Mahābhārata · Adhyāya 13.214
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.214.1
महेश्वर उवाच ।
श्रूयतां कारणं देवि यथा हि दुरतिक्रमः।
विधिः सर्वेषु भूतेषु मर्तव्ये समुपस्थिते ॥ १३.२१४.१ ॥
Maheśvara dijo: Escucha, diosa, la razón por la que el destino es tan difícil de eludir para todos los seres cuando la muerte está próxima.
13.214.2
आयुःक्षयेणोपहिताः समागम्य वरानने ।
कीटाः पतङ्गा बहवः स्थूलाः सूक्ष्माश्च मध्यमाः।
प्रज्वलत्सु प्रदीपेषु स्वयमेव पतन्ति ते ॥ १३.२१४.२ ॥
Oh de rostro hermoso, afligidos por el agotamiento de su vida, muchos insectos y polillas, grandes, pequeños y medianos, se reúnen y caen por sí mismos en las lámparas encendidas.
13.214.3
बहूनां मृगयूथानां नानावननिषेविणाम् ।
यस्तु कालं गतस्तेषां स वै पाशेन बध्यते ॥ १३.२१४.३ ॥
Entre las numerosas manadas de ciervos que habitan en diversos bosques, aquel cuyo tiempo ha llegado es ciertamente atrapado por el lazo.
13.214.4
सूनार्थं देवि बद्धानां क्षीणायुर्यो निबध्यते ।
अवशो घातकस्याथ हस्तं तदहरेति सः ॥ १३.२१४.४ ॥
Oh diosa, entre los atados para el sacrificio, aquel cuya vida está agotada queda atado impotente; entonces toma la mano del verdugo, diciendo: '¡Quítalo!'
13.214.5
यथा पक्षिगणाः क्षिप्रं विस्तीर्णाकाशगामिनः ।
क्षीणायुषो निबध्यन्ते शक्ता अपि पलायितुम् ॥ १३.२१४.५ ॥
Así como las bandadas de aves que vuelan rápidamente por el vasto cielo, con su vida agotada, quedan atrapadas aunque podrían escapar.
13.214.6
यथा वारिचरा मीना बहवोऽम्बुजजातयः ।
जालं समधिरोहन्ति स्वयमेव विधेर्वशात् ॥ १३.२१४.६ ॥
Así como muchas especies de peces que se mueven en el agua, nacidas del loto, por el poder del destino, por sí mismas se meten en la red.
13.214.7
शल्यकस्य च जिह्वाग्रं स्वयमारुह्य शोभने ।
आयुःक्षयेणोपहता निबध्यन्ते सरीसृपाः ॥ १३.२१४.७ ॥
Subiendo por sí mismos a la punta de la lengua del puercoespín, los reptantes, heridos por el agotamiento de su vida, quedan atados en la (trampa) hermosa.
13.214.8
कृषतां कर्षकाणां च नास्ति बुद्धिर्विहिंसने ।
अथैषां लाङ्गलाग्राद्यैर्हन्यन्ते जन्तवोऽक्षयाः ॥ १३.२१४.८ ॥
Los que aran y cultivan no tienen intención de dañar; sin embargo, con la punta del arado y similares, los seres imperecederos son heridos.
13.214.9
पादाग्रेणैव चैकेन यां हिंसां कुरुते नरः ।
मातङ्गोपि न तां कुर्यात्कूरो जन्मशतैरपि ॥ १३.२१४.९ ॥
Tal daño como el que un hombre causa con la punta de un solo pie, un elefante cruel no lo haría ni en cien nacimientos.
13.214.10
म्रियन्ते यैर्हि मर्तव्यं न तान्घ्नन्ति कृषीवलाः ।
कृषामीति मनस्तस्य नास्ति चिन्ता विहिंसने ॥ १३.२१४.१० ॥
Aquellos por quienes han de morir los que deben morir, los labradores no los matan; en la mente de quien piensa 'yo aro' no hay preocupación por dañar.
13.214.11
तस्माज्जीवसहस्राणि हत्वाऽपि न स लिप्यते ।
विधिना स हतः पूर्वं पश्चात्प्राणि विपद्यते।
एवं सर्वेषु भूतेषु विधिर्हि दुरतिक्रमः ॥ १३.२१४.११ ॥
Por eso, aunque mate a miles de seres vivos, no queda manchado; fue primero herido por el destino, y después perece la criatura. Así, en todos los seres, el destino es ciertamente insuperable.
13.214.12
गतायुषा मुहूर्तं तु न शक्यमुपजीवितुम् ।
जीवितव्ये न मर्तव्यं न भूतं न भविष्यति ॥ १३.२१४.१२ ॥
Quien ha agotado su vida no puede ser mantenido con vida ni un instante; mientras vive, nadie se libra de morir: nadie lo ha hecho, nadie lo hace y nadie lo hará.
13.214.13
शुभाशुभं कर्मफलं न शक्यमतिवर्तितुम् ।
तथा ताभिश्च मर्तव्यं मोक्तव्याश्चैव तास्तथा ॥ १३.२१४.१३ ॥
El fruto de las acciones buenas y malas no puede evitarse. Del mismo modo, uno debe morir por ellas, y ellas deben ser liberadas igualmente.
13.214.14
रन्तिदेवस्य गावो वै विधेर्हि वशमागताः ।
स्वयमायान्ति गावो वै हन्यन्ते यत्र सुन्दरि ॥ १३.२१४.१४ ॥
En verdad, las vacas de Rantideva cayeron bajo el poder del destino. Oh hermosa, las vacas mismas acuden al lugar donde son sacrificadas.
13.214.15
गवां वै हन्यमानानां रुधिरप्रभवा नदी ।
चर्मण्वतीति विख्याता खुरशृङ्गास्थिदुर्गमा ॥ १३.२१४.१५ ॥
El río nacido de la sangre, cuando las vacas eran sacrificadas, se hizo famoso como Carmaṇvatī, difícil de cruzar por pezuñas, cuernos y huesos.
13.214.16
रुधिरं तां नदीं प्राप्य तोयं भवति शोभने ।
मेध्यं पुण्यं पवित्रं च गन्धवर्णरसैर्युतम् ॥ १३.२१४.१६ ॥
Oh hermosa, al llegar a ese río la sangre se convierte en agua, apta para la ofrenda, sagrada y pura, dotada de fragancia, color y sabor.
13.214.17
तत्राऽभिषेकं कुर्वन्ति कृतजप्याः कृताह्निकाः ।
द्विजा देवगणाश्चापि लोकपाला महेश्वराः ॥ १३.२१४.१७ ॥
Allí, los dvija que han realizado la recitación y los ritos diarios se bañan en ritual, igual que las huestes de dioses, los guardianes del mundo y los grandes señores.
13.214.18
तस्य राज्ञः सदा सत्रे स्वयमागम्य सुन्दरि ।
विधिना पूर्वदृष्टेन तन्मांसमुपकल्पितम्।
मन्त्रवत्प्रतिगृह्णन्ति यतान्यायं यताविधि ॥ १३.२१४.१८ ॥
Oh hermosa, en la sesión sacrificial de aquel rey ellos siempre llegan por sí mismos y aceptan esa carne, preparada según la regla vista antes, con mantras, debidamente y según la norma.
13.214.19
समांसं च सदा ह्यन्नं शतशोऽथ सहस्रशः ।
भुञ्जानानां द्विजातीनामस्तमेति दिवाकरः ॥ १३.२१४.१९ ॥
Para los dvijas que siempre comen alimento con carne, por centenares y por millares, el sol se pone.
13.214.20
गावो यास्तत्र हन्यन्ते राज्ञस्तस्य क्रतूत्तमे ।
पठ्यमानेषु मन्त्रेषु यथान्यायं यथाविधि ॥ १३.२१४.२० ॥
Las vacas que allí son sacrificadas en el excelente sacrificio de aquel rey, mientras se recitan los mantras, según la regla y la prescripción.
13.214.21
ताश्च स्वर्गं गता गावो रन्तिदेवश्च पार्थिवः ।
सदा सत्रविधानेन सिद्धिं प्राप्तो नरोत्तमः ॥ १३.२१४.२१ ॥
Aquellas vacas fueron al cielo, y el rey Rantideva, el mejor de los hombres, siempre mediante la práctica del rito sattra, alcanzó la perfección.
13.214.22
अथ यस्तु सहायार्थमुक्तः स्यात्पार्थिवैर्नरैः ।
भोगानां संविभागेन वस्त्राभरणभूषणैः ॥ १३.२१४.२२ ॥
Ahora bien, quien haya sido convocado por reyes y hombres para obtener ayuda, debe ser honrado con la participación en los bienes, con vestidos, adornos y joyas.
13.214.23
सहभोजनसम्बद्धैः सत्कारैर्विविधैरपि ।
सहायकाले सम्प्राप्ते सङ्ग्रामे शस्त्रमुद्धरेत् ॥ १३.२१४.२३ ॥
Vinculados por una comida compartida y por diversos honores, cuando llega el tiempo de necesidad de ayuda, uno debe tomar las armas en la batalla.
13.214.24
व्यूढानीके यथा सास्त्रं सेनयोरुभयोरपि ।
हस्त्यश्वरथसम्पूर्णे पदातिबलसङ्कुले।
चामरच्छत्रशबले ध्वजचर्मायुधोज्ज्वले ॥ १३.२१४.२४ ॥
En ambos ejércitos dispuestos en orden de batalla, con armas, llenos de elefantes, caballos y carros, repletos de infantería, moteados de abanicos de cola de yak y sombrillas, brillantes con estandartes, escudos y armas.
13.214.25
शक्तितोमरकुन्तासिशूलमुद्गरपाणिभिः ।
कूटमुद्गरचापेषु मुसुण्ठीजुष्टमुष्टिभिः ॥ १३.२१४.२५ ॥
Con lanzas, jabalinas, picas, espadas, tridentes y mazas en sus manos; con mazas de hierro y arcos; con puños firmemente cerrados sobre la musuṇṭhī.
13.214.26
भिण्डिपालगदाचक्रप्रासकर्पटधारिभिः ।
नानाप्रहरणैर्योधैः सेनयोरुभयोरपि।
युद्धशौण्डैः प्रगर्जद्भिर्वृषेषु वृषभैरिव ॥ १३.२१४.२६ ॥
Los guerreros que portan bhiṇḍipālas, mazas, discos, prāsas y escudos, armados con diversas armas, de ambos ejércitos, diestros en la batalla, rugiendo como toros entre toros.
13.214.27
शङ्खदुन्दुभिनादेन नानातूर्यरवेण च ।
हयहेषितशब्देन कुञ्जराणां तु बृंहितैः ॥ १३.२१४.२७ ॥
Con el estruendo de caracolas y tambores de guerra, el rugido de instrumentos diversos, el relincho de los caballos y el barrito de los elefantes.
13.214.28
योधानां सिंहनादैश्च घण्टानां शिञ्जितस्वनैः ।
दिशश्च विदिशश्चैव समन्ताद्बधिरीकृताः ॥ १३.२१४.२८ ॥
Con los rugidos de león de los guerreros y el tintineo de las campanillas, las direcciones y las intermedias quedaron ensordecidas por todas partes.
13.214.29
ग्रीष्मान्तेष्विव गर्जद्भिर्नभशीव बलाहकैः ।
रथनेमिखुरोद्धूतैररुणै रणरेणुभिः।
कपिलाभिरिवाकाशे छाद्यमाने समन्ततः ॥ १३.२१४.२९ ॥
Como si el cielo quedara cubierto por todas partes, como las nubes que truenan al final del verano, con el polvo rojizo de la batalla levantado por las ruedas de los carros y los cascos, un polvo leonado que llenaba el firmamento.
13.214.30
प्रवृत्ते शस्त्रसम्पाते योधानां तत्र सेनयोः ।
तेषां प्रहारक्षतजं रक्तचन्दनसन्निभम् ॥ १३.२१४.३० ॥
Cuando comenzó el choque de armas entre los guerreros de ambos ejércitos, la sangre que manaba de sus heridas parecía pasta de sándalo rojo.
13.214.31
तेषामस्राणि गात्रेभ्य स्रवन्ते रणमूर्धनि ।
पलाशाशोकपुष्पाणां जङ्गमा इव राशयः ॥ १३.२१४.३१ ॥
Desde sus miembros fluía sangre al frente de la batalla, como montones vivientes de flores de palāśa y aśoka.
13.214.32
रणे समभिवर्तन्त उद्यतायुधपाणयः ।
शोभमाना रणे शूरा आह्वयन्तः परस्परम् ॥ १३.२१४.३२ ॥
En la batalla los héroes avanzaban con las armas en alto, resplandecientes, desafiándose unos a otros.
13.214.33
हन्यमानेष्वभिघ्नत्सु शूरेषु रणसङ्कटे ।
पृष्ठं दत्त्वा च ये तत्र नायकस्य नराधमाः ॥ १३.२१४.३३ ॥
Aquellos hombres viles que, en el tumulto de la batalla, mientras los héroes eran heridos y contraatacaban, dieron la espalda a su jefe—
13.214.34
अनाहता निवर्तन्ते नायके चाप्यनीप्सति ।
ते दुष्कृतं प्रपद्यन्ते नायकस्याखिलं नराः।
यच्चास्ति सुकृतं तेषां युज्यते तेन नायकः ॥ १३.२१४.३४ ॥
Los hombres que, sin haber sido heridos, se retiran aun cuando el jefe no lo desea, incurren en todo el pecado del jefe; y el mérito que tengan se une al jefe.
13.214.35
अहिंसा परमो धर्म इति येऽपि नरा विदुः ।
सङ्ग्रामेषु न युध्यन्ते भृत्याश्चैवानुरूपतः।
नरकं यान्ति ते घोरं भर्तृपिण्डापहारिणइः ॥ १३.२१४.३५ ॥
Los hombres que saben que la no violencia es el dharma supremo, pero no luchan en las batallas como servidores según su condición, van al terrible infierno, siendo ladrones del alimento de su señor.
13.214.36
यस्तु प्राणान्परित्यज्य प्रविशेदुद्यतायुधः ।
सङ्ग्राममग्निप्रतिमं पतह्ग इव निर्भयः।
स्वर्गमाविशते प्रेत्य ज्ञात्वा योधस्य निश्चयम् ॥ १३.२१४.३६ ॥
Quien, renunciando a su vida, con el arma en alto, entra sin miedo en una batalla como fuego, como una polilla, habiendo conocido la determinación del guerrero, entra después de la muerte en el cielo.
13.214.37
आविष्टश्चैव सत्त्वेन सघृणो जायते नरः ।
प्रहारैर्नन्दयेद्देवि सत्वेनाधिष्ठितो हि सः।
प्रहारव्यथितश्चैव न वैक्लब्यमुपैति सः ॥ १३.२१४.३७ ॥
El hombre poseído por la fortaleza (sattva) se vuelve compasivo. Oh diosa, quien está firme en la fortaleza se alegra incluso con los golpes. Aunque afligido por los golpes, no cae en la cobardía.
13.214.38
यस्तु स्वं नायकं रक्षेदतिघोरे रणाङ्कणे ।
तापयन्नरिसैन्यानि सिंहो मृगगणानिव।
आदित्य इव मध्याह्ने दुर्निरीक्ष्यो रणाजिरे ॥ १३.२१४.३८ ॥
Quien protege a su propio jefe en el terrible campo de batalla, abrasando a los ejércitos enemigos como un león abrasa rebaños de ciervos, se vuelve difícil de mirar en el campo de batalla, como el sol al mediodía.
13.214.39
निर्दयो यस्तु सङ्ग्रामे प्रहरन्नुद्यतायुधः ।
यजते स तु पूतात्मा सङ्ग्रामेण महाक्रतुम् ॥ १३.२१४.३९ ॥
Quien, sin piedad en la batalla, golpea con el arma en alto, ese de alma pura realiza un gran sacrificio mediante la batalla.
13.214.40
चर्म कृष्णाजिनं तस्य दन्तकाष्ठं धनुः स्मृतम् ।
रथो वेदिर्ध्वजो यूपः कुशाश्च रथरश्मयः ॥ १३.२१४.४० ॥
Su escudo es la piel de antílope negro; el palillo de dientes se recuerda como su arco; el carro es el altar, el estandarte el poste sacrificial, y la hierba kuśa las riendas del carro.
13.214.41
मानो दर्पस्त्वहङ्कारस्त्रयस्त्रेताग्नयः स्मृताः ।
प्रमोदश्च स्रुवस्तस्य उपाध्यायो हि सारथिः ॥ १३.२१४.४१ ॥
El orgullo, la arrogancia y el egoísmo se recuerdan como los tres fuegos de Tretā; la exultación es su cucharón sacrificial, y en verdad el auriga es su maestro.
13.214.42
स्रुग्भाण्डं चापि यत्किञ्चिद्यज्ञोपकरणानि च ।
आयुधान्यस्य तत्सर्वं समिधः सायकाः स्मृताः ॥ १३.२१४.४२ ॥
El recipiente sruk y cualesquiera utensilios del sacrificio que haya, todos ellos son sus armas; los leños de combustión se recuerdan como sus flechas.
13.214.43
स्वेदस्रवश्च गात्रेभ्यः क्षौद्रं तस्य यशस्विनः ।
पुरोडाशा नृशीर्षाणि रुधिरं चाहुतिः स्मृता।
तूणाश्चैव चरुर्ज्ञेया वसोर्धारा वसाः स्मृताः ॥ १३.२१४.४३ ॥
El sudor que brota de los miembros de aquel renombrado es la miel; las cabezas humanas son los pasteles sacrificiales, y la sangre se declara la ofrenda. Los carcajes deben conocerse como el caru, y los torrentes de Vasu se declaran grasa.
13.214.44
क्रव्यादा भूतसङ्घाश्च तस्मिन्यज्ञे द्विजतयः ।
तेषां भक्षान्नपानानि हता नृगजवाजिनः।
भुञ्जते ते यथाकामं यता यज्ञे किमिच्छति ॥ १३.२१४.४४ ॥
En aquel sacrificio, las huestes de espíritus devoradores de carne son los sacerdotes dvijas. Los hombres, elefantes y caballos muertos son su comida y bebida. Contenidos en el sacrificio, comen lo que desean, según su voluntad.
13.214.45
निहतानां तु योधानां वस्त्राभरणभूषणम् ।
हिरण्यं च सुवर्णं च यद्वै यज्ञस्य दक्षिणा ॥ १३.२१४.४५ ॥
Las vestiduras, ornamentos y adornos de los guerreros caídos, y el oro y el oro refinado: estos son la ofrenda de honorarios (dakṣiṇā) del sacrificio.
13.214.46
यस्तत्र हन्यते देवि गजस्कन्धगतो नरः ।
ब्रह्मलोकमवाप्नोति रणेष्वभिमुखो हतः ॥ १३.२१४.४६ ॥
Oh diosa, el hombre que allí es muerto sentado en el lomo de un elefante, abatido de frente en la batalla, alcanza el mundo de Brahmā.
13.214.47
रथमध्यगतो वाऽपि हयपृष्ठगतोपि वा ।
हन्यते यस्तु सङ्ग्रामे शक्रलोके महीयते ॥ १३.२१४.४७ ॥
Ya esté sentado en medio de un carro o montado sobre el lomo de un caballo, quien es muerto en la batalla es honrado en el mundo de Indra.
13.214.48
स्वर्गे हताः प्रपूज्यते हन्ता त्वत्रैव पूज्यते ।
द्वावेतौ सुखमेधेते हन्ता यश्चैव हन्यते ॥ १३.२१४.४८ ॥
Los muertos son honrados en el cielo, y el matador es honrado aquí mismo. Estos dos, el matador y el que es muerto, prosperan en la dicha.
13.214.49
तस्मात्सङ्ग्राममासाद्य प्रहर्तव्यमभीतवत् ॥ १३.२१४.४९ ॥
Por tanto, habiendo llegado a la batalla, uno debe golpear como quien no teme.
13.214.50
निर्भयो यस्तु सङ्ग्रामे यस्तु सङ्ग्रामे प्रहरेदुद्यतायुधः ।
यथा नदीसहस्राणि प्रविष्टानि महोदधिम् ॥ १३.२१४.५० ॥
Aquel que, sin temor en la batalla, golpea con el arma en alto, como miles de ríos entran en el gran océano.
13.214.51
तथा सर्वे न सन्देहो धर्मा धर्मभृतांवरम् ।
प्रविष्टा राजधर्मेण आचारविनयस्तथा ॥ १३.२१४.५१ ॥
Igualmente, sin duda, oh el mejor de los sostenedores del dharma, todos los deberes entran en el deber del rey; así también la buena conducta y la disciplina.
13.214.52
वेदोक्ताश्चैव ये धर्माः पाषण्डेषु च कीर्तिताः ।
तथैव मानुषा धर्मा धर्माश्चान्ये तथेतरे ॥ १३.२१४.५२ ॥
Los deberes declarados en los Vedas y los proclamados entre los herejes; igualmente los deberes humanos, y los demás deberes, y los restantes.
13.214.53
देशजातिकुलानां च ग्रामधर्मास्तथैव च ।
ये धर्माः पार्वतीयेषु ये धर्माः पत्तनादिषु।
तेषां पूर्वप्रवृत्तानां कर्तव्यं परिरक्षणम् ॥ १३.२१४.५३ ॥
Las costumbres de regiones, castas y familias, y asimismo las costumbres de las aldeas; los deberes entre los montañeses, los deberes en las ciudades y similares: su protección, de los ya establecidos desde antiguo, debe cumplirse.
13.214.54
धर्म एव हतो हन्ति धर्मो रक्षति रक्षितः ।
तस्माद्धर्मो न हन्तव्यः पार्थिवेन विशेषतः ॥ १३.२१४.५४ ॥
El dharma destruido destruye; el dharma protegido protege. Por tanto, el dharma no debe ser destruido, especialmente por un rey.
13.214.55
प्रजाः पालयते यत्र धर्मेण वसुधाधिपः ।
षट्कर्मनिरता विप्राः पूज्यन्ते पितृदेवताः ॥ १३.२१४.५५ ॥
Donde el señor de la tierra protege a sus súbditos con dharma, los brahmanes dedicados a los seis deberes son honrados como los antepasados y los dioses.
13.214.56
नैव तस्मिन्ननावृष्टिर्न रोगा नाप्युपद्रवाः ।
धर्मशीलाः प्रजाः सर्वाः स्वधर्मनिरते नृपे ॥ १३.२१४.५६ ॥
Bajo un rey consagrado a su propio deber no hay sequía, ni enfermedades, ni calamidades; todos sus súbditos son de carácter justo.
13.214.57
एष्टव्यः सततं देवि युक्ताचारो नराधिपः ।
छिद्रज्ञश्चैव शत्रूणामप्रमत्तः प्रतापवान् ॥ १३.२१४.५७ ॥
Oh diosa, siempre se debe buscar un señor de hombres de conducta apropiada, que conozca los puntos débiles de los enemigos, vigilante y poderoso.
13.214.58
शूद्राः पृथिव्यां बहवो राज्ञां बहुविनाशकाः ।
तस्मात्प्रमादं सुश्रोणि न कुर्यात्पण्डितो नृपः ॥ १३.२१४.५८ ॥
En la tierra hay muchos śūdras que causan gran destrucción a los reyes; por tanto, oh de hermosas caderas, un rey sabio no debe descuidarse.
13.214.59
तेषु मित्रेषु त्यक्तेषु तथा मर्त्येषु हस्तिषु ।
विस्रम्भो नोपगन्तव्यः स्नानपानेषु नित्यशः ॥ १३.२१४.५९ ॥
Entre esos amigos, entre los abandonados, entre los hombres y los elefantes (sirvientes) igualmente, nunca se debe confiar en los momentos del baño y de la bebida.
13.214.60
राज्ञो वल्लभतामेति कुलं भावयते स्वकम् ।
यस्तु राष्ट्रहितार्थाय गोब्राह्मणकृते तथा।
बन्दीग्रहाय मित्रार्थे प्राणांस्त्यजति दुस्त्यजान् ॥ १३.२१४.६० ॥
Quien entrega su vida, difícil de entregar, por el bien del reino, por las vacas y los brahmanes, por liberar a cautivos o por un amigo, se vuelve querido del rey y eleva a su propio linaje.
13.214.61
सर्वकामदुघां धेनुं धरणीं लोकधारिणीम् ।
समुद्रान्तां वरारोहे सशैलवनकाननाम् ॥ १३.२१४.६१ ॥
Oh diosa de bellas caderas, la tierra, como la vaca que colma todos los deseos, sustentadora de los mundos, que se extiende hasta el océano, con montañas, bosques y arboledas.
13.214.62
दद्याद्देवि द्विजातिभ्यो वसुपूर्णां वसुन्धराम् ।
न तत्समं वरारोहे प्राणत्यागी विशिष्यते ॥ १३.२१४.६२ ॥
Oh diosa, se debe dar a los dvija la tierra llena de riquezas; oh bella de caderas, nada es igual a eso, quien sacrifica su vida se distingue.
13.214.63
सहस्रमपि यज्ञानां यजते च यतर्द्धिमान् ।
यज्ञैस्तस्य किमाश्चर्यं प्राणत्यागः सुदुष्करः ॥ १३.२१४.६३ ॥
Aunque un hombre próspero realice mil sacrificios, ¿qué hay de asombroso en sus sacrificios? Entregar la vida es sumamente difícil.
13.214.64
तस्मात्सर्वेषु यज्ञेषु प्राणयज्ञो विशिष्यते ।
एवं सङ्ग्रामयज्ञास्ते यथार्थं समुदाहृताः ॥ १३.२१४.६४ ॥
Por tanto, entre todos los sacrificios, el sacrificio de la vida es el más excelso. Así, aquellos sacrificios de batalla han sido correctamente proclamados.