マハーバーラタ · 章 13.233
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.233.1
बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।
को ह्यत्र पुरुषः श्रेष्ठः को वा योनिरिहोच्यते ॥ १३.२३३.१ ॥
バラモンよ、プルシャは多数なのか、それとも実はただ一つなのか。ここで最も優れたプルシャは誰か、そしてヨーニ（根源）と呼ばれるものは何か。
13.233.2
बहवः पुरुषा लोके साङ्ग्ययोगविचारणे ।
नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ॥ १३.२३३.२ ॥
サーンキヤとヨーガの考察において、世界にはプルシャが多数いる。クル族の最良の者よ、彼らはこれを一つのプルシャとは認めない。
13.233.3
बहनां पुरुषाणां च यथैका योनिरुच्यते ।
तथा तं पुरुषं विश्वं व्याख्यास्यामि गुणाधिकम् ॥ १३.२३३.३ ॥
多くのプルシャに一つのヨーニ（根源）があると言われるように、徳性においてより優れた、あの遍在するプルシャを私は説明しよう。
13.233.4
नमस्कृत्वा च गुरवे व्यासाय विदितात्मने ।
तपोयुक्ताय दान्ताय वन्द्याय परमपये ॥ १३.२३३.४ ॥
自己を知り、苦行を備え、自制し、礼拝に値する師ヴィヤーサに礼拝してから、最高の目的のために語ろう。
13.233.5
इदं पुरुषसूक्तं हि सर्ववेदेषु पार्थिव ।
ऋतं सत्यं च विख्यातमृपिसिंहेन चिन्तितम् ॥ १३.२३३.५ ॥
王よ、このプルシャ讃歌はすべてのヴェーダにある。仙人の獅子（ヴィヤーサ）がこれを思索し、リタ（秩序）と真理として知られている。
13.233.6
उत्सर्गेणापवादेन ऋषिभिः कपिलादिभिः ।
अध्यान्मचिन्तामाश्रित्य शास्त्राण्युक्तानि भारत ॥ १३.२३३.६ ॥
バーラタよ、カピラをはじめとする仙人たちは、一般原則と例外によって、自己の思索に拠りながら、論書を説いたのである。
13.233.7
समासतेस्तु यद्व्यासः पुरुषैकत्वमुक्तवान् ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि प्रसादादमितौजसः ॥ १३.२३३.७ ॥
ヴィヤーサが簡潔に説いたプルシャの一性を、無量の威力を持つ者の恵みによって、あなたに説き明かしましょう。
13.233.8
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्रह्मणा सह संवादं त्र्यम्बकस्य विशांपते ॥ १३.२३३.८ ॥
ここでもこの古い物語が語られる — ブラフマーとトリャンバカ（シヴァ）の対話である、民の主よ。
13.233.9
क्षीरोदस्य समुद्रस्य मध्ये हाटकसप्रभः ।
वैजयन्त इति ख्यातः पर्वतप्रवरो नृप ॥ १३.२३३.९ ॥
乳海の中央に、黄金のように輝く、ヴァイジャヤンタと呼ばれる最上の山がある、王よ。
13.233.10
तत्राध्यात्मगतिं देव एकाकी प्रविचिन्तयन् ।
वैराजसदनान्नित्यं वैजयन्तं निपेवते ॥ १३.२३३.१० ॥
そこで神は独り、内なる道を深く思惟しながら、ヴィラージャの住まいから常にヴァイジャヤンタへ赴く。
13.233.11
अथ तत्राऽऽसतस्तस्य चतुर्वक्रस्य धीमतः ।
ललाटप्रभवः पुत्रः शिव आगाद्यदृच्छया।
आकाशेन महायोगी पुरा त्रिनयनः प्रभुः ॥ १३.२३३.११ ॥
その時、そこに坐していた賢き四面者の額から生まれた子、シヴァが偶然空を渡って来た——大ヨーギン、三眼の主である。
13.233.12
ततः खान्निपपाताशु धरणीधरमूर्धनि ।
अग्रतश्चाभवत्प्रीतो ववन्दे चापि पादयोः ॥ १३.२३३.१२ ॥
そして彼は空から速やかに山頂へ降り、喜びつつ目の前に立って、その足もとに礼拝した。
13.233.15
त्वत्प्रसादेन भगवन्स्वाध्यायतपसोर्मम ।
कृशलं चाव्ययं चैव सर्वस्य जगतस्त्वथ ॥ १३.२३३.१५ ॥
尊き方よ、あなたのご恩寵により、私の学習と苦行、そして全世界の安寧は、損なわれることなく保たれております。
13.233.16
चिरदृष्टोमि भगवन्वैराजसदने मया ।
ततोऽहं पर्वतं प्राप्तस्त्विमं त्वत्पादसेवितम् ॥ १३.२३३.१६ ॥
尊き方よ、ヴァイラージャの館で私は長らくあなたにお会いしておりませんでした。そこで、あなたの御足が仕えるこの山に参りました。
13.233.17
कौतूहलं चापि हि मे एकान्तगमनेन ते ।
नैतत्कारणमल्पं हि भविष्यति पितामह ॥ १३.२३३.१७ ॥
祖父よ、あなたが独り籠られたことで、私も好奇心をかき立てられました。その理由は決して小さくはないでしょう。
13.233.19
गन्धर्वैरेप्सरोभिश्च सततं संनिषेवितम् ।
उत्सृज्येमं गिरिवरमेकाकी प्राप्तवानसि ॥ १३.२३३.१९ ॥
ガンダルヴァとアプサラスたちに絶えず仕えられるこの最勝の山を捨てて、あなたはただ一人やって来られました。
13.233.21
बहवः पुरुषा ब्रह्मंस्त्वया सृष्टाः स्वयंभुव ।
सृज्यन्ते चापरे ब्रह्मन्स चैकः पुरुषो विराट् ॥ १३.२३३.२१ ॥
ブラフマーよ、スヴァヤンブーよ、あなたによって多くの人間が創造され、さらに他の者も創造されています。そしてその唯一の人間こそ、支配者ヴィラージです。
13.233.22
को ह्यसौ चिन्त्यते ब्रह्मंस्त्वयैकः पुरुषोत्तमः ।
एतन्मे संशयं छिन्धि महत्कौतूहलं हि मे ॥ १३.२३३.२२ ॥
ブラフマーよ、あなたが独り思い描くその至高の人とは誰なのか。私の疑いを断ち切ってください。私の好奇心は非常に大きいのです。
13.233.24
आधारं तु प्रवक्ष्यामि एकस्य पुरुषस्य ते ।
बहूनां पुरुषाणां स यथैका योनिरुच्यते ॥ १३.२३३.२४ ॥
その唯一のプルシャの支えをあなたに語ろう。多くのプルシャの源は一つだと言われるように。
13.233.26
अथैनं बुद्धिसंयुक्तं पुनः स ददृशे हरिः ।
भूयश्चैव वचः प्राह सृजेमा विविधाः प्रजाः ॥ १३.२३३.२६ ॥
するとハリは知性を備えた彼を再び見て、またこう言った。「これら多様な生き物を創造せよ。」
13.233.27
बाढमित्येव कृत्वाऽसौ यथाऽऽज्ञां शिरसा हरेः ।
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधायत ॥ १३.२३३.२७ ॥
「承知しました」と言い、彼はハリの命令を頭を垂れて受けた。こう言うと、その世尊はその場で姿を消した。
13.233.28
प्राप चैनं मुहूर्तेन स्वं स्थानं देवसंज्ञितम् ।
तां चैव प्रकृतिं प्राप्य एकीभावगतोऽभवत् ॥ १३.२३३.२८ ॥
瞬く間に彼は『神』と呼ばれる自らの場所に至り、根源の本性を得て、それと一体となった。
13.233.31
बहवो बलिनः पृथ्व्यां दैत्यदानवराक्षसाः ।
भविष्यन्ति तपोयुक्ता वरानप्राप्स्यन्ति चोत्तमान् ॥ १३.२३३.३१ ॥
大地には多くの強大なダイティヤ、ダーナヴァ、ラークシャサが現れ、苦行を備え、優れた恩寵を得るだろう。
13.233.33
तत्र न्याय्यमिदं कर्तुं भारावतरणं मया ।
अथ नानासमुद्भूतैर्वसुधायां यथाक्रमम् ॥ १३.२३३.३३ ॥
そこで私がなすべきは大地の重荷を降ろすことだ。その後、大地上に様々な形で生まれた者たちによって順序よくそれを成し遂げよう。
13.233.35
मया ह्येषा हि ध्रियते पातालस्थेन भोगिना ।
तस्मात्पृथ्व्याः परित्राणं करिष्ये संभवं गतः ॥ १३.२३३.३५ ॥
この大地は、地底に住む蛇を通して、実に私によって支えられている。ゆえに私は化身として生まれ、大地を救おう。
13.233.37
वाराहं नारसिहं च वामनं मानुषं तथा ।
एभिर्मया निहन्तव्याः दुर्विनीताः सुरारयः ॥ १३.२३३.३७ ॥
猪、人獅子、小人、そして人間の姿によって、私は神々に逆らう無礼な敵を滅ぼさねばならない。
13.233.38
अथ भूयो जगत्स्रष्टा भोःशब्देनानुनादयन् ।
सरस्वतीमुच्चचार तत्र सारस्वतोऽभवत् ॥ १३.२३३.३८ ॥
次に世界の創造主は「ボーフ」の音を響かせ、サラスヴァティーを高く唱えた。そこにサーラスヴァタが生じた。
13.233.39
अपान्तरतमा नाम सुतो वाक्संभवः प्रभोः ।
भूतभव्यभविष्यज्ञः सत्यवादी दृढव्रतः ॥ १३.२३३.३९ ॥
主の言葉から生まれた、アパーンタラタマスという息子。過去・現在・未来を知り、真実を語り、誓いに堅固な者。
13.233.40
तमुवाच नतं मूर्ध्ना देवानामादिवरव्ययः ।
वेदाख्याने श्रुतिः कार्या त्वया मतिमतांवर ॥ १३.२३३.४० ॥
頭を垂れて礼をした彼に、神々の始原にして至高、不滅なる方が言われた。「賢者の中の最上の者よ、ヴェーダの説明においては、汝はシュルティに従うべきである。」
13.233.41
तस्मात्कुरु यथाज्ञप्तं ममैतद्वचनं मुने ।
तेन भिन्नास्तदा वेदा मनोः स्वायंभुवेन्तरे ॥ १३.२३३.४१ ॥
ゆえに聖者よ、我が命じたとおりに、この言葉を成せ。それによって、当時スヴァーヤンブヴァ・マヌの時代にヴェーダは分けられたのである。
13.233.43
मन्वन्तरेषु पुत्र त्वमेवं लोकप्रवर्तकः ।
भविष्यस्यचलो ब्रह्मन्नप्रधृष्यश्च नित्यशः ॥ १३.२३३.४३ ॥
息子よ、マヌの期において、あなたはこのように世界の推進者となるだろう。ブラフマンよ、あなたは常に動じず、征服されることもないだろう。
13.233.44
पुनस्तिष्ये च संप्राप्ते कुरवो नाम भारताः ।
भविष्यन्ति महात्मानो राजानः प्रथिता भुवि ॥ १३.२३३.४४ ॥
再びティシュヤの時代が来ると、クルという名のバーラタの族が現れ、地上に名高い偉大な心の王となるだろう。
13.233.45
तेषां त्वत्तः प्रसूतानां कुलभेदो भविष्यति ।
परस्परविनाशार्थं त्वामृते द्विजसत्तम ॥ १३.२३३.४५ ॥
二度生まれた者の中で最も優れた者よ、あなたから生まれる者たちの間に、互いの滅亡をもたらす家系の分裂が起こるだろう。あなたを除いて。
13.233.47
धर्माणां विविधानां च कर्ता ज्ञानकरस्तथा ।
भविष्यसि तपोयुक्तो न च रागाद्विमोक्ष्यसे ॥ १३.२३३.४७ ॥
あなたは多様なダルマの作者となり、知識を生み出す者となるだろう。苦行を備えてはいても、執着からは解放されないだろう。
13.233.48
वीतरागश्च पुत्रस्ते परमात्मा भविष्यति ।
महेश्वरप्रसादेन नैतद्वचनमन्यथा ॥ १३.२३३.४८ ॥
あなたの息子は、執着を離れた至高の自己となるだろう。マヘーシュヴァラの恩寵によって、この言葉は偽りではない。
13.233.49
यं मानसं वै प्रवदन्ति विप्राः ।
पितामहस्योत्तमबुद्धियुक्तम्।
वसिष्ठमग्र्यं च तपोनिधानं ।
यस्यातिसूर्यं व्यरिरिच्यते भाः ॥ १३.२३३.४९ ॥
バラモンたちが祖父ブラフマーの意から生まれた子と呼ぶヴァシシュタ。最上の知恵を備え、最も優れ、苦行の宝庫であり、その輝きは太陽をも凌ぐ。
13.233.50
तस्यान्वपे चापि ततो महर्षिः ।
पराशरो नाम महाप्रभावः।
पिता स ते वेदनिधिर्वरिष्ठो ।
महातपा वै तपसो निवासः ॥ १३.२३३.५० ॥
その後、大いなる威力を持つ大仙パラーシャラが現れた。彼はあなたの父である。ヴェーダの宝庫、最も優れた者、大苦行者、苦行の住処。
13.233.51
कानीनगर्भः पितृकन्यकायां ।
तस्मादृषेस्त्वं भविता च पुत्रः ॥ १३.२३३.५१ ॥
父の娘に、婚前の子として宿り、あなたはその聖仙の息子となるだろう。
13.233.54
अनादिनिधनं लोके चक्रहस्तं च मां मुने ।
अनुध्यानान्मम मुने नैतद्वचनमन्यथा।
भविष्यति महासत्व ख्यातिश्चाप्यतुला तव ॥ १३.२३३.५४ ॥
聖者よ、世界において私は始まりも終わりもなく、円盤を手にする者である。聖者よ、私の瞑想によって、この言葉は違うものにはならない。大いなる力を持つ者よ、あなたの名声もまた比類なきものとなろう。
13.233.56
यत्किंचिद्विद्यते लोके सर्वं तन्मद्विचेष्टितम् ।
अन्यो ह्यन्यं चिन्तयति स्वच्छन्दं विदधाम्यहम् ॥ १३.२३३.५६ ॥
世界に存在するものは、すべて私の働きである。一人が別の者を思うが、私は自らの意志で定める。
13.233.57
एवं सारस्वतमृषिमपांतरतमं तथा ।
युक्त्वा वचनमीशानः साधयस्वेत्यथाब्रवीत् ॥ १३.२३३.५७ ॥
このように、主イーシャナはサーラスヴァタの聖仙アパーンタラタマスにこの言葉を告げて、「これを成し遂げよ」と言った。
13.233.58
सोहं तस्य प्रसादेन देवस्य हरिमेधसः ।
अपांतरतमो नाम्ना ततो जातोऽऽज्ञया हरेः ॥ १३.२३३.५८ ॥
私は、そのハリメーダスという神の恩寵により、ハリの命によって、アパーンタラタマスという名でそこから生まれた。
13.233.62
त्रिराप्लुत्य जलाभ्यासे दत्त्वा ब्राह्मणदक्षिणाम् ।
अभ्यर्च्य देवायतनं ततः प्रायाद्यथागतम् ॥ १३.२३३.६२ ॥
水中で三度沐浴し、バラモンに布施を与え、神殿で礼拝した後、来た道を通って去るべきである。
13.233.63
एतद्विधानं सर्वेषां तीर्थंतीर्थमिति प्रिये ।
समीपतीर्थस्नानात्तु दूरतीर्थं सुपूजितम् ॥ १३.२३३.६३ ॥
愛しい人よ、この規定はすべての聖地（渡し場）に、それぞれ当てはまる。近くの聖地で沐浴すれば、遠くの聖地もよく尊ばれたことになる。
13.233.64
आदिप्रभृतिशुद्धस्य तीर्थस्नानं शुभं भवेत् ।
तपोर्थं पापनाशार्थं शौचार्थं तीर्थगाहनम् ॥ १३.२३३.६४ ॥
初めから清浄な者にとって、聖地での沐浴は吉祥である。苦行のため、罪の滅除のため、清浄のために聖地に身を沈めるのである。