ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.217
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.217.1
भगवन्भगनेत्रघ्न कालसूदन शङ्कर ।
इमे वर्णाश्च चत्वारो विहिताः स्वस्वभावतः।
उताहो क्रियया वर्णाः सम्भवन्ति महेश्वर ॥ १३.२१७.१ ॥
ଭଗଙ୍କ ନେତ୍ର ନାଶକ, କାଳର ସଂହାରକ, ଶଙ୍କର! ଏ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ନିଜ ନିଜ ସ୍ୱଭାବ ଅନୁସାରେ ବିହିତ କି, ନା କ୍ରିୟା (କର୍ମ) ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣସମୂହ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ହେ ମହେଶ୍ୱର?
13.217.2
एवं मे संशयप्रश्नस्तं मे छेत्तुं त्वमर्हसि ॥ १३.२१७.२ ॥
ଏହିପରି ମୋର ସଂଶୟ ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି; ତାହା ନିରସନ କରିବାକୁ ଆପଣ ହିଁ ଯୋଗ୍ୟ।
13.217.3
स्वभावादेव विद्यन्ते चत्वारो ब्राह्मणादयः ।
एकजात्या सुदुष्प्रापमन्यवर्णत्वमागतम् ॥ १३.२१७.३ ॥
ସ୍ୱଭାବରୁ ହିଁ ବ୍ରାହ୍ମଣାଦି ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ବିଦ୍ୟମାନ; ଏକ ଜନ୍ମରେ ଅନ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇବା ଅତି କଷ୍ଟକର।
13.217.4
तच्च कर्मविशेषेण पुनर्जन्मनि जायते ।
तस्मात्तेषां प्रवक्ष्यामि तत्सर्वं कर्मपाकजम् ॥ १३.२१७.४ ॥
ସେହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଶେଷ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଘଟେ; ତେଣୁ କର୍ମପାକରୁ ଜାତ ସବୁ ମୁଁ ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କହିବି।
13.217.5
ब्राह्मणस्तु नरो भूत्वा स्वजातिमनुपालयन् ।
दृढं ब्राह्मणकर्माणि वेदोक्तानि समाचरेत् ॥ १३.२१७.५ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଜାତିକୁ ପାଳନ କରି ବେଦୋକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ-କର୍ମ ଦୃଢ଼ତାର ସହ ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।
13.217.6
सत्यार्जवपरो भूत्वा दानयज्ञपरस्तथा ।
सत्यां जात्यां समुदितो जातिधर्मान्न हापयेत् ॥ १३.२१७.६ ॥
ସତ୍ୟ ଓ ଋଜୁତାରେ ତତ୍ପର ହୋଇ, ଦାନ ଓ ଯଜ୍ଞରେ ମଧ୍ୟ ରତ ରହି, ପ୍ରକୃତ ଜାତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ନିଜ ଜାତିଧର୍ମ ନ ତ୍ୟାଗିବ।
13.217.7
एवं संवर्तमानस्तु कालधर्मं गतः पुनः ।
स्वर्गलोके हि जायेत स्वर्गभोगाय भामिनि ॥ १३.२१७.७ ॥
ଏହିପରି ସଂସାରରେ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ସେ ପୁଣି କାଳଧର୍ମ ପାଇ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ଭୋଗିବା ପାଇଁ ଜନ୍ମ ନିଏ, ହେ ଭାମିନି।
13.217.8
तत्क्षये ब्राह्मणो भूत्वा तथैव नृषु जायते ।
एवंस्वकर्मणा मर्त्यः स्वजातिं लभते पुनः ॥ १३.२१७.८ ॥
ସେହି (ପୁଣ୍ୟ) କ୍ଷୟ ହେଲେ ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ହୋଇ ସେପରି ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନିଏ। ଏହିପରି ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ମର୍ତ୍ୟ ପୁଣି ନିଜ ଜାତି ପାଏ।
13.217.9
अपरस्तु तथा कश्चिद्ब्रह्मयोनिसमुद्भवः ।
अवमत्यैव तां जातिमज्ञानतमसा वृतः ॥ १३.२१७.९ ॥
କିନ୍ତୁ ସେହିପରି ଆଉ କେହି, ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯୋନିରେ ଜାତ, ସେହି ଜାତିକୁ ଅବମାନନା କରି ଅଜ୍ଞାନ ଅନ୍ଧକାରରେ ଘେରା ରହେ।
13.217.10
अन्यथा वर्तमानस्तु जातिकर्माणि वर्जयेत् ।
शूद्रवद्विचरेल्लोके शूद्रकर्माभिलाषवान्।
शूद्रैः सह चरन्नित्यं शौचमङ्गलवर्जितः। ॥ १३.२१७.१० ॥
ଅନ୍ୟଥା ଆଚରଣ କରୁଥିବା ଜାତିକର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବ; ଶୂଦ୍ର ପରି ସଂସାରରେ ବିଚରଣ କରିବ, ଶୂଦ୍ରକର୍ମ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ, ଶୂଦ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ସର୍ବଦା ଚାଲି, ଶୌଚ ଓ ମଙ୍ଗଳରହିତ ହୋଇ।
13.217.11
स चापि कालधर्मस्थो यमलोके सुदण्डितः ।
यदि जायेत मर्त्येषु शूद्र एवाभिजायते ॥ १३.२१७.११ ॥
ସେ ମଧ୍ୟ କାଳଧର୍ମ ପାଇ ଯମଲୋକରେ ଭଲରୂପେ ଦଣ୍ଡିତ ହୁଏ; ଯଦି ସେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନିଏ, ତେବେ ଶୂଦ୍ର ହିଁ ଜନ୍ମ ନିଏ।
13.217.12
शूद्र एव भवेद्देवि ब्राह्मणोऽपि स्वकर्मणा ॥ १३.२१७.१२ ॥
ହେ ଦେବି, ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଶୂଦ୍ର ହିଁ ହୁଏ।
13.217.13
तथैव शूद्रस्त्वपरः शूद्रकर्माणि वर्जयेत् ।
सत्यार्जवपरो भूत्वा दानधर्मपरस्तथा।
मन्त्रब्राह्मणसत्कर्ता मनसा ब्राह्मणप्रियः ॥ १३.२१७.१३ ॥
ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ଶୂଦ୍ର ଶୂଦ୍ରୋଚିତ କର୍ମ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ। ସତ୍ୟ ଓ ସରଳତାରେ ନିରତ ହୋଇ, ଦାନଧର୍ମରେ ମଧ୍ୟ ନିରତ ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଗ୍ରନ୍ଥର ସମ୍ମାନକାରୀ ହୋଇ, ମନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କର ପ୍ରିୟ ହେବା ଉଚିତ।
13.217.14
एवं युक्तसमाचारः शूद्रोपि मरणं गतः ।
स्वर्गलोके हि जायेत तत्क्षये नृषु जायते।
ब्राह्मणानां कुले मुख्ये वेदस्वाध्यायसंयुते ॥ १३.२१७.१४ ॥
ଏହିପରି ସଦାଚାରରେ ଯୁକ୍ତ ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ଜନ୍ମ ହୁଏ; ସେହି ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷୀଣ ହେଲେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବେଦାଧ୍ୟୟନ ସହିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନିଏ।
13.217.15
एवमेव सदा लोके शूद्रो ब्राह्मण्यमाप्नुयात् ॥ १३.२१७.१५ ॥
ଏହିପରି ଜଗତରେ ଶୂଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସର୍ବଦା ବ୍ରାହ୍ମଣତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ।
13.217.16
एवं क्षत्रियवैश्याश्च जातिधर्मेण संयुताः ।
स्वकर्मणैव जायन्ते विशिष्टेष्वधमेषु च ॥ १३.२१७.१६ ॥
ଏହିପରି କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଜାତିଧର୍ମରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ନିଜ କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବା ଅଧମ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନିଅନ୍ତି।
13.217.17
एवं जातिविपर्यासः प्रेत्यभावे भवेन्नृणाम् ।
अन्यथा तु न शक्यं तल्लोकसंस्थितिकारणात् ॥ १३.२१७.१७ ॥
ଏହିପରି ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜାତିର ଏପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇପାରେ; ନହେଲେ ତାହା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ, କାରଣ ତାହା ହିଁ ଲୋକ-ସ୍ଥିତିର କାରଣ।
13.217.18
तस्माज्जातिं विशिष्टां तु कथंचित्प्राप्य पण्डितः ।
सर्वथा तां तथा रक्षेन्न पुनर्भ्रश्यते यथा।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२१७.१८ ॥
ତେଣୁ ପଣ୍ଡିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଜାତି ଯେକୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପାଇଲେ, ପୁନର୍ବାର ଯେପରି ପତିତ ନ ହୁଏ ସେଥିପାଇଁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ତାହାର ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ହେ ଦେବି, ଏହା ତୁମକୁ କହିଲି; ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?
13.217.19
जन्मप्रभृति कः शुद्धो लभेज्जन्मफलं नरः ।
शोभनाशोभनं सर्वमधइकारवशात्स्वकम् ॥ १३.२१७.१९ ॥
ଜନ୍ମ ଠାରୁ କିଏ ଶୁଦ୍ଧ ରହି ଜନ୍ମର ଫଳ ପାଏ? ନିଜ ଅଧଃକାରର ବଶରେ ମଣିଷ ଶୁଭ-ଅଶୁଭ ସବୁ ଭୋଗେ।
13.217.20
कर्म कुर्वन्न लिप्येत आर्जवेन समाचरेत् ।
आत्मैव तच्छुभं कुर्यादशुभे योजयेत्परान् ॥ १३.२१७.२० ॥
କର୍ମ କଲେ ମଧ୍ୟ ଲିପ୍ତ ହେବ ନାହିଁ; ସରଳତାରେ ଆଚରଣ କରିବ। ନିଜେ ଶୁଭ କରିବ, ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଅଶୁଭରେ ନିଯୋଜିତ କରିବ ନାହିଁ।
13.217.21
शठेषु शठवत्कुर्योदार्यष्वार्यवदाचरेत् ।
आपत्सु नावसीदेच्च घोरान्सङ्ग्रामयेत्परात्।
साम्नैव सर्वकार्याणि कर्तुं पूर्वं समारभेत् ॥ १३.२१७.२१ ॥
ପ୍ରତାରକମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରତାରକ ପରି, ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ସହିତ ଆର୍ଯ୍ୟ ପରି ଆଚରଣ କରିବ। ଆପଦରେ ଭାଙ୍ଗିପଡ଼ିବ ନାହିଁ; ଅନ୍ୟଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧରେ ଠେଲିବ ନାହିଁ। ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଥମେ ସାମନୀତିରେ ଆରମ୍ଭ କରିବ।
13.217.22
अनर्थाधर्मशोकानां यथा न प्राप्नुयात्स्वयम् ।
प्रीयते तत्तथा कर्तुमेतद्वृत्तं समासतः ॥ १३.२१७.२२ ॥
ଅନର୍ଥ, ଅଧର୍ମ ଓ ଶୋକ ନିଜେ ନ ପାଇବା ପାଇଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ଏହି ଆଚରଣ କରିବ; ତାହା ହିଁ ପ୍ରିୟ।
13.217.23
एवं वृत्तं समासाद्य गृहमाश्रित्य मानवाः ।
निराहारा निरुद्वेगाः प्राप्नुवन्त्युत्तमां गतिम् ॥ १३.२१७.२३ ॥
ଏହିପରି ଆଚରଣ ଗ୍ରହଣ କରି, ଗୃହସ୍ଥାଶ୍ରମ ଆଶ୍ରୟ କରି, ଆହାରଲୋଭ ଓ ଉଦ୍ବେଗରହିତ ହୋଇ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଉତ୍ତମ ଗତି ପାଆନ୍ତି।
13.217.24
एतज्जन्मफलं नित्यं सर्वेषां गृहवासिनाम् ।
एवं गृहस्थितैर्नित्यं वर्तितव्यमिति स्थितिः।
एतत्सर्वं मया प्रोक्तं किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२१७.२४ ॥
ଏହା ହିଁ ଗୃହବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କର ସଦା ଜନ୍ମଫଳ। ଗୃହସ୍ଥମାନେ ସଦା ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିବେ—ଏହା ହିଁ ନିୟମ। ଏ ସବୁ ମୁଁ କହିଲି; ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ?
13.217.25
सुरासुरपते देव वरद प्रीतिवर्धन ।
मानुषेष्वेव ये के चिदाढ्याः क्लेशविवर्जिताः।
भुञ्जाना विविधान्भोगान्दृश्यन्ते निरुपद्रवाः ॥ १३.२१७.२५ ॥
ହେ ସୁରାସୁରଙ୍କ ପ୍ରଭୁ, ଦେବ, ବରଦାତା, ପ୍ରୀତିବର୍ଧନ! ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେହି କେହି ଧନୀ ଓ କ୍ଲେଶରହିତ, ନାନା ଭୋଗ ଭୋଗି ଉପଦ୍ରବହୀନ ଦେଖାଯାନ୍ତି।
13.217.26
अपरे क्लेशसंयुक्ता दरिद्रा भोगवर्जिताः ॥ १३.२१७.२६ ॥
ଅନ୍ୟମାନେ କ୍ଲେଶଯୁକ୍ତ, ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ଭୋଗରହିତ।
13.217.27
किमर्थं मानुषे लोके न समत्वेन कल्पिताः ।
एतच्छ्रोतुं महादेव कौतूहलमतीव मे ॥ १३.२१७.२७ ॥
ମନୁଷ୍ୟଲୋକରେ ଲୋକମାନେ କାହିଁକି ସମାନ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟ ହୋଇ ନାହାଁନ୍ତି? ହେ ମହାଦେବ, ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ମୋର ଅତ୍ୟଧିକ କୌତୂହଳ।
13.217.28
न्यायतस्त्वं महाभागे श्रोतुकामासि भामिनि ।
शृणु तत्सर्वमखिलं मानुषाणां हितं वचः ॥ १३.२१७.२८ ॥
ହେ ମହାଭାଗେ, ହେ ଭାମିନୀ, ତୁମେ ନ୍ୟାୟରେ ହିଁ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ। ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ହିତକର ସେହି ସମସ୍ତ ବଚନ ଶୁଣ।
13.217.29
आदिसर्गे पुरा ब्रह्मा समत्वेनासृजत्प्रजाः ।
नित्यं न भवतो ह्यस्य रागद्वेषौ प्रजापतेः।
तदा तस्मात्सुराः सर्वे बभूवुः समतो नराः ॥ १३.२१७.२९ ॥
ଆଦି ସର୍ଗରେ ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଜାମାନଙ୍କୁ ସମାନ ଭାବରେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପ୍ରଜାପତିଙ୍କଠାରେ ରାଗ-ଦ୍ୱେଷ ସର୍ବଦା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଉ ନ ଥିଲା। ସେତେବେଳେ ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟ ସମାନ ଥିଲେ।
13.217.30
एवं संवर्तमाने तु युगे कालविपर्ययात् ।
केचित्प्रपेदिरे तत्र विषमं बुद्धिमोहिताः ॥ १३.२१७.३० ॥
ଏହିପରି ଯୁଗ ବଦଳୁଥିବା ବେଳେ, କାଳର ବିପର୍ଯ୍ୟୟରୁ କେହି କେହି ବୁଦ୍ଧିମୋହିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ବିଷମତା ପାଇଲେ।
13.217.31
तेषां हानिं ततो दृष्ट्वा तुल्यानामेव भामिनि ।
ब्राह्मणास्ते समाजग्मुस्तत्तत्कारणवेदकाः ॥ १३.२१७.३१ ॥
ହେ ଭାମିନୀ, ସେମାନଙ୍କ ହାନି ଦେଖି, ସମକକ୍ଷମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କାରଣ ଜାଣୁଥିବା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।
13.217.32
कर्तुं नार्हसि देवेश पक्षपातं त्वमीदृशम् ।
पुत्रभावे समे देव किमर्थं नो भवेत्कलिः ॥ १३.२१७.३२ ॥
ହେ ଦେବେଶ, ଆପଣ ଏପରି ପକ୍ଷପାତ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ ଦେବ, ପୁତ୍ରଭାବରେ ସମାନ ହୋଇ ଆମ ପାଇଁ କଳି କାହିଁକି ହେବ?
13.217.33
एवमेतैरुपालब्धो ब्रह्मा वचनमब्रवीत् ।
यूयं मा ब्रूत मे दोषं स्वकृतं स्मरथ प्रजाः ॥ १३.२१७.३३ ॥
ଏହିପରି ସେମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିନ୍ଦିତ ହୋଇ ବ୍ରହ୍ମା ଏହି ବଚନ କହିଲେ: ତୁମେମାନେ ମୋ ଦୋଷ କୁହ ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଜାଗଣ, ନିଜ କୃତ କର୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କର।
13.217.34
युष्माभिरेव युष्माकं ग्रथितं हि शुभाशुभम् ।
यादृशं कुरुते कर्म तादृशं फलमश्नुते।
स्वकृतस्य फलं भुङ्क्ते नान्यस्तद्बोक्तुमर्हति ॥ १३.२१७.३४ ॥
ତୁମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରାହିଁ ତୁମମାନଙ୍କ ଶୁଭାଶୁଭ ଗ୍ରଥିତ ହୋଇଛି। ଯିଏ ଯେପରି କର୍ମ କରେ ସେ ସେପରି ଫଳ ପାଏ। ନିଜ କୃତ କର୍ମର ଫଳ ସେ ନିଜେ ଭୋଗେ; ଅନ୍ୟ କେହି ତାହା ଭୋଗିବାର ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
13.217.35
एवं संबोधितास्तेन कालकर्त्रा स्वयंभुवा ।
पुनर्विवृत्य कर्माणि शुभान्येव प्रपेदिरे ॥ १३.२१७.३५ ॥
କାଳକର୍ତ୍ତା ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦ୍ୱାରା ଏହିପରି ଉପଦିଷ୍ଟ ହୋଇ ସେମାନେ ନିଜ କର୍ମକୁ ପୁନର୍ବାର ଫେରାଇ ଶୁଭ କର୍ମକୁ ହିଁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।
13.217.36
एवं विज्ञाततत्वास्ते दानधर्मपरायणाः ।
शुभानि विधिवत्कृत्वा कालधर्मगताः पुनः।
तानि दानफलान्येव भुञ्जते सुखभोगिनः ॥ १३.२१७.३६ ॥
ଏହିପରି ତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣି ସେମାନେ ଦାନଧର୍ମରେ ନିରତ ହେଲେ। ବିଧିପୂର୍ବକ ଶୁଭକର୍ମ କରି, କାଳଧର୍ମକୁ ପାଇ, ପୁନର୍ବାର ସେହି ଦାନଫଳ ଭୋଗ କରି ସୁଖଭୋଗୀ ହେଲେ।
13.217.37
स्वकृतं तु नरस्तस्मात्स्वयमेव प्रपद्यते ॥ १३.२१७.३७ ॥
ତେଣୁ ମଣିଷ ନିଜ କୃତ କର୍ମର ଫଳ ନିଜେ ହିଁ ପାଏ।
13.217.38
अपरे धर्मकामेभ्यो निवृत्ताश्च शुभेक्षणे ।
कदर्या निरनुक्रोशाः प्रायेणात्मपरायणाः ॥ १३.२१७.३८ ॥
ହେ ଶୁଭନେତ୍ରା, ଧର୍ମକାମୀମାନଙ୍କଠାରୁ କେହି କେହି ବିମୁଖ ରହନ୍ତି; ସେମାନେ କୃପଣ, ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଏବଂ ପ୍ରାୟ ଆତ୍ମପରାୟଣ ହୁଅନ୍ତି।
13.217.39
तादृशा मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
दरिद्राः क्लेशभूयिष्ठा भवन्त्येव न संशयः ॥ १३.२१७.३९ ॥
ହେ ଶୋଭନେ, ସେଭଳି ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଦରିଦ୍ର ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ଲେଶରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଅନ୍ତି, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.217.40
मानुषेष्वथ ये केचिद्धनधान्यसमन्विताः ।
भोगहीनाः प्रदृश्यन्ते सर्वभोगेषु सत्स्वपि।
न भुञ्जते किमर्थं ते तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१७.४० ॥
ମଣିଷମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କେତେକ ଧନଧାନ୍ୟରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସବୁ ଭୋଗ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗହୀନ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି, ସେମାନେ ଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ — ଏହାର କାରଣ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ।
13.217.41
परैः संचोदिता धर्मं कुर्वते न स्वकामतः ।
स्वयं श्रद्धां बहिष्कृत्य कुर्वन्ति च रुदन्ति च ॥ १३.२१७.४१ ॥
ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଧର୍ମ କରନ୍ତି, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ନୁହେଁ; ନିଜେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ତ୍ୟାଗ କରି କରନ୍ତି ଏବଂ କାନ୍ଦନ୍ତି ମଧ୍ୟ।
13.217.42
तादृशा मरणं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि शोभने ।
फलानि तानि सम्प्राप्य भुञ्जते न कदाचन।
रक्षन्तो वर्धयन्तश्च आसते निधिपालवत् ॥ १३.२१७.४२ ॥
ହେ ଶୋଭନେ, ସେଭଳି ଲୋକମାନେ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ସେହି ଫଳ ପାଇଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ବି ଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ; ନିଧି ରକ୍ଷକଙ୍କ ପରି ରକ୍ଷା ଓ ବୃଦ୍ଧି କରି ବସି ରହନ୍ତି।
13.217.43
केचिद्धनवियुक्ताश्च भोगयुक्ता महेश्वर ।
मानुषाः सम्प्रदृश्यन्ते तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२१७.४३ ॥
କେତେକ ମନୁଷ୍ୟ ଧନହୀନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗସମ୍ପନ୍ନ ଦେଖାଯାଆନ୍ତି। ହେ ମହେଶ୍ୱର, ତାହା ମୋତେ କହିବାକୁ ଆପଣ ଯୋଗ୍ୟ।
13.217.44
आनृशंस्यपरा ये तु धर्मकामाश्चि दुर्गताः ।
परोपकारं कुर्वन्ति दीनानुग्रहकारणात् ॥ १३.२१७.४४ ॥
ଦୟାରେ ନିଷ୍ଠ ଓ ଧର୍ମକାମୀ ଯେଉଁମାନେ ଦୁର୍ଦଶାରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୀନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅନୁଗ୍ରହ ହେତୁ ଅନ୍ୟର ଉପକାର କରନ୍ତି।
13.217.45
प्रतिपद्युः परधनं नष्टं वाऽन्यैर्नरैर्हृतम् ।
नित्यं ये दातुमनसो नरा वित्तेष्वसत्स्वपि ॥ १३.२१७.४५ ॥
ସର୍ବଦା ଦାନ ଦେବାର ମନ ଥିବା ମନୁଷ୍ୟମାନେ ଅନ୍ୟର ଧନ ପାଆନ୍ତି; ଅଥବା ନଷ୍ଟ ହୋଇଥିବା ବା ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହରଣ ହୋଇଥିବା ଧନ, ଧନ ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ।
13.217.46
कालधर्मवशं प्राप्ताः पुनर्जन्मनि ते नराः ।
एते धनविहीनाश्च भोगयुक्ता भवन्त्युत ॥ १३.२१७.४६ ॥
କାଳଧର୍ମର ବଶରେ ଆସିଥିବା ସେହି ମନୁଷ୍ୟମାନେ ପୁନର୍ଜନ୍ମରେ ଯାଆନ୍ତି; ଏବଂ ଏହି ଧନହୀନମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୋଗସମ୍ପନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।
13.217.47
धर्मदानोपदेशं वा कर्तव्यमिति निश्चयः ।
इति ते कथितं देवि किं भूयः श्रोतुमिच्छसि ॥ १३.२१७.४७ ॥
ଧର୍ମ ଓ ଦାନର ଉପଦେଶ ଦେବା ଉଚିତ—ଏହା ନିଶ୍ଚିତ। ହେ ଦେବୀ, ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି; ଏବେ ଆଉ କ'ଣ ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କର?