マハーバーラタ · 章 13.215
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.215.1
मृगयात्रां तु वक्ष्यामि शृणु तां धर्मिचारिणि ।
मृगान्हत्वा महीपालो यथा पापैर्न लिप्यते ॥ १३.२१५.१ ॥
狩猟の遠征について語ろう。法を行う女よ、聞きなさい。鹿を殺しても王は罪に染まることはない。
13.215.2
निर्मानुषामिमां सर्वे मृगा इच्छन्ति मेदिनीम् ।
भक्षयन्ति च सस्यानि शासितव्या नृपेण ते ॥ १३.२१५.२ ॥
すべての鹿はこの大地を人間のいないものにしようと望み、作物をむさぼり食う。王によって抑えられるべきである。
13.215.3
दुष्टानां शासनं धर्मः शिष्टानां परिपालनम् ।
कर्तव्यं भूमिपालेन नित्यं कार्येषु चार्जवम्।
स्वर्गं मृगाश्च गच्छन्ति स्वयं नृपतिना हताः ॥ १३.२१५.३ ॥
悪人を抑え、善人を守ることがダルマである。大地の守護者は、務めにおいて常に正直でなければならない。王自身が殺した鹿もまた天界へ行く。
13.215.4
यथा गावो ह्यगोपालास्तथा राष्ट्रमनायकम् ।
तस्मादंशास्तु देवानां गन्धर्वोरगरक्षसाम्।
राज्ये नियुक्ता राष्ट्रेषु प्रजापालनकारणात् ॥ १३.२१५.४ ॥
牧者のいない牛のように、指導者のいない国もまた同じである。ゆえに、神々・ガンダルヴァ・蛇・羅刹の分身が、民を守るために諸国の統治に任じられたのである。
13.215.5
अशिष्टशासने चैव शिष्टानां परिपालने ।
तेषां चर्यां प्रवक्ष्यामि श्रूयतामनुपूर्वशः ॥ १३.२१५.५ ॥
悪人を抑え善人を守るにおける彼らの振る舞いを、順を追って説こう。聞きなさい。
13.215.6
यथा प्रचरतां तेषां पार्थिवानां यशस्विनाम् ।
राष्ट्रं धर्मो धनं चैव यशः कीर्तिश्च वर्धते ॥ १३.२१५.६ ॥
かの名高い王たちがこのように行動するとき、国も、ダルマも、富も、名声も、誉れも増していく。
13.215.7
नृपाणां पूर्वमेवायं धर्मो धर्मभृतांवर ।
सभाप्रपातटाकानि देवतायतनानि च।
ब्राह्मणावसथाश्चैव कर्तव्या नृपसत्तमैः ॥ १३.२१५.७ ॥
法を保つ者の中で最も優れた者よ、これこそ王たちが第一になすべき法である。最良の王たちは集会所、水場、池、神殿、そしてバラモンの住居を造るべきである。
13.215.8
ब्राह्मणा नावमन्तव्या भस्मच्छन्ना इवाग्नयः ।
कुलमुत्सादयेयुस्ते क्रोधाविष्टा द्विजातयः ॥ १३.२१५.८ ॥
バラモンを侮辱してはならない。彼らは灰に覆われた火のようなものだ。怒りに囚われた再生族は、一族を根絶やしにしかねない。
13.215.9
ध्मायमानो यता ह्यग्निर्निर्दहेत्सर्वमिन्धनम् ।
तथा क्रोधाग्निना विप्रा दहेयुः पृथिवीमिमाम्।
न हि विप्रेषु क्रुद्धेषु राज्यं भुञ्जन्ति भूमिपाः ॥ १३.२१५.९ ॥
吹き起こされた火が燃料をすべて焼き尽くすように、バラモンたちは怒りの火でこの大地さえも焼きうる。バラモンが怒れば、王たちは王国を享受できない。
13.215.10
परिभूय द्विजान्मोहाद्वातापिनहुषादयः ।
सबन्धुमित्रा नष्टास्ते दग्धा ब्राह्मणमन्युभिः।
शरीरं चापि शक्रस्य कृतं भगनिरन्तरम् ॥ १३.२१५.१० ॥
迷いから再生族を侮った者たち、ヴァータピやナフシャらは、親族や友と共に滅び、バラモンの怒りに焼かれた。インドラの身体さえも女陰の印で覆われた。
13.215.11
ततो देवगणाः सर्वे इन्द्रस्यार्थे महामुनिम् ।
प्रसादं कारयामासुः प्रणासस्तुतिवन्दनैः ॥ १३.२१५.११ ॥
そこで神々の群れはみな、インドラのために、礼拝・賛歌・敬礼によってその大聖者の恩寵を得させた。
13.215.12
तेन प्रीतेन सुश्रोणि गौतमेन महात्मना ।
तच्छरीरं तु शक्रस्य सहस्रभगचिह्नितम्।
कृतं नेत्रसहस्रेण क्षणेनैव निरन्तरम् ॥ १३.२१५.१२ ॥
喜んだ偉大なるゴータマによって、美しい腰の女よ、千のヨーニの印をつけられたインドラの身体は、一瞬にして千の眼で隙間なく覆われた。
13.215.13
छित्त्वा मेषस्य वृषणौ गौतमेनाभिमन्त्रितौ ।
इन्द्रस्य वृषणौ भूत्वा क्षिप्रं वै श्लेषमागतौ ॥ १३.२१५.१३ ॥
ゴータマが真言で清めた雄羊の二つの睾丸を切り取り、それらはインドラの睾丸となって速やかに結びついた。
13.215.14
एवं विप्रेषु क्रुद्धेषु देवराजः शतक्रतुः ।
अशक्तः शासितुं राज्यं किंपुनर्मानुषा भुवि ॥ १३.२१५.१४ ॥
このように婆羅門たちが怒ると、神々の王シャタクラトゥ（インドラ）ですら王国を統治できない。ましてや地上の人間は言うまでもない。
13.215.15
क्रोधाविष्टो दहेद्विप्रः शुष्केन्धनमिवानलः ।
भस्मीकृत्य जगत्सर्वं सृजेदन्यज्जगत्पुनः ॥ १३.२१५.१५ ॥
怒りに満たされた婆羅門は、乾いた薪を焼く火のように焼き尽くす。全世界を灰にしてから、また別の世界を創造することさえできる。
13.215.16
अदेवानपि देवान्स कुर्याद्देवानदेवताः ।
तस्मान्नोत्पादयेन्मन्युं मन्युप्रहरणा द्विजाः ॥ १३.२१५.१६ ॥
彼は非神を神とし、神を非神とすることさえできる。ゆえに、怒りを武器とする再生族よ、怒りを生じてはならない。
13.215.17
महत्स्वप्यपराधेषु शासनं नार्हति द्विजः ।
न च शस्त्रनिपातानि न च प्राणैर्वियोजनम्।
दृश्यते त्रिषु लोकेषु ब्राह्ममानामनिन्दिते ॥ १३.२१५.१७ ॥
大きな罪科があっても再生族は罰に値しない。三界において婆羅門に武器を振るったり命を奪ったりすることは見られない、無垢なる女よ。
13.215.18
क्रोधाश्च विपुला घोराः प्रसादाश्चाप्यनुत्तमाः ।
तस्मान्नोत्पादयेत्क्रोधं नित्यं पूज्या द्विजातयः ॥ १३.२१५.१८ ॥
怒りは大きく恐ろしく、恵みは至上である。ゆえに決して怒りを生じさせてはならない。再生族は常に敬うべきである。
13.215.19
दृश्यते न स लोकेऽस्मिन्भूते वाऽथ भविष्यति ।
क्रुद्धेषु यो वै विप्रेषु राज्यं भुङ्क्ते नराधिपः ॥ १३.२१५.१९ ॥
この世において、過去にも未来にも、怒った婆羅門に逆らいながら王国を享受した王は見られない。
13.215.20
न चैवापहसेद्विप्रान्नि चैवोपालभेच्च तान् ।
कालमासाद्य कुप्येच्च काले कुर्यादनुग्रहम् ॥ १३.२१५.२० ॥
婆羅門を嘲笑してはならず、非難してもならない。時が来れば怒ってもよいが、ふさわしい時には恵みを施すべきである。
13.215.21
सम्प्रहासश्च भृत्येषु न कर्तव्यो नराधिपैः ।
लघुत्वं चैव प्राप्नोति आज्ञा चास्य निवर्तते ॥ १३.२१५.२१ ॥
王は従者に対して嘲りの笑いを向けてはならない。そうすれば軽んじられ、その命令も退けられてしまう。
13.215.22
भृत्यानां सम्प्रहासेन पार्थिवः परिभूयते ।
अयाच्यानि च याचन्ति अवक्तव्यं ब्रुवन्ति च ॥ १३.२१५.२२ ॥
従者の嘲りの笑いによって王は辱められる。彼らは求めるべきでないものを求め、言うべきでないことを言う。
13.215.23
पूर्वमप्यर्पितैर्लोभैः परितोषं न यान्ति ते ।
तस्माद्भृत्येषु नृपतिः सम्प्रहासं विवर्जयेत् ॥ १३.२१५.२३ ॥
以前に与えられた欲の対象によっても、彼らは満足しない。ゆえに王は従者に対する嘲りの笑いを慎むべきである。
13.215.24
न विश्वसेदविश्वस्ते विश्वस्ते नातिविश्वसेत् ।
सगोत्रेषु विशेषेण सर्वोपायैर्न विश्वसेत् ॥ १३.२१५.२४ ॥
信頼できない者を信頼してはならず、信頼できる者でも過度に信頼してはならない。とりわけ同族の者は、あらゆる手段をもって信頼してはならない。
13.215.25
विश्वासाद्भयमुत्पन्नं हन्याद्वृक्षमिवाशनिः ।
प्रमादाद्धन्यते राजा लोभेन च वशीकृतः।
तस्मात्प्रमादं लोभं च न च कुर्यान्न विश्वसेत् ॥ १३.२१५.२५ ॥
信頼から生じた恐怖は、雷が木を打つように打ち砕く。王は油断により、また貪欲に支配されて殺される。ゆえに油断も貪欲もせず、また信頼してもならない。
13.215.26
भयार्तानां भयत्राता दीनानुग्रहकारणात् ।
कार्याकार्यविशेषज्ञो नित्यं राष्ट्रहिते रतः ॥ १३.२१५.२६ ॥
恐怖に苦しむ者にとって恐怖からの守護者であり、弱者に恩恵を施すがゆえに、為すべきことと為すべからざることを知り、常に国家の繁栄に専念する者である。
13.215.27
सत्यसन्धः स्थितो राज्ये प्रजापालनतत्परः ।
अलुब्धो न्यायवादी च षड्भागमुपजीवति ॥ १३.२१५.२७ ॥
誓いを守り、王国にしっかりと立ち、臣民の保護に努め、貪欲なく、正義を語る王は、臣民の六分の一によって生計を立てる。
13.215.28
कार्याकार्यविशेषज्ञः सर्वं धर्मेण पश्यति ।
स्वराष्ट्रेषु दयां कुर्यादकार्ये न प्रवर्तते ॥ १३.२१५.२८ ॥
為すべきことと為すべからざることを知る者は、すべてを法に従って見る。自国の民に慈悲を施し、為すべからざることには関わってはならない。
13.215.29
ये चैवैनं प्रशंसन्ति ये च निन्दन्ति मानवाः ।
शत्रुं च मित्रवत्पश्येदपराधविवर्जितम्। ॥ १३.२१५.२९ ॥
彼を称賛する人々も、非難する人々もいるであろう。敵をも友のように、罪なき者と見なすべきである。
13.215.30
अपराधानुरूपेण दुष्टं दण्डेन शासयेत् ।
धर्मः प्रवर्तते तत्र यत्र दण्डरुचिर्नृपः।
न धर्मो विद्यते तत्र यत्र राजा क्षमान्वितः ॥ १३.२१५.३० ॥
罪の重さに応じて、悪人を罰によって治めるべきである。罰を好む王のいるところには法が行われ、忍耐を備えた王のいるところには法は見られない。
13.215.31
अशिष्टशासनं धर्मः शिष्टानां परिपालनम् ।
वध्यांश्च घातयेद्यस्तु अवध्यानपरिरक्षति ॥ १३.२१५.३१ ॥
無法な者を治め、善良な者を守ることこそ法である。死刑に値する者を殺させ、殺してはならない者を守らない者は、
13.215.32
अवध्या ब्राह्मणा गावो दूताश्चैव पिता तथा ।
विद्यां ग्राहयते यश्च ये च पूर्वोपकारिणः।
स्त्रियश्चैव न हन्तव्या यच्च सर्वातिथिर्नरः ॥ १३.२१५.३२ ॥
バラモン、牛、使者、また父は殺してはならない。学問を授けさせる者、以前に恩恵を施した者、女性、そして皆の客人である人も殺してはならない。
13.215.33
धरणीं गां हिरण्यं च सिद्धान्नं च तिलान्घृतम् ।
ददन्नित्यं द्विजातिभ्यो मुच्यते राजकिल्बिषात् ॥ १३.२१५.३३ ॥
大地、牛、黄金、調理した食物、胡麻、酥を常に再生族に施す者は、王の罪過から解放される。
13.215.34
एवं चरति यो नित्यं राजा राष्ट्रहिते रतः ।
तस्य राष्ट्रं धनं धर्मो यशः कीर्तिश्च वर्धते।
न च पापैर्न चानर्थैर्युज्यते स नराधिपः ॥ १३.२१५.३४ ॥
このように常に振る舞い、国家の利益を喜ぶ王は、その国、富、法、名声、誉れが増大する。その人の主は罪にも災いにも結びつくことがない。
13.215.35
षड्भागमुपभुञ्जानः प्रजा राजा न रक्षति ।
स्वचक्रपरचक्राभ्यां धर्मैर्वा विक्रमेण वा ॥ १३.२१५.३५ ॥
六分の一を受け取りながら、法によっても武勇によっても、自軍からも敵軍からも臣民を守らない王は……
13.215.36
निरुद्योगो नृपो यश्च परराष्ट्रनिघातने ।
स्वराष्ट्रं निष्प्रतापस्य परचक्रेण हन्यते ॥ १३.२१५.३६ ॥
他国を打つことに励まず、威勢を欠いた王は、敵軍によって自国を滅ぼされる。
13.215.37
यत्पापं सकलं राजा हतराष्ट्रः प्रपद्यते ।
मातुलं भागिनेयं वा मातरं श्वशुरं गुरुम्। ॥ १३.२१५.३७ ॥
国を失った王が負うあらゆる罪——母方の叔父、姉妹の子、母、舅、師を殺すことによる罪。
13.215.38
पितरं वर्जयित्वैकं हन्याद्धातकमागतम् ॥ १३.२१५.३८ ॥
父を除き、襲いに来た刺客は殺してよい。
13.215.39
स्वस्य राष्ट्रस्य रक्षार्थं युद्यमानश्च यो हतः ।
सङ्ग्रामे परचक्रेण श्रूयतां तस्य या गतिः ॥ १३.२१५.३९ ॥
自国を守るために戦い、戦場で敵軍に殺された者の行く末を聞け。
13.215.40
विमानेन वरारोहे अप्सरोगणसेवितः ।
शक्रलोकमितो याति सङ्ग्रामे निहतो नृपः ॥ १३.२१५.४० ॥
美しい腰の女よ、戦に倒れた王は天車に乗り、アプサラスの群れに仕えられて、ここからインドラの世界へ行く。
13.215.41
यावन्तो रोमकूपाः स्युस्तस्य गात्रेषु सुन्दरि ।
तावद्वर्षसहस्राणि शक्रलोके महीयते ॥ १३.२१५.४१ ॥
美しき人よ、彼の身体にある毛穴の数だけ幾千年もの間、彼はインドラの世界で敬われる。
13.215.42
यदि वै मानुषे लोके कदाचिदुपपद्यते ।
राजा वा राजमात्रो वा भूयो भवति वीर्यवान् ॥ १३.२१५.४२ ॥
もし彼がいつか人間界に生まれ変わるなら、王か王の臣下として、再び力ある者となる。
13.215.43
तस्माद्यत्नेन कर्तव्यं स्वराष्ट्रपरिपालनम् ।
व्यवहाराश्च चारश्च सततं सत्यसन्धता ॥ १३.२१५.४३ ॥
ゆえに、自国を努めて守り、裁判の運営と間諜の制度を保ち、常に誠実な約束を守るべきである。
13.215.44
अप्रमादः प्रमोदश्च व्यवसायेऽप्यचण्डता ।
भरणं चैव भृत्यानां वाहनानां च पोषणम् ॥ १३.२१५.४४ ॥
注意深さと明るさ、事を行う際にも荒々しくないこと、従者を養い、乗り物を育てること。
13.215.45
योधानां चैव सत्कारः कृते कर्मण्यमोघता ।
श्रेय एव नरेन्द्राणामिह चैव परत्र च ॥ १३.२१५.४५ ॥
戦士を敬い、なされた行為に過たぬ報いを与えること、これこそ王にとって現世でも来世でも善いことである。