Mahābhārata · Adhyāya 13.220
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.220.1
भगवन्देवदेवेश मम प्रीतिविवर्धन ।
जात्यन्धाश्चैव दृश्यन्ते जाता वा नष्टचक्षुषः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.१ ॥
¡Oh bienaventurado señor, dios de los dioses, aumento de mi alegría! Se ven hombres ciegos de nacimiento y hombres que han perdido la vista. ¿Por el fruto de qué acción sucede esto? Dímelo.
13.220.2
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ॥ १३.२२०.२ ॥
Bien, te diré la causa; escucha, oh auspiciosa.
13.220.3
ये पुरा कामकारेणि परवेश्मसु लोलुपाः ।
परस्त्रियोऽभिवीक्षन्ते दुष्टेनैव स्वचक्षुषाः ॥ १३.२२०.३ ॥
Aquellos que en el pasado, movidos por el deseo y ávidos, miraban a las esposas ajenas en sus casas con ojos perversos,
13.220.4
अन्धीकुर्वन्ति यन्मर्त्यान्क्रोधलोभसमन्विताः ।
लक्षणज्ञाश्च रूपेषु अयथावत्प्रदर्शकाः ॥ १३.२२०.४ ॥
Los que, dotados de ira y avaricia, dejan ciegos a los mortales, y que, aunque conocen las señales, no muestran las formas tal como son.
13.220.5
एवं युक्तसमाचाराः कालधर्मवशास्तु ते ।
दण्डिता यमदण्डेन निरयस्थाश्चिरं प्रिये ॥ १३.२२०.५ ॥
Quienes tienen tal conducta, bajo el dominio del tiempo y la ley, castigados por la vara de Yama, permanecen largo tiempo en el infierno, oh amada.
13.220.6
यदि चेन्मानुषं जन्म लभेरंस्ते तथापि वा ।
स्वभावतो वा जाता वा अन्धा एव भवन्ति ते।
अक्षिरोगयुता वाऽपि नास्ति तत्र विचारणा ॥ १३.२२०.६ ॥
Aunque obtengan un nacimiento humano, nacen ciegos por naturaleza o quedan afectados por una enfermedad de los ojos; no hay duda al respecto.
13.220.7
मुखरोगयुताः केचिद्दृश्यन्ते सततं नराः ।
दन्तकण्ठकपोलस्थैर्व्याधिभिर्बहुपीडिताः ॥ १३.२२०.७ ॥
Algunos hombres se ven constantemente afligidos por enfermedades de la boca, muy atormentados por dolencias en los dientes, la garganta y las mejillas.
13.220.8
आदिप्रभृति वै मर्त्या जाता वाऽप्यथ कारणात् ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.८ ॥
Desde el principio, ¿por qué causa nacen así los mortales, o por la maduración de qué acción? Deberías explicármelo.
13.220.9
हन्त ते कथयिष्यामि शृणु देवि समाहिता ॥ १३.२२०.९ ॥
Ahora te lo diré; escucha, diosa, con la mente concentrada.
13.220.10
कुवक्तारस्तु ये देवि जिह्वया कटुकं भृशम् ।
असत्यं परुषं घोरं गुरून्प्रति परान्प्रति ॥ १३.२२०.१० ॥
Aquellos malos hablantes, oh diosa, que con la lengua pronuncian palabras muy hirientes, falsas, duras y crueles, contra sus mayores y contra otros.
13.220.11
जिह्वाबाधां तदाऽन्येषां कुर्वते कोपकारणात् ।
प्रायशोऽनृतभूयिष्ठा नराः कार्यवशेन वा।
तेषां जिह्वाप्रदेशस्था व्याधयः सम्भवन्ति ते ॥ १३.२२०.११ ॥
Por ira causan daño a otros con la lengua; sobre todo hombres llenos de falsedad, o incluso movidos por algún fin. En ellos surgen enfermedades ubicadas en la región de la lengua.
13.220.12
कुश्रोतारस्तु ये चार्यं परेषां कर्णनाशकाः ।
कर्णरोगान्बहुविधाँल्लभन्ते ते पुनर्भवे ॥ १३.२२०.१२ ॥
Aquellos malos oyentes que obstruyen a otros el oír sus nobles palabras, destructores de los oídos ajenos, obtienen en una vida futura enfermedades de oído de muchas clases.
13.220.13
दन्तरोगशिरोरोगकर्णरोगास्तथैव च ।
अन्ये दुःखाश्रिता दोषाः सर्वे चात्मकृतं फलम् ॥ १३.२२०.१३ ॥
Las enfermedades de los dientes, de la cabeza y de los oídos son igualmente así; y las demás aflicciones que se apoyan en el sufrimiento son todas el fruto de las propias acciones.
13.220.14
पीड्यन्ते सततं देव मानुषेष्वेव केचन ।
कुक्षिपक्षाश्रितैर्दोषैर्व्याधिभिश्चोदराश्रितैः ॥ १३.२२०.१४ ॥
Oh dios, entre los humanos algunos son constantemente afligidos por los humores que residen en el costado del vientre y por las enfermedades que habitan en el abdomen.
13.220.15
तीक्ष्णिशूलैश्च पीड्यन्ते नरा दुःखपरिप्लुताः ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.१५ ॥
Y los hombres, sumergidos en el sufrimiento, son afligidos por punzadas agudas. ¿Por la maduración de qué acción sucede esto? Deberías decírmelo.
13.220.16
ये पुरा मनुजा देवि कामक्रोधवशा भृशम् ।
आत्मार्थमेव चाहारं भुञ्जन्ते निरपेक्षकाः ॥ १३.२२०.१६ ॥
Oh diosa, aquellos hombres de antaño que, gobernados en gran medida por el deseo y la ira, comían alimento solo para sí mismos, sin preocuparse de los demás.
13.220.17
अभक्ष्याहारदानैश्च विश्वस्तानां विषप्रदाः ।
अभक्ष्यभक्षदाश्चैव शौचमङ्गलवर्जिताः ॥ १३.२२०.१७ ॥
Quienes daban alimentos prohibidos y veneno a los que confiaban en ellos, quienes hacían comer lo que no debe comerse, y quienes carecían de pureza y de auspicio.
13.220.18
मांसयुक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
कथञ्चित्प्राप्य मानुष्यं तत्र ते व्याधिपीडिताः ॥ १३.२२०.१८ ॥
Aquellos cuya conducta estuvo manchada con carne, aunque de algún modo obtienen el nacimiento humano en una buena reencarnación, allí son afligidos por enfermedades.
13.220.19
तैस्तैर्बहुविधाकारैर्व्याधिभिर्दुःखसंश्रिताः ।
भवन्त्येवं तथा देवि यथा चैवं तथा कृतम् ॥ १३.२२०.१९ ॥
Por estas diversas enfermedades de muchas formas quedan sumidos en el sufrimiento; oh diosa, tal como se hizo, así llegan a ser.
13.220.20
दृश्यन्ते सततं देव व्याधिभिर्मेहनाश्रितैः ।
पीड्यमानास्तथा मर्त्या अश्मरीशर्करादिभिः।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.२० ॥
Oh dios, se ve que los mortales están constantemente afligidos por enfermedades nacidas de trastornos urinarios, y asimismo por piedras, arenilla y similares. ¿Por el fruto de qué acción sucede esto? Deberías decírmelo.
13.220.21
ये पुरा मनुजा देवि परदारप्रधर्षकाः ।
तिर्यग्योनिषु धूर्ता वै मैथुनार्थं चरन्ति च ॥ १३.२२०.२१ ॥
Oh diosa, aquellos hombres que antes violaban a las esposas ajenas, pícaros, vagan en vientres animales por causa de la cópula.
13.220.22
कामदोषेणि ये धूर्ताः कन्यासु विधवासु च ।
बलात्कारेण गच्छन्ति रूपदर्पसमन्विताः ॥ १३.२२०.२२ ॥
Aquellos pícaros que, por la falta de la lujuria y llenos de orgullo por su belleza, se acercan por la fuerza a doncellas y viudas.
13.220.23
तादृशा मरणं पुनर्जन्मनि शोभने ।
यदि चेन्मानुषं जन्म लभेरंस्ते तथाविधाः।
मेहनस्थैस्तथा घोरैः पीड्यन्ते व्यधिभिः प्रिये ॥ १३.२२०.२३ ॥
Tales hombres mueren. Oh hermosa, si de nuevo obtienen nacimiento humano, siendo tales, son afligidos por las terribles enfermedades situadas en el órgano urinario, oh amada.
13.220.24
भगवन्मानुषाः केचिद्दृश्यन्ते शोषिणः कृशाः ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.२४ ॥
Oh bienaventurado, se ven algunos hombres consumirse y estar demacrados. ¿Por el fruto de qué acción sucede esto? Deberías decírmelo.
13.220.25
ये पुरा मनुजा देवि मांसलुब्धाः सुलोलुपाः ।
आत्मार्थे स्वादुगृद्धाश्च परभोगोपतापिनः ॥ १३.२२०.२५ ॥
Oh diosa, aquellos hombres de antaño que eran codiciosos de carne, muy ávidos, deseosos de comida sabrosa para sí mismos y que atormentaban los placeres de otros...
13.220.26
अभ्यसूयाश्चोपतापाः परभोगेषु ये नराः ।
एवं युक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ॥ १३.२२०.२६ ॥
Los hombres que sienten envidia de los placeres ajenos y los atormentan, con tal conducta, oh auspiciosa, en el próximo nacimiento...
13.220.27
शेषव्याधियुतास्तत्र नरा धमनिसंतताः ।
भवन्त्येव नरा देवि पापकर्मोपभोगिनः ॥ १३.२२०.२७ ॥
Allí aquellos hombres quedan afligidos por enfermedades residuales, cubiertos de venas; oh diosa, los hombres que disfrutan de los frutos de acciones pecaminosas ciertamente se convierten así.
13.220.28
भगवन्मानुषाः केचित्क्लिश्यन्ते कण्ठरोगिणः ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.२८ ॥
Oh bendito señor, algunos hombres sufren, afligidos por enfermedades de garganta; ¿por la maduración de qué karma sucede esto? Deberías decírmelo.
13.220.29
ये पुरा मनुजा देवि परेषां रूपनाशनाः ।
आघातवधबन्धैश्च वृथा दण्डेन मोहिताः ॥ १३.२२०.२९ ॥
Oh diosa, aquellos hombres de antaño que destruían la forma de otros, deludidos por golpes, muerte y encarcelamiento, y por castigos inútiles...
13.220.30
इष्टनाशकरा ये तु अपथ्याहारदा नराः ।
चिकित्सका वा दुष्टास्च द्वेषलोभसमन्विताः ॥ १३.२२०.३० ॥
Los hombres que destruían lo querido, daban alimento nocivo, o eran médicos malvados, dotados de odio y avaricia...
13.220.31
निर्दयाः प्राणिहिंसायां मलदाश्चित्तनाशनाः ।
एवंयुक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ॥ १३.२२०.३१ ॥
Los despiadados que se dedican a dañar a los seres vivos, los que dan impureza, los destructores de la mente, quienes tienen tal conducta — en un buen renacimiento.
13.220.32
यदि वै मानुषं जन्म लभेरंस्तेषु दुःखिताः ।
अत्र ते क्लेशसंयुक्ताः कण्ठरोगशतैर्वृताः ॥ १३.२२०.३२ ॥
Si obtienen nacimiento humano, sufren en él; aquí están afligidos y rodeados de cientos de enfermedades de garganta.
13.220.33
केचित्त्वग्दोषसंयुक्ता व्रणकुष्ठैश्च संयुताः ।
श्वित्रकुष्ठयुता वाऽपि बहुधा कृच्छ्रसंयुताः।
भवन्त्येव नरा देवि यथा तेन कृतं फलम् ॥ १३.२२०.३३ ॥
Algunos quedan afectados por enfermedades de la piel, llagas y lepra, o padecen lepra blanca; de muchas maneras unidos a la adversidad se convierten en hombres, oh diosa, según el fruto de lo que hicieron.
13.220.34
भगवन्मानुषाः केचिदङ्गहीनाश्च पङ्गव ।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.३४ ॥
Oh bendito señor, algunos hombres carecen de miembros y son cojos — ¿por la maduración de qué acción? Deberías decírmelo.
13.220.35
ये पुरा मनुजा देवि लोभमोहसमावृताः ।
प्राणिनां प्राणहिंसार्थमङ्गविघ्नं प्रकुर्वते।
शस्त्रेणोत्कृत्य वा देवि प्राणिनां चेष्टनाशकाः ॥ १३.२२०.३५ ॥
Aquellos hombres que antes, oh diosa, dominados por la codicia y la ilusión, causan obstrucción a los miembros de los seres vivos con el propósito de dañar sus vidas — cortándolos con un arma, oh diosa, destruyen el movimiento de los seres vivos.
13.220.36
एवं युक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
तदङ्गहीना वै प्रेत्य भवन्त्येव न संशयः।
स्वभावतो वा जाता वा पङ्गवश्च भवन्ति ते ॥ १३.२२०.३६ ॥
Quienes han seguido tal conducta, en un nacimiento venturoso posterior, quedan privados de esos miembros tras la muerte; no hay duda. Por naturaleza o desde el nacimiento se vuelven cojos.
13.220.37
भगवन्मानुषाः केचिद्ग्रन्थिभिः पिलकैस्तथा ।
क्लिश्यमानाः प्रदृश्यन्ते तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.३७ ॥
Oh bienaventurado, se ve a algunos seres humanos afligidos por nudos y pústulas. Deberías explicarme esto.
13.220.38
ये पुरा मनुजा देवि ग्रन्थिभेदकरा नृणाम् ।
मुष्टिप्रहारपरुषा नृशंसाः पापकारिणः।
पाटकास्तोटकाश्चैव शूलतुन्नास्तथैव च ॥ १३.२२०.३८ ॥
Oh diosa, aquellos hombres de antaño que rompían los nudos de los hombres, duros con los puñetazos, crueles, malhechores, desgarradores, quebradores, y atravesados con lanzas, asimismo...
13.220.39
एवंयुक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
ग्रन्थिभिः पिलकैश्चैव क्लिश्यन्ते भृशदुःखिताः ॥ १३.२२०.३९ ॥
Quienes han seguido tal conducta, en un nacimiento venturoso posterior, son afligidos con nudos y pústulas y quedan muy afligidos.
13.220.40
भगवन्मानुषाः केचित्पादरोगसमन्विताः ।
दृश्यन्ते सततं देव तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.४० ॥
Oh bienaventurado, se ve constantemente a algunos seres humanos aquejados de enfermedad de los pies. Oh dios, deberías explicarme esto.
13.220.41
ये पुरा मनुजा देवि क्रोधलोभसमन्विताः ।
मनुजा देवतास्थानं स्वपादैर्भ्रंशयन्त्युत।
जानुभिः पार्ष्णिभिश्चैव प्राणिहिंसां प्रकुर्वते ॥ १३.२२०.४१ ॥
Oh diosa, aquellos hombres de antaño, llenos de ira y avaricia, hacen caer incluso el lugar de los dioses con sus pies; con las rodillas y los talones cometen la hiriente violencia contra los seres vivos.
13.220.42
एवंयुक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
पादरोगैर्बहुविधैर्बाध्यन्ते विपदादिभिः ॥ १३.२२०.४२ ॥
Oh hermosa, quienes tienen tal conducta son afligidos en un nuevo nacimiento por diversas enfermedades de los pies y por calamidades y similares.
13.220.43
भगवन्मानुषाः केचिद्दृश्यन्ते बहवो भुवि ।
वातजैः पित्तजै रोगैर्युगपत्सान्निपातकैः ॥ १३.२२०.४३ ॥
Oh venerable señor, se ven en la tierra muchos hombres afligidos por enfermedades nacidas del viento y de la bilis, y por los humores combinados que surgen a la vez.
13.220.44
रोगैर्बहुविधैर्देव क्लिश्यमानाः सुदुःखिताः ।
असमस्तैः समस्तैश्च आढ्या वा दुर्गतास्तथा।
केन कर्मविपाकेन तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२०.४४ ॥
Oh dios, aquellos atormentados y muy afligidos por diversas enfermedades, parcial o totalmente enfermos, sean ricos o pobres, ¿por qué fruto de la acción llegan a serlo? Debes contármelo.
13.220.45
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु कल्याणि कारणम् ॥ १३.२२०.४५ ॥
Te explicaré esa causa; escucha, oh auspiciosa.
13.220.46
ये पुरा मनुजा देवि त्वासुरं भावमाश्रिताः ।
स्ववशाः कोपनपरा गुरुविद्वेषिणस्तथा ॥ १३.२२०.४६ ॥
Oh diosa, aquellos hombres de antaño que se acogieron a la naturaleza demoníaca, arbitrarios, propensos a la ira y hostiles a sus maestros—de igual modo.
13.220.47
परेषां दुःखजनका मनोवाक्कायकर्मभिः ।
छिन्दन्भिन्दन्स्तुदन्नेव नित्यं प्राणिषु निर्दयाः ॥ १३.२२०.४७ ॥
Quienes causan sufrimiento a otros mediante acciones de mente, palabra y cuerpo, cortando, quebrando y perforando, siempre despiadados con los seres vivos.
13.220.48
एवंयुक्तसमाचाराः पुनर्जन्मनि शोभने ।
यदि वै मानुषं जन्म लभेरंस्ते तथाविधाः।
तत्र ते बहुभिर्घोरैस्तप्यन्ते व्याधिभिः प्रिये ॥ १३.२२०.४८ ॥
Si personas de tal conducta obtienen un nacimiento humano en una vida futura auspiciosa, entonces, amada, allí son atormentadas por muchas enfermedades terribles.
13.220.49
केचिद्वातादिसंयुक्ताः केचित्काससमन्विताः ।
ज्वरातिसारतृष्णाभिः पीड्यमानास्तथा परे ॥ १३.२२०.४९ ॥
Algunos están afligidos por humores de viento y otros males, algunos con tos, y otros son atormentados por fiebre, diarrea y sed.
13.220.50
पादगुल्मैश्च बहुभिः श्लेष्मदोषसमन्विताः ।
पादरोगैश्च विविधैर्व्रणकुष्ठभगंदरैः।
आढ्या वा दुर्गता वाऽपि दृश्यन्ते व्याधिपीडिताः। ॥ १३.२२०.५० ॥
Afligidos por muchas hinchazones de los pies y desórdenes de flema, por diversas enfermedades de los pies, llagas, lepra y fístulas; ya sean ricos o pobres, se les ve atormentados por la enfermedad.
13.220.51
एवमात्मकृतं कर्म भुञ्जन्ते तत्रतत्र ते ।
अभिभूतुं न शक्यं हि केनचित्स्वकृतं फलम्।
इति ते कथितं देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२२०.५१ ॥
Así, aquí y allá, disfrutan el fruto de sus propias acciones, pues nadie puede evitar el fruto de lo que uno mismo ha hecho. Diosa, te he dicho esto; ¿qué más deseas oír?