महाभारत · अध्याय 13.22
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.22.1
विनता तु तथेत्युक्त्वा कृतसंशयना पणे ।
कद्रूरपि तथेत्युक्त्वा पुत्रानिदमुवाच ह ॥ १३.२२.१ ॥
विनता 'तसेच होवो' म्हणून पैजेबाबत संशय व्यक्त करत असताना, कद्रूनेही 'तसेच होवो' म्हणून आपल्या पुत्रांना हे सांगितले.
13.22.2
मया कृतः पणः पुत्रा मिथो विनतया सह ।
उच्चैरश्रवसि गान्धर्वे तच्छृणुध्वं भुजङ्गमाः ॥ १३.२२.२ ॥
हे पुत्रांनो, मी विनतेशी उच्चैःश्रवा नावाच्या गांधर्व अश्वाबद्दल परस्पर पैज लावली आहे; हे सर्पांनो, ते ऐका.
13.22.3
अब्रवं नैकवर्णं तं सैकवर्णमथाब्रवीत् ।
जिता दासी भवेत्पुत्राः सा वाऽहं वा न संशयः ॥ १३.२२.३ ॥
मी म्हणालो की तो एकवर्णी नाही, तेव्हा ती म्हणाली की तो एकवर्णी आहे. हे पुत्रांनो, जी हरेल ती दासी होईल—ती किंवा मी; यात संशय नाही.
13.22.4
एकवर्णश्च वाजी स चन्द्रकोकनदप्रभः ।
साऽहं दासी भविष्यामि जिता पुत्रा न संशयः ॥ १३.२२.४ ॥
तो अश्व एकवर्णी आहे, चंद्र आणि लाल कमळाच्या तेजाचा आहे. मी हरले तर दासी होईन; हे पुत्रांनो, यात संशय नाही.
13.22.5
ते यूयमश्वप्रवरमाविशध्वमतन्द्रिताः ।
सर्वश्वेतं वालधिषु वाला भूत्वाञ्जनप्रभाः ॥ १३.२२.५ ॥
तुम्ही सर्वजण आळस न करता त्या श्रेष्ठ अश्वात प्रवेश करा; त्याच्या शेपटीच्या केसांमध्ये काजळासारखे काळे केस होऊन, त्याच्या पूर्ण पांढऱ्या शरीरात रहा.
13.22.6
निकृत्या न जयः श्रेयान्मातः सत्या गिरः शृणु ।
आयत्यां च तदात्वे च न च धर्मोऽत्र विद्यते ॥ १३.२२.६ ॥
फसवणुकीने मिळवलेला विजय श्रेष्ठ नाही, आई; सत्य वचन ऐका. भविष्यातही आणि वर्तमानातही यात धर्म आढळत नाही.
13.22.7
सा त्वं धर्मादपेतं वै कुलस्यैवाहितं तव ।
निकृत्या विजयं मातर्मा स्म कार्षीः कथञ्चना ॥ १३.२२.७ ॥
तू धर्मापासून दूर गेली आहेस आणि स्वतःच्याच कुलाचे अहित करणारी आहेस. हे माते, कपटाने विजय मिळवण्याचा कधीही प्रयत्न करू नकोस.
13.22.8
यद्यधर्मेण विजयं वयं काङ्क्षामहे क्वचित् ।
त्वया नाम निवार्याः स्म मा कुरुध्वमिति ध्रुवम् ॥ १३.२२.८ ॥
आम्ही कधी अधर्माने विजय इच्छिला, तर 'असे करू नका' असे म्हणून तू आम्हाला निश्चितच अडवायला हवे होते.
13.22.9
सा त्वमस्मानपि सतो विपापानृजुबुद्धिनः ।
कल्मषेणाभिसंयोक्तुं काङ्क्षसे लोभमोहिता ॥ १३.२२.९ ॥
पापरहित आणि सरळ बुद्धीच्या आम्हांलाही, लोभ आणि मोहाने भुललेली तू पापाशी जोडू इच्छितेस.
13.22.10
ते वयं त्वां परित्यज्य द्रविष्याम दिशो दश ।
यत्र वाक्यं न ते मातः पुनः श्रोष्याम ईदृशम् ॥ १३.२२.१० ॥
म्हणून आम्ही तुला सोडून दहा दिशांना निघून जाऊ; हे माते, जिथे तुझे असे शब्द आम्हाला पुन्हा ऐकू येणार नाहीत.
13.22.11
गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः ।
उत्पथं प्रतिपन्नस्य परित्यागो विधीयते ॥ १३.२२.११ ॥
गुरू असला तरी जो गर्विष्ठ होऊन, कर्तव्य-अकर्तव्य न जाणता उन्मार्गाला लागला आहे, त्याचा त्याग करणेच विहित आहे.
13.22.12
शृणोमि विविधा वाचो हेतुमत्यः समीरिताः ।
वक्रमार्गनिवृत्त्यर्थं तदहं वो न रोचये ॥ १३.२२.१२ ॥
वक्र मार्गापासून परत फिरवण्यासाठी सांगितलेली अनेक प्रकारची युक्तिवादी वचने मी ऐकते; पण ती तुमच्यासाठी मला पसंत नाहीत.
13.22.13
न च तत्पणितं मन्दाः शक्यं जेतुमतोऽन्वथा ।
जिते निकृत्या श्रुत्वैतत्क्षेमं कुरुत पुत्रकाः ॥ १३.२२.१३ ॥
हे मूर्खांनो, ती पैज अन्यथा जिंकणे शक्य नाही. फसवणुकीने जिंकले गेले तर हे ऐकून आपले कल्याण करा, पुत्रांनो.
13.22.14
श्वोऽहं प्रभातसमये जिता धर्मेण पुत्रकाः ।
शैलूषिणी भविष्यामि विनताया न संशयः ॥ १३.२२.१४ ॥
उद्या पहाटे मी धर्माने जिंकले जाईन, पुत्रांनो; विनतेची दासी होईन—यात संशय नाही.
13.22.15
इह चामुत्र चार्थाय पुत्रानिच्छन्ति मातरः ।
सेयमीहा विपन्ना मे युष्मानासाद्य सङ्गताम् ॥ १३.२२.१५ ॥
इहलोक आणि परलोकासाठी माता पुत्रांची इच्छा करतात; पण तुम्हाला मिळवूनही माझी ही आशा फसली आहे.
13.22.16
इह वा तारयेत्पुत्रः प्रेत्य वा तारयेत्पितॄन् ।
मात्र चित्रं भवेकिञ्चित्पुनातीति च पुत्रकः ॥ १३.२२.१६ ॥
पुत्र इहलोकी तारू शकतो, किंवा मरणानंतर पितरांना तारू शकतो; मातेसाठी यात आश्चर्य नाही—पुत्र पवित्र करतो असे म्हणतात.
13.22.17
ते यूयं तारणार्थाय मम पुत्रा मनोजवाः ।
आविशध्वं हयश्रेष्ठं वाला भूत्वाऽञ्जनप्रभाः ॥ १३.२२.१७ ॥
म्हणून तुम्ही, माझ्या पुत्रांनो, मनासारखे वेगवान, मला सोडवण्यासाठी, अंजनासारख्या तेजस्वी केसांचे होऊन श्रेष्ठ अश्वात प्रवेश करा.
13.22.18
जानाम्यधर्मं सकलं विजिता विनता भवेत् ।
निकृत्या दासभावस्तु युष्मानप्यवपीडयेत् ॥ १३.२२.१८ ॥
मला सर्व अधर्म ठाऊक आहे. विनता हरून दासी होईल; पण फसवणुकीने आलेली दास्यता तुम्हालाही पीडील.
13.22.19
निकृत्या विजयो वेति दासत्वं वा पराभवे ।
उभयं निश्चयं कृत्वा जयो वै धार्मिको वरः ॥ १३.२२.१९ ॥
फसवणुकीने विजय असो वा पराभवात दास्य — दोन्ही निश्चित मानूनही धार्मिक विजयच श्रेष्ठ.
13.22.20
यद्यप्यधर्मो विजयो युष्मानेव स्पृशेत्पुनः ।
गुरोर्वचनमास्थाय धर्मो वा सम्भविष्यति ॥ १३.२२.२० ॥
अधर्माने विजय तुम्हाला स्पर्श करला तरी गुरूंच्या वचनाचा आश्रय घेतल्यास धर्मच प्रकट होईल.