ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.210
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.210.1
भगवन्देवदेवेश तेषां कर्मफलं प्रभो ।
श्रोतुमिच्छाम्यहं देव प्रसादात्ते वरप्रद ॥ १३.२१०.१ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵ, ਵਰਦਾਤਾ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ।
13.210.2
वानप्रस्थगतं सर्वं फलपाकं शृणु प्रिये ॥ १३.२१०.२ ॥
ਪਿਆਰੀਏ, ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਅਵਸਥਾ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਾਰਾ ਫਲਪਾਕ ਸੁਣ।
13.210.3
अग्नियोगं व्रजन्ग्रीष्मे ततो द्वादशवार्षिकम् ।
रुद्रलोकेऽभिजायेत विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ १३.२१०.३ ॥
ਗਰਮੀ ਵਿੱਚ ਅਗਨੀਯੋਗ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਰੁਦ੍ਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.210.4
उपवासव्रतं कुर्वन्वर्षाकाले दृढव्रतः ।
सोमलोकेऽभिजायेत नरो द्वादशवार्षिकम् ॥ १३.२१०.४ ॥
ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਵਰਤ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਰਤੀ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਸੋਮਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.210.5
काष्ठवन्मौनमास्थाय नरो द्वादशवार्षिकम् ।
मरुतां लोकमास्थाय तत्र भोगैश्च युज्यते ॥ १३.२१०.५ ॥
ਲੱਕੜੀ ਵਾਂਗ ਮੌਨ ਧਾਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉੱਥੇ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਦਾ ਹੈ।
13.210.6
कुशशर्करसंयुक्ते स्थण्डिले संविशन्मुनिः ।
यक्षलोकेऽभिजायेत सहस्राणि चतुर्दश ॥ १३.२१०.६ ॥
ਕੁਸ਼ ਅਤੇ ਕੰਕਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਲੇਟਿਆ ਮੁਨੀ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਯਕਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
13.210.7
वर्षाणां भोगसंयुक्तो नरो द्वादशवार्षिकम् ।
वीरासनगतो यस्तु कण्टकाफलकाश्रितः।
गन्धर्वेष्वभिजायेत नरो द्वादशवार्षिकम् ॥ १३.२१०.७ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਰਹਿ ਕੇ ਵੀਰਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਕੰਡਿਆਂ ਦੇ ਤਖ਼ਤੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕੇ, ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
13.210.8
वीरस्थायी चोर्ध्वबाहुर्नरो द्वादशवार्षिकम् ।
देवलोकेऽभिजायेत दिव्यभोगसमन्वितः ॥ १३.२१०.८ ॥
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਵੀਰਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਰੱਖੇ, ਉਹ ਦੇਵਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
13.210.9
पादाङ्गुष्ठेन यस्तिष्ठेदूर्ध्वबाहुर्जितेन्द्रियः ।
इन्द्रलोकेऽभिजायेत सहस्राणि चतुर्दश। ॥ १३.२१०.९ ॥
ਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਬਾਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੇ ਰੱਖੇ, ਉਹ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
13.210.10
आहारनियमं कृत्वा मुनिर्द्वादशवार्षिकम् ।
नागलोकेऽभिजायेत संवत्सरगणान्बहून् ॥ १३.२१०.१० ॥
ਆਹਾਰ ਦਾ ਨਿਯਮ ਧਾਰ ਕੇ ਮੁਨੀ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਾਗਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
13.210.11
एवं दृढव्रता देवि वानप्रस्थाश्च कर्मभिः ।
स्थानेषु तत्र तिष्ठन्ति तत्तद्भोगसमन्विताः ॥ १३.२१०.११ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
13.210.12
तेभ्यो भ्रष्टाः पुनर्देवि जायन्ते नृषु भोगिनः ।
वर्णोत्तमकुलेष्वेव धनधान्यसमन्विताः ॥ १३.२१०.१२ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਭੋਗੀ ਮੁੜ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ — ਉੱਤਮ ਵਰਣ ਦੇ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਨ ਅਤੇ ਅੰਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ।
13.210.13
एतत्ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२१०.१३ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?
13.210.14
एषां यथा वराणां तु धर्ममिच्छामि मानद ।
कृपया परयाऽऽविष्टस्तन्मे ब्रूहि महेश्वर ॥ १३.२१०.१४ ॥
ਹੇ ਮਾਨਦ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਪਰਮ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।
13.210.15
धर्मं यथा वराणां त्वं शृणु भामिनि तत्परा ॥ १३.२१०.१५ ॥
ਹੇ ਭਾਮਿਨੀ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
13.210.16
व्रतोपवासशुद्धाङ्गास्तीर्थस्नानपरायणाः ।
धृतिमन्तःक क्षमायुक्ताः सत्यव्रतपरायणाः ॥ १३.२१०.१६ ॥
ਵਰਤ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਏ ਹਨ, ਤੀਰਥ-ਇਸ਼ਨਾਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਖਿਮਾਵਾਨ ਅਤੇ ਸਤ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹਨ।
13.210.17
पक्षमासोपवासैश्च कर्शिता धर्मदर्शिनः ।
वर्षैः शीतातपैश्चैव कुर्वन्तः परमं तपः ॥ १३.२१०.१७ ॥
ਪੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੇ ਉਪਵਾਸਾਂ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਏ, ਉਹ ਧਰਮਦਰਸ਼ੀ ਹਨ। ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਠੰਢ ਅਤੇ ਧੁੱਪ ਸਹਿ ਕੇ ਉਹ ਪਰਮ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।
13.210.18
कालयोगेन गच्छन्ति शक्रलोकं शुचिस्मिते ।
तत्र ते भोगसंयुक्ता दिव्यगन्धसमन्विताः ॥ १३.२१०.१८ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਉਹ ਇੰਦਰਲੋਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਦਿਵ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
13.210.19
दिव्यभूषणसंयुक्ता विमानवरसंयुताः ।
विचरन्ति यथाकामं दिव्यस्त्रीगणसंयुताः।
एतत्ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२१०.१९ ॥
ਦਿਵ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਮਾਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ, ਦਿਵ ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ। ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?
13.210.20
तेषां चक्रचराणां च धर्ममिच्छामि वै प्रभो ॥ १३.२१०.२० ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹਨਾਂ ਚਕ੍ਰਚਾਰੀਆਂ ਦਾ ਧਰਮ ਮੈਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
13.210.21
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु शाकटिकं शुभे ॥ १३.२१०.२१ ॥
ਚੰਗਾ, ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੁਣ, ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਸ਼ਾਕਟਿਕਾਂ ਦਾ ਧਰਮ।
13.210.22
संवहन्तो धुरं दानैः शकटानां तु सर्वदा ।
प्रार्थयन्ते यथाकालं शकटैर्भैक्षचर्यया ॥ १३.२१०.२२ ॥
ਦਾਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸਦਾ ਗੱਡਿਆਂ ਦਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਗੱਡਿਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਖਿਆ-ਚਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਮੰਗਦੇ ਹਨ।
13.210.23
तपोर्जनपरा धीरास्तपसा क्षीणकल्मषाः ।
पर्यटन्तो दिशः सर्वाः कामक्रोधविवर्जिताः ॥ १३.२१०.२३ ॥
ਤਪ ਕਮਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਧੀਰ, ਤਪ ਨਾਲ ਪਾਪ ਖੀਣ ਹੋਏ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ, ਕਾਮ-ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
13.210.24
तेनैव कालयोगेन त्रिदिवं यान्ति शोभने ।
तत्र प्रमुदिता भोगैर्विचरन्ति यथासुखम् ॥ १३.२१०.२४ ॥
ਉਸੇ ਕਾਲ-ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਗਾਂ ਸਹਿਤ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।
13.210.25
एतत्ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२१०.२५ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?
13.210.26
वैखानसानां वै धर्मं श्रोतुमिच्छाम्यहं प्रभो ॥ १३.२१०.२६ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਵੈਖਾਨਸਾਂ ਦਾ ਧਰਮ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
13.210.27
ते वै वैखानसा नाम वानप्रस्थाः शुभेक्षणे ।
तीव्रेण तपसा युक्ता दीप्तिमन्तः स्वतेजसा।
सत्यव्रतपरा धीरास्तेषां निष्कल्मषं तपः ॥ १३.२१०.२७ ॥
ਉਹ ਵੈਖਾਨਸ ਨਾਮ ਦੇ ਵਾਨਪ੍ਰਸਥ ਹਨ, ਹੇ ਸ਼ੁਭਨੇਤਰੀ। ਕਠੋਰ ਤਪ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਸਤਿਅਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਧੀਰ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤਪ ਨਿਰਮਲ ਹੈ।
13.210.28
अश्मकुट्टास्तथाऽन्ये च दन्तोलूखलिनस्तथा ।
शीर्णपर्णाशिनश्चान्ये उञ्छवृत्तास्तथा परे ॥ १३.२१०.२८ ॥
ਕੁਝ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਕੁੱਟਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਰ ਦੰਦਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਓਖਲੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਝੜੇ ਪੱਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਰ ਉੰਛ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.210.29
कपोतवृत्तयश्चान्ये कापोतीं वृत्तिमाश्रिताः ।
पशुप्रचारनिरताः फेनपाश्च तथा परे ॥ १३.२१०.२९ ॥
ਕੁਝ ਕਬੂਤਰ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਵਾਲੇ, ਹੋਰ ਕਾਪੋਤੀ ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਪਸ਼ੂ ਚਰਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਹੋਰ ਝੱਗ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.210.30
मृगवन्मृगचर्यायां सञ्चरन्ति तथा परे ।
अब्भक्षा वायुभक्षाश्च निराहारास्तथैव च ॥ १३.२१०.३० ॥
ਕੁਝ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਮ੍ਰਿਗਚਰਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੁਝ ਪਾਣੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਹਵਾ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਿਰਾਹਾਰ ਵੀ ਹਨ।
13.210.31
केचिच्चरन्ति सद्विष्णोः पादपूजनमुत्तमम् ।
सञ्चरन्ति तपो घोरं व्याधिमृत्युविवर्जिताः।
स्ववशादेव ते मृत्युं भीषयन्ति च नित्यशः ॥ १३.२१०.३१ ॥
ਕੁਝ ਲੋਕ ਸੱਚੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਰੋਗ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਘੋਰ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਮੌਤ ਨੂੰ ਸਦਾ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.210.32
इन्द्रलोके तथा तेषां निर्मिता भोगसञ्चयाः ।
अमरैः समतां यान्ति देववद्भोगसंयुताः ॥ १३.२१०.३२ ॥
ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਰਚੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਭੋਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਅਮਰਾਂ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
13.210.33
वराप्सरोभिः संयुक्ताश्चिरकालमनिन्दिते ।
एतत्ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२१०.३३ ॥
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਕੇ ਉਹ ਚਿਰ ਤੱਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ੇ, ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ?
13.210.34
भगवञ्श्रोतुमिच्छामि वालखिल्यांस्तपोधनान् ॥ १३.२१०.३४ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ! ਤਪ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
13.210.35
धर्मचर्यां तथा देवि वालखिल्यगतां शृणु ॥ १३.२१०.३५ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵਾਲਖਿਲ੍ਯਾਂ ਦੀ ਧਰਮ-ਚਰਿਆ ਵੀ ਸੁਣ।
13.210.36
मृगनिर्मोकवसना निर्द्वन्द्वास्ते तपोधनाः ।
अङ्गुष्ठमात्राः सुश्रोणि तेष्वेवाङ्गेषु संश्रिताः ॥ १३.२१०.३६ ॥
ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਦਵੰਦਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਤਪ ਹੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਨ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਗੂਠੇ ਜਿੰਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
13.210.37
उद्यन्तं सततं सूर्यं स्तुवन्तो विविधैः स्तवैः ।
भास्करस्येव किरणैः सहसा यान्ति नित्यदा।
द्योतयन्तो दिशः सर्वा धर्मज्ञाः सत्यवादिनः ॥ १३.२१०.३७ ॥
ਉਹ ਸਦਾ ਉੱਗਦੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਵਿਵਿਧ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਅਚਾਨਕ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਨਿੱਤ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.210.38
तेष्वेव निर्मलं सत्यं लोकार्थं तु प्रतिष्ठितम् ।
लोकोऽयं धार्यते देवि तेषामेव तपोबलात् ॥ १३.२१०.३८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਰਮਲ ਸੱਚ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਲੋਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਤਪ-ਬਲ ਨਾਲ ਧਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.210.39
महात्मनां तु तपसा सत्येन च शुचिस्मिते ।
क्षमया च महाभागे भूतानां संस्थितिं विदुः ॥ १३.२१०.३९ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤੇ, ਮਹਾਤਮਾਂ ਦੇ ਤਪ, ਸੱਚ ਅਤੇ ਖਿਮਾ ਨਾਲ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ।
13.210.40
प्रजार्थमपि लोकार्थं महद्भिः क्रियते तपः ।
तपसा प्राप्यते सर्वं तपसा प्राप्यते फलम्।
दुष्प्रापमपि यल्लोके तपसा प्राप्यते हि तत् ॥ १३.२१०.४० ॥
ਸੰਤਾਨ ਲਈ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਭਲਾਈ ਲਈ ਵੀ ਮਹਾਨ ਲੋਕ ਤਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਤਪ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਪ ਨਾਲ ਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੁਰਲੱਭ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਤਪ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
13.210.41
पञ्चभूतार्थतत्वे च लोकसृष्टिविर्धनम् ।
एतत्सर्वं समासेन तपोयोगाद्विनिर्मितम् ॥ १३.२१०.४१ ॥
ਪੰਜ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਅਰਥ-ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲੋਕ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ; ਇਹ ਸਭ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਤਪ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਹੀ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
13.210.42
तस्मादयं त्वृषिगणस्तपस्तप इति प्रिये ।
धर्मान्वेषी तपः कर्तुं यतते सततं प्रिये ॥ १३.२१०.४२ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ-ਸਮੂਹ 'ਤਪ, ਤਪ' ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਸਦਾ ਤਪ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਿਯੇ।
13.210.43
अमरत्वं शिवत्वं च तपसा प्रापयेत्सदा ।
एतत्ते कथितं सर्वं शृण्वन्त्यास्ते श्रुतं प्रिये।
प्रियार्थमृषिसङ्घस्य प्रजानां हितकाम्यया ॥ १३.२१०.४३ ॥
ਤਪ ਦੁਆਰਾ ਸਦਾ ਅਮਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿਆਰੀਏ, ਜੋ ਤੂੰ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਉਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਭਲੇ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਕਿਹਾ।
13.210.44
एवं ब्रुवन्तं देवेशमृषयश्चापि तुष्टुवुः ।
भूयः परतरं यत्तु तदाप्रभृति चक्रिरे ॥ १३.२१०.४४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਦੇਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਅਤੇ ਜੋ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।