ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.208
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.208.1
हन्त ते कथयिष्यामि यत्ते देवि मनःप्रियम् ।
शृणु तत्सर्वमखिलं धर्मं वर्णाश्रमाश्रितम् ॥ १३.२०८.१ ॥
ಸರಿ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಓ ದೇವಿ, ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳು.
13.208.2
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शुद्राश्चेति चतुर्विधम् ।
ब्राह्मणा विहिताः पूर्वं लोकतन्त्रमभीप्सता।
कर्माणि च तदर्हाणि शास्त्रेषु विहितानि वै ॥ १३.२०८.२ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಲೋಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಯಸಿದವನು ಮೊದಲು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು. ಅವರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
13.208.3
यदीदमेकवर्णं स्याज्जगत्सर्वं विनश्यति ।
सहैव देवि वर्णानि चत्वारि विहितान्यतः ॥ १३.२०८.३ ॥
ಈ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ವರ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಓ ದೇವಿ, ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
13.208.4
मुखतो ब्राह्मणाः सृष्टस्तस्मात्ते वाग्विशारदाः ।
बाहुभ्यां क्षत्रियाः सृष्टास्तस्मात्ते बाहुगर्विताः ॥ १३.२०८.४ ॥
ಮುಖದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರು. ಭುಜಗಳಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಭುಜಬಲದಲ್ಲಿ ಗರ್ವಿತರು.
13.208.5
ऊरुभ्यामुद्गता वैश्यास्तस्माद्वार्तोपजीविनः ।
शूद्राश्च पादतः सृष्टास्तस्मात्ते परिचाकाः ॥ १३.२०८.५ ॥
ತೊಡೆಗಳಿಂದ ವೈಶ್ಯರು ಉದ್ಭವಿಸಿದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾದಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರರು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದರು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಸೇವಕರು.
13.208.6
तेषां धर्मांश्च कर्माणि शृणु देवि समाहिता ।
विप्राः कृता भूमिदेवा लोकानां धारणे कृताः।
ते कैश्चिन्नावमन्तव्या ब्राह्मणा हितमिच्छुभिः ॥ १३.२०८.६ ॥
ದೇವಿ, ಅವರ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಭೂಮಿಯ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಯಾರಿಂದಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು.
13.208.7
यदि ते ब्राह्मणा न स्युर्दानयोगवहाः सदा ।
उभयोर्लोकयोर्देवि स्थितिर्न स्यात्समासतः ॥ १३.२०८.७ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಾವಾಗಲೂ ದಾನಯೋಗವನ್ನು ಹೊತ್ತವರಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ದೇವಿ, ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಎರಡು ಲೋಕಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
13.208.8
लोकेषु दुर्लभं किंतु ब्राह्मणत्वमिति स्मृतम् ।
अबुधो वा दरिद्रो वा पूजनीयः सदैव सः ॥ १३.२०८.८ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವ ದುರ್ಲಭವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವನು ಅಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ದರಿದ್ರನಾಗಿರಲಿ, ಅವನು ಸದಾ ಪೂಜನೀಯನು.
13.208.9
ब्राह्मणान्योऽवमन्येत निन्देच्च क्रोधयेच्च वा ।
प्रहरेत हरेद्वाऽपि धनं तेषां नराधमः ॥ १३.२०८.९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವವನು, ನಿಂದಿಸುವವನು, ಕೋಪಗೊಳಿಸುವವನು, ಹೊಡೆಯುವವನು ಅಥವಾ ಅವರ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವವನು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಧಮನು.
13.208.10
कारयेद्धीनकर्मणि कामलोभविमोहनात् ।
स च मामवमन्येत मां क्रोधयति निन्दति ॥ १३.२०८.१० ॥
ಕಾಮ, ಲೋಭ, ಮೋಹದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಹೀನ ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವವನು, ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ, ನನ್ನನ್ನು ಕೋಪಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ನನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.208.11
मामेव प्रहरेन्मूढो मद्धनस्यापहारकः ।
मामेव प्रेषणं कृत्वा निदन्ते मूढचेतनः ॥ १३.२०८.११ ॥
ನನ್ನ ಧನವನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವ ಮೂಢನು ನನ್ನನ್ನೇ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮೂಢಚಿತ್ತನು ನನ್ನನ್ನೇ ಕಳುಹಿಸಿ ನನ್ನನ್ನೇ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.208.12
स्वाध्यायो यजनं दानं तस्य धर्म इति स्थितिः ।
कर्मण्यध्यापनं चैव याजनं च प्रतिग्रहः।
सत्यं शान्तिस्तपः शौचं तस्य धर्मः सनातनः ॥ १३.२०८.१२ ॥
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ಯಜನ, ದಾನ — ಇವೇ ಅವನ ಧರ್ಮ ಎಂಬ ನಿಯಮ. ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪನ, ಯಾಜನ, ಪ್ರತಿಗ್ರಹ; ಸತ್ಯ, ಶಾಂತಿ, ತಪಸ್ಸು, ಶೌಚ — ಇದು ಅವನ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
13.208.13
विक्रयो रसधान्यानां ब्राह्मणस्य विगर्हितः ।
अनापदि च शूद्रान्नं वृषलीसङ्ग्रहस्तथा ॥ १३.२०८.१३ ॥
ರಸ ಮತ್ತು ಧಾನ್ಯಗಳ ಮಾರಾಟ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನಿಂದ್ಯ. ಆಪತ್ತಿಲ್ಲದಾಗ ಶೂದ್ರನ ಅನ್ನ, ವೃಷಲಿಯ ಸಂಗ್ರಹವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.208.14
तप एव सदा धर्मो ब्राह्मणस्य न संशयः ।
स तु धर्मार्थमुत्पन्नः पूर्वं धात्रा तपोबलात् ॥ १३.२०८.१४ ॥
ತಪಸ್ಸೇ ಸದಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಧರ್ಮ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ, ಹಿಂದೆ ಧಾತೃವಿನಿಂದ ತಪೋಬಲದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನನಾದನು.
13.208.15
तस्योपनयनं धर्मो नित्यं चोदकधारणम् ।
शास्त्रस्य श्रवणं धर्मो देवव्रतनिषेवणम् ॥ १३.२०८.१५ ॥
ಅವನಿಗೆ ಉಪನಯನ ಧರ್ಮ, ನಿತ್ಯ ದಂಡಧಾರಣೆಯೂ ಧರ್ಮ; ಶಾಸ್ತ್ರ ಶ್ರವಣ ಧರ್ಮ, ದೇವವ್ರತ ಸೇವನೆಯೂ ಧರ್ಮ.
13.208.16
अग्निकार्यं परो धर्मो नित्ययज्ञोपवीतिता ।
शूद्रान्नवर्जनं धर्मो धर्मः सत्पथसेवनम्।
धर्मो नित्योपवासित्वं ब्रह्मचर्यं परं तथा ॥ १३.२०८.१६ ॥
ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ನಿತ್ಯ ಯಜ್ಞೋಪವೀತ ಧಾರಣವೂ. ಶೂದ್ರಾನ್ನ ವರ್ಜನ ಧರ್ಮ; ಸತ್ಪಥ ಸೇವನ ಧರ್ಮ. ನಿತ್ಯ ಉಪವಾಸವೂ ಧರ್ಮ, ಪರಮ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.208.17
गृहस्थस्य परो धर्मो गृहस्थाश्रमिणस्तथा ।
गृहसम्मार्जनं धर्म आलेपनविधिस्तथा ॥ १३.२०८.१७ ॥
ಗೃಹಸ್ಥನ ಪರಮ ಧರ್ಮ, ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮಿಗೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಮನೆ ಗುಡಿಸುವುದು ಧರ್ಮ; ಸಾರಿಸುವ ವಿಧಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.208.18
अतिथिप्रियता धर्मो धर्मस्त्रेताग्निधारणम् ।
इष्टिर्वा पशुबन्धाश्च विधिपूर्वं परंतप ॥ १३.२०८.१८ ॥
ಅತಿಥಿಪ್ರಿಯತೆ ಧರ್ಮ; ತ್ರೇತಾಗ್ನಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ಧರ್ಮ; ಇಷ್ಟಿ ಅಥವಾ ಪಶುಬಂಧ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಧರ್ಮ, ಓ ಶತ್ರುತಾಪಕನೇ.
13.208.19
दम्पत्योः समशीलत्वं धर्मो वै गृहमेधिनाम् ।
एवं द्विजन्मनो धर्मो गार्हस्थ्ये धर्मधारणम् ॥ १३.२०८.१९ ॥
ದಂಪತಿಗಳ ಸಮಾನ ಶೀಲವೇ ಗೃಹಸ್ಥರ ಧರ್ಮ; ಹೀಗೆಯೇ ದ್ವಿಜರ ಧರ್ಮವು ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸುವುದು.
13.208.20
यस्तु क्षत्रगतो धर्मस्त्वया देवि प्रयोदितः ।
तमहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु देवि समाहिता ॥ १३.२०८.२० ॥
ದೇವಿ, ನೀನು ಕೇಳಿದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ದೇವಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತಳಾಗಿ ಕೇಳು.
13.208.21
क्षत्रियास्तु ततो देवि द्विजानां पालने स्मृताः ।
यदि निःक्षत्रियो लोको जगत्स्यादधरोत्तरम् ॥ १३.२०८.२१ ॥
ನಂತರ, ದೇವಿ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ದ್ವಿಜರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು; ಲೋಕವು ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಲ್ಲದಾಗಿದ್ದರೆ ಜಗತ್ತು ತಲೆಕೆಳಗಾಗುವುದು.
13.208.22
रक्षणात्क्षत्रियैरेव जगद्भवति शाश्वतम् ।
तस्याप्यध्ययनं दानं यजनं धर्मतः स्मृतम् ॥ १३.२०८.२२ ॥
ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದಲೇ ಜಗತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ; ಅವರಿಗೂ ಅಧ್ಯಯನ, ದಾನ, ಯಜನಗಳು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
13.208.23
दीनानां रक्षणं चैव पापनामनुशासनम् ।
सतां सम्पोषणं चैव कर्मषण्मार्गजीवनम् ॥ १३.२०८.२३ ॥
ದೀನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಪಾಪಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಸಜ್ಜನರನ್ನು ಪೋಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಆರು ಕರ್ಮಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು (ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ಧರ್ಮ).
13.208.24
उत्साहः शस्त्रजीवित्वं तस्य धर्मः सनातनः ।
भृत्यानां भरणं धर्मः कृते कर्मण्यमोघता ॥ १३.२०८.२४ ॥
ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು ಅವನ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ. ಸೇವಕರ ಪೋಷಣೆ ಧರ್ಮ; ಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಮೋಘತೆ (ಸಫಲತೆ) ಕೂಡ ಧರ್ಮ.
13.208.25
सम्यग्गुणयुतो धर्मो धर्मः पौरहितक्रिया ।
व्यवहारस्थितिर्नित्यं गुणयुक्तो महीपतिः ॥ १३.२०८.२५ ॥
ಸಮ್ಯಕ್ ಗುಣಯುಕ್ತ ಧರ್ಮ; ಪುರೋಹಿತನ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ಧರ್ಮ. ವ್ಯವಹಾರ (ನ್ಯಾಯ) ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿತ್ಯ ಕಾಪಾಡುವುದು, ಗುಣಯುಕ್ತ ರಾಜ—ಇವೆಲ್ಲ ಧರ್ಮ.
13.208.26
आर्तवित्तप्रदो राजा धर्मं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
एवं तैर्विहितः पूर्वैर्धर्मः कर्मविधानतः ॥ १३.२०८.२६ ॥
ದುಃಖಿತರಿಗೆ ಧನ ನೀಡುವ ರಾಜ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಹಿಂದಿನವರಿಂದ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧರ್ಮ ಕರ್ಮವಿಧಾನದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
13.208.27
तथैव देवि वैश्याश्च लोकयात्राहिताः स्मृताः ।
अन्ये तानुपजीवन्ति प्रत्यक्षफलदा हि ते ॥ १३.२०८.२७ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ದೇವಿ, ವೈಶ್ಯರೂ ಲೋಕಯಾತ್ರೆಗೆ ಹಿತಕಾರಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇತರರು ಅವರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಫಲ ನೀಡುವವರು.
13.208.28
यदि न स्युस्तथा वैश्या न भवेयुस्तथा परे ।
तेषामध्ययनं दानं गजनं धर्म उच्यते ॥ १३.२०८.२८ ॥
ವೈಶ್ಯರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಇತರರೂ ಹಾಗೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅಧ್ಯಯನ, ದಾನ, ಯಜ್ಞ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
13.208.29
वैश्यस्य सततं धर्मः पाशुपाल्यं कृषिस्तथा ।
अग्निहोत्रपरिस्पन्दास्त्रयो वर्णा द्विजातयः ॥ १३.२०८.२९ ॥
ವೈಶ್ಯನಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಧರ್ಮ ಪಶುಪಾಲನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ. ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳು ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು.
13.208.30
वाणिज्यं सत्पथे स्थानमातिथेयत्वमेव च ।
विप्राणां स्वागतन्यायो वैश्यधर्मः सनातनः ॥ १३.२०८.३० ॥
ವ್ಯಾಪಾರ, ಸತ್ಪಥದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ, ಅತಿಥ್ಯವೂ ಹೌದು; ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯ — ಇದು ವೈಶ್ಯನ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
13.208.31
तिलगन्धरसाश्चैव न विक्रेयाः कथञ्चन ।
वणिक्पथमुपासद्भिर्वैश्यैर्वैश्यपथि स्थितैः ॥ १३.२०८.३१ ॥
ಎಳ್ಳು, ಸುಗಂಧ, ರಸಗಳನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾರಬಾರದು; ವಣಿಕ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವೈಶ್ಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ವೈಶ್ಯರಿಂದ.
13.208.32
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति दिवानिशम् ।
एवं ते विहिता देवि लोकयात्रा स्वयंभुवा ॥ १३.२०८.३२ ॥
ತ್ರಿವರ್ಗಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅತಿಥ್ಯ ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿ ಮಾಡಬೇಕು. ದೇವಿ, ಹೀಗೆಯೇ ಸ್ವಯಂಭುವು ನಿನಗೆ ಲೋಕಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿದನು.
13.208.33
तथैव शूद्रा विहिताः सर्वधर्मप्रसाधकाः ।
शूद्राश्च यदि ते न स्युः कर्मकर्ता न विद्यते ॥ १३.२०८.३३ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಶೂದ್ರರೂ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವವರಾಗಿ ವಿಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶೂದ್ರರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
13.208.34
त्रयः पूर्वे शूद्रमूलाः सर्वे कर्मकराः स्मृताः ।
ब्राह्मणादिषु शुश्रूषा दासधर्म इति स्मृतः ॥ १३.२०८.३४ ॥
ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಣಗಳು ಶೂದ್ರಮೂಲದವರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕರ್ಮಕರರೆಂದು ಸ್ಮೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾದಿಗಳ ಸೇವೆ ದಾಸಧರ್ಮ ಎಂದು ಸ್ಮೃತವಾಗಿದೆ.
13.208.35
वार्ता च कारुकर्माणि शिल्यं नाट्यं तथैव च ।
अहिंसकः शुभाचारो देवतद्विजवन्दकः ॥ १३.२०८.३५ ॥
ವಾರ್ತೆ, ಕಲಾಕಾರರ ಕರ್ಮಗಳು, ಶಿಲ್ಪ, ನಾಟ್ಯ ಹಾಗೆಯೇ; ಅಹಿಂಸಕನು, ಶುಭಾಚಾರಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ದ್ವಿಜರನ್ನು ವಂದಿಸುವವನು.
13.208.36
शूद्रो धर्मफलैरिष्टैः स्वधर्मेणोपपद्यते ।
एवमादि तथाऽन्यच्च शूद्रधर्म इति स्मृतः ॥ १३.२०८.३६ ॥
ಶೂದ್ರನು ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಧರ್ಮದ ಇಷ್ಟಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಮತ್ತು ಇತರವೂ ಶೂದ್ರಧರ್ಮವೆಂದು ಸ್ಮರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
13.208.37
तेऽप्येवं विहिता लोके कर्मयोग्याः शुभानने ॥ १३.२०८.३७ ॥
ಅವರೂ ಹೀಗೆಯೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು; ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯರು, ಓ ಶುಭಾನನೇ.
13.208.38
एवं चतुर्णां वर्णानां वर्णलोकाः परत्र च ।
विहिताश्च तथा दृष्टा यथावद्धर्मचारिणि ॥ १३.२०८.३८ ॥
ಹೀಗೆಯೇ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ವರ್ಣಲೋಕಗಳು ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಕಾಣಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಓ ಧರ್ಮಚಾರಿಣಿ.
13.208.39
एष वर्णाश्रयो धर्मः कर्म चैव तदर्पणम् ।
कथितं श्रोतुकामायाः किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०८.३९ ॥
ಇದು ವರ್ಣಾಶ್ರಯ ಧರ್ಮ; ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಅರ್ಪಣೆಯೂ ಹೌದು. ಕೇಳ ಬಯಸಿದವಳಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?
13.208.40
भगवन्देवदेवेश नमस्ते वृषभध्वज ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव धर्ममाश्रमिणां विभो ॥ १३.२०८.४० ॥
ಓ ಭಗವಂತನೇ, ದೇವದೇವೇಶನೇ, ವೃಷಭಧ್ವಜನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ಓ ದೇವನೇ, ಓ ವಿಭುವೇ, ಆಶ್ರಮಿಗಳ ಧರ್ಮವನ್ನು ಕೇಳಲು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
13.208.41
तथाऽऽश्रमगतं धर्मं शृणु देवि समाहिता ।
आश्रमाणां तु यो धर्मः क्रियते ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.२०८.४१ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧರ್ಮವನ್ನು ಓ ದೇವಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತದಿಂದ ಕೇಳು. ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಆಶ್ರಮಗಳ ಧರ್ಮವಿದು.
13.208.42
गृहस्थः प्रवरस्तेषां गार्हस्थ्यं धर्ममाश्रितः ।
पञ्चयज्ञक्रियाशौचं दारतुष्टिरतन्द्रिता ॥ १३.२०८.४२ ॥
ಅವರಲ್ಲಿ ಗೃಹಸ್ಥನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಅವನು ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಂಚಯಜ್ಞಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಶುದ್ಧಿ, ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ, ಆಲಸ್ಯವಿಲ್ಲದಿರುವುದು.
13.208.43
ऋतुकालाभिगमनं दानयज्ञतपांसि च ।
अविप्रवासस्तस्येष्टः स्वाध्यायश्वाग्निपूर्वकम् ॥ १३.२०८.४३ ॥
ಋತುಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸೇರುವುದು, ದಾನ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸು; ಅವನಿಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ದೂರ ಹೋಗದಿರುವುದು ಇಷ್ಟ; ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ.
13.208.44
अतिथीनामाभिमुख्यं शक्त्या चेष्टनिमन्त्रणम् ।
अनुग्रहश्च सर्वेषां मनोवाक्कायकर्मभिः ॥ १३.२०८.४४ ॥
ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಎದುರುಗೊಂಡು ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದು, ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇಷ್ಟ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು, ಮನಸ್ಸು, ಮಾತು, ದೇಹದ ಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅನುಗ್ರಹ ತೋರುವುದು.
13.208.45
एवमादि शुभं चान्यत्कुर्यात्तद्वृत्तिमान्गृही ।
एवं सञ्चरतस्तस्य पुण्यलोका न संशयः। ॥ १३.२०८.४५ ॥
ಇಂತಹ ಇತರ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಗೃಹಸ್ಥನು ಮಾಡಬೇಕು. ಹೀಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನಿಗೆ ಪುಣ್ಯಲೋಕಗಳು ಉಂಟು; ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ.
13.208.46
तथैव वानप्रस्थस्य धर्माः प्रोक्ताः सनातनाः ॥ १३.२०८.४६ ॥
ಹಾಗೆಯೇ ವಾನಪ್ರಸ್ಥನ ಸನಾತನ ಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
13.208.47
गृहवासं समुत्सृकज्य निश्चित्यैकमनाः शुभैः ।
वन्यैरेव तदाहारैः वर्तयेदिति च स्थितिः ॥ १३.२०८.४७ ॥
ಗೃಹವಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ದೃಢನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಶುಭಕರವಾದ ಕಾಡಿನ ಆಹಾರಗಳಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸಬೇಕು—ಇದೇ ನಿಯಮ.
13.208.48
भूमिशय्या जटाश्मश्रुचर्मवल्कलधारणम् ।
देवतातिथिसत्कारो महाकृच्छ्राभिपूजनम् ॥ १३.२०८.४८ ॥
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದು, ಜಟೆ, ಗಡ್ಡ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ವಲ್ಕಲ ಧರಿಸುವುದು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳ ಸತ್ಕಾರ, ಮಹಾ ಕೃಚ್ಛ್ರ ವ್ರತದಿಂದ ಪೂಜೆ.
13.208.49
अग्निहोत्रं त्रिषवणं नित्यं तस्य विधीयते ।
ब्रह्मचर्यं क्षमा शौचं तस्य धर्मः सनातनः।
एवं स विगते प्राणे देवलोके महीयते ॥ १३.२०८.४९ ॥
ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಕ್ಷಮೆ, ಶುಚಿತ್ವ ಅವನ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ ಅವನು ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
13.208.50
यतिधर्मास्तथा देवि गृहांस्त्यक्त्वा यतस्ततः ।
आकिञ्चन्यमनारम्भः सर्वतः शौचमार्जवम् ॥ १३.२०८.५० ॥
ಓ ದೇವಿ! ಅದೇ ರೀತಿ ಯತಿಯ ಧರ್ಮಗಳು: ಮನೆಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದು, ಏನೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಕರ್ಮ ಆರಂಭಿಸದಿರುವುದು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶುಚಿತ್ವ ಮತ್ತು ಋಜುತ್ವ.
13.208.51
सर्वत्र भैक्षचर्या च सर्वत्रैव विवासनम् ।
सदा ध्यानपरत्वं च देहशुद्धिः क्षमा दया।
तत्वानुगतबुद्धित्वं तस्य धर्मविधिर्भवेत् ॥ १३.२०८.५१ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ಭಿಕ್ಷಾಚರಣೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಿರ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲದೆ ಸಂಚರಿಸುವುದು, ಸದಾ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತತೆ, ದೇಹ ಶುದ್ಧಿ, ಕ್ಷಮೆ, ದಯೆ, ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಬುದ್ಧಿ — ಇದೇ ಅವನ ಧರ್ಮವಿಧಿಯಾಗಬೇಕು.
13.208.52
ब्रह्मचारी च यो देवि जन्मप्रभृति भिक्षितः ।
ब्रह्मचर्यपरो भूत्वा साधयेद्गुरुमात्मनः।
सर्वकालेषु सर्वत्र गुरुपूजां समाचरेत् ॥ १३.२०८.५२ ॥
ಓ ದೇವಿ! ಜನ್ಮದಿಂದಲೇ ಭಿಕ್ಷೆಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ ತನ್ನ ಗುರುವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕು; ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗುರುಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು.
13.208.53
भैक्षचर्याग्निकार्यं च सदा जलनिषेवणम् ।
स्वाध्यायः सततं तस्य एष धर्मः सनातनः ॥ १३.२०८.५३ ॥
ಭಿಕ್ಷಾಚರಣೆ, ಅಗ್ನಿಕಾರ್ಯ, ಸದಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ, ನಿರಂತರ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ — ಇದೇ ಅವನ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
13.208.54
तस्य चेष्टा तु गुर्वर्थमाप्राणान्तमिति स्थितिः ।
गुरोरभावे तत्पुत्रे गुरुवद्वृत्तिमाचरेत् ॥ १३.२०८.५४ ॥
ಅವನ ನಡತೆ ಗುರುವಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿಯೇ, ಪ್ರಾಣ ಇರುವವರೆಗೂ; ಇದೇ ನಿಯಮ. ಗುರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಮಗನ ಎದುರು ಗುರುವಿನಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
13.208.55
एवं सोप्यमलाँल्लोकान्ब्राह्मणः प्रतिपद्यते ।
एष ते कथितो देवि धर्मश्चाश्रमवासिनाम् ॥ १३.२०८.५५ ॥
ಹೀಗೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಹ ನಿರ್ಮಲ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ದೇವಿ, ಆಶ್ರಮವಾಸಿಗಳ ಈ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
13.208.56
चतुर्णामाश्रमो युक्तो लोक इत्येव विद्यते ।
कथितं ते समासेन किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०८.५६ ॥
ನಾಲ್ಕು ಆಶ್ರಮಗಳು ಒಂದೇ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವವೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ನಿನಗೆ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಇನ್ನೇನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೀಯೆ?