మహాభారతం · అధ్యాయం 13.227
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.227.1
भगवन्देवदेवेश कर्मणैव शुभाशुभम् ।
यथायोगं फलं जन्तुः प्राप्नोतीति विनिश्चयः ॥ १३.२२७.१ ॥
ఓ భగవంతుడా, దేవదేవా, ప్రాణి కర్మ వల్లనే శుభాశుభ ఫలాన్ని తగినట్లుగా పొందుతాడని నిశ్చయం.
13.227.2
परेषां विप्रियं कुर्वन्यथा सम्प्राप्नुयाच्छुभम् ।
यद्येतदस्मिंश्चेद्देहे तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२७.२ ॥
ఇతరులకు అప్రియం చేస్తూ ఎలా శుభాన్ని పొందగలడు? ఇది ఈ దేహంలో సాధ్యమైతే, అది నాకు చెప్పడానికి మీరు అర్హులు.
13.227.3
तदप्यस्ति महाभागे अभिसन्धिबलान्नृणम् ।
हितार्थं दुःखमन्येषां कृत्वा सुखमवाप्नुयात् ॥ १३.२२७.३ ॥
ఓ మహాభాగే, అదీ ఉంది — మనుషుల సంకల్ప బలం వల్ల, ఇతరుల హితం కోసం దుఃఖం కలిగించి మనిషి సుఖం పొందగలడు.
13.227.4
दण्डयन्भर्त्सयन्राजा जनान्पुण्यमवाप्नुयात् ।
गुरुः सन्तर्जयञ्शिष्यान्भर्ता भृत्यजनान्स्वकान्।
उन्मार्गप्रतिपन्नांश्च शास्ता धर्मफलं लभेत् ॥ १३.२२७.४ ॥
దండిస్తూ, మందలిస్తూ ఉన్న రాజు ప్రజల నుండి పుణ్యాన్ని పొందుతాడు; గురువు శిష్యులను బెదిరిస్తే, యజమాని తన సేవకులను, అధికారి తప్పుదారిలో ఉన్నవారిని — వారు ధర్మఫలాన్ని పొందుతారు.
13.227.5
चिकित्सकश्च दुःखानि जनयन्हितमाप्नुयात् ।
यज्ञार्थं पशुहिंसां च कुर्वन्नपि न लिप्यते।
एवमन्ये सुमनसो हिंसकाः स्वर्गमाप्नुयुः ॥ १३.२२७.५ ॥
వైద్యుడు దుఃఖం కలిగించినా హితాన్ని పొందుతాడు; యజ్ఞం కోసం పశుహింస చేసినా లిప్తుడు కాడు. అదే విధంగా సద్భావంతులైన ఇతర హింసకులు స్వర్గాన్ని పొందుతారు.
13.227.6
एकस्मिन्निहते भद्रे बहवः सुखमाप्नुयुः ।
तस्मिन्हते भवेद्धर्मः कुत एव तु पातकम् ॥ १३.२२७.६ ॥
ఓ భద్రే, ఒకడు చంపబడితే అనేకులు సుఖం పొందుతారు; అతడు చంపబడడం వల్ల ధర్మం కలిగితే, పాపం ఎక్కడ?
13.227.7
अहिंसतेति हत्वा तु शुद्धे कर्मणि गौरवात् ।
अभिसन्धेरजिह्मत्वाच्छुद्धे धर्मस्य गौरवात्।
एतत्कृत्वा तु पापेभ्यो न दोषं प्राप्नुयुः क्वचित् ॥ १३.२२७.७ ॥
అహింస పేరుతో చంపినా, శుద్ధ కర్మలో ధర్మ గౌరవం వల్ల, నిర్మల సంకల్పం వల్ల, ఇది చేసినవారు పాపాల వలన ఎన్నడూ దోషం పొందరు.
13.227.8
चतुर्विधानां जन्तूनां कथं ज्ञानमिह स्मृतम् ।
कृत्रिमं तत्स्वभावं वा तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२७.८ ॥
ఇక్కడ నాలుగు రకాల జీవుల జ్ఞానం ఎలా చెప్పబడింది? అది కృత్రిమమా లేక స్వభావసిద్ధమా? దానిని నాకు చెప్పడం తగినది.
13.227.9
स्थावरं जङ्गमं चैव जगद्द्विविधमुच्यते ।
चतस्रो योनयस्तत्र प्रजानां क्रमशो यथा ॥ १३.२२७.९ ॥
స్థావరం, జంగమం అని జగత్తు రెండు విధాలుగా చెప్పబడింది. అక్కడ ప్రజల నాలుగు యోనులు క్రమంగా ఉన్నాయి.
13.227.10
तेषामुद्भिदजा वृक्षा लतावल्ल्यश्च वीरुधः ।
दंशयूकादयश्चान्ये स्वेदजाः क्रिमिजातयः ॥ १३.२२७.१० ॥
వాటిలో ఉద్భిజ్జాలు వృక్షాలు, లతలు, తీగలు, ఓషధులు; దోమలు, పేనులు మొదలైనవి, ఇతర స్వేదజ క్రిమిజాతులు.
13.227.11
पक्षिणश्छिद्कर्णाश्च प्राणिनस्त्वण्डजा मताः ।
मृगव्यालमनुष्यांश्च विद्धि तेषां जरायुजान् ॥ १३.२२७.११ ॥
పక్షులు, ఛిద్రకర్ణ ప్రాణులు అండజాలుగా భావించబడ్డాయి. జింకలు, క్రూర మృగాలు, మనుషులను వాటిలో జరాయుజులుగా తెలుసుకో.
13.227.12
एवं चतुर्विधां जातिमात्मा संसृत्य तिष्ठति ॥ १३.२२७.१२ ॥
ఈ విధంగా నాలుగు విధాల జాతులలో ఆత్మ సంచరించి నిలిచి ఉంటుంది.
13.227.13
स्पर्शेनैकेन्द्रियेणात्मा तिष्ठत्युद्भिदजेषु वै ।
शरीरस्पर्शरूपाभ्यां स्वेदजेष्वपि तिष्ठति ॥ १३.२२७.१३ ॥
ఒకే ఇంద్రియమైన స్పర్శ ద్వారా ఆత్మ భూమి నుండి మొలకెత్తే జీవులలో నిలిచి ఉంటుంది. శరీరం, స్పర్శ, రూపం ద్వారా స్వేదజ జీవులలో కూడా అది నిలిచి ఉంటుంది.
13.227.14
पञ्चभिश्चेन्द्रियद्वारैर्जीवन्त्यण्डजरायुजाः ॥ १३.२२७.१४ ॥
ఐదు ఇంద్రియ ద్వారాల ద్వారా అండజ, జరాయుజ జీవులు జీవిస్తాయి.
13.227.15
तथा भूम्यम्बुसंयोगाद्भवन्त्युद्भिदजाः प्रिये ।
शीकतोष्णयोस्तु संयोगाज्जायन्ते स्वेदजाः प्रिये।
अण्डजाश्चापि जायन्ते संयोगात्क्लेदबीजयोः ॥ १३.२२७.१५ ॥
అలాగే భూమి, నీటి కలయిక వలన, ఓ ప్రియా, భూమి నుండి మొలకెత్తే జీవులు పుడతాయి. శీత-ఉష్ణాల కలయిక వలన, ఓ ప్రియా, స్వేదజ జీవులు పుడతాయి. క్లేదము, బీజముల కలయిక వలన అండజ జీవులు కూడా పుడతాయి.
13.227.16
शुक्लशोणितसंयोगात्सम्भवन्ति जरायुजाः ।
जरायुजानां सर्वेषां मानुषं पदमुत्तमम् ॥ १३.२२७.१६ ॥
శుక్ల-శోణితాల కలయిక వలన జరాయుజ జీవులు పుడతాయి. జరాయుజ జీవులన్నింటిలో మానుష స్థితి అత్యుత్తమమైనది.
13.227.17
अतःपरं तमोत्पत्तिं शृणु देवि समाहिता ।
द्विविधं हि तमो लोके शार्वरं देहजं तथा ॥ १३.२२७.१७ ॥
ఇక తమస్సు పుట్టుకను ఏకాగ్రతతో విను, దేవీ. లోకంలో తమస్సు రెండు విధాలు: రాత్రి చీకటి, దేహంలో పుట్టిన చీకటి.
13.227.18
जोतिर्भिश्च तमो लोके नाशं गच्छति शार्वरम् ।
देहजं तु तमो लोके तैः समस्तैर्न शाम्यते ॥ १३.२२७.१८ ॥
లోకంలో వెలుగులచే రాత్రి చీకటి నశిస్తుంది. కానీ దేహంలో పుట్టిన చీకటి ఆ సమస్త వెలుగులచేతనూ శమించదు.
13.227.19
तमसस्तस्य नाशार्थं नोपायमधिजग्मिवान् ।
तपश्चचार वलिपुलं लोककर्ता पितामहः ॥ १३.२२७.१९ ॥
ఆ చీకటిని నశింపజేయడానికి ఉపాయం కనుగొనలేక, లోకకర్త అయిన పితామహుడు ముడతలు పడిన శరీరంతో తపస్సు చేశాడు.
13.227.20
चरतस्तु समुद्भूता वेदाः साङ्गाः सहोत्तराः ।
ताँल्लब्ध्वा मुमुदे ब्रह्मा लोकानां हितकाम्यया।
देहजं तु तमो घोरमभूत्तैरेव नाशितम् ॥ १३.२२७.२० ॥
అతడు తపస్సు చేస్తుండగా అంగాలు, ఉత్తరాలతో కూడిన వేదాలు పుట్టాయి. వాటిని పొంది బ్రహ్మ లోకహితాన్ని కోరి సంతోషించాడు. శరీరం నుండి పుట్టిన భయంకరమైన చీకటి వాటి చేతనే నశించింది.
13.227.21
कार्याकार्यमिदं चेति वाच्यावाच्यमिदं त्विति ।
यदि चेन्न भवेल्लोके श्रुतं चारित्रदैशिकम्।
पसुभिर्निर्विशेषं तु चेष्टन्ते मानुषा अपि ॥ १३.२२७.२१ ॥
ఇది చేయదగినది, ఇది చేయరానిది; ఇది పలకదగినది, ఇది పలకరానిది అని నడవడిని బోధించే శాస్త్రజ్ఞానం లోకంలో లేకపోతే, మానవులు కూడా పశువుల వలె భేదం లేకుండా ప్రవర్తిస్తారు.
13.227.22
यज्ञादीनां समारम्भः श्रुतेनैव विधीयते ।
यज्ञस्य फलयोगेन देवलोकः समृद्ध्यते ॥ १३.२२७.२२ ॥
యజ్ఞాదుల ఆరంభం వేదం చేతనే విధించబడుతుంది. యజ్ఞఫలం లభించడం వల్ల దేవలోకం సమృద్ధి చెందుతుంది.
13.227.23
प्रीतियुक्ताः पुनर्देवा मानुषाणां भवन्त्युत ।
एवं नित्यं प्रवर्धेते रोदसी च परस्परम् ॥ १३.२२७.२३ ॥
దేవతలు తిరిగి ప్రీతితో మానవులపట్ల అనుకూలురవుతారు. ఈ విధంగా స్వర్గం, భూమి పరస్పరం నిత్యం అభివృద్ధి చెందుతాయి.
13.227.24
लोकसन्धारणं तस्माच्छ्रुतमित्यवधारय ।
ज्ञानाद्विशिष्टं जन्तूनां नास्ति लोकत्रयेऽपि च ॥ १३.२२७.२४ ॥
కాబట్టి లోకాలను నిలబెట్టేది శాస్త్రజ్ఞానమే అని నిశ్చయించుకో. జీవులకు జ్ఞానం కంటే గొప్పది మూడు లోకాల్లోనూ లేదు.
13.227.25
सहजं तत्प्रधानं स्यादपरं कृत्रिमं स्मृतम् ।
उभयं यत्र सम्पन्नं भवेत्तत्र तु शोभनम् ॥ १३.२२७.२५ ॥
సహజమైనదే ప్రధానమైనది; రెండవది కృత్రిమమైనదని చెప్పబడింది. రెండూ కలిసి ఉన్నచోటే అది శోభనమవుతుంది.
13.227.26
सम्प्रगृह्य श्रुतं सर्वं कृतकृत्यो भवत्युत ।
उपर्युपरि मर्त्यानां देववत्सम्प्रकाशते ॥ १३.२२७.२६ ॥
విన్నదంతా సమగ్రంగా గ్రహించినవాడు నిజంగా కృతకృత్యుడవుతాడు; మర్త్యుల మధ్య దేవునిలా మరింతగా ప్రకాశిస్తాడు.
13.227.27
कामं क्रोधं भयं दर्पमज्ञानं चैव बुद्धिजम् ।
तच्छ्रुतं नुदति क्षिप्रं यथा वायुर्बलाहकान् ॥ १३.२२७.२७ ॥
కామం, క్రోధం, భయం, గర్వం, బుద్ధి నుండి పుట్టిన అజ్ఞానం—వీటినన్నిటినీ ఆ శ్రుతం త్వరగా తొలగిస్తుంది, గాలి మేఘాలను తొలగించినట్లు.
13.227.28
अल्पमात्रं कृतो धर्मो भवेज्झानवतां महान् ।
महानपि कृतो धर्मो ह्यज्ञानान्निष्फलो भवेत् ॥ १३.२२७.२८ ॥
జ్ఞానవంతులకు కొంచెం చేసిన ధర్మం కూడా గొప్పదవుతుంది; అజ్ఞానంతో చేసిన గొప్ప ధర్మం కూడా నిష్ఫలమవుతుంది.
13.227.29
परावरझो भूतानां ज्ञानवांस्तत्वविद्भवेत् ।
एवं श्रुतफलं सर्वं कथितं ते शुभक्षणे ॥ १३.२२७.२९ ॥
ప్రాణుల పరావరాలను తెలిసినవాడు జ్ఞానవంతుడు, తత్త్వవేత్త అవుతాడు. ఈ విధంగా శ్రుతఫలమంతా ఈ శుభక్షణంలో నీకు చెప్పబడింది.
13.227.30
भगवन्मानुषाः केचिज्जातिस्मरणसंयुताः ।
किमर्थमभिजायन्ते जानन्तः पौर्वदैहिकम्।
एतन्मे तत्वतो देव मानुषेषु वदस्व भो ॥ १३.२२७.३० ॥
భగవంతుడా! కొంతమంది మనుషులు జాతిస్మరణతో కూడి ఉంటారు. పూర్వదేహాన్ని తెలిసి కూడా వారు ఎందుకు జన్మిస్తారు? దేవా, మనుషుల విషయంలో ఇది నాకు తత్త్వతః చెప్పు.
13.227.31
तदहं ते प्रवक्ष्यामि शृणु तत्वं समाहिता ॥ १३.२२७.३१ ॥
కాబట్టి నేను నీకు చెబుతాను; ఏకాగ్రచిత్తంతో సత్యాన్ని వినుము.
13.227.32
ये मृताः सहसा मर्त्या जायन्ते सहसा पुनः ।
तेषां पौराणिको बोधः कञ्चित्कालं हि तिष्ठति ॥ १३.२२७.३२ ॥
అకస్మాత్తుగా మరణించి మళ్లీ అకస్మాత్తుగా జన్మించే మర్త్యులకు, కొంతకాలం పూర్వజన్మ జ్ఞానం నిలిచి ఉంటుంది.
13.227.33
तस्माज्जातिस्मरा लोके जायन्ते बोधसंयुताः ।
तेषां विवर्धतां संज्ञा स्वप्नवत्सा प्रणश्यति।
परलोकस्य चास्तित्वे मूढानां कारणं च तत् ॥ १३.२२७.३३ ॥
అందువల్ల లోకంలో పూర్వజన్మ స్మృతి కలవారు జ్ఞానంతో జన్మిస్తారు. వారి జ్ఞానం పెరిగే కొద్దీ ఆ స్మృతి కలలా నశిస్తుంది. పరలోక ఉనికిని మూఢులు సందేహించడానికి ఇదే కారణం.
13.227.34
भगवन्मानुषाः केचिन्मृता भूत्वाऽपि सम्प्रति ।
निवर्तमाना दृश्यन्ते देहेष्वेव पुनर्नराः ॥ १३.२२७.३४ ॥
భగవంతుడా! కొందరు మనుషులు మరణించిన తర్వాత కూడా ఇప్పుడు తిరిగి వస్తున్నట్లు కనిపిస్తారు; మళ్లీ శరీరాల్లోనే మనుషులుగా కనిపిస్తారు.
13.227.35
तदहं ते प्रवक्ष्यामि कारणं शृणु शोभने ॥ १३.२२७.३५ ॥
కాబట్టి ఓ శోభనా! నీకు దీని కారణాన్ని చెబుతాను; వినుము.
13.227.36
प्राणैर्वियुज्यमानानां बहुत्वात्प्राणिनां वधे ।
तथैव नामसामान्याद्यमदूता नृणां प्रति ॥ १३.२२७.३६ ॥
ప్రాణులు అధికంగా ఉండటం వల్ల, ప్రాణాలు వియోగం అయ్యే సమయంలో, అదేవిధంగా పేర్ల సామ్యం వల్ల యమదూతలు మనుషుల వద్దకు పంపబడతారు.
13.227.37
वहन्ति ते क्वचिन्मोहादन्यं मर्त्यं तु यामिकाः ।
निर्विकारं हि तत्सर्वं यमो वेद कृताकृतम् ॥ १३.२२७.३७ ॥
యమదూతలు కొన్నిసార్లు మోహంతో మరొక మర్త్యుడిని తీసుకువెళ్తారు; కానీ చేసినవి, చేయనివి అన్నీ యముడు నిర్దోషంగా తెలుసుకుంటాడు.
13.227.38
तस्मात्संयमनीं प्राप्य यमेनैकेन मोक्षिताः ।
पुनरेव निवर्तन्ते शेषं भोक्तुं स्वकर्मणः।
स्वकर्मण्यसमाप्ते तु निवर्तन्ते हि मानवाः ॥ १३.२२७.३८ ॥
కాబట్టి సంయమనిని చేరి యముడు ఒక్కడే విడిచిపెట్టినవారు, తమ కర్మ ఫలంలో మిగిలినది అనుభవించడానికి మళ్లీ తిరిగి వస్తారు. తమ కర్మ పూర్తికాకపోతే మానవులు తిరిగి వస్తారు.
13.227.39
भगवन्सुप्तमात्रेण प्राणिनां स्वप्नदर्शनम् ।
किं तत्स्वभावमन्यद्वा तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२२७.३९ ॥
భగవాన్, నిద్రపోగానే ప్రాణులకు స్వప్న దర్శనం ఎందుకు కలుగుతుంది? దాని స్వభావం ఏమిటి, లేక మరేదైనా ఉందా? అది నాకు చెప్పడానికి మీరు అర్హులు.
13.227.40
सुप्तानां तु मनश्चेष्टा स्वप्न इत्यभिधीयते ।
अनागतमतिक्रान्तं पश्यते सञ्चरन्मनः ॥ १३.२२७.४० ॥
నిద్రించిన వారి మనస్సు చేసే కార్యమే స్వప్నం అని చెప్పబడుతుంది. తిరుగాడే మనస్సు భవిష్యత్తును, గతాన్ని చూస్తుంది.
13.227.41
निमित्तं च भवेत्तस्मात्प्राणिनां स्वप्नदर्शनम् ।
एतत्ते कथितं देवि भूयः श्रोतु किमिच्छसि ॥ १३.२२७.४१ ॥
కాబట్టి ప్రాణుల స్వప్న దర్శనం ఒక సూచన కూడా కావచ్చు. దేవి, ఇది నీకు చెప్పబడింది. ఇంకా ఏమి వినాలని కోరుతున్నావు?