Mahābhārata · Adhyāya 13.208
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.208.1
हन्त ते कथयिष्यामि यत्ते देवि मनःप्रियम् ।
शृणु तत्सर्वमखिलं धर्मं वर्णाश्रमाश्रितम् ॥ १३.२०८.१ ॥
Bem, eu te direi o que é caro à tua mente. Ouve, ó deusa, todo o dharma que se apoia nos varṇas e āśramas.
13.208.2
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शुद्राश्चेति चतुर्विधम् ।
ब्राह्मणा विहिताः पूर्वं लोकतन्त्रमभीप्सता।
कर्माणि च तदर्हाणि शास्त्रेषु विहितानि वै ॥ १३.२०८.२ ॥
Há quatro tipos: brāhmaṇas, kṣatriyas, vaiśyas e śūdras. Aquele que desejou a ordem do mundo estabeleceu primeiro os brāhmaṇas, e os deveres que lhes convêm estão prescritos nas escrituras.
13.208.3
यदीदमेकवर्णं स्याज्जगत्सर्वं विनश्यति ।
सहैव देवि वर्णानि चत्वारि विहितान्यतः ॥ १३.२०८.३ ॥
Se todo este mundo fosse de um só varṇa, ele pereceria. Por isso, ó deusa, os quatro varṇas foram estabelecidos juntos.
13.208.4
मुखतो ब्राह्मणाः सृष्टस्तस्मात्ते वाग्विशारदाः ।
बाहुभ्यां क्षत्रियाः सृष्टास्तस्मात्ते बाहुगर्विताः ॥ १३.२०८.४ ॥
Os brāhmaṇas foram criados da boca, e por isso são hábeis na palavra. Os kṣatriyas foram criados dos braços, e por isso orgulham-se de seus braços.
13.208.5
ऊरुभ्यामुद्गता वैश्यास्तस्माद्वार्तोपजीविनः ।
शूद्राश्च पादतः सृष्टास्तस्मात्ते परिचाकाः ॥ १३.२०८.५ ॥
Os vaiśyas surgiram das coxas, e por isso vivem do comércio e da lavoura. Os śūdras foram criados dos pés, e por isso são servidores.
13.208.6
तेषां धर्मांश्च कर्माणि शृणु देवि समाहिता ।
विप्राः कृता भूमिदेवा लोकानां धारणे कृताः।
ते कैश्चिन्नावमन्तव्या ब्राह्मणा हितमिच्छुभिः ॥ १३.२०८.६ ॥
Deusa, ouve atentamente seus deveres e ações. Os brâmanes foram feitos deuses da terra, designados para sustentar os mundos. Aqueles que desejam o bem nunca devem desrespeitar os brâmanes.
13.208.7
यदि ते ब्राह्मणा न स्युर्दानयोगवहाः सदा ।
उभयोर्लोकयोर्देवि स्थितिर्न स्यात्समासतः ॥ १३.२०८.७ ॥
Se os brâmanes não fossem sempre portadores da prática da doação, deusa, em resumo não haveria estabilidade em ambos os mundos.
13.208.8
लोकेषु दुर्लभं किंतु ब्राह्मणत्वमिति स्मृतम् ।
अबुधो वा दरिद्रो वा पूजनीयः सदैव सः ॥ १३.२०८.८ ॥
No mundo, a condição de brâmane é declarada bastante rara. Seja ele ignorante ou pobre, deve ser sempre honrado.
13.208.9
ब्राह्मणान्योऽवमन्येत निन्देच्च क्रोधयेच्च वा ।
प्रहरेत हरेद्वाऽपि धनं तेषां नराधमः ॥ १३.२०८.९ ॥
O mais vil dos homens é aquele que despreza os brâmanes, os injuria, os irrita, os golpeia ou até lhes tira a riqueza.
13.208.10
कारयेद्धीनकर्मणि कामलोभविमोहनात् ।
स च मामवमन्येत मां क्रोधयति निन्दति ॥ १३.२०८.१० ॥
Quem faz um brâmane executar atos vis por desejo, cobiça e delusão me despreza, me irrita e me injuria.
13.208.11
मामेव प्रहरेन्मूढो मद्धनस्यापहारकः ।
मामेव प्रेषणं कृत्वा निदन्ते मूढचेतनः ॥ १३.२०८.११ ॥
O tolo que rouba minha riqueza me golpeia a mim mesmo. Aquele de mente confusa me envia e me injuria a mim mesmo.
13.208.12
स्वाध्यायो यजनं दानं तस्य धर्म इति स्थितिः ।
कर्मण्यध्यापनं चैव याजनं च प्रतिग्रहः।
सत्यं शान्तिस्तपः शौचं तस्य धर्मः सनातनः ॥ १३.२०८.१२ ॥
O estudo do Veda, o sacrifício e a doação: este é o seu dharma, assim está estabelecido. Na ação, o ensino, o oficiar sacrifícios e o receber dádivas; a verdade, a calma, a austeridade e a pureza: este é o seu dharma eterno.
13.208.13
विक्रयो रसधान्यानां ब्राह्मणस्य विगर्हितः ।
अनापदि च शूद्रान्नं वृषलीसङ्ग्रहस्तथा ॥ १३.२०८.१३ ॥
Vender líquidos e grãos é condenado para um brâmane. Salvo em angústia, a comida de um śūdra e manter uma mulher de casta baixa são igualmente proibidos.
13.208.14
तप एव सदा धर्मो ब्राह्मणस्य न संशयः ।
स तु धर्मार्थमुत्पन्नः पूर्वं धात्रा तपोबलात् ॥ १३.२०८.१४ ॥
Somente a austeridade é sempre o dharma do brâmane, sem dúvida. Ele foi produzido para o dharma, outrora, pelo Criador, pelo poder da austeridade.
13.208.15
तस्योपनयनं धर्मो नित्यं चोदकधारणम् ।
शास्त्रस्य श्रवणं धर्मो देवव्रतनिषेवणम् ॥ १३.२०८.१५ ॥
Sua iniciação é seu dharma, e o carregar constante do bastão; ouvir a escritura é dharma, e servir ao voto dos deuses.
13.208.16
अग्निकार्यं परो धर्मो नित्ययज्ञोपवीतिता ।
शूद्रान्नवर्जनं धर्मो धर्मः सत्पथसेवनम्।
धर्मो नित्योपवासित्वं ब्रह्मचर्यं परं तथा ॥ १३.२०८.१६ ॥
O rito do fogo é o dharma supremo, e usar sempre o cordão sagrado. Abster-se da comida de um śūdra é dharma; seguir o bom caminho é dharma. O jejum constante é dharma, e a suprema castidade também.
13.208.17
गृहस्थस्य परो धर्मो गृहस्थाश्रमिणस्तथा ।
गृहसम्मार्जनं धर्म आलेपनविधिस्तथा ॥ १३.२०८.१७ ॥
O dharma supremo do chefe de família, e igualmente do que vive na etapa de chefe de família. Varrer a casa é dharma, e a regra de untá-la igualmente.
13.208.18
अतिथिप्रियता धर्मो धर्मस्त्रेताग्निधारणम् ।
इष्टिर्वा पशुबन्धाश्च विधिपूर्वं परंतप ॥ १३.२०८.१८ ॥
Ter afeto pelos hóspedes é dharma; manter os três fogos sagrados é dharma; o iṣṭi ou os sacrifícios de animais, realizados segundo a regra, são dharma, ó abrasador de inimigos.
13.208.19
दम्पत्योः समशीलत्वं धर्मो वै गृहमेधिनाम् ।
एवं द्विजन्मनो धर्मो गार्हस्थ्ये धर्मधारणम् ॥ १३.२०८.१९ ॥
A concordância de caráter entre marido e mulher é, de fato, o dharma dos chefes de família; assim também, o dharma dos duas vezes nascidos é sustentar o dharma no estado de chefe de família.
13.208.20
यस्तु क्षत्रगतो धर्मस्त्वया देवि प्रयोदितः ।
तमहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु देवि समाहिता ॥ १३.२०८.२० ॥
O dharma da classe guerreira, sobre o qual me perguntaste, ó deusa, eu to declararei; escuta, ó deusa, com atenção recolhida.
13.208.21
क्षत्रियास्तु ततो देवि द्विजानां पालने स्मृताः ।
यदि निःक्षत्रियो लोको जगत्स्यादधरोत्तरम् ॥ १३.२०८.२१ ॥
Então, ó deusa, os guerreiros foram estabelecidos para a proteção dos duas vezes nascidos; se o mundo ficasse sem guerreiros, o universo viraria de cabeça para baixo.
13.208.22
रक्षणात्क्षत्रियैरेव जगद्भवति शाश्वतम् ।
तस्याप्यध्ययनं दानं यजनं धर्मतः स्मृतम् ॥ १३.२०८.२२ ॥
Somente pela proteção dos guerreiros o mundo subsiste para sempre; também para eles são prescritos, segundo o dharma, o estudo, a doação e o sacrifício.
13.208.23
दीनानां रक्षणं चैव पापनामनुशासनम् ।
सतां सम्पोषणं चैव कर्मषण्मार्गजीवनम् ॥ १३.२०८.२३ ॥
Proteger os desvalidos, refrear os perversos, sustentar os bons e viver pelos seis caminhos da ação é o dharma do guerreiro.
13.208.24
उत्साहः शस्त्रजीवित्वं तस्य धर्मः सनातनः ।
भृत्यानां भरणं धर्मः कृते कर्मण्यमोघता ॥ १३.२०८.२४ ॥
O ardor e o sustento pelas armas são o seu dharma eterno. Sustentar os servidores é dharma, e o êxito infalível na ação é dharma.
13.208.25
सम्यग्गुणयुतो धर्मो धर्मः पौरहितक्रिया ।
व्यवहारस्थितिर्नित्यं गुणयुक्तो महीपतिः ॥ १३.२०८.२५ ॥
O dharma plenamente dotado de virtudes e a função do sacerdote doméstico são dharma. Manter sempre a ordem da lei e um rei dotado de virtude são dharma.
13.208.26
आर्तवित्तप्रदो राजा धर्मं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।
एवं तैर्विहितः पूर्वैर्धर्मः कर्मविधानतः ॥ १३.२०८.२६ ॥
O rei que dá riqueza aos aflitos alcança o dharma supremo. Assim, o dharma prescrito pelos antigos segue a ordenança da ação.
13.208.27
तथैव देवि वैश्याश्च लोकयात्राहिताः स्मृताः ।
अन्ये तानुपजीवन्ति प्रत्यक्षफलदा हि ते ॥ १३.२०८.२७ ॥
Igualmente, ó deusa, os vaiśyas são considerados benéficos ao curso da vida mundana. Outros vivem deles, pois dão frutos visíveis.
13.208.28
यदि न स्युस्तथा वैश्या न भवेयुस्तथा परे ।
तेषामध्ययनं दानं गजनं धर्म उच्यते ॥ १३.२०८.२८ ॥
Se não houvesse vaiśyas, os outros também não seriam como são. Seu estudo, sua doação e seu sacrifício são chamados dharma.
13.208.29
वैश्यस्य सततं धर्मः पाशुपाल्यं कृषिस्तथा ।
अग्निहोत्रपरिस्पन्दास्त्रयो वर्णा द्विजातयः ॥ १३.२०८.२९ ॥
O dharma constante do vaiśya é a criação de gado e a agricultura. As três classes dedicadas ao rito do Agnihotra são chamadas de nascidos duas vezes.
13.208.30
वाणिज्यं सत्पथे स्थानमातिथेयत्वमेव च ।
विप्राणां स्वागतन्यायो वैश्यधर्मः सनातनः ॥ १३.२०८.३० ॥
O comércio, permanecer no caminho reto e também a hospitalidade; acolher bem os brâmanes é a regra: este é o dharma eterno do vaiśya.
13.208.31
तिलगन्धरसाश्चैव न विक्रेयाः कथञ्चन ।
वणिक्पथमुपासद्भिर्वैश्यैर्वैश्यपथि स्थितैः ॥ १३.२०८.३१ ॥
Gergelim, perfumes e sucos jamais devem ser vendidos de modo algum pelos vaiśyas que seguem o caminho do mercador e permanecem na senda do vaiśya.
13.208.32
सर्वातिथ्यं त्रिवर्गस्य यथाशक्ति दिवानिशम् ।
एवं ते विहिता देवि लोकयात्रा स्वयंभुवा ॥ १३.२०८.३२ ॥
A hospitalidade para com todos, em prol da tríade de fins, conforme a capacidade de cada um, dia e noite. Assim, ó deusa, o Autoexistente ordenou para ti o curso do mundo.
13.208.33
तथैव शूद्रा विहिताः सर्वधर्मप्रसाधकाः ।
शूद्राश्च यदि ते न स्युः कर्मकर्ता न विद्यते ॥ १३.२०८.३३ ॥
Do mesmo modo, os śūdras são ordenados como realizadores de todo dever; e se não houvesse śūdras, não haveria quem fizesse o trabalho.
13.208.34
त्रयः पूर्वे शूद्रमूलाः सर्वे कर्मकराः स्मृताः ।
ब्राह्मणादिषु शुश्रूषा दासधर्म इति स्मृतः ॥ १३.२०८.३४ ॥
As três classes anteriores, tendo o śūdra por raiz, são todas lembradas como trabalhadoras; o serviço aos brâmanes e outros é lembrado como o dever do servo.
13.208.35
वार्ता च कारुकर्माणि शिल्यं नाट्यं तथैव च ।
अहिंसकः शुभाचारो देवतद्विजवन्दकः ॥ १३.२०८.३५ ॥
O sustento e o trabalho dos artesãos, as artes e o teatro igualmente; quem é não violento, de boa conduta, e honra os deuses e os duas vezes nascidos.
13.208.36
शूद्रो धर्मफलैरिष्टैः स्वधर्मेणोपपद्यते ।
एवमादि तथाऽन्यच्च शूद्रधर्म इति स्मृतः ॥ १३.२०८.३६ ॥
O śūdra alcança os frutos desejados do dharma por meio de seu próprio dever. Assim e assim por diante, e outras coisas também, são lembradas como o dever do śūdra.
13.208.37
तेऽप्येवं विहिता लोके कर्मयोग्याः शुभानने ॥ १३.२०८.३७ ॥
Eles também estão assim prescritos no mundo, aptos à ação, ó de bela face.
13.208.38
एवं चतुर्णां वर्णानां वर्णलोकाः परत्र च ।
विहिताश्च तथा दृष्टा यथावद्धर्मचारिणि ॥ १३.२०८.३८ ॥
Assim, os mundos dos quatro varṇas são prescritos e vistos como devem ser, neste mundo e no outro, ó seguidora do dharma.
13.208.39
एष वर्णाश्रयो धर्मः कर्म चैव तदर्पणम् ।
कथितं श्रोतुकामायाः किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०८.३९ ॥
Este é o dharma fundado no varṇa, junto com a ação e sua oferenda. Foi dito a ti, que desejavas ouvir. O que mais desejas ouvir?
13.208.40
भगवन्देवदेवेश नमस्ते वृषभध्वज ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव धर्ममाश्रमिणां विभो ॥ १३.२०८.४० ॥
Ó bem-aventurado, senhor dos deuses, ó portador do estandarte do touro, homenagem a ti. Ó deus, ó poderoso, desejo ouvir o dharma dos que habitam nos estágios da vida.
13.208.41
तथाऽऽश्रमगतं धर्मं शृणु देवि समाहिता ।
आश्रमाणां तु यो धर्मः क्रियते ब्रह्मवादिभिः ॥ १३.२०८.४१ ॥
Então ouve, ó deusa, com mente recolhida, o dharma relativo aos estágios da vida, o dharma dos estágios da vida praticado pelos conhecedores de Brahman.
13.208.42
गृहस्थः प्रवरस्तेषां गार्हस्थ्यं धर्ममाश्रितः ।
पञ्चयज्ञक्रियाशौचं दारतुष्टिरतन्द्रिता ॥ १३.२०८.४२ ॥
Entre eles, o chefe de família é o melhor, que se apega ao dever do estado doméstico: pureza pela realização dos cinco sacrifícios, contentamento com a esposa e diligência sem fadiga.
13.208.43
ऋतुकालाभिगमनं दानयज्ञतपांसि च ।
अविप्रवासस्तस्येष्टः स्वाध्यायश्वाग्निपूर्वकम् ॥ १३.२०८.४३ ॥
Unir-se à esposa na estação adequada, dar, sacrificar e praticar austeridades; para ele é prescrito não ficar longe de casa, e o estudo dos Vedas com o fogo à frente.
13.208.44
अतिथीनामाभिमुख्यं शक्त्या चेष्टनिमन्त्रणम् ।
अनुग्रहश्च सर्वेषां मनोवाक्कायकर्मभिः ॥ १३.२०८.४४ ॥
Receber os hóspedes com o rosto voltado para eles, convidá-los a uma refeição desejada conforme a própria capacidade e mostrar benevolência a todos por atos de mente, fala e corpo.
13.208.45
एवमादि शुभं चान्यत्कुर्यात्तद्वृत्तिमान्गृही ।
एवं सञ्चरतस्तस्य पुण्यलोका न संशयः। ॥ १३.२०८.४५ ॥
Tais e outras boas ações deve praticar o chefe de família que vive segundo essa conduta. Para quem assim procede há mundos de mérito, sem dúvida.
13.208.46
तथैव वानप्रस्थस्य धर्माः प्रोक्ताः सनातनाः ॥ १३.२०८.४६ ॥
Da mesma forma, foram declarados os deveres eternos do morador da floresta.
13.208.47
गृहवासं समुत्सृकज्य निश्चित्यैकमनाः शुभैः ।
वन्यैरेव तदाहारैः वर्तयेदिति च स्थितिः ॥ १३.२०८.४७ ॥
Tendo abandonado a vida em casa, resolvido com mente única, deve viver apenas desses bons alimentos da floresta; tal é a regra.
13.208.48
भूमिशय्या जटाश्मश्रुचर्मवल्कलधारणम् ।
देवतातिथिसत्कारो महाकृच्छ्राभिपूजनम् ॥ १३.२०८.४८ ॥
Dormir no chão, usar cabelos emaranhados, barba, pele e vestes de casca, honrar os deuses e os hóspedes, e venerar pelo grande voto kṛcchra.
13.208.49
अग्निहोत्रं त्रिषवणं नित्यं तस्य विधीयते ।
ब्रह्मचर्यं क्षमा शौचं तस्य धर्मः सनातनः।
एवं स विगते प्राणे देवलोके महीयते ॥ १३.२०८.४९ ॥
Para ele é prescrito o sacrifício diário ao fogo nos três crepúsculos. Castidade, paciência e pureza são seu dharma eterno. Assim, quando a vida se vai, ele é honrado no mundo dos deuses.
13.208.50
यतिधर्मास्तथा देवि गृहांस्त्यक्त्वा यतस्ततः ।
आकिञ्चन्यमनारम्भः सर्वतः शौचमार्जवम् ॥ १३.२०८.५० ॥
Ó deusa, igualmente os deveres do asceta são estes: abandonar as casas e vagar de um lugar a outro, nada possuir, não empreender ação, pureza em todos os aspectos e retidão.
13.208.51
सर्वत्र भैक्षचर्या च सर्वत्रैव विवासनम् ।
सदा ध्यानपरत्वं च देहशुद्धिः क्षमा दया।
तत्वानुगतबुद्धित्वं तस्य धर्मविधिर्भवेत् ॥ १३.२०८.५१ ॥
Mendigar esmolas em toda parte e morar em toda parte sem lar fixo, estar sempre dedicado à meditação, pureza do corpo, paciência e compaixão, e uma mente sintonizada com a verdade: esta deve ser a regra do seu dharma.
13.208.52
ब्रह्मचारी च यो देवि जन्मप्रभृति भिक्षितः ।
ब्रह्मचर्यपरो भूत्वा साधयेद्गुरुमात्मनः।
सर्वकालेषु सर्वत्र गुरुपूजां समाचरेत् ॥ १३.२०८.५२ ॥
Ó deusa, o discípulo celibatário que desde o nascimento vive de esmolas deve, dedicado à disciplina da castidade, servir seu mestre para o seu próprio bem, e prestar culto ao mestre em todo tempo e em todo lugar.
13.208.53
भैक्षचर्याग्निकार्यं च सदा जलनिषेवणम् ।
स्वाध्यायः सततं तस्य एष धर्मः सनातनः ॥ १३.२०८.५३ ॥
Viver de esmolas, os ritos do fogo, banhar-se sempre na água e recitar as escrituras sem cessar: este é o seu dharma eterno.
13.208.54
तस्य चेष्टा तु गुर्वर्थमाप्राणान्तमिति स्थितिः ।
गुरोरभावे तत्पुत्रे गुरुवद्वृत्तिमाचरेत् ॥ १३.२०८.५४ ॥
Sua conduta deve ser para o bem do mestre, enquanto a vida durar; esta é a regra. Na ausência do mestre, deve tratar o filho dele como trataria o mestre.
13.208.55
एवं सोप्यमलाँल्लोकान्ब्राह्मणः प्रतिपद्यते ।
एष ते कथितो देवि धर्मश्चाश्रमवासिनाम् ॥ १३.२०८.५५ ॥
Assim, esse brâmane também alcança mundos imaculados. Ó deusa, este é o dever dos que habitam os estágios da vida, que te declarei.
13.208.56
चतुर्णामाश्रमो युक्तो लोक इत्येव विद्यते ।
कथितं ते समासेन किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२०८.५६ ॥
Os quatro estágios da vida são conhecidos como unidos em um só mundo. Foi-te dito em resumo; o que mais desejas ouvir?