મહાભારત · અધ્યાય 13.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.23.1
श्रुत्वा तु वचनं मातुः क्रुद्धायास्ते भुजङ्गमाः ।
कृच्छ्रेणैवान्वमोदन्त केचिद्धित्वा दिशो गताः ॥ १३.२३.१ ॥
ક્રોધિત માતાના વચન સાંભળીને તે સર્પોમાંથી કેટલાકે મહામુશ્કેલીથી તેને સંમતિ આપી, અને કેટલાક દિશાઓ છોડીને ચાલ્યા ગયા.
13.23.2
ये प्रतस्थुर्दिशस्तत्र क्रुद्धा तानशपद्भृशम् ।
भुजङ्गमानां माताऽसौ कद्रूर्वैरकरी तदा ॥ १३.२३.२ ॥
તે દિશાઓ તરફ ગયેલા સર્પોને, ક્રોધિત સર્પમાતા વૈર ઉત્પન્ન કરનારી કદ્રુએ ત્યારે અત્યંત કઠોરતાથી શાપ આપ્યો.
13.23.3
उत्पत्स्यति हि राजन्यः पाण्डवो जनमेजयः ।
चतुर्थो धन्विनां श्रेष्ठात्कुन्तीपुत्राद्धनञ्जयात् ॥ १३.२३.३ ॥
પાંડવ જનમેજય નામે રાજા જન્મ લેશે; ધનુર્ધરોમાં શ્રેષ્ઠ કુંતીપુત્ર ધનંજયથી ચોથા પેઢીએ.
13.23.4
स सर्पसत्रमाहर्ता क्रुद्धः कुरुकुलोद्वहः ।
तस्मिन्सत्रेऽग्निना युष्मान्पञ्चत्वमुपनेष्यति ॥ १३.२३.४ ॥
કુરુકુળનો ભાર ઉઠાવનાર તે ક્રોધિત થઈને સર્પસત્ર કરશે; એ સત્રમાં અગ્નિ વડે તમને મૃત્યુ પામશે.
13.23.5
एवं क्रुद्धाऽशपन्माता पन्नगान्धर्मचारिणः ।
गुरोः परित्यागकृतं नैतदन्यद्भविष्यति ॥ १३.२३.५ ॥
આ રીતે ક્રોધિત માતાએ ધર્મનું પાલન કરનારા સર્પોને શાપ આપ્યો: "ગુરુ (માતા)નો ત્યાગ કરવાથી આ થયું છે; આનાથી અન્ય કંઈ નહીં થાય."
13.23.6
एवं शप्ता दिशः प्राप्ताः पन्नगा धर्मचारिणः ।
विहाय मातरं क्रुद्धा गता वैरकरीं तदा ॥ १३.२३.६ ॥
આ રીતે શાપિત ધર્મપાલક સર્પો દિશાઓમાં પહોંચ્યા; ક્રોધથી વૈર કરનારી માતાને છોડીને તેઓ ત્યારે ચાલ્યા ગયા.
13.23.7
तत्र ये वृजिनं तस्या अनापन्ना भुजङ्गमाः ।
ते तस्य वाजिनो वाला बभूवुरसितप्रभाः ॥ १३.२३.७ ॥
ત્યાં તેની દુષ્ટતામાં ન ફસાયેલા સર્પો તે ઘોડાના કાળા તેજસ્વી વાળ બની ગયા.
13.23.8
तान्दृष्ट्वा वालधिस्थांश्च पुत्रान्कद्रूरथाब्रवीत् ।
विनतामथ संहृष्टा हयोसौ दृश्यतामिति ॥ १३.२३.८ ॥
પૂંછડી પર ઊભેલા તે પુત્રોને જોઈને આનંદિત થયેલી કદ્રુએ વિનતાને કહ્યું, "તે ઘોડો જુઓ."
13.23.9
एकवर्णो न वा भद्रे पणो नौ सुव्यवस्थितः ।
उतकादुत्तरन्तं तं हयं चैव च भामिनि ॥ १३.२३.९ ॥
હે ભદ્રે, શું તે ઘોડો એક જ રંગનો છે કે નહીં? આપણી શરત બરાબર નક્કી થાય. હે ભામિની, ઉતકમાંથી પાર ઊતરતા તે ઘોડાને જુઓ.
13.23.10
सा त्ववक्रमतिर्देवी विनता जिह्मगामिनीम् ।
अब्रवीद्भगिनीं किञ्चिद्विहसन्तीव भारत ॥ १३.२३.१० ॥
પણ વક્ર બુદ્ધિવાળી તે દેવી વિનતા હસતી હોય તેમ પોતાની બહેનને કંઈક બોલી, હે ભારત.
13.23.11
हन्त पश्याव गच्छावः सुकृतो नौ पणः शुभे ।
दासी वा ते भविष्यामि त्वं वा दासी भविष्यसि ॥ १३.२३.११ ॥
ચાલ, જોઈએ, જઈએ. આપણી શરત સરસ રીતે નક્કી થઈ છે, શુભે. હું તારી દાસી થઈશ, અથવા તું મારી દાસી થઈશ.
13.23.12
एवं स्थिरं पणं कृत्वा हयं ते तं ददर्शतुः ।
कृत्वा साक्षिणमात्मानं भगिन्यौ कुरुसत्तम ॥ १३.२३.१२ ॥
આ રીતે શરત દૃઢ કરીને, તે બંને બહેનોએ તે ઘોડો જોયો, હે કુરુશ્રેષ્ઠ; પોતાને જ સાક્ષી બનાવીને.
13.23.13
सा दृष्ट्वैव हयं मन्दं विनता शोककर्शिता ।
श्वेतं चन्द्रांशुवालं तं कालवालं मनोजवम् ॥ १३.२३.१३ ॥
મંદ ગતિવાળા એ ઘોડાને જોતાં જ, શોકથી કૃશ થયેલી વિનતાએ, શ્વેત, ચંદ્રકિરણ જેવી પૂંછડીવાળા, કાળી પૂંછડીવાળા, મનના વેગવાળા એ ઘોડાને જોયો.
13.23.14
तत्र सा व्रीलिता वाक्यं विनता साश्रुबिन्दुका ।
उवाच कालवालोऽयं तुरगो विजितं त्वया ॥ १३.२३.१४ ॥
ત્યાં શરમાયેલી વિનતા, આંસુનાં બિંદુઓ સાથે બોલી: "આ કાળી પૂંછડીવાળો ઘોડો તમે જીતી લીધો."
13.23.15
दासी मां प्रेषय स्वार्थे यथा कामवशां शुभे ।
दास्यश्च कामकारा हि भर्तृणां नात्र संशयः ॥ १३.२३.१५ ॥
"હે શુભે, તારા પોતાના હેતુ માટે મને દાસી તરીકે મોકલ, કામવશ થયેલી સ્ત્રીની જેમ; દાસીઓ તો પતિઓની ઇચ્છા મુજબ ચાલનારી હોય છે, એમાં શંકા નથી."