ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.233
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.233.1
बहवः पुरुषा ब्रह्मन्नुताहो एक एव तु ।
को ह्यत्र पुरुषः श्रेष्ठः को वा योनिरिहोच्यते ॥ १३.२३३.१ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಪುರುಷರು ಅನೇಕರೋ, ಅಥವಾ ಒಬ್ಬನೇ ಮಾತ್ರವೋ? ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷ, ಮತ್ತು ಯಾವುದನ್ನು ಯೋನಿ (ಮೂಲ ಆಧಾರ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ?
13.233.2
बहवः पुरुषा लोके साङ्ग्ययोगविचारणे ।
नैतदिच्छन्ति पुरुषमेकं कुरुकुलोद्वह ॥ १३.२३३.२ ॥
ಸಾಂಖ್ಯ-ಯೋಗ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಅನೇಕರು. ಕುರುಕುಲೋತ್ತಮನೇ, ಅವರು ಇದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನೆಂದು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.
13.233.3
बहनां पुरुषाणां च यथैका योनिरुच्यते ।
तथा तं पुरुषं विश्वं व्याख्यास्यामि गुणाधिकम् ॥ १३.२३३.३ ॥
ಅನೇಕ ಪುರುಷರಿಗೆ ಒಂದೇ ಯೋನಿ (ಮೂಲ) ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ, ಗುಣಾಧಿಕ ಪುರುಷನನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
13.233.4
नमस्कृत्वा च गुरवे व्यासाय विदितात्मने ।
तपोयुक्ताय दान्ताय वन्द्याय परमपये ॥ १३.२३३.४ ॥
ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಿ, ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ, ದಾಂತನೂ ವಂದನೀಯನೂ ಆದ ಗುರು ವ್ಯಾಸರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಪರಮಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ (ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ).
13.233.5
इदं पुरुषसूक्तं हि सर्ववेदेषु पार्थिव ।
ऋतं सत्यं च विख्यातमृपिसिंहेन चिन्तितम् ॥ १३.२३३.५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಪುರುಷಸೂಕ್ತವು ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಋಷಿಸಿಂಹ (ವ್ಯಾಸ) ಇದನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದರು; ಇದು ಋತ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
13.233.6
उत्सर्गेणापवादेन ऋषिभिः कपिलादिभिः ।
अध्यान्मचिन्तामाश्रित्य शास्त्राण्युक्तानि भारत ॥ १३.२३३.६ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಕಪಿಲರೇ ಮೊದಲಾದ ಋಷಿಗಳು ಉತ್ಸರ್ಗ (ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮ) ಮತ್ತು ಅಪವಾದ (ವಿಶೇಷ ವಿನಾಯಿತಿ) ಮೂಲಕ, ಆತ್ಮಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
13.233.7
समासतेस्तु यद्व्यासः पुरुषैकत्वमुक्तवान् ।
तत्तेऽहं संप्रवक्ष्यामि प्रसादादमितौजसः ॥ १३.२३३.७ ॥
ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ವ್ಯಾಸರು ಪುರುಷೈಕತ್ವವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ; ಅದನ್ನು ಅಮಿತೌಜಸ್ಸಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
13.233.8
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् ।
ब्रह्मणा सह संवादं त्र्यम्बकस्य विशांपते ॥ १३.२३३.८ ॥
ಇಲ್ಲಿಯೂ ಜನರು ಈ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ — ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ತ್ರ್ಯಂಬಕ (ಶಿವ) ನ ಸಂವಾದ, ಓ ವಿಶಾಂಪತೇ.
13.233.9
क्षीरोदस्य समुद्रस्य मध्ये हाटकसप्रभः ।
वैजयन्त इति ख्यातः पर्वतप्रवरो नृप ॥ १३.२३३.९ ॥
ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ವೈಜಯಂತ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠವಿದೆ, ಓ ನೃಪ.
13.233.10
तत्राध्यात्मगतिं देव एकाकी प्रविचिन्तयन् ।
वैराजसदनान्नित्यं वैजयन्तं निपेवते ॥ १३.२३३.१० ॥
ಅಲ್ಲಿ ದೇವನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಗತಿಯನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾ, ವೈರಾಜ ಭವನದಿಂದ ನಿತ್ಯವೂ ವೈಜಯಂತವನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾನೆ.
13.233.11
अथ तत्राऽऽसतस्तस्य चतुर्वक्रस्य धीमतः ।
ललाटप्रभवः पुत्रः शिव आगाद्यदृच्छया।
आकाशेन महायोगी पुरा त्रिनयनः प्रभुः ॥ १३.२३३.११ ॥
ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಆ ಜ್ಞಾನಿ ಚತುರ್ಮುಖನ ಹಣೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗ ಶಿವ, ಯಾದೃಚ್ಛೆಯಾಗಿ ಆಕಾಶಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬಂದನು — ಮಹಾಯೋಗಿ, ತ್ರಿನೇತ್ರ ಪ್ರಭು.
13.233.12
ततः खान्निपपाताशु धरणीधरमूर्धनि ।
अग्रतश्चाभवत्प्रीतो ववन्दे चापि पादयोः ॥ १३.२३३.१२ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಆಕಾಶದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪರ್ವತ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಇಳಿದು, ಎದುರಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾಗಿ ನಿಂತು, ಅವನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು.
13.233.15
त्वत्प्रसादेन भगवन्स्वाध्यायतपसोर्मम ।
कृशलं चाव्ययं चैव सर्वस्य जगतस्त्वथ ॥ १३.२३३.१५ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿಗೆ, ಹಾಗೂ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕುಶಲವೂ ಅಕ್ಷಯವೂ ಇದೆ.
13.233.16
चिरदृष्टोमि भगवन्वैराजसदने मया ।
ततोऽहं पर्वतं प्राप्तस्त्विमं त्वत्पादसेवितम् ॥ १३.२३३.१६ ॥
ಭಗವಂತನೇ, ವೈರಾಜ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಮೇಲೆ ನಿನ್ನ ಪಾದಸೇವಿತವಾದ ಈ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ನಾನು ಬಂದೆ.
13.233.17
कौतूहलं चापि हि मे एकान्तगमनेन ते ।
नैतत्कारणमल्पं हि भविष्यति पितामह ॥ १३.२३३.१७ ॥
ಪಿತಾಮಹನೇ, ನೀನು ಏಕಾಂತಕ್ಕೆ ಹೋದುದರಿಂದ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲವೂ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಇದರ ಕಾರಣ ಸಣ್ಣದಲ್ಲ.
13.233.19
गन्धर्वैरेप्सरोभिश्च सततं संनिषेवितम् ।
उत्सृज्येमं गिरिवरमेकाकी प्राप्तवानसि ॥ १३.२३३.१९ ॥
ಗಂಧರ್ವರಿಂದಲೂ ಅಪ್ಸರೆಯರಿಂದಲೂ ಸದಾ ಸೇವಿತವಾದ ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನೀನು ಒಬ್ಬನೇ ಬಂದಿರುವೆ.
13.233.21
बहवः पुरुषा ब्रह्मंस्त्वया सृष्टाः स्वयंभुव ।
सृज्यन्ते चापरे ब्रह्मन्स चैकः पुरुषो विराट् ॥ १३.२३३.२१ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ಸ್ವಯಂಭುವೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಅನೇಕ ಪುರುಷರು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ಇತರರೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಆ ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನೇ ವಿರಾಟ್.
13.233.22
को ह्यसौ चिन्त्यते ब्रह्मंस्त्वयैकः पुरुषोत्तमः ।
एतन्मे संशयं छिन्धि महत्कौतूहलं हि मे ॥ १३.२३३.२२ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಚಿಂತಿಸಲ್ಪಡುವ ಆ ಏಕ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಯಾರು? ನನ್ನ ಈ ಸಂಶಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸು; ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡದು.
13.233.24
आधारं तु प्रवक्ष्यामि एकस्य पुरुषस्य ते ।
बहूनां पुरुषाणां स यथैका योनिरुच्यते ॥ १३.२३३.२४ ॥
ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನ ಆಧಾರವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಅನೇಕ ಪುರುಷರಿಗೆ ಅದು ಒಂದೇ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವಂತೆ.
13.233.26
अथैनं बुद्धिसंयुक्तं पुनः स ददृशे हरिः ।
भूयश्चैव वचः प्राह सृजेमा विविधाः प्रजाः ॥ १३.२३३.२६ ॥
ಆಗ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವನನ್ನು ಹರಿ ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದನು; ಮತ್ತೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಈ ವಿವಿಧ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸು.'
13.233.27
बाढमित्येव कृत्वाऽसौ यथाऽऽज्ञां शिरसा हरेः ।
एवमुक्त्वा स भगवांस्तत्रैवान्तरधायत ॥ १३.२३३.२७ ॥
'ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಅವನು ಹರಿಯ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ತಲೆಬಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಆ ಭಗವಂತನು ಅಲ್ಲೇ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು.
13.233.28
प्राप चैनं मुहूर्तेन स्वं स्थानं देवसंज्ञितम् ।
तां चैव प्रकृतिं प्राप्य एकीभावगतोऽभवत् ॥ १३.२३३.२८ ॥
ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವನು ತನ್ನ 'ದೇವ' ಎನಿಸುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದನು; ತನ್ನ ಮೂಲ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಏಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದನು.
13.233.31
बहवो बलिनः पृथ्व्यां दैत्यदानवराक्षसाः ।
भविष्यन्ति तपोयुक्ता वरानप्राप्स्यन्ति चोत्तमान् ॥ १३.२३३.३१ ॥
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಬಲಶಾಲಿ ದೈತ್ಯರು, ದಾನವರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರು ಇರುವರು; ಅವರು ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವರಾಗಿ ಉತ್ತಮ ವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.
13.233.33
तत्र न्याय्यमिदं कर्तुं भारावतरणं मया ।
अथ नानासमुद्भूतैर्वसुधायां यथाक्रमम् ॥ १३.२३३.३३ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡುವುದು ನನಗೆ ನ್ಯಾಯವಾಗಿದೆ: ಭೂಭಾರವನ್ನು ಇಳಿಸುವುದು; ಆಮೇಲೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಾನಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವರಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡುವೆನು.
13.233.35
मया ह्येषा हि ध्रियते पातालस्थेन भोगिना ।
तस्मात्पृथ्व्याः परित्राणं करिष्ये संभवं गतः ॥ १३.२३३.३५ ॥
ಪಾತಾಳದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗನಿಂದ ನನ್ನ ಮೂಲಕವೇ ಈ ಭೂಮಿ ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅವತರಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವೆನು.
13.233.37
वाराहं नारसिहं च वामनं मानुषं तथा ।
एभिर्मया निहन्तव्याः दुर्विनीताः सुरारयः ॥ १३.२३३.३७ ॥
ವರಾಹ, ನರಸಿಂಹ, ವಾಮನ ಮತ್ತು ಮಾನುಷ ರೂಪಗಳಿಂದ ನನ್ನಿಂದ ದುರ್ವಿನೀತರಾದ ದೇವಶತ್ರುಗಳು ಸಂಹರಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು.
13.233.38
अथ भूयो जगत्स्रष्टा भोःशब्देनानुनादयन् ।
सरस्वतीमुच्चचार तत्र सारस्वतोऽभवत् ॥ १३.२३३.३८ ॥
ನಂತರ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು 'ಭೋಃ' ಎಂಬ ಶಬ್ದದಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತಾ ಸರಸ್ವತಿಯನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ಸಾರಸ್ವತನು ಉದ್ಭವಿಸಿದನು.
13.233.39
अपान्तरतमा नाम सुतो वाक्संभवः प्रभोः ।
भूतभव्यभविष्यज्ञः सत्यवादी दृढव्रतः ॥ १३.२३३.३९ ॥
ಅಪಾಂತರತಮ ಎಂಬ, ಪ್ರಭುವಿನ ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗ; ಭೂತ, ಭವ್ಯ, ಭವಿಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವನು, ಸತ್ಯವಾದಿ, ದೃಢವ್ರತನು.
13.233.40
तमुवाच नतं मूर्ध्ना देवानामादिवरव्ययः ।
वेदाख्याने श्रुतिः कार्या त्वया मतिमतांवर ॥ १३.२३३.४० ॥
ದೇವತೆಗಳ ಆದಿಯೂ, ಶ್ರೇಷ್ಠನೂ, ಅವ್ಯಯನೂ ಆದವನು ತಲೆಬಾಗಿ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು — ಬುದ್ಧಿವಂತರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ವೇದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
13.233.41
तस्मात्कुरु यथाज्ञप्तं ममैतद्वचनं मुने ।
तेन भिन्नास्तदा वेदा मनोः स्वायंभुवेन्तरे ॥ १३.२३३.४१ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ಮುನಿಯೇ, ನನ್ನ ಈ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆಯೇ ಮಾಡು. ಅದರಿಂದಲೇ ಆಗ ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ವೇದಗಳು ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
13.233.43
मन्वन्तरेषु पुत्र त्वमेवं लोकप्रवर्तकः ।
भविष्यस्यचलो ब्रह्मन्नप्रधृष्यश्च नित्यशः ॥ १३.२३३.४३ ॥
ಮಗನೇ, ಮನ್ವಂತರಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ಹೀಗೆಯೇ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವವನಾಗುವೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ್, ನೀನು ಸದಾ ಅಚಲನೂ ಅಜೇಯನೂ ಆಗಿರುವೆ.
13.233.44
पुनस्तिष्ये च संप्राप्ते कुरवो नाम भारताः ।
भविष्यन्ति महात्मानो राजानः प्रथिता भुवि ॥ १३.२३३.४४ ॥
ಮತ್ತೆ ತಿಷ್ಯ ಯುಗ ಬಂದಾಗ, ಕುರುಗಳೆಂಬ ಹೆಸರಿನ ಭಾರತರು ಇರುವರು; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜರಾಗುವರು.
13.233.45
तेषां त्वत्तः प्रसूतानां कुलभेदो भविष्यति ।
परस्परविनाशार्थं त्वामृते द्विजसत्तम ॥ १३.२३३.४५ ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಅವರಲ್ಲಿ ಕುಲಭೇದ ಉಂಟಾಗುವುದು; ಪರಸ್ಪರ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ; ನಿನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು.
13.233.47
धर्माणां विविधानां च कर्ता ज्ञानकरस्तथा ।
भविष्यसि तपोयुक्तो न च रागाद्विमोक्ष्यसे ॥ १३.२३३.४७ ॥
ನೀನು ವಿವಿಧ ಧರ್ಮಗಳ ಕರ್ತನೂ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನೂ ಆಗುವೆ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ರಾಗದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
13.233.48
वीतरागश्च पुत्रस्ते परमात्मा भविष्यति ।
महेश्वरप्रसादेन नैतद्वचनमन्यथा ॥ १३.२३३.४८ ॥
ನಿನ್ನ ಮಗನು ರಾಗರಹಿತನಾದ ಪರಮಾತ್ಮನಾಗುವನು; ಮಹೇಶ್ವರನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ಮಾತು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ.
13.233.49
यं मानसं वै प्रवदन्ति विप्राः ।
पितामहस्योत्तमबुद्धियुक्तम्।
वसिष्ठमग्र्यं च तपोनिधानं ।
यस्यातिसूर्यं व्यरिरिच्यते भाः ॥ १३.२३३.४९ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಾನಸಪುತ್ರನೆಂದು ಕರೆಯುವ, ಉತ್ತಮ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳ, ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ, ತಪಸ್ಸಿನ ನಿಧಿಯಾದ ವಸಿಷ್ಠ; ಯಾರ ತೇಜಸ್ಸು ಸೂರ್ಯನನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವುದೋ.
13.233.50
तस्यान्वपे चापि ततो महर्षिः ।
पराशरो नाम महाप्रभावः।
पिता स ते वेदनिधिर्वरिष्ठो ।
महातपा वै तपसो निवासः ॥ १३.२३३.५० ॥
ಅವನ ನಂತರ ಮಹಾಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ಪರಾಶರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವನು ಬಂದನು. ಅವನು ನಿನ್ನ ತಂದೆ; ವೇದಗಳ ನಿಧಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮಹಾತಪಸ್ವಿ, ತಪಸ್ಸಿನ ಆಶ್ರಯ.
13.233.51
कानीनगर्भः पितृकन्यकायां ।
तस्मादृषेस्त्वं भविता च पुत्रः ॥ १३.२३३.५१ ॥
ತಂದೆಯ ಮಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾನೀನ ಗರ್ಭದಿಂದ, ಆ ಋಷಿಯಿಂದ ನೀನು ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸುವೆ.
13.233.54
अनादिनिधनं लोके चक्रहस्तं च मां मुने ।
अनुध्यानान्मम मुने नैतद्वचनमन्यथा।
भविष्यति महासत्व ख्यातिश्चाप्यतुला तव ॥ १३.२३३.५४ ॥
ಓ ಮುನಿ, ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಆದಿ-ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ಚಕ್ರಹಸ್ತನು. ಓ ಮುನಿ, ನನ್ನ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಈ ಮಾತು ಸುಳ್ಳಾಗದು. ಓ ಮಹಾಸತ್ತ್ವನೇ, ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಅತುಲ್ಯವಾಗುವುದು.
13.233.56
यत्किंचिद्विद्यते लोके सर्वं तन्मद्विचेष्टितम् ।
अन्यो ह्यन्यं चिन्तयति स्वच्छन्दं विदधाम्यहम् ॥ १३.२३३.५६ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏನಿದ್ದರೂ ಅದೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಚೇಷ್ಟೆಯೇ. ಒಬ್ಬನು ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆದರೆ ನಾನು ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ವಿಧಿಸುತ್ತೇನೆ.
13.233.57
एवं सारस्वतमृषिमपांतरतमं तथा ।
युक्त्वा वचनमीशानः साधयस्वेत्यथाब्रवीत् ॥ १३.२३३.५७ ॥
ಹೀಗೆ ಈಶಾನನು ಸಾರಸ್ವತ ಋಷಿ ಅಪಾಂತರತಮನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿ, 'ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸು' ಎಂದನು.
13.233.58
सोहं तस्य प्रसादेन देवस्य हरिमेधसः ।
अपांतरतमो नाम्ना ततो जातोऽऽज्ञया हरेः ॥ १३.२३३.५८ ॥
ನಾನು ಆ ದೇವ ಹರಿಮೇಧಸನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ, ಹರಿಯ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ, 'ಅಪಾಂತರತಮ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅಲ್ಲಿಂದ ಜನಿಸಿದೆ.
13.233.62
त्रिराप्लुत्य जलाभ्यासे दत्त्वा ब्राह्मणदक्षिणाम् ।
अभ्यर्च्य देवायतनं ततः प्रायाद्यथागतम् ॥ १३.२३३.६२ ॥
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣೆ ನೀಡಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಿ, ಬಳಿಕ ಬಂದ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಬೇಕು.
13.233.63
एतद्विधानं सर्वेषां तीर्थंतीर्थमिति प्रिये ।
समीपतीर्थस्नानात्तु दूरतीर्थं सुपूजितम् ॥ १३.२३३.६३ ॥
ಪ್ರಿಯೆ, ಈ ವಿಧಾನವು ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೂರದ ತೀರ್ಥವೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
13.233.64
आदिप्रभृतिशुद्धस्य तीर्थस्नानं शुभं भवेत् ।
तपोर्थं पापनाशार्थं शौचार्थं तीर्थगाहनम् ॥ १३.२३३.६४ ॥
ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ಶುದ್ಧನಾದವನಿಗೆ ತೀರ್ಥಸ್ನಾನ ಶುಭವಾಗುತ್ತದೆ. ತಪಸ್ಸಿಗಾಗಿ, ಪಾಪನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ಶುದ್ಧಿಗಾಗಿ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಲಾಗುತ್ತದೆ.