マハーバーラタ · 章 13.217
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.217.1
भगवन्भगनेत्रघ्न कालसूदन शङ्कर ।
इमे वर्णाश्च चत्वारो विहिताः स्वस्वभावतः।
उताहो क्रियया वर्णाः सम्भवन्ति महेश्वर ॥ १३.२१७.१ ॥
尊き主よ、バガの眼を砕く者、死を滅ぼす者、シャンカラよ！この四つの階級は、それぞれの本性によって定められているのか、それとも行為によって階級が生じるのか、マヘーシュヴァラよ？
13.217.2
एवं मे संशयप्रश्नस्तं मे छेत्तुं त्वमर्हसि ॥ १३.२१७.२ ॥
これが私の疑問です。それを解く資格があるのはあなただけです。
13.217.3
स्वभावादेव विद्यन्ते चत्वारो ब्राह्मणादयः ।
एकजात्या सुदुष्प्रापमन्यवर्णत्वमागतम् ॥ १३.२१७.३ ॥
自然によって、バラモンを始めとする四つの階級が存在する。一度の生涯で他の階級に至ることは極めて難しい。
13.217.4
तच्च कर्मविशेषेण पुनर्जन्मनि जायते ।
तस्मात्तेषां प्रवक्ष्यामि तत्सर्वं कर्मपाकजम् ॥ १३.२१७.४ ॥
その変化は、特別な行為によって再生のときに生じる。それゆえ、彼らについて、行為の熟成から生じるすべてを私は説こう。
13.217.5
ब्राह्मणस्तु नरो भूत्वा स्वजातिमनुपालयन् ।
दृढं ब्राह्मणकर्माणि वेदोक्तानि समाचरेत् ॥ १३.२१७.५ ॥
バラモンである人は、自らの生まれの階級を守りつつ、ヴェーダに説かれたバラモンの務めを堅く行うべきである。
13.217.6
सत्यार्जवपरो भूत्वा दानयज्ञपरस्तथा ।
सत्यां जात्यां समुदितो जातिधर्मान्न हापयेत् ॥ १३.२१७.६ ॥
真実と正直に専心し、同様に布施と供犠にも専念して、真の生まれの階級を備えた者は、自らの階級の務めを捨ててはならない。
13.217.7
एवं संवर्तमानस्तु कालधर्मं गतः पुनः ।
स्वर्गलोके हि जायेत स्वर्गभोगाय भामिनि ॥ १३.२१७.७ ॥
このように歩み続ける者は再び時の法則に至り、天界に生まれて天の快楽を享受する、おお輝ける女よ。
13.217.8
तत्क्षये ब्राह्मणो भूत्वा तथैव नृषु जायते ।
एवंस्वकर्मणा मर्त्यः स्वजातिं लभते पुनः ॥ १३.२१७.८ ॥
その功徳が尽きると、彼は同じくバラモンとなって人間の中に生まれる。このように、自らの行為によって、死すべき者は再び自らの種姓を得るのである。
13.217.9
अपरस्तु तथा कश्चिद्ब्रह्मयोनिसमुद्भवः ।
अवमत्यैव तां जातिमज्ञानतमसा वृतः ॥ १३.२१७.९ ॥
しかし同様に、バラモンの胎から生まれた別の者がいて、その種姓を蔑み、無知の闇に包まれている。
13.217.10
अन्यथा वर्तमानस्तु जातिकर्माणि वर्जयेत् ।
शूद्रवद्विचरेल्लोके शूद्रकर्माभिलाषवान्।
शूद्रैः सह चरन्नित्यं शौचमङ्गलवर्जितः। ॥ १३.२१७.१० ॥
他のように振る舞う者は、種姓の義務を捨て、シュードラのように世間をさまよい、シュードラの行いを望み、常にシュードラと共に歩み、清浄と吉祥を欠く。
13.217.11
स चापि कालधर्मस्थो यमलोके सुदण्डितः ।
यदि जायेत मर्त्येषु शूद्र एवाभिजायते ॥ १३.२१७.११ ॥
彼もまた死の法則に至り、ヤマの世界で厳しく罰せられる。もし人間に生まれるなら、ただシュードラとして生まれるのである。
13.217.12
शूद्र एव भवेद्देवि ब्राह्मणोऽपि स्वकर्मणा ॥ १३.२१७.१२ ॥
女神よ、バラモンでさえ、自らの行為によってシュードラとなるのだ。
13.217.13
तथैव शूद्रस्त्वपरः शूद्रकर्माणि वर्जयेत् ।
सत्यार्जवपरो भूत्वा दानधर्मपरस्तथा।
मन्त्रब्राह्मणसत्कर्ता मनसा ब्राह्मणप्रियः ॥ १३.२१७.१३ ॥
同様に、別のシュードラはシュードラの行いを捨てるべきである。真実と誠実に専念し、同様に布施の法に専念し、マントラと婆羅門の書を敬い、心から婆羅門に愛される者となるべきである。
13.217.14
एवं युक्तसमाचारः शूद्रोपि मरणं गतः ।
स्वर्गलोके हि जायेत तत्क्षये नृषु जायते।
ब्राह्मणानां कुले मुख्ये वेदस्वाध्यायसंयुते ॥ १३.२१७.१४ ॥
このように、行いの規律正しいシュードラも死後は天界に生まれる。その功徳が尽きると、人間として生まれ、ヴェーダの学習を備えた最も優れた婆羅門の家に生まれる。
13.217.15
एवमेव सदा लोके शूद्रो ब्राह्मण्यमाप्नुयात् ॥ १३.२१७.१५ ॥
同様に、世間でシュードラもいつでも婆羅門の地位を得ることができる。
13.217.16
एवं क्षत्रियवैश्याश्च जातिधर्मेण संयुताः ।
स्वकर्मणैव जायन्ते विशिष्टेष्वधमेषु च ॥ १३.२१७.१६ ॥
同様に、クシャトリヤとヴァイシャも種姓のダルマに従い、自らの行為によって優れた家または低い家に生まれる。
13.217.17
एवं जातिविपर्यासः प्रेत्यभावे भवेन्नृणाम् ।
अन्यथा तु न शक्यं तल्लोकसंस्थितिकारणात् ॥ १३.२१७.१७ ॥
このように、人間においては死後にこのような種姓の逆転が起こりうる。さもなければそれは不可能である。それこそが世界の安定の原因だからである。
13.217.18
तस्माज्जातिं विशिष्टां तु कथंचित्प्राप्य पण्डितः ।
सर्वथा तां तथा रक्षेन्न पुनर्भ्रश्यते यथा।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२१७.१८ ॥
ゆえに賢者は、どうにかして優れた生まれを得たならば、再び堕ちないよう、あらゆる方法でそれを守るべきである。女神よ、これをあなたに話した。さらに何を聞きたいか。
13.217.19
जन्मप्रभृति कः शुद्धो लभेज्जन्मफलं नरः ।
शोभनाशोभनं सर्वमधइकारवशात्स्वकम् ॥ १३.२१७.१९ ॥
生まれた時から、清浄のまま生の果を得る人間がいるだろうか。自らの下劣な性向に支配され、人は善も悪もすべてを経験する。
13.217.20
कर्म कुर्वन्न लिप्येत आर्जवेन समाचरेत् ।
आत्मैव तच्छुभं कुर्यादशुभे योजयेत्परान् ॥ १३.२१७.२० ॥
行為をしても、それに染まってはならない。直き心で振る舞うべきである。自ら善を行い、他人を悪へ巻き込んではならない。
13.217.21
शठेषु शठवत्कुर्योदार्यष्वार्यवदाचरेत् ।
आपत्सु नावसीदेच्च घोरान्सङ्ग्रामयेत्परात्।
साम्नैव सर्वकार्याणि कर्तुं पूर्वं समारभेत् ॥ १३.२१७.२१ ॥
欺く者には欺く者のように、高貴な者には高貴な者のように振る舞うべきである。困難に沈んではならない。他人を激しい戦いへ追いやってはならない。あらゆる事は、まず和睦によって始めるべきである。
13.217.22
अनर्थाधर्मशोकानां यथा न प्राप्नुयात्स्वयम् ।
प्रीयते तत्तथा कर्तुमेतद्वृत्तं समासतः ॥ १३.२१७.२२ ॥
災い、非法、悲嘆が自分に及ばないように、この振る舞いを行うべきである。要するに、この振る舞いこそが喜ばしいのである。
13.217.23
एवं वृत्तं समासाद्य गृहमाश्रित्य मानवाः ।
निराहारा निरुद्वेगाः प्राप्नुवन्त्युत्तमां गतिम् ॥ १३.२१७.२३ ॥
このような振る舞いを身につけ、家住期に身を寄せる人々は、食への渇望と動揺から離れ、最高の境地に至る。
13.217.24
एतज्जन्मफलं नित्यं सर्वेषां गृहवासिनाम् ।
एवं गृहस्थितैर्नित्यं वर्तितव्यमिति स्थितिः।
एतत्सर्वं मया प्रोक्तं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२१७.२४ ॥
これこそ家に住むすべての人にとって、常に生の果である。家に住む者は常にこのように振る舞うべきである——これが定められた規範である。これらすべてを私は説いた。さらに何を聞きたいか。
13.217.25
सुरासुरपते देव वरद प्रीतिवर्धन ।
मानुषेष्वेव ये के चिदाढ्याः क्लेशविवर्जिताः।
भुञ्जाना विविधान्भोगान्दृश्यन्ते निरुपद्रवाः ॥ १३.२१७.२५ ॥
神々と阿修羅の主よ、神よ、恩寵を与える者よ、喜びを増す者よ！人間の中には、富み苦しみなく、様々な享楽を味わい、災いなく見える者がいます。
13.217.26
अपरे क्लेशसंयुक्ता दरिद्रा भोगवर्जिताः ॥ १३.२१७.२६ ॥
他の者は苦しみに満ち、貧しく、享楽を奪われています。
13.217.27
किमर्थं मानुषे लोके न समत्वेन कल्पिताः ।
एतच्छ्रोतुं महादेव कौतूहलमतीव मे ॥ १३.२१७.२७ ॥
人間の世界で、人々はなぜ平等に創られなかったのですか？偉大なる神よ、これを聞きたくてたまりません。
13.217.28
न्यायतस्त्वं महाभागे श्रोतुकामासि भामिनि ।
शृणु तत्सर्वमखिलं मानुषाणां हितं वचः ॥ १३.२१७.२८ ॥
大いなる幸福を持つ方よ、婦人よ、あなたが聞きたいと願うのは正しいことです。人々の益となる、そのすべての言葉を聞きなさい。
13.217.29
आदिसर्गे पुरा ब्रह्मा समत्वेनासृजत्प्रजाः ।
नित्यं न भवतो ह्यस्य रागद्वेषौ प्रजापतेः।
तदा तस्मात्सुराः सर्वे बभूवुः समतो नराः ॥ १३.२१७.२९ ॥
最初の創造において、古えにブラフマーは生類を平等に創造した。生類の主には愛着と嫌悪が常に生じたわけではなかった。その時、そのゆえに、すべての神々と人間は平等であった。
13.217.30
एवं संवर्तमाने तु युगे कालविपर्ययात् ।
केचित्प्रपेदिरे तत्र विषमं बुद्धिमोहिताः ॥ १३.२१७.३० ॥
このように時代が移り変わるとき、時の転倒により、心を迷わされた者たちは、そこで不平等に陥った。
13.217.31
तेषां हानिं ततो दृष्ट्वा तुल्यानामेव भामिनि ।
ब्राह्मणास्ते समाजग्मुस्तत्तत्कारणवेदकाः ॥ १३.२१७.३१ ॥
輝ける女よ、彼らの衰退を見て、同等の者たちの中でさえ、それぞれの原因を知る婆羅門たちが集まった。
13.217.32
कर्तुं नार्हसि देवेश पक्षपातं त्वमीदृशम् ।
पुत्रभावे समे देव किमर्थं नो भवेत्कलिः ॥ १३.२१७.३२ ॥
神々の主よ、あなたはそのような偏愛をなさるべきではない。神よ、息子としての立場が等しいのに、なぜ我々にだけカリ時代が訪れるのか。
13.217.33
एवमेतैरुपालब्धो ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ।
यूयं मा ब्रूत मे दोषं स्वकृतं स्मरथ प्रजाः ॥ १३.२१७.३३ ॥
彼らにこう責められたブラフマーは言った。「汝ら、私の過ちを言うな。諸々の生き物よ、自らの行為を思い出せ。」
13.217.34
युष्माभिरेव युष्माकं ग्रथितं हि शुभाशुभम् ।
यादृशं कुरुते कर्म तादृशं फलमश्नुते।
स्वकृतस्य फलं भुङ्क्ते नान्यस्तद्बोक्तुमर्हति ॥ १३.२१७.३४ ॥
汝らの善と悪は、汝ら自身によって織りなされたものである。人は行ったとおりの果報を得る。自ら作った業の果は自ら享受するのであり、他人がそれを受けるべきではない。
13.217.35
एवं संबोधितास्तेन कालकर्त्रा स्वयंभुवा ।
पुनर्विवृत्य कर्माणि शुभान्येव प्रपेदिरे ॥ १३.२१७.३५ ॥
時の創造者スヴァヤンブーにこう教えられて、彼らは再び行いを改め、ただ善行だけを取った。
13.217.36
एवं विज्ञाततत्वास्ते दानधर्मपरायणाः ।
शुभानि विधिवत्कृत्वा कालधर्मगताः पुनः।
तानि दानफलान्येव भुञ्जते सुखभोगिनः ॥ १३.२१७.३६ ॥
このように真理を悟った彼らは布施の義務に専心した。規定どおりに善行を行い、時の終わりに至って、再び布施の果報だけを享受し、快楽を味わう者となった。
13.217.37
स्वकृतं तु नरस्तस्मात्स्वयमेव प्रपद्यते ॥ १३.२१७.३७ ॥
それゆえ人は自ら行った業の果報を自ら受けるのである。
13.217.38
अपरे धर्मकामेभ्यो निवृत्ताश्च शुभेक्षणे ।
कदर्या निरनुक्रोशाः प्रायेणात्मपरायणाः ॥ १३.२१७.३८ ॥
美しい目の人よ、法を望む人々から背を向ける者たちがいる。彼らは吝嗇で慈悲がなく、ほとんどが自分のことだけを考えている。
13.217.39
तादृशा मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
दरिद्राः क्लेशभूयिष्ठा भवन्त्येव न संशयः ॥ १३.२१७.३९ ॥
美しい人よ、そのような者たちは死んだのち、次の生では貧しく苦悩に満ちたものとなる。疑いはない。
13.217.40
मानुषेष्वथ ये केचिद्धनधान्यसमन्विताः ।
भोगहीनाः प्रदृश्यन्ते सर्वभोगेषु सत्स्वपि।
न भुञ्जते किमर्थं ते तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१७.४० ॥
人々の中には、財産と穀物に恵まれていながら、あらゆる享楽がそこにあるのに、楽しむことのない者が見られる。なぜそうなのか、どうか私に教えてほしい。
13.217.41
परैः संचोदिता धर्मं कुर्वते न स्वकामतः ।
स्वयं श्रद्धां बहिष्कृत्य कुर्वन्ति च रुदन्ति च ॥ १३.२१७.४१ ॥
他人に促されてようやく法を行い、自らの意志ではない。自ら信仰を捨てて行い、そして泣きもする。
13.217.42
तादृशा मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
फलानि तानि सम्प्राप्य भुञ्जते न कदाचन।
रक्षन्तो वर्धयन्तश्च आसते निधिपालवत् ॥ १३.२१७.४२ ॥
美しい人よ、そのような者たちは死んだのち、来世でその果報を得ても決して享受せず、宝の番人のように守り増やしながら座っている。
13.217.43
केचिद्धनवियुक्ताश्च भोगयुक्ता महेश्वर ।
मानुषाः सम्प्रदृश्यन्ते तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१७.४३ ॥
富を失いながらも享楽に恵まれた人々が見られます。偉大なる主よ、それを私に語っていただけますか。
13.217.44
आनृशंस्यपरा ये तु धर्मकामाश्चि दुर्गताः ।
परोपकारं कुर्वन्ति दीनानुग्रहकारणात् ॥ १३.२१७.४४ ॥
慈悲に専念し法を願う人々は、不幸にあっても、哀れな者への恵みのために他者に善を施します。
13.217.45
प्रतिपद्युः परधनं नष्टं वाऽन्यैर्नरैर्हृतम् ।
नित्यं ये दातुमनसो नरा वित्तेष्वसत्स्वपि ॥ १३.२१७.४५ ॥
常に施しの心を持つ人々は、他人の財を得、あるいは失われたり奪われたりした財を、財がない時でさえ得ます。
13.217.46
कालधर्मवशं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि ते नराः ।
एते धनविहीनाश्च भोगयुक्ता भवन्त्युत ॥ १३.२१७.४६ ॥
時と法の力に服したそれらの人々は再生へ至り、また富を失ったこれらの人々も享楽に恵まれるようになります。
13.217.47
धर्मदानोपदेशं वा कर्तव्यमिति निश्चयः ।
इति ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२१७.४७ ॥
法と布施の教えを説くべきである、これが結論です。女神よ、これをあなたに語りました。さらに何を聞きたいですか。