महाभारत · अध्याय 13.23
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.23.1
श्रुत्वा तु वचनं मातुः क्रुद्धायास्ते भुजङ्गमाः ।
कृच्छ्रेणैवान्वमोदन्त केचिद्धित्वा दिशो गताः ॥ १३.२३.१ ॥
क्रुद्ध मातेचे ते शब्द ऐकून त्या सर्पांपैकी काहींनी मोठ्या कष्टाने त्याला अनुमती दिली, तर काही दिशा सोडून निघून गेले.
13.23.2
ये प्रतस्थुर्दिशस्तत्र क्रुद्धा तानशपद्भृशम् ।
भुजङ्गमानां माताऽसौ कद्रूर्वैरकरी तदा ॥ १३.२३.२ ॥
त्या दिशांकडे निघालेल्या सर्पांना, क्रुद्ध झालेल्या, वैर निर्माण करणाऱ्या सर्पमाता कद्रूने तेव्हा अत्यंत कठोरपणे शाप दिला.
13.23.3
उत्पत्स्यति हि राजन्यः पाण्डवो जनमेजयः ।
चतुर्थो धन्विनां श्रेष्ठात्कुन्तीपुत्राद्धनञ्जयात् ॥ १३.२३.३ ॥
पांडवांच्या वंशात जनमेजय नावाचा राजा जन्म घेईल; धनुर्धरांत श्रेष्ठ असलेल्या कुंतीपुत्र धनंजयापासून चौथा.
13.23.4
स सर्पसत्रमाहर्ता क्रुद्धः कुरुकुलोद्वहः ।
तस्मिन्सत्रेऽग्निना युष्मान्पञ्चत्वमुपनेष्यति ॥ १३.२३.४ ॥
कुरुकुलाचा भार वाहणारा तो क्रुद्ध होऊन सर्पसत्र करील; त्या सत्रात अग्नीद्वारे तुम्हांला मृत्यूप्रत नेईल.
13.23.5
एवं क्रुद्धाऽशपन्माता पन्नगान्धर्मचारिणः ।
गुरोः परित्यागकृतं नैतदन्यद्भविष्यति ॥ १३.२३.५ ॥
अशा प्रकारे क्रुद्ध मातेने धर्माचरण करणाऱ्या सर्पांना शाप दिला: "गुरूचा (मातेचा) त्याग केल्यामुळेच हे घडले; यापेक्षा वेगळे काही होणार नाही."
13.23.6
एवं शप्ता दिशः प्राप्ताः पन्नगा धर्मचारिणः ।
विहाय मातरं क्रुद्धा गता वैरकरीं तदा ॥ १३.२३.६ ॥
अशा प्रकारे शापित झालेले धर्माचरण करणारे सर्प दिशांना पोहोचले; क्रोधाने वैर करणाऱ्या मातेला सोडून ते तेव्हा निघून गेले.
13.23.7
तत्र ये वृजिनं तस्या अनापन्ना भुजङ्गमाः ।
ते तस्य वाजिनो वाला बभूवुरसितप्रभाः ॥ १३.२३.७ ॥
तेथे तिच्या दुष्टतेत न अडकलेले सर्प त्या घोड्याचे काळ्या तेजस्वी केस झाले.
13.23.8
तान्दृष्ट्वा वालधिस्थांश्च पुत्रान्कद्रूरथाब्रवीत् ।
विनतामथ संहृष्टा हयोसौ दृश्यतामिति ॥ १३.२३.८ ॥
शेपटीवर उभे असलेले ते पुत्र पाहून आनंदित झालेली कद्रू विनतेला म्हणाली, "तो घोडा पाहा."
13.23.9
एकवर्णो न वा भद्रे पणो नौ सुव्यवस्थितः ।
उतकादुत्तरन्तं तं हयं चैव च भामिनि ॥ १३.२३.९ ॥
हे भद्रे, तो घोडा एकरंगी आहे की नाही? आपली पैज नीट ठरलेली असो. हे भामिनी, उतकातून ओलांडून येणाऱ्या त्या घोड्याकडे पाहा.
13.23.10
सा त्ववक्रमतिर्देवी विनता जिह्मगामिनीम् ।
अब्रवीद्भगिनीं किञ्चिद्विहसन्तीव भारत ॥ १३.२३.१० ॥
पण वक्र बुद्धीची ती देवी विनता, हसल्यासारखी आपल्या बहिणीला काहीतरी म्हणाली, हे भारता.
13.23.11
हन्त पश्याव गच्छावः सुकृतो नौ पणः शुभे ।
दासी वा ते भविष्यामि त्वं वा दासी भविष्यसि ॥ १३.२३.११ ॥
चल, पाहू, जाऊ. आपली पैज नीट ठरली आहे, शुभे. मी तुझी दासी होईन, किंवा तू माझी दासी होशील.
13.23.12
एवं स्थिरं पणं कृत्वा हयं ते तं ददर्शतुः ।
कृत्वा साक्षिणमात्मानं भगिन्यौ कुरुसत्तम ॥ १३.२३.१२ ॥
अशा प्रकारे पैज पक्की करून, त्या दोघी बहिणींनी तो घोडा पाहिला, हे कुरुश्रेष्ठा; स्वतःलाच साक्षी करून.
13.23.13
सा दृष्ट्वैव हयं मन्दं विनता शोककर्शिता ।
श्वेतं चन्द्रांशुवालं तं कालवालं मनोजवम् ॥ १३.२३.१३ ॥
मंद गतीच्या त्या घोड्याला पाहताच शोकाने कृश झालेल्या विनतेने, पांढऱ्या, चंद्रकिरणांसारख्या शेपटीच्या, काळ्या शेपटीच्या, मनासारख्या वेगवान त्या घोड्याकडे पाहिले.
13.23.14
तत्र सा व्रीलिता वाक्यं विनता साश्रुबिन्दुका ।
उवाच कालवालोऽयं तुरगो विजितं त्वया ॥ १३.२३.१४ ॥
तेथे लज्जित झालेली विनता अश्रुबिंदूंसह म्हणाली: "हा काळ्या शेपटीचा घोडा तू जिंकलास."
13.23.15
दासी मां प्रेषय स्वार्थे यथा कामवशां शुभे ।
दास्यश्च कामकारा हि भर्तृणां नात्र संशयः ॥ १३.२३.१५ ॥
"हे शुभे, तुझ्या स्वार्थासाठी मला दासी म्हणून पाठव, कामवश झालेल्या स्त्रीप्रमाणे; दासी तर पतींच्या इच्छेनुसार वागणाऱ्या असतात, यात संशय नाही."