రునికి నమస్కారం, లోకరక్షణలో నిమగ్నుడా. అహో, దేవుని మహిమ! అహో, దేవుని కృప! ఈ విధంగా ధర్మపరత్వం కూడా దేవదేవునికే తగును.
13.207.40
एवं ब्रुवत्सु मुनिषु वचो देव्यब्रवीद्धरम् ।
सम्प्रीत्यर्थं मुनीनां सा क्षणज्ञा परमं हितम् ॥ १३.२०७.४० ॥
మునులు ఇలా పలుకుతుండగా, దేవి హరునితో మాట్లాడింది. మునులను సంతోషపెట్టడానికి, సమయజ్ఞురాలైన ఆమె పరమ హితమైన మాటలు చెప్పింది.
13.207.41
भगवन्देवदेवेश सर्वलोकनमस्कृत ।
अस्यैव ऋषिसङ्घस्य मम च प्रियकाम्यया ॥ १३.२०७.४१ ॥
భగవంతుడా, దేవదేవేశా, సర్వలోకనమస్కృతా! ఈ ఋషిసమూహానికి, నా ప్రియం కోసమే.
13.207.42
वर्णाश्रमकृतं धर्मं वक्तुमर्हस्यशेषतः ।
न तृप्तिरस्ति देवेश श्रवणीयं हि ते वचः ॥ १३.२०७.४२ ॥
వర్ణాశ్రమధర్మాలను పూర్తిగా చెప్పడానికి మీరే అర్హులు. దేవేశా, మీ మాటలు వినదగినవి; వాటితో తృప్తి కలగదు.
13.207.43
सधर्मचारिणी चेयं भक्ता चेयमिति प्रभो ।
वक्तुमर्हसि देवेश लोकानां हितकाम्यया।
याथातथ्येन तत्सर्वं वक्तुमर्हसि शंकर ॥ १३.२०७.४३ ॥
ప్రభూ, ఈమె నా సధర్మచారిణి, ఈమె భక్త అని మీరు చెప్పవలసి ఉంది. దేవేశా, లోకాల హితం కోరి, శంకరా, అది అంతా యథార్థంగా చెప్పడానికి మీరే అర్హులు.