મહાભારત · અધ્યાય 13.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.22.1
विनता तु तथेत्युक्त्वा कृतसंशयना पणे ।
कद्रूरपि तथेत्युक्त्वा पुत्रानिदमुवाच ह ॥ १३.२२.१ ॥
વિનતાએ 'એમ જ થાઓ' કહીને શરત વિશે શંકા સેવી; કદ્રૂએ પણ 'એમ જ થાઓ' કહીને પોતાના પુત્રોને આ કહ્યું.
13.22.2
मया कृतः पणः पुत्रा मिथो विनतया सह ।
उच्चैरश्रवसि गान्धर्वे तच्छृणुध्वं भुजङ्गमाः ॥ १३.२२.२ ॥
હે પુત્રો, મેં વિનતા સાથે ઉચ્ચૈઃશ્રવા નામના ગાંધર્વ અશ્વ વિશે પરસ્પર શરત લગાવી છે; હે સર્પો, તે સાંભળો.
13.22.3
अब्रवं नैकवर्णं तं सैकवर्णमथाब्रवीत् ।
जिता दासी भवेत्पुत्राः सा वाऽहं वा न संशयः ॥ १३.२२.३ ॥
મેં કહ્યું કે તે એકવર્ણો નથી, ત્યારે તેણે કહ્યું કે તે એકવર્ણો છે. હે પુત્રો, જે હારશે તે દાસી થશે—તે કે હું; તેમાં સંશય નથી.
13.22.4
एकवर्णश्च वाजी स चन्द्रकोकनदप्रभः ।
साऽहं दासी भविष्यामि जिता पुत्रा न संशयः ॥ १३.२२.४ ॥
તે અશ્વ એકવર્ણો છે, ચંદ્ર અને લાલ કમળ જેવી પ્રભાવાળો છે. હું હારી જાઉં તો દાસી થઈશ; હે પુત્રો, તેમાં સંશય નથી.
13.22.5
ते यूयमश्वप्रवरमाविशध्वमतन्द्रिताः ।
सर्वश्वेतं वालधिषु वाला भूत्वाञ्जनप्रभाः ॥ १३.२२.५ ॥
તમે સૌ આળસ વિના તે શ્રેષ્ઠ અશ્વમાં પ્રવેશો; તેની પૂંછડીના વાળમાં કાજળ જેવા કાળા વાળ બનીને, તેના સંપૂર્ણ સફેદ શરીરમાં રહો.
13.22.6
निकृत्या न जयः श्रेयान्मातः सत्या गिरः शृणु ।
आयत्यां च तदात्वे च न च धर्मोऽत्र विद्यते ॥ १३.२२.६ ॥
છળથી મેળવેલી જીત શ્રેષ્ઠ નથી, મા; સત્ય વચન સાંભળો. ભવિષ્યમાં અને વર્તમાનમાં પણ આમાં ધર્મ જોવા મળતો નથી.
13.22.7
सा त्वं धर्मादपेतं वै कुलस्यैवाहितं तव ।
निकृत्या विजयं मातर्मा स्म कार्षीः कथञ्चना ॥ १३.२२.७ ॥
તું ધર્મથી વિમુખ થઈ છે અને તારા જ કુળનું અહિત કરનારી છે. હે માતા, છળથી વિજય મેળવવાનો કદી પ્રયત્ન ન કર.
13.22.8
यद्यधर्मेण विजयं वयं काङ्क्षामहे क्वचित् ।
त्वया नाम निवार्याः स्म मा कुरुध्वमिति ध्रुवम् ॥ १३.२२.८ ॥
જો અમે ક્યારેય અધર્મથી વિજય ઇચ્છીએ, તો 'એમ ન કરો' એમ કહીને તારે અમને નિશ્ચયથી રોકવા જોઈતા હતા.
13.22.9
सा त्वमस्मानपि सतो विपापानृजुबुद्धिनः ।
कल्मषेणाभिसंयोक्तुं काङ्क्षसे लोभमोहिता ॥ १३.२२.९ ॥
પાપરહિત અને સરળ બુદ્ધિવાળા એવા અમને પણ, લોભ અને મોહથી મોહિત થઈને તું પાપ સાથે જોડવા ઇચ્છે છે.
13.22.10
ते वयं त्वां परित्यज्य द्रविष्याम दिशो दश ।
यत्र वाक्यं न ते मातः पुनः श्रोष्याम ईदृशम् ॥ १३.२२.१० ॥
તેથી અમે તને ત્યજીને દસેય દિશાઓમાં ચાલ્યા જઈશું; હે માતા, જ્યાં તારા આવા વચન અમે ફરી નહિ સાંભળીએ.
13.22.11
गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः ।
उत्पथं प्रतिपन्नस्य परित्यागो विधीयते ॥ १३.२२.११ ॥
ગુરુ હોય તો પણ જો તે અભિમાની બની, કર્તવ્ય-અકર્તવ્ય ન જાણતો, ઉન્માર્ગે ચડ્યો હોય, તો તેનો ત્યાગ કરવો વિધાન છે.
13.22.12
शृणोमि विविधा वाचो हेतुमत्यः समीरिताः ।
वक्रमार्गनिवृत्त्यर्थं तदहं वो न रोचये ॥ १३.२२.१२ ॥
વક્ર માર્ગથી પાછા વાળવા માટે કહેવાયેલાં અનેક પ્રકારનાં હેતુયુક્ત વચનો હું સાંભળું છું; પણ તે તમારા માટે મને પસંદ નથી.
13.22.13
न च तत्पणितं मन्दाः शक्यं जेतुमतोऽन्वथा ।
जिते निकृत्या श्रुत्वैतत्क्षेमं कुरुत पुत्रकाः ॥ १३.२२.१३ ॥
હે મૂર્ખો, તે દાવ બીજી રીતે જીતવો શક્ય નથી. છેતરપિંડીથી જીતાય તો આ સાંભળીને તમારું કલ્યાણ કરો, પુત્રો.
13.22.14
श्वोऽहं प्रभातसमये जिता धर्मेण पुत्रकाः ।
शैलूषिणी भविष्यामि विनताया न संशयः ॥ १३.२२.१४ ॥
કાલે પ્રભાતે હું ધર્મથી જીતાઈશ, પુત્રો; વિનતાની દાસી થઈશ—એમાં શંકા નથી.
13.22.15
इह चामुत्र चार्थाय पुत्रानिच्छन्ति मातरः ।
सेयमीहा विपन्ना मे युष्मानासाद्य सङ्गताम् ॥ १३.२२.१५ ॥
આ લોક અને પરલોક માટે માતાઓ પુત્રોની ઇચ્છા કરે છે; પણ તમને પામીને પણ મારી આ આશા નિષ્ફળ થઈ છે.
13.22.16
इह वा तारयेत्पुत्रः प्रेत्य वा तारयेत्पितॄन् ।
मात्र चित्रं भवेकिञ्चित्पुनातीति च पुत्रकः ॥ १३.२२.१६ ॥
પુત્ર આ લોકમાં તારી શકે, અથવા મૃત્યુ પછી પિતૃઓને તારી શકે; માતા માટે આમાં નવાઈ નથી—પુત્ર પવિત્ર કરે છે એમ કહેવાય છે.
13.22.17
ते यूयं तारणार्थाय मम पुत्रा मनोजवाः ।
आविशध्वं हयश्रेष्ठं वाला भूत्वाऽञ्जनप्रभाः ॥ १३.२२.१७ ॥
તો તમે, મારા પુત્રો, મનની જેમ વેગવાન, મને તારવા માટે, અંજન જેવી કાંતિવાળા વાળ થઈને શ્રેષ્ઠ ઘોડામાં પ્રવેશો.
13.22.18
जानाम्यधर्मं सकलं विजिता विनता भवेत् ।
निकृत्या दासभावस्तु युष्मानप्यवपीडयेत् ॥ १३.२२.१८ ॥
હું સમગ્ર અધર્મ જાણું છું. વિનતા હારીને દાસી થશે; પણ છેતરપિંડીથી આવતી દાસતા તમને પણ પીડશે.
13.22.19
निकृत्या विजयो वेति दासत्वं वा पराभवे ।
उभयं निश्चयं कृत्वा जयो वै धार्मिको वरः ॥ १३.२२.१९ ॥
છળથી વિજય હોય કે પરાજયમાં દાસત્વ — બંનેને નિશ્ચિત માનીને પણ ધાર્મિક વિજય જ શ્રેષ્ઠ છે.
13.22.20
यद्यप्यधर्मो विजयो युष्मानेव स्पृशेत्पुनः ।
गुरोर्वचनमास्थाय धर्मो वा सम्भविष्यति ॥ १३.२२.२० ॥
અધર્મથી વિજય તમને સ્પર્શે તો પણ, ગુરુના વચનનો આશ્રય લેવાથી ધર્મ પ્રગટશે.