മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.208
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.208.1
हन्त ते कथयिष्यामि यत्ते देवि मनःप्रियम् ।
शृणु तत्सर्वमखिलं धर्मं वर्णाश्रमाश्रितम् ॥ १३.२०८.१ ॥
ശരി, നിന്റെ മനസ്സിന് പ്രിയമായതു ഞാൻ പറയാം. ദേവീ, വർണ്ണങ്ങളെയും ആശ്രമങ്ങളെയും ആശ്രയിച്ചുള്ള ആ സമ്പൂർണ്ണ ധർമ്മം കേൾക്കുക.
13.208.2
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शुद्राश्चेति चतुर्विधम् ।
ब्राह्मणा विहिताः पूर्वं लोकतन्त्रमभीप्सता।
कर्माणि च तदर्हाणि शास्त्रेषु विहितानि वै ॥ १३.२०८.२ ॥
ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ എന്നിങ്ങനെ നാലുവിധമുണ്ട്. ലോകക്രമം ആഗ്രഹിച്ചവൻ മുമ്പ് ബ്രാഹ്മണരെ നിശ്ചയിച്ചു. അവർക്കു യോജിച്ച കർമ്മങ്ങൾ ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ വിധിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.
13.208.3
यदीदमेकवर्णं स्याज्जगत्सर्वं विनश्यति ।
सहैव देवि वर्णानि चत्वारि विहितान्यतः ॥ १३.२०८.३ ॥
ഈ ലോകമെല്ലാം ഒരേ വർണ്ണമായിരുന്നെങ്കിൽ അത് നശിക്കുമായിരുന്നു. ദേവീ, അതുകൊണ്ടാണ് നാലു വർണ്ണങ്ങളും ഒന്നിച്ചു വിധിക്കപ്പെട്ടത്.
13.208.4
मुखतो ब्राह्मणाः सृष्टस्तस्मात्ते वाग्विशारदाः ।
बाहुभ्यां क्षत्रियाः सृष्टास्तस्मात्ते बाहुगर्विताः ॥ १३.२०८.४ ॥
മുഖത്തുനിന്ന് ബ്രാഹ്മണർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; അതിനാൽ അവർ വാക്കിൽ വിദഗ്ധരാണ്. ഭുജങ്ങളിൽനിന്ന് ക്ഷത്രിയർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; അതിനാൽ അവർ തങ്ങളുടെ ഭുജബലത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്നവരാണ്.
13.208.5
ऊरुभ्यामुद्गता वैश्यास्तस्माद्वार्तोपजीविनः ।
शूद्राश्च पादतः सृष्टास्तस्मात्ते परिचाकाः ॥ १३.२०८.५ ॥
തുടകളിൽനിന്ന് വൈശ്യർ ഉണ്ടായി; അതിനാൽ അവർ വ്യാപാരംകൊണ്ടും കൃഷികൊണ്ടും ജീവിക്കുന്നു. പാദങ്ങളിൽനിന്ന് ശൂദ്രർ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; അതിനാൽ അവർ സേവകരാണ്.
13.208.6
तेषां धर्मांश्च कर्माणि शृणु देवि समाहिता ।
विप्राः कृता भूमिदेवा लोकानां धारणे कृताः।
ते कैश्चिन्नावमन्तव्या ब्राह्मणा हितमिच्छुभिः ॥ १३.२०८.६ ॥
ദേവീ, അവരുടെ ധർമ്മങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. ബ്രാഹ്മണർ ഭൂമിയിലെ ദേവന്മാരായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടവരും ലോകങ്ങളെ താങ്ങുന്നതിനായി നിയോഗിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്. ഹിതം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ ആരും ബ്രാഹ്മണരെ അവമതിക്കരുത്.
13.208.7
यदि ते ब्राह्मणा न स्युर्दानयोगवहाः सदा ।
उभयोर्लोकयोर्देवि स्थितिर्न स्यात्समासतः ॥ १३.२०८.७ ॥
ബ്രാഹ്മണർ എപ്പോഴും ദാനയോഗം വഹിക്കുന്നവരല്ലെങ്കിൽ, ദേവീ, സംക്ഷേപത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ ഇരു ലോകങ്ങൾക്കും സ്ഥിതിയുണ്ടാകില്ല.
13.208.8
लोकेषु दुर्लभं किंतु ब्राह्मणत्वमिति स्मृतम् ।
अबुधो वा दरिद्रो वा पूजनीयः सदैव सः ॥ १३.२०८.८ ॥
ലോകത്തിൽ ബ്രാഹ്മണത്വം ദുർലഭമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അവൻ അറിവില്ലാത്തവനോ ദരിദ്രനോ ആയാലും, അവൻ എപ്പോഴും പൂജിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്.
13.208.9
ब्राह्मणान्योऽवमन्येत निन्देच्च क्रोधयेच्च वा ।
प्रहरेत हरेद्वाऽपि धनं तेषां नराधमः ॥ १३.२०८.९ ॥
ബ്രാഹ്മണരെ അവമതിക്കുന്നവനും നിന്ദിക്കുന്നവനും കോപിപ്പിക്കുന്നവനും പ്രഹരിക്കുന്നവനും അവരുടെ ധനം അപഹരിക്കുന്നവനും മനുഷ്യരിൽ അധമനാണ്.
13.208.10
कारयेद्धीनकर्मणि कामलोभविमोहनात् ।
स च मामवमन्येत मां क्रोधयति निन्दति ॥ १३.२०८.१० ॥
കാമം, ലോഭം, മോഹം എന്നിവ കാരണം ബ്രാഹ്മണനെ ഹീനകർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെടുത്തുന്നവൻ, അവൻ എന്നെ അവമതിക്കുന്നു, എന്നെ കോപിപ്പിക്കുന്നു, എന്നെ നിന്ദിക്കുന്നു.
13.208.11
मामेव प्रहरेन्मूढो मद्धनस्यापहारकः ।
मामेव प्रेषणं कृत्वा निदन्ते मूढचेतनः ॥ १३.२०८.११ ॥
എന്റെ ധനം അപഹരിക്കുന്ന മൂഢൻ എന്നെത്തന്നെ പ്രഹരിക്കുന്നു. മൂഢചിത്തനായവൻ എന്നെത്തന്നെ അയച്ച് എന്നെത്തന്നെ നിന്ദിക്കുന്നു.
13.208.12
स्वाध्यायो यजनं दानं तस्य धर्म इति स्थितिः ।
कर्मण्यध्यापनं चैव याजनं च प्रतिग्रहः।
सत्यं शान्तिस्तपः शौचं तस्य धर्मः सनातनः ॥ १३.२०८.१२ ॥
സ്വാധ്യായം, യജനം, ദാനം — ഇവയാണ് അവന്റെ ധർമ്മം എന്ന് സ്ഥിതി. കർമ്മത്തിൽ അധ്യാപനം, യാജനം, പ്രതിഗ്രഹം; സത്യം, ശാന്തി, തപസ്സ്, ശൗചം — ഇതാണ് അവന്റെ സനാതന ധർമ്മം.
13.208.13
विक्रयो रसधान्यानां ब्राह्मणस्य विगर्हितः ।
अनापदि च शूद्रान्नं वृषलीसङ्ग्रहस्तथा ॥ १३.२०८.१३ ॥
രസങ്ങളും ധാന്യങ്ങളും വിൽക്കുന്നത് ബ്രാഹ്മണന് നിന്ദ്യമാണ്. ആപത്തില്ലാത്തപ്പോൾ ശൂദ്രന്റെ അന്നവും വൃഷലീസംഗ്രഹവും അതുപോലെ തന്നെ.
13.208.14
तप एव सदा धर्मो ब्राह्मणस्य न संशयः ।
स तु धर्मार्थमुत्पन्नः पूर्वं धात्रा तपोबलात् ॥ १३.२०८.१४ ॥
തപസ്സ് തന്നെയാണ് ബ്രാഹ്മണന്റെ എപ്പോഴും ഉള്ള ധർമ്മം; ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവൻ ധർമ്മത്തിനായി, പണ്ട് ധാതാവ് തപോബലത്താൽ സൃഷ്ടിച്ചവനാണ്.
13.208.15
तस्योपनयनं धर्मो नित्यं चोदकधारणम् ।
शास्त्रस्य श्रवणं धर्मो देवव्रतनिषेवणम् ॥ १३.२०८.१५ ॥
അവന്റെ ഉപനയനം ധർമ്മമാണ്; നിത്യം ദണ്ഡധാരണവും. ശാസ്ത്രശ്രവണം ധർമ്മമാണ്; ദേവവ്രതസേവനവും.
13.208.16
अग्निकार्यं परो धर्मो नित्ययज्ञोपवीतिता ।
शूद्रान्नवर्जनं धर्मो धर्मः सत्पथसेवनम्।
धर्मो नित्योपवासित्वं ब्रह्मचर्यं परं तथा ॥ १३.२०८.१६ ॥
അഗ്നികാര്യം പരമധർമ്മം; നിത്യം യജ്ഞോപവീതധാരണവും. ശൂദ്രാന്നവർജനം ധർമ്മം; സത്പഥസേവനം ധർമ്മം. നിത്യോപവാസവും ധർമ്മം; പരമമായ ബ്രഹ്മചര്യവും അതുപോലെ.
13.208.17
गृहस्थस्य परो धर्मो गृहस्थाश्रमिणस्तथा ।
गृहसम्मार्जनं धर्म आलेपनविधिस्तथा ॥ १३.२०८.१७ ॥
ഗൃഹസ്ഥന്റെ പരമധർമ്മം; ഗൃഹസ്ഥാശ്രമിക്കും അതുപോലെ. വീട് അടിച്ചുവാരുന്നത് ധർമ്മം; ലേപനവിധിയും അതുപോലെ.
13.208.18
अतिथिप्रियता धर्मो धर्मस्त्रेताग्निधारणम् ।
इष्टिर्वा पशुबन्धाश्च विधिपूर्वं परंतप ॥ १३.२०८.१८ ॥
അതിഥിപ്രിയത ധർമ്മമാണ്; ത്രേതാഗ്നി ധരിക്കുന്നത് ധർമ്മമാണ്; ഇഷ്ടിയോ പശുബന്ധ യാഗങ്ങളോ വിധിപ്രകാരം ചെയ്യുന്നതും ധർമ്മമാണ്, ഹേ ശത്രുതാപനാ.
13.208.19
दम्पत्योः समशीलत्वं धर्मो वै गृहमेधिनाम् ।
एवं द्विजन्मनो धर्मो गार्हस्थ्ये धर्मधारणम् ॥ १३.२०८.१९ ॥
ദമ്പതികൾക്ക് സമാനമായ സ്വഭാവം ഉണ്ടാകുന്നത് ഗൃഹസ്ഥരുടെ ധർമ്മമാണ്; അതുപോലെ ദ്വിജന്മാരുടെ ധർമ്മം ഗാർഹസ്ഥ്യത്തിൽ ധർമ്മം പാലിക്കലാണ്.
13.208.20
यस्तु क्षत्रगतो धर्मस्त्वया देवि प्रयोदितः ।
तमहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु देवि समाहिता ॥ १३.२०८.२० ॥
ദേവീ, നീ ചോദിച്ച ക്ഷത്രിയധർമ്മം ഞാൻ നിനക്കു പറഞ്ഞുതരാം; ദേവീ, ഏകാഗ്രചിത്തയായി കേൾക്കുക.
13.208.21
क्षत्रियास्तु ततो देवि द्विजानां पालने स्मृताः ।
यदि निःक्षत्रियो लोको जगत्स्यादधरोत्तरम् ॥ १३.२०८.२१ ॥
പിന്നെ, ദേവീ, ക്ഷത്രിയർ ദ്വിജന്മാരെ സംരക്ഷിക്കാൻ നിയമിക്കപ്പെട്ടവരാണ്; ലോകത്ത് ക്ഷത്രിയരില്ലെങ്കിൽ ജഗത്ത് തലകീഴായി മറിയും.
13.208.22
रक्षणात्क्षत्रियैरेव जगद्भवति शाश्वतम् ।
तस्याप्यध्ययनं दानं यजनं धर्मतः स्मृतम् ॥ १३.२०८.२२ ॥
ക്ഷത്രിയരുടെ സംരക്ഷണത്താൽ മാത്രമാണ് ലോകം ശാശ്വതമായി നിലനിൽക്കുന്നത്; അവർക്കും പഠനം, ദാനം, യജനം എന്നിവ ധർമ്മപ്രകാരം വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.208.23
दीनानां रक्षणं चैव पापनामनुशासनम् ।
सतां सम्पोषणं चैव कर्मषण्मार्गजीवनम् ॥ १३.२०८.२३ ॥
ദീനരെ സംരക്ഷിക്കുക, പാപികളെ ശാസിക്കുക, സജ്ജനങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുക, ആറു കർമ്മമാർഗ്ഗങ്ങളാൽ ജീവിക്കുക (ഇതാണ് ക്ഷത്രിയധർമ്മം).
13.208.24
उत्साहः शस्त्रजीवित्वं तस्य धर्मः सनातनः ।
भृत्यानां भरणं धर्मः कृते कर्मण्यमोघता ॥ १३.२०८.२४ ॥
ഉത്സാഹവും ആയുധംകൊണ്ടുള്ള ജീവിതവും അവന്റെ സനാതന ധർമ്മമാണ്. ഭൃത്യരെ പോഷിപ്പിക്കുന്നത് ധർമ്മം; കർമ്മത്തിൽ അമോഘത (ഫലപ്രാപ്തി) ഉണ്ടാകുന്നതും ധർമ്മം.
13.208.25
सम्यग्गुणयुतो धर्मो धर्मः पौरहितक्रिया ।
व्यवहारस्थितिर्नित्यं गुणयुक्तो महीपतिः ॥ १३.२०८.२५ ॥
നല്ല ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയ ധർമ്മം; പുരോഹിതന്റെ കർമ്മവും ധർമ്മമാണ്. വ്യവഹാരസ്ഥിതി (നീതിക്രമം) എന്നും പാലിക്കുന്നതും ഗുണയുക്തനായ രാജാവും ധർമ്മമാണ്.
13.208.26
आर्तवित्तप्रदो राजा धर्मं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
एवं तैर्विहितः पूर्वैर्धर्मः कर्मविधानतः ॥ १३.२०८.२६ ॥
ദുഃഖിതർക്ക് ധനം നൽകുന്ന രാജാവ് ഉത്തമമായ ധർമ്മം നേടുന്നു. ഇങ്ങനെ പൂർവികർ വിധിച്ച ധർമ്മം കർമ്മവിധാനപ്രകാരമാണ്.
13.208.27
तथैव देवि वैश्याश्च लोकयात्राहिताः स्मृताः ।
अन्ये तानुपजीवन्ति प्रत्यक्षफलदा हि ते ॥ १३.२०८.२७ ॥
അതുപോലെ, ദേവീ, വൈശ്യരും ലോകയാത്രയ്ക്ക് ഹിതകരരായി കരുതപ്പെടുന്നു. മറ്റുള്ളവർ അവരെ ആശ്രയിച്ചു ജീവിക്കുന്നു, കാരണം അവർ പ്രത്യക്ഷ ഫലം നൽകുന്നവരാണ്.
13.208.28
यदि न स्युस्तथा वैश्या न भवेयुस्तथा परे ।
तेषामध्ययनं दानं गजनं धर्म उच्यते ॥ १३.२०८.२८ ॥
വൈശ്യർ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ മറ്റുള്ളവരും അങ്ങനെയാകുമായിരുന്നില്ല. അവരുടെ അധ്യയനം, ദാനം, യജ്ഞം എന്നിവ ധർമ്മമെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
13.208.29
वैश्यस्य सततं धर्मः पाशुपाल्यं कृषिस्तथा ।
अग्निहोत्रपरिस्पन्दास्त्रयो वर्णा द्विजातयः ॥ १३.२०८.२९ ॥
വൈശ്യന്റെ നിത്യ ധർമ്മം പശുപാലനവും കൃഷിയുമാണ്. അഗ്നിഹോത്ര കർമ്മത്തിൽ മുഴുകിയ മൂന്നു വർണ്ണങ്ങൾ ദ്വിജാതികൾ.
13.208.30
वाणिज्यं सत्पथे स्थानमातिथेयत्वमेव च ।
विप्राणां स्वागतन्यायो वैश्यधर्मः सनातनः ॥ १३.२०८.३० ॥
വ്യാപാരവും സന്മാർഗത്തിലെ നിലയും അതിഥിസൽക്കാരവും തന്നെ; ബ്രാഹ്മണരെ നന്നായി സ്വീകരിക്കുന്നത് ന്യായം — ഇതാണ് വൈശ്യധർമം.
13.208.31
तिलगन्धरसाश्चैव न विक्रेयाः कथञ्चन ।
वणिक्पथमुपासद्भिर्वैश्यैर्वैश्यपथि स्थितैः ॥ १३.२०८.३१ ॥
എള്ള്, സുഗന്ധം, രസങ്ങൾ എന്നിവ ഒരു വിധത്തിലും വിൽക്കരുത്; വാണിജ്യമാർഗം പിന്തുടർന്ന് വൈശ്യമാർഗത്തിൽ നിൽക്കുന്ന വൈശ്യർ.
13.208.32
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति दिवानिशम् ।
एवं ते विहिता देवि लोकयात्रा स्वयंभुवा ॥ १३.२०८.३२ ॥
ത്രിവർഗത്തിനായി എല്ലാവർക്കും യഥാശക്തി പകലും രാത്രിയും അതിഥിസൽക്കാരം ചെയ്യണം. ദേവീ, ഇങ്ങനെയാണ് സ്വയംഭൂ നിനക്കു ലോകയാത്ര നിശ്ചയിച്ചത്.
13.208.33
तथैव शूद्रा विहिताः सर्वधर्मप्रसाधकाः ।
शूद्राश्च यदि ते न स्युः कर्मकर्ता न विद्यते ॥ १३.२०८.३३ ॥
അതുപോലെ ശൂദ്രരും സർവധർമങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്നവരായി വിധിക്കപ്പെട്ടവരാണ്. ശൂദ്രർ ഇല്ലെങ്കിൽ പണി ചെയ്യുന്നവർ ഉണ്ടാകില്ല.
13.208.34
त्रयः पूर्वे शूद्रमूलाः सर्वे कर्मकराः स्मृताः ।
ब्राह्मणादिषु शुश्रूषा दासधर्म इति स्मृतः ॥ १३.२०८.३४ ॥
മുമ്പുള്ള മൂന്നു വർണങ്ങളും ശൂദ്രമൂലമുള്ളവരായി എല്ലാവരും കർമകരർ എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ബ്രാഹ്മണാദികളെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നത് ദാസധർമം എന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.208.35
वार्ता च कारुकर्माणि शिल्यं नाट्यं तथैव च ।
अहिंसकः शुभाचारो देवतद्विजवन्दकः ॥ १३.२०८.३५ ॥
വാർത്ത, കരകൗശലകർമങ്ങൾ, ശില്പം, നാട്യം എന്നിവയും അതുപോലെ; അഹിംസകനും ശുഭാചാരിയും ദേവന്മാരെയും ദ്വിജരെയും വന്ദിക്കുന്നവനും.
13.208.36
शूद्रो धर्मफलैरिष्टैः स्वधर्मेणोपपद्यते ।
एवमादि तथाऽन्यच्च शूद्रधर्म इति स्मृतः ॥ १३.२०८.३६ ॥
ശൂദ്രൻ തന്റെ സ്വധർമ്മത്താൽ ധർമ്മത്തിന്റെ ഇഷ്ടഫലങ്ങൾ നേടുന്നു. ഇതുപോലെയും മറ്റുള്ളവയും ശൂദ്രധർമ്മമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.208.37
तेऽप्येवं विहिता लोके कर्मयोग्याः शुभानने ॥ १३.२०८.३७ ॥
അവരും ഇങ്ങനെതന്നെ ലോകത്തിൽ വിധിക്കപ്പെട്ടവരാണ്; കർമ്മത്തിന് യോഗ്യരാണ്, ഓ ശുഭാനനേ.
13.208.38
एवं चतुर्णां वर्णानां वर्णलोकाः परत्र च ।
विहिताश्च तथा दृष्टा यथावद्धर्मचारिणि ॥ १३.२०८.३८ ॥
ഇങ്ങനെതന്നെ നാല് വർണ്ണങ്ങൾക്കും വർണ്ണലോകങ്ങൾ പരലോകത്തിലും വിധിക്കപ്പെട്ടവയായും യഥാവിധി കാണപ്പെട്ടവയായും ഉണ്ട്, ഓ ധർമ്മചാരിണി.
13.208.39
एष वर्णाश्रयो धर्मः कर्म चैव तदर्पणम् ।
कथितं श्रोतुकामायाः किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०८.३९ ॥
ഇത് വർണ്ണാശ്രയ ധർമ്മമാണ്; കർമ്മവും അതിന്റെ സമർപ്പണവുമാണ്. കേൾക്കാനാഗ്രഹിച്ചവളോട് പറഞ്ഞു കഴിഞ്ഞു. ഇനി എന്ത് കൂടി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?
13.208.40
भगवन्देवदेवेश नमस्ते वृषभध्वज ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव धर्ममाश्रमिणां विभो ॥ १३.२०८.४० ॥
ഭഗവാനേ, ദേവദേവേശാ, വൃഷഭധ്വജാ, അങ്ങേക്ക് നമസ്കാരം. ദേവാ, വിഭോ, ആശ്രമികളുടെ ധർമ്മം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
13.208.41
तथाऽऽश्रमगतं धर्मं शृणु देवि समाहिता ।
आश्रमाणां तु यो धर्मः क्रियते ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.२०८.४१ ॥
അതുപോലെ ആശ്രമങ്ങളെ സംബന്ധിച്ച ധർമ്മം, ഓ ദേവീ, ഏകാഗ്രചിത്തയായി കേൾക്കുക. ബ്രഹ്മവാദികൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്ന ആശ്രമധർമ്മമിതാണ്.
13.208.42
गृहस्थः प्रवरस्तेषां गार्हस्थ्यं धर्ममाश्रितः ।
पञ्चयज्ञक्रियाशौचं दारतुष्टिरतन्द्रिता ॥ १३.२०८.४२ ॥
അവരിൽ ഗൃഹസ്ഥനാണ് ശ്രേഷ്ഠൻ; അവൻ ഗാർഹസ്ഥ്യധർമ്മത്തെ ആശ്രയിക്കുന്നു. പഞ്ചയജ്ഞാനുഷ്ഠാനത്താലുള്ള ശുദ്ധി, ഭാര്യയിലുള്ള സംതൃപ്തി, അലസതയില്ലായ്മ.
13.208.43
ऋतुकालाभिगमनं दानयज्ञतपांसि च ।
अविप्रवासस्तस्येष्टः स्वाध्यायश्वाग्निपूर्वकम् ॥ १३.२०८.४३ ॥
ഋതുകാലത്ത് ഭാര്യയെ സമീപിക്കൽ, ദാനം, യജ്ഞം, തപസ്സ്; അവന് വീട്ടിൽ നിന്ന് അകലെയാകാതിരിക്കുന്നത് ഇഷ്ടം; അഗ്നിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി സ്വാധ്യായം.
13.208.44
अतिथीनामाभिमुख्यं शक्त्या चेष्टनिमन्त्रणम् ।
अनुग्रहश्च सर्वेषां मनोवाक्कायकर्मभिः ॥ १३.२०८.४४ ॥
അതിഥികളെ എതിരേറ്റു സ്വീകരിക്കുക, തന്റെ ശക്തിക്കൊത്ത് ഇഷ്ടഭോജനത്തിന് ക്ഷണിക്കുക, മനസ്സ്, വാക്ക്, ശരീരം എന്നിവയുടെ കർമ്മങ്ങളാൽ എല്ലാവരോടും കൃപ കാണിക്കുക.
13.208.45
एवमादि शुभं चान्यत्कुर्यात्तद्वृत्तिमान्गृही ।
एवं सञ्चरतस्तस्य पुण्यलोका न संशयः। ॥ १३.२०८.४५ ॥
ഇതുപോലുള്ള മറ്റു ശുഭകർമ്മങ്ങളും ആ വൃത്തി പിന്തുടരുന്ന ഗൃഹസ്ഥൻ ചെയ്യണം. ഇപ്രകാരം ജീവിക്കുന്നവന് പുണ്യലോകങ്ങളുണ്ട്; സംശയമില്ല.
13.208.46
तथैव वानप्रस्थस्य धर्माः प्रोक्ताः सनातनाः ॥ १३.२०८.४६ ॥
അതുപോലെ വാനപ്രസ്ഥന്റെ സനാതനധർമ്മങ്ങളും പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
13.208.47
गृहवासं समुत्सृकज्य निश्चित्यैकमनाः शुभैः ।
वन्यैरेव तदाहारैः वर्तयेदिति च स्थितिः ॥ १३.२०८.४७ ॥
ഗൃഹവാസം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ ഏകാഗ്രമനസ്സോടെ, ശുഭമായ വനഫലങ്ങളാൽ മാത്രം ജീവിക്കണം—ഇതാണ് നിയമം.
13.208.48
भूमिशय्या जटाश्मश्रुचर्मवल्कलधारणम् ।
देवतातिथिसत्कारो महाकृच्छ्राभिपूजनम् ॥ १३.२०८.४८ ॥
നിലത്ത് കിടക്കുക, ജടയും താടിയും, തോലും മരവുരിയും ധരിക്കുക, ദേവന്മാരെയും അതിഥികളെയും സത്കരിക്കുക, മഹാകൃച്ഛ്ര വ്രതത്താൽ പൂജിക്കുക.
13.208.49
अग्निहोत्रं त्रिषवणं नित्यं तस्य विधीयते ।
ब्रह्मचर्यं क्षमा शौचं तस्य धर्मः सनातनः।
एवं स विगते प्राणे देवलोके महीयते ॥ १३.२०८.४९ ॥
അവനു മൂന്നു സന്ധ്യകളിലും നിത്യാഗ്നിഹോത്രം വിധിച്ചിരിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മചര്യം, ക്ഷമ, ശൗചം എന്നിവ അവന്റെ സനാതനധർമ്മം. ഇങ്ങനെ പ്രാണൻ വിട്ടശേഷം അവൻ ദേവലോകത്ത് ആദരിക്കപ്പെടുന്നു.
13.208.50
यतिधर्मास्तथा देवि गृहांस्त्यक्त्वा यतस्ततः ।
आकिञ्चन्यमनारम्भः सर्वतः शौचमार्जवम् ॥ १३.२०८.५० ॥
ദേവീ! അതുപോലെ യതിയുടെ ധർമ്മങ്ങൾ: വീടുകൾ ഉപേക്ഷിച്ച് ഇടംവലം സഞ്ചരിക്കുക, ഒന്നുമില്ലായ്മ, കർമ്മം ആരംഭിക്കാതിരിക്കുക, എല്ലാ വിധത്തിലും ശൗചവും ഋജുത്വവും.
13.208.51
सर्वत्र भैक्षचर्या च सर्वत्रैव विवासनम् ।
सदा ध्यानपरत्वं च देहशुद्धिः क्षमा दया।
तत्वानुगतबुद्धित्वं तस्य धर्मविधिर्भवेत् ॥ १३.२०८.५१ ॥
എല്ലായിടത്തും ഭിക്ഷാചര്യ, എല്ലായിടത്തും സ്ഥിരവാസമില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കൽ, എപ്പോഴും ധ്യാനനിഷ്ഠ, ശരീരശുദ്ധി, ക്ഷമ, ദയ, തത്ത്വത്തിൽ ഉറച്ച ബുദ്ധി — ഇതാണ് അവന്റെ ധർമ്മവിധി ആകേണ്ടത്.
13.208.52
ब्रह्मचारी च यो देवि जन्मप्रभृति भिक्षितः ।
ब्रह्मचर्यपरो भूत्वा साधयेद्गुरुमात्मनः।
सर्वकालेषु सर्वत्र गुरुपूजां समाचरेत् ॥ १३.२०८.५२ ॥
ദേവീ! ജന്മം മുതൽ ഭിക്ഷയാൽ ജീവിക്കുന്ന ബ്രഹ്മചാരി ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ മുഴുകി തന്റെ ഗുരുവിനെ സാധിക്കണം; എല്ലാ കാലത്തും എല്ലായിടത്തും ഗുരുപൂജ ചെയ്യണം.
13.208.53
भैक्षचर्याग्निकार्यं च सदा जलनिषेवणम् ।
स्वाध्यायः सततं तस्य एष धर्मः सनातनः ॥ १३.२०८.५३ ॥
ഭിക്ഷാചര്യ, അഗ്നികാര്യം, എപ്പോഴും ജലസ്നാനം, നിരന്തര സ്വാധ്യായം — ഇതാണ് അവന്റെ സനാതനധർമ്മം.
13.208.54
तस्य चेष्टा तु गुर्वर्थमाप्राणान्तमिति स्थितिः ।
गुरोरभावे तत्पुत्रे गुरुवद्वृत्तिमाचरेत् ॥ १३.२०८.५४ ॥
അവന്റെ പ്രവൃത്തി ഗുരുവിനുവേണ്ടിയാകണം, പ്രാണൻ നിലനിൽക്കുന്നതുവരെ; ഇതാണ് നിയമം. ഗുരു ഇല്ലാത്തപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ പുത്രനോട് ഗുരുവിനെപ്പോലെ പെരുമാറണം.
13.208.55
एवं सोप्यमलाँल्लोकान्ब्राह्मणः प्रतिपद्यते ।
एष ते कथितो देवि धर्मश्चाश्रमवासिनाम् ॥ १३.२०८.५५ ॥
ഇങ്ങനെ ആ ബ്രാഹ്മണനും നിർമ്മലമായ ലോകങ്ങളെ പ്രാപിക്കുന്നു. ദേവീ, ആശ്രമവാസികളുടെ ഈ ധർമ്മം നിന്നോട് ഞാൻ പറഞ്ഞു.
13.208.56
चतुर्णामाश्रमो युक्तो लोक इत्येव विद्यते ।
कथितं ते समासेन किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०८.५६ ॥
നാല് ആശ്രമങ്ങളും ഒരേ ലോകത്തിൽ ചേർന്നവയായി അറിയപ്പെടുന്നു. നിനക്ക് സംക്ഷേപത്തിൽ പറഞ്ഞുതന്നു; ഇനി എന്ത് കൂടി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു?