มหาภารตะ · อัธยายะ 13.235
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.235.1
भगवन्कानि देयानि धर्ममुद्दिश्य मानवैः ।
तान्यहं श्रोतुमिच्छामि तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२३५.१ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระเกียรติ มนุษย์ควรให้สิ่งใดบ้างเพื่อประโยชน์แห่งธรรม ข้าพระองค์ปรารถนาจะฟังสิ่งเหล่านั้น ขอพระองค์ทรงโปรดประกาศแก่ข้าพระองค์เถิด
13.235.2
अजस्रं धर्मकार्यं च तथा नैमित्तिकं प्रिये ।
अन्नं प्रतिश्रयो दीपः पानीयं तृणमिन्धनम् ॥ १३.२३५.२ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นที่รัก มีหน้าที่ทางธรรมที่ต้องกระทำอยู่เสมอ และหน้าที่ตามโอกาสด้วย ได้แก่ อาหาร ที่พัก ประทีป น้ำดื่ม หญ้า และเชื้อเพลิง
13.235.3
स्नेहो गन्धश्च भैषज्यं तिलाश्च लवणं तथा ।
एवमादि तथाऽन्यश्च दानमाजस्रमुच्यते ॥ १३.२३५.३ ॥
น้ำมัน เครื่องหอม ยา งาดำ และเกลือ รวมทั้งสิ่งอื่นๆ เช่นนี้ กล่าวกันว่าเป็นการให้ที่ทำอยู่เสมอ
13.235.4
अजस्रदानात्सततमाजस्रमिति निश्चितम् ।
सामान्यं सर्ववर्णानां दानं शृणु समाहिता ॥ १३.२३५.४ ॥
ด้วยการให้อยู่เสมอ ความต่อเนื่องย่อมได้รับการยืนยันแน่นอน นี่เป็นสิ่งที่แน่ชัด ขอท่านผู้มีใจตั้งมั่นจงฟังเถิด การให้ที่เป็นของทั่วไปแก่คนทุกวรรณะ
13.235.5
अन्नं प्राणो मनुष्याणामन्नदः प्राणदो भवेत् ।
तस्माकदन्नं विशेषेण दातुमिच्छति मानवः ॥ १३.२३५.५ ॥
อาหารคือชีวิตของมนุษย์ ผู้ให้อาหารย่อมเป็นผู้ให้ชีวิต ดังนั้น มนุษย์จึงมีความปรารถนาที่จะให้อาหารเป็นพิเศษ
13.235.6
ब्राह्मणायाभिरूपाय यो दद्यादन्नमीप्सितम् ।
निदधाति निधिं श्रेष्ठं सोऽनन्तं पारलौकिकम् ॥ १३.२३५.६ ॥
ผู้ใดให้อาหารที่เป็นที่ปรารถนาแก่พราหมณ์ผู้คู่ควร ผู้นั้นย่อมเก็บสมบัติอันประเสริฐ ซึ่งไม่มีที่สิ้นสุดในโลกหน้า
13.235.7
श्रान्तमध्वपरिश्रान्तमतिथिं गृहमागतम् ।
अर्चयीत प्रयत्नेन स हि यज्ञो वरप्रदः ॥ १३.२३५.७ ॥
แขกที่มาถึงเรือนด้วยความเหน็ดเหนื่อยและอ่อนล้าจากทางไกล ควรได้รับการต้อนรับด้วยความเอาใจใส่ เพราะแขกนั้นแลคือยัญพิธีที่ประทานพร
13.235.8
कृत्वा तु पातकं कर्म यो दद्यादन्नमर्थिनाम् ।
ब्राह्मणानां विशेषेण सोपहन्ति स्वकं तमः ॥ १३.२३५.८ ॥
ผู้ที่ได้กระทำบาป แล้วให้อาหารแก่ผู้ที่มาขอ โดยเฉพาะแก่พราหมณ์ ย่อมขจัดความมืดของตนเองให้หมดไป
13.235.9
पितरस्तस्य नन्दन्ति सुवृष्ट्या कर्षका इव ।
पुत्रो यस्य तु पौत्रो वा श्रोत्रियं भोजयिष्यति ॥ १३.२३५.९ ॥
บรรพบุรุษของผู้นั้นย่อมปีติยินดี เหมือนชาวนาปีติยินดีเมื่อฝนตกดี บุตรหรือหลานของผู้ใดจะให้อาหารแก่ศรोत्रิยะผู้รู้คัมภีร์
13.235.10
अपि चण्डालशूद्राणामन्नदानं न गर्हते ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन दद्यादन्नममत्सरः ॥ १३.२३५.१० ॥
แม้การให้อาหารแก่จัณฑาลและศูทรก็ไม่ถูกตำหนิ เพราะฉะนั้น ผู้ให้ควรให้อาหารด้วยความพยายามทั้งหมด และปราศจากความริษยา
13.235.11
कलत्रं पीडयित्वाऽपि पोषयेदतिथीन्सदा ।
जन्मापि मानुषे लोके तदर्थं हि विधीयते ॥ १३.२३५.११ ॥
แม้จะต้องทำให้ภรรยาลำบาก ก็ควรเลี้ยงดูแขกอยู่เสมอ เพราะการเกิดในโลกมนุษย์ก็ถูกกำหนดไว้เพื่อจุดประสงค์นี้เอง
13.235.12
अन्नदानाच्च लोकांस्तान्सम्प्रवक्ष्याम्यनिन्दिते ।
भवनानि प्रकाशन्ते दिवि तेषां महात्मनाम् ॥ १३.२३५.१२ ॥
ข้าแต่ผู้ปราศจากโทษ ข้าพระองค์จะกล่าวถึงโลกเหล่านั้นอันได้มาด้วยการให้อาหาร ในสวรรค์ วิมานของท่านผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นย่อมรุ่งเรือง
13.235.13
अनेकशतभौमानि सान्तर्जलवनानि च ।
वैडूर्यार्चिःप्रकाशपनि हेमरूप्यमयानि च ॥ १३.२३५.१३ ॥
วิมานหลายร้อยชั้น มีน้ำและสวนอยู่ภายใน รุ่งเรืองด้วยแสงของไพฑูรย์ ทำด้วยทองและเงิน
13.235.14
नानारूपाणि संस्थानां नानारत्नमयानि च ।
चन्द्रमण्डलशुभ्राणि किङ्किणीजालवन्ति च ॥ १३.२३५.१४ ॥
วิมานรูปร่างและแบบต่างๆ ประดับด้วยอัญมณีหลายชนิด ขาวสว่างดั่งวงจันทร์ มีตาข่ายของกระดิ่งเล็กๆ ห้อยระย้าอยู่
13.235.15
तरुणादित्यवर्णानि स्थावराणि चराणि च ।
यथेष्टभक्ष्यभोज्यानि शयनासनवन्ति च ॥ १३.२३५.१५ ॥
วิมานมีสีดั่งดวงอาทิตย์ยามเช้า ทั้งที่ตั้งอยู่กับที่และเคลื่อนที่ได้ มีอาหารและเครื่องดื่มตามที่ปรารถนา พร้อมด้วยที่นอนและที่นั่ง
13.235.16
सर्वकामफलाश्चात्र वृक्षा भवनसंस्थिताः ।
वाप्यो बह्व्यश्च कूपाश्च दीर्घिकाश्च सहस्रशः ॥ १३.२३५.१६ ॥
ที่นี่ต้นไม้ที่ขึ้นอยู่ในวิมานให้ผลตามความปรารถนาทุกประการ และมีสระน้ำ บ่อน้ำ และคลองยาวนับพันแห่ง
13.235.17
अरुजानि विशोकानि नित्यानि विविधानि च ।
भवनानि विचित्राणि प्राणदानां त्रिविष्टपे ॥ १३.२३५.१७ ॥
วิมานปราศจากโรคและความโศก เป็นนิรันดร์ มีหลากหลายและอัศจรรย์ อยู่ในไตรภพสำหรับผู้ที่ให้ชีวิต
13.235.18
विवस्वतश्च सोमस्य ब्रह्मणश्च प्रजापतेः ।
विशन्ति लोकांस्ते नित्यं जगत्यन्नोदकप्रदाः ॥ १३.२३५.१८ ॥
ผู้ที่เป็นผู้ให้อาหารและน้ำแก่โลกนี้ ย่อมเข้าสู่โลกของพระวิวัสวัต พระโสม พระพรหม และพระประชาบดีเสมอ
13.235.19
तत्र ते सुचिरं कालं विहृत्याप्सरसां गणैः ।
जायन्ते मानुषे लोके सर्वकल्याणसंयुताः ॥ १३.२३५.१९ ॥
ที่นั่น หลังจากได้เพลิดเพลินอยู่กับหมู่อัปสรเป็นเวลานานยิ่ง พวกท่านจะเกิดในโลกมนุษย์ พร้อมด้วยความเป็นมงคลทั้งปวง
13.235.20
बलसंहननोपेता नीरोगाश्चिरजीविनः ।
कुलीना मतिमन्तश्च भवन्त्यन्नप्रदा नराः ॥ १३.२३५.२० ॥
บุคคลผู้ให้อาหารย่อมกลายเป็นมนุษย์ที่มีกำลังและร่างกายแข็งแรง ปราศจากโรค มีอายุยืน มาจากตระกูลสูง และมีปัญญา
13.235.21
तस्मादन्नं विशेषेण दातव्यं भूतिमिच्छता ।
सर्वकालं च सर्वस्य सर्वत्र च सदैव च ॥ १३.२३५.२१ ॥
ดังนั้น ผู้ปรารถนาความเจริญรุ่งเรืองควรให้อาหารเป็นพิเศษ ทุกเวลา แก่ทุกคน ทุกที่ และเสมอไป
13.235.22
सुवर्णदानं परमं स्वर्ग्यं स्वस्त्ययनं महत् ।
तस्मात्ते वर्णयिष्यामि यथावदनुपूर्वशः ॥ १३.२३५.२२ ॥
การให้ทองคำเป็นสิ่งสูงสุด นำไปสู่สวรรค์ และเป็นพิธีมงคลอันยิ่งใหญ่ ดังนั้น เราจะบรรยายให้ท่านฟังตามลำดับและตามที่ควรอย่างถูกต้อง
13.235.23
अपि पापकृतं क्रूरं दत्तं रुक्मं प्रकाशयेत् ॥ १३.२३५.२३ ॥
แม้ผู้ที่ได้ทำบาปและการกระทำอันโหดร้าย ก็จะรุ่งโรจน์ขึ้นด้วยทองคำที่ได้ให้ไป
13.235.24
सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति श्रोत्रिभेभ्यः सुचेतसः ।
देवतास्ते तर्पयन्ति समस्ता इति वैदिकम् ॥ १३.२३५.२४ ॥
ผู้มีใจดีที่ให้ทองคำแก่พราหมณ์ผู้รู้พระเวท ย่อมทำให้เทพทั้งปวงพึงพอใจ ดังที่พระเวทกล่าวไว้
13.235.25
अग्निर्हि देवताः सर्वाः सुवर्णं चाग्निरुच्यते ।
तस्मात्सुवर्णदानेन तृप्ताः स्युः सर्वदेवताः ॥ १३.२३५.२५ ॥
แท้จริงไฟคือเทพทั้งปวง และทองคำก็ถูกเรียกว่าไฟ ดังนั้น ด้วยการให้ทองคำ เทพทั้งปวงย่อมอิ่มเอิบพอใจ
13.235.26
अग्न्यभावे तु कुर्वन्ति वह्निस्थानेषु काञ्चनम् ।
तस्मात्सुवर्णदातारः सर्वान्कामानवाप्नुयुः ॥ १३.२३५.२६ ॥
เมื่อไม่มีไฟ ผู้คนก็วางทองคำไว้ในที่ของไฟ ดังนั้น ผู้ให้ทองคำย่อมได้สมปรารถนาทั้งปวง
13.235.27
आदित्यस्य हुताशस्य लोकान्नानाविधाञ्शुभान् ।
काञ्चनं सम्प्रदायाशु प्रविशन्ति न संशयः ॥ १३.२३५.२७ ॥
หลังจากให้ทองคำแล้ว ผู้นั้นย่อมรีบเข้าสู่โลกอันงดงามต่างๆ ของพระอาทิตย์และของไฟบูชายัญ ไม่มีข้อสงสัย
13.235.28
अलङ्कारं कृतं चापि केवलान्प्रविशिष्यते ।
सौवर्णैर्ब्राह्मणं काले तैरलङ्कृत्य भोजयेत् ॥ १३.२३५.२८ ॥
เครื่องประดับที่ประดิษฐ์แล้วถือว่าประเสริฐกว่าทองคำล้วน ในเวลาอันควร ควรประดับพราหมณ์ด้วยของที่ทำจากทองคำ แล้วเลี้ยงอาหารท่าน
13.235.29
य एतत्परमं दानं दत्त्वा सौवर्णमद्भुतम् ।
द्युतिं मेधां वपुः कीर्तिं पुनर्जाते लबेद्ध्रुवम् ॥ १३.२३५.२९ ॥
ผู้ใดให้ทานอันสูงสุดและอัศจรรย์นี้คือทองคำ ผู้นั้นย่อมได้ความรุ่งเรือง ปัญญา ร่างกาย และเกียรติยศอย่างแน่นอนในชาติหน้า
13.235.30
तस्मात्स्वशक्त्या दातव्यं काञ्चनं भुवि मानवैः ।
न ह्येतस्मात्परं लोकेष्वन्यत्पापात्प्रमुच्यते ॥ १३.२३५.३० ॥
ดังนั้น มนุษย์ควรให้ทองคำบนแผ่นดินตามกำลังของตน เพราะไม่มีสิ่งใดในโลกทั้งหลายที่สูงกว่านี้ ซึ่งจะทำให้มนุษย์พ้นจากบาปได้
13.235.31
अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि गवां दानमनिन्दिते ।
नहि गोभ्यः परं दानं विद्यते जगति प्रिये ॥ १३.२३५.३१ ॥
ต่อจากนี้ ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงการให้โคแก่ท่าน ผู้ไร้ตำหนิ เพราะแท้จริงแล้วในโลกนี้ไม่มีทานใดสูงกว่าการให้โค ที่รัก
13.235.32
लोकान्सिसृक्षुणा पूर्वं गावः सृष्टाः स्वयंभुवा ।
वृत्त्यर्थं सर्वभूतानां तस्मात्ता मातरः स्मृताः ॥ १३.२३५.३२ ॥
เมื่อครั้งปรารถนาจะสร้างโลกทั้งหลาย พระสวยัมภูได้สร้างโคขึ้นก่อน เพื่อเป็นเครื่องเลี้ยงชีพของสรรพสัตว์ ด้วยเหตุนั้นโคจึงได้รับการระลึกถึงว่าเป็นมารดา
13.235.33
लोकज्येष्ठा लोकवृत्त्या प्रवृत्ता ।
मय्यायत्ताः सोमनिष्यन्दभूताः।
सौम्याः पुण्याः प्राणदाः कामदाश्च ।
तस्मात्पूज्याः पुण्यकामैर्मनुष्यैः ॥ १३.२३५.३३ ॥
โคเป็นผู้เก่าแก่ที่สุดของโลก ดำรงอยู่เพื่อการยังชีพของโลก ขึ้นอยู่กับข้า ปรากฏดุจสายน้ำโสม อ่อนโยน บริสุทธิ์ ให้ชีวิต และให้สิ่งที่ปรารถนา ดังนั้นมนุษย์ผู้ปรารถนาบุญควรบูชาโคเหล่านี้
13.235.34
धेनुं दत्त्वा निभृतां सुशीलां ।
कल्याणवत्सां च पयस्विनीं च।
यावन्ति रोमाणि भवन्ति तस्या-
स्तावत्समाः स्वर्गफलानि भुङ्क्ते ॥ १३.२३५.३४ ॥
ผู้ใดให้โคนมที่เชื่องง่าย มีมารยาทดี พร้อมลูกโคที่งดงาม ผู้นั้นย่อมได้เสวยผลแห่งสวรรค์เป็นเวลาเท่ากับจำนวนขนบนร่างของโคนั้น
13.235.35
प्रयच्छते यः कपिलां सचेलां ।
सकांस्यदोहां कनकाग्र्यशृङ्गीम्।
पुत्राश्च पौत्रांश्च कुलं च सर्व-
मासप्तमं तारयते परत्र च ॥ १३.२३५.३५ ॥
ผู้ใดให้โคสีน้ำตาลแดง มีเขาปลายทอง พร้อมผ้าและภาชนะรีดนมทองสัมฤทธิ์ ผู้นั้นย่อมช่วยให้บุตร หลาน และวงศ์ตระกูลทั้งหมดถึงรุ่นที่เจ็ด พ้นทุกข์ในโลกหน้า
13.235.36
अन्तर्जाताः क्रीतका द्यूतलब्धाः ।
प्राणक्रीताः सोदकाश्चौजसा वा।
कृच्छ्रोत्सृष्टाः पोषणार्थागताश्च ।
द्वारैरेतैस्ताः प्रलब्धाः प्रदद्यात् ॥ १३.२३५.३६ ॥
ควรให้โคที่ได้มาด้วยวิธีเหล่านี้ คือ เกิดในเรือนของตน ซื้อมา ได้มาจากการเล่นพนัน ซื้อด้วยชีวิต ให้มาพร้อมน้ำ ได้มาด้วยกำลัง ถูกทอดทิ้งในยามทุกข์ หรือมาเพื่อการเลี้ยงดู
13.235.37
कृसाय बहुपुत्राय श्रोत्रियायाहिताग्नये ।
प्रदाय नीरुजां धेनुं लोकान्प्राप्नोत्यनुत्तमान् ॥ १३.२३५.३७ ॥
ผู้ใดให้โคที่แข็งแรงแก่ชายผอมที่มีบุตรมาก แก่พราหมณ์ผู้รู้พระเวท หรือแก่ผู้ดูแลไฟบูชา ผู้นั้นย่อมบรรลุโลกอันสูงสุด
13.235.38
नृशंसस्य कृतघ्नस्य लुब्धस्यानृतवादिनः ।
हव्यकव्यव्यपेतस्य न दद्याद्गाः कथञ्चन ॥ १३.२३५.३८ ॥
ไม่ควรให้โคแก่ผู้โหดร้าย ผู้อกตัญญู ผู้โลภ ผู้พูดเท็จ หรือผู้ที่ละทิ้งเครื่องบูชาแก่เทพและบรรพชน ไม่ว่าด้วยวิธีใดๆ
13.235.39
समानवत्सां यो दद्याद्धेर्नुं विप्रे पयस्विनीम् ।
सुवृत्तां वस्त्रसंछन्नां सोमलोके महीयते ॥ १३.२३५.३९ ॥
ผู้ใดให้โคนมแก่พราหมณ์ ซึ่งมีสีเดียวกับลูกโคของนาง มีมารยาทดี และคลุมด้วยผ้า ผู้นั้นย่อมได้รับการยกย่องในโลกของโสม
13.235.40
समानवत्सां यो दद्यात्कृष्णां धेनुं पयस्विनीम् ।
सुवृत्तां वस्त्रसंछन्नां लोकान्प्राप्नोत्यपांपतेः ॥ १३.२३५.४० ॥
ผู้ใดให้โคนมสีดำ มีสีเดียวกับลูกโคของนาง มีมารยาทดี และคลุมด้วยผ้า ผู้นั้นย่อมบรรลุโลกของพระวรุณ เจ้าแห่งน้ำ
13.235.41
हिरण्यवर्णां पिङ्गाक्षीं सवत्सां कांस्यदोहनाम् ।
प्रदाय वस्त्रसम्पन्नां यान्ति कौकबेरसद्मनः ॥ १३.२३५.४१ ॥
ผู้ใดให้โคสีทองมีดวงตาสีเหลืองน้ำตาล พร้อมลูกโค มีภาชนะรีดนมทำด้วยทองสัมฤทธิ์ และประดับด้วยผ้า ย่อมไปยังที่อยู่ของกุเวร
13.235.42
वायुरेणुसवर्मां च सवत्सां कांस्यदोहनाम् ।
प्रदाय वस्त्रसम्पन्नां वायुलोके महीयते ॥ १३.२३५.४२ ॥
ผู้ใดให้โคที่มีผิวคลุมดุจลมและฝุ่น พร้อมลูกโคและภาชนะรีดนมทำด้วยทองสัมฤทธิ์ และมีผ้าประกอบ ย่อมได้รับการยกย่องในโลกของวายุ
13.235.43
समानवत्सां यो धेनुं दत्त्वा गौरीं पयस्विनीम् ।
सुवृत्तां वस्त्रसंछन्नामग्निलोके महीयते ॥ १३.२३५.४३ ॥
ผู้ใดให้แม่โคขาวงามที่มีนมอุดม รูปร่างงาม ห่มคลุมด้วยผ้า และมีลูกโคพันธุ์เดียวกัน ย่อมได้รับการยกย่องในโลกของอัคนี
13.235.44
युवानं बलिनं श्यामं शतेन सह यूथपम् ।
गवेन्द्रं ब्राह्मणेन्द्राय भूरिशृङ्गमलंकृतम् ॥ १३.२३५.४४ ॥
ควรให้วัวหนุ่มแข็งแรง มีสีคล้ำ เป็นจ่าฝูงของร้อยตัว เป็นวัวผู้ที่ประเสริฐที่สุด มีเขาจำนวนมากประดับงาม แก่พราหมณ์ผู้ประเสริฐที่สุด
13.235.45
ऋषभं ये प्रयच्छन्ति श्रोत्रियाणां महात्मनाम् ।
ऐश्वर्यमभिजायन्ते जायमानाः पुनःपुनः ॥ १३.२३५.४५ ॥
ผู้ใดถวายโคผู้แก่พราหมณ์ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่และรอบรู้พระเวท ย่อมเกิดมาอีกแล้วอีกเล่า และได้รับความเป็นใหญ่ในทุกชาติที่เกิด
13.235.46
गवां मूत्रपुरीषाणि नोद्विजेन कदाचन ।
न चासां मांसमश्नीयाद्गोषु भक्तः सदा भवेत् ॥ १३.२३५.४६ ॥
ไม่ควรรังเกียจมูตรและมูลของโคเลย ทั้งไม่ควรกินเนื้อของโค ควรเป็นผู้มีความภักดีต่อโคอยู่เสมอ
13.235.47
ग्रासमुष्टिं परगवे दद्यात्संवत्सरं शुचि ।
अकृत्वा स्वयमाहारं व्रतं तत्सार्वकामिकम् ॥ १३.२३५.४७ ॥
ผู้ใดพึงถวายหญ้ากำมือหนึ่งแก่โคของผู้อื่นทุกวันตลอดหนึ่งปี ด้วยใจบริสุทธิ์ โดยไม่กินอาหารของตนเอง วัตรนั้นย่อมให้สมปรารถนาทั้งปวง
13.235.48
गवामुभयतः काले नित्यं स्वस्त्ययनं वदेत् ।
न चासां चिन्तयेत्पापमिति धर्मविदो विदुः ॥ १३.२३५.४८ ॥
ควรกล่าวคำอวยพรให้โคมีความสวัสดีอยู่เสมอทั้งเช้าและเย็น และไม่พึงคิดว่าโคเป็นบาป ดังที่ผู้รู้ในธรรมได้กล่าวไว้
13.235.49
गावः पवित्रं परमं गोषु लोकाः प्रतिष्ठिताः ।
कथञ्चिन्नावमन्तव्या गावो लोकस्य मातरः ॥ १३.२३५.४९ ॥
โคเป็นสิ่งบริสุทธิ์อย่างยิ่ง โลกทั้งหลายตั้งอยู่บนโค ไม่ควรดูหมิ่นโคในทางใดทางหนึ่งเลย เพราะโคเป็นมารดาของโลก
13.235.50
तस्मादेव गवां दानं विशिष्टमिति कथ्यते ।
गोषु पूजा च भक्तिश्च नरस्यायुष्यतां वहेत् ॥ १३.२३५.५० ॥
เพราะเหตุนี้ การให้โคจึงกล่าวกันว่าประเสริฐเป็นพิเศษ การบูชาและความภักดีต่อโคย่อมนำอายุยืนมาให้แก่มนุษย์
13.235.51
अतःपरं प्रवक्ष्यामि भूमिदानं महाफलम् ।
भूमिदानसमं दानं लोके नास्तीति निश्चयः ॥ १३.२३५.५१ ॥
ต่อไปนี้เราจะกล่าวถึงการให้ที่ดิน ซึ่งให้ผลอันยิ่งใหญ่ ในโลกนี้ไม่มีทานใดเสมอการให้ที่ดิน ข้อนี้เป็นสิ่งที่แน่นอน
13.235.52
गृहयुक्क्षेत्रयुग्वाऽपि भूमिभागः प्रदीयते ।
सुखभोगं निराक्रोशं वास्तुपूर्वं प्रकल्प्य च ॥ १३.२३५.५२ ॥
ให้ส่วนหนึ่งของที่ดิน ซึ่งมีเรือนหรือมีนาอยู่ด้วย โดยจัดเตรียมให้เป็นที่อยู่อาศัยอย่างสบาย ปราศจากความเดือดร้อน เริ่มต้นจากที่ตั้งของเรือน
13.235.53
ग्रहीतारमलङ्कृत्य वस्त्रपुष्पानुलोपनैः ।
सभृत्यं सपरीवारं भोजयित्वा यथेष्टतः।
यो दद्याद्दक्षिणां काले त्रिरद्भिर्गृह्यतामिति ॥ १३.२३५.५३ ॥
ผู้ใดตกแต่งผู้รับทานด้วยผ้า ดอกไม้ และของทาหอม เลี้ยงดูให้อิ่มตามที่ต้องการพร้อมทั้งบริวารและครอบครัว แล้วถวายค่าทักษิณาในเวลาอันควร พร้อมกล่าวด้วยน้ำสามครั้งว่า ขอให้รับสิ่งนี้เถิด
13.235.54
एवं भूम्यां प्रदत्तायां श्रद्धया वीतमत्सरैः ।
यावत्तिष्ठति सा भूमिस्तावद्दत्तफलं विदुः ॥ १३.२३५.५४ ॥
เมื่อที่ดินถูกให้ด้วยศรัทธาโดยผู้ปราศจากความริษยาเช่นนี้ ผลของการให้ย่อมดำรงอยู่ตราบเท่าที่แผ่นดินนั้นยังคงอยู่ ดังที่ผู้รู้กล่าวไว้
13.235.55
भूमिदः स्वर्गमारुह्य रमते शाश्वतीः समाः ।
अचला ह्यक्षया भूमिः सर्वकामान्दुधुक्षति ॥ १३.२३५.५५ ॥
ผู้ให้ที่ดินเมื่อขึ้นสู่สวรรค์แล้วย่อมยินดีอยู่นานนับปีไม่มีที่สิ้นสุด เพราะแผ่นดินอันไม่เคลื่อนที่และไม่มีวันเสื่อมสลาย ย่อมให้ความปรารถนาทุกอย่างดุจแม่โคให้น้ำนม
13.235.56
यत्किञ्चित्कुरुते पापं पुरुषो वृत्तिकर्शितः ।
अपि गोकर्णमात्रेण भूमिदानन मुच्यते ॥ १३.२३५.५६ ॥
ไม่ว่าบุรุษผู้ถูกความยากลำบากในการดำรงชีพบีบคั้นจะกระทำบาปอะไร เขาย่อมพ้นได้แม้เพียงด้วยการให้ที่ดินขนาดใบหูของโค
13.235.57
सुवर्णं रजतं वस्त्रं मणिमुक्तावसूनि च ।
सर्वमेतन्महाभागे भूमिदाने प्रतिष्ठितम् ॥ १३.२३५.५७ ॥
ทองคำ เงิน ผ้า อัญมณี ไข่มุก และทรัพย์สมบัติทั้งหมดนี้ ผู้มีโชคอันยิ่งใหญ่เอ๋ย ล้วนตั้งอยู่ในการให้ที่ดิน
13.235.58
भर्तुर्निः श्रेयसे युक्तास्त्यक्तात्मानो रणे हताः ।
ब्रह्मलोकाय संसिद्धा नातिक्रामन्ति भूमिदम् ॥ १३.२३५.५८ ॥
ผู้ที่ทุ่มเทเพื่อความเจริญสูงสุดของนายของตน สละชีวิตและถูกฆ่าในสนามรบ ย่อมบรรลุความสมบูรณ์และไปยังโลกของพระพรหม แต่เขาก็ไม่อาจเหนือกว่าผู้ให้ที่ดินได้
13.235.59
हलकृष्टां महीं दद्यात्सर्वबीजफलान्विताम् ।
सुकूपशरणां वाऽपि सा भवेत्सर्वकामदा ॥ १३.२३५.५९ ॥
ควรให้ผืนดินที่ไถแล้วด้วยคันไถ อุดมด้วยเมล็ดพันธุ์และผลไม้ทุกชนิด หรือที่ดินที่มีบ่อน้ำดีเป็นที่พึ่ง ที่ดินเช่นนั้นย่อมให้สมปรารถนาทั้งปวง
13.235.60
निष्पन्नसस्यां पृथिवीं यो ददाति द्विजन्मनाम् ।
विमुक्तः कलुषैः सर्वैः शकलोकं स गच्छति ॥ १३.२३५.६० ॥
ผู้ใดถวายแผ่นดินที่มีพืชผลสุกเต็มที่แก่ผู้เกิดสองครั้ง เป็นผู้พ้นจากมลทินทั้งปวงแล้ว ย่อมไปยังโลกของศักระ
13.235.61
यथा जनित्री क्षीरेणि स्वपुत्रमभिवर्धयेत् ।
एवं सर्वफलैर्भूमिर्दातारमभिवर्धयेत् ॥ १३.२३५.६१ ॥
เหมือนมารดาที่เลี้ยงบุตรของตนด้วยน้ำนม แผ่นดินก็เลี้ยงผู้ให้ด้วยผลทั้งปวง
13.235.62
ब्राह्मणं वृत्तसम्पन्नमाहिताग्निं शुचिव्रतम् ।
ग्राहयित्वा निजां भूमिं न यान्ति यमसादनम् ॥ १३.२३५.६२ ॥
ผู้ที่ทำให้พราหมณ์ผู้มีความประพฤติดี ผู้ดูแลอัคนีศักดิ์สิทธิ์ และผู้ถือวัตรบริสุทธิ์ ได้รับที่ดินของตน ย่อมไม่ไปสู่ที่อยู่ของยม
13.235.63
यथा चन्द्रमसो वृद्धिरहन्यहनि दृश्यते ।
तथा भूमेः कृतं दानं सस्येसस्ये विवर्धते ॥ १३.२३५.६३ ॥
เหมือนการเพิ่มขึ้นของพระจันทร์ที่เห็นได้ทุกวัน ทานที่ถวายแผ่นดินก็เจริญขึ้นทุกฤดูเก็บเกี่ยว
13.235.64
यथा बीजानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले ।
तथा कामाः प्ररोहन्ति भूमिदानगुणार्जिताः ॥ १३.२३५.६४ ॥
เหมือนเมล็ดพืชที่หว่านไปบนพื้นดินย่อมงอกขึ้น ความปรารถนาที่ได้มาด้วยผลบุญแห่งการถวายแผ่นดินก็งอกงามขึ้นฉันนั้น
13.235.65
पितरः पितृलोकस्था देवताश्च दिवि स्थिताः ।
सन्तर्पयन्ति भोगैस्तं यो ददाति वसुन्धराम् ॥ १३.२३५.६५ ॥
บรรพบุรุษผู้อยู่ในโลกของบิดา และเทวดาผู้สถิตอยู่บนสวรรค์ ย่อมทำให้ผู้ที่ถวายแผ่นดินอิ่มเอิบด้วยความสุขสบาย
13.235.66
दीर्घायुष्यं वराङ्गत्वं स्फीतां च श्रियमुत्तमाम् ।
परत्र लभते मर्त्यः सम्प्रदाय वसुन्धराम् ॥ १३.२३५.६६ ॥
มนุษย์ผู้ถวายแผ่นดินเป็นทาน ย่อมได้รับในโลกหน้า ซึ่งอายุยืน ความงามของร่างกายอันประเสริฐ และสิริมงคลอันรุ่งเรืองสูงสุด
13.235.67
एतत्सर्वं मयोद्दिष्टं भूमिदानस्य यत्फलम् ।
श्रद्दधानैर्नरैर्नित्यं श्राव्यमेतत्सनातनम् ॥ १३.२३५.६७ ॥
ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงผลทั้งหมดของการถวายแผ่นดินแล้ว คำสอนอันเป็นนิรันดร์นี้ควรถูกฟังเสมอโดยมนุษย์ผู้มีศรัทธา
13.235.68
अतः परं प्रवक्ष्यामि कन्यादानं यथाविधि ।
कन्या देया महादेवि परेषामात्मनोपि वा ॥ १३.२३५.६८ ॥
ต่อจากนี้ ข้าพเจ้าจะกล่าวถึงการถวายธิดาตามพิธีที่กำหนด โอ้เทวีผู้ยิ่งใหญ่ ธิดาพึงถวายแก่ผู้อื่น หรือแม้ผู้เป็นบิดาจะถวายด้วยตนเองก็ได้
13.235.69
कन्यां शुद्धव्रताचारां कुलरूपसमन्विताम् ।
यस्मै दित्सति पात्राय तेनापि भृशकामिताम् ॥ १३.२३५.६९ ॥
ธิดาผู้มีความประพฤติและวัตรบริสุทธิ์ ประกอบด้วยตระกูลและรูปงาม แม้ผู้รับผู้คู่ควรที่ผู้ให้ปรารถนาจะถวายแก่เขา ก็ย่อมปรารถนาเธออย่างยิ่ง
13.235.70
प्रथमं तत्समाकल्प्य बन्धुभिः कृतनिश्चयः ।
कारयित्वा गृहं पूर्वं दासीदासपरिच्छदैः ॥ १३.२३५.७० ॥
ก่อนอื่น เมื่อได้ตกลงใจกับญาติพี่น้องแล้ว ควรจัดเตรียมบ้านให้พร้อมด้วยคนรับใช้ชายหญิงและเครื่องใช้ไว้ล่วงหน้า
13.235.71
गृहोपकरणैश्चैव पशुधान्येन संयुताम् ।
तदर्थिने तदर्हाय कन्यां तां समलङ्कृताम् ॥ १३.२३५.७१ ॥
ธิดานั้นซึ่งประดับประดาอย่างงดงาม และพร้อมด้วยเครื่องใช้ในบ้าน วัวควาย และธัญพืช พึงถวายแก่ผู้ที่มาขอเธอและคู่ควรแก่เธอ
13.235.72
सविवाहं यथान्यायं प्रचच्छेदग्निसाक्षिकम् ।
वृत्त्यातीं यथा कृत्वा सद्गृहे तौ निवेशयेत् ॥ १३.२३५.७२ ॥
พึงถวายเจ้าสาวตามพิธีวิวาหะโดยชอบธรรม โดยมีพระอัคนีเป็นพยาน และเมื่อจัดหาเลี้ยงชีพให้แก่คู่สมรสแล้ว พึงให้ทั้งสองตั้งครอบครัวอยู่ในเรือนอันดี
13.235.73
एवं कृत्वा वधूदानं तस्य दानस्य गौरवात् ।
प्रेत्यभावे महीयेत स्वर्गलोके यथासुखम् ॥ १३.२३५.७३ ॥
เมื่อถวายเจ้าสาวดังนี้แล้ว ด้วยความยิ่งใหญ่แห่งทานนั้น ผู้ให้ย่อมได้รับการยกย่องหลังความตาย ในโลกสวรรค์ตามที่ความสุขจะให้
13.235.74
पुनर्जातस्य सौभाग्यं कुलवृद्धिं तथाऽऽप्नुयात् ॥ १३.२३५.७४ ॥
เมื่อเกิดใหม่ ย่อมได้รับความเป็นมงคลและความเจริญของตระกูล
13.235.75
विद्यादानं तथा देवि पात्रभूताय वै ददत् ।
प्रेत्यभावे लभेन्मर्त्यो मेधां वृद्धिं धृतिं स्मृतिम् ॥ १३.२३५.७५ ॥
โอ้เทวี มนุษย์ผู้ถวายทานคือความรู้แก่ผู้ที่คู่ควร ย่อมได้รับหลังความตาย ซึ่งปัญญา ความเจริญ ความมั่นคง และความจำ
13.235.76
अनुरूपाय शिष्याय यश्च विद्यां प्रयच्छति ।
यथोक्तस्य प्रदानस्य फलमानन्त्यमश्नुते ॥ १३.२३५.७६ ॥
ผู้ใดถ่ายทอดความรู้แก่ศิษย์ที่เหมาะสม ย่อมได้รับผลแห่งทานนั้นตามที่กล่าวไว้ อย่างไม่มีที่สิ้นสุด
13.235.77
दापनं त्वथ विद्यानां दरिद्रेभ्योऽर्थवेदनैः ।
स्वयं दत्तेन तुल्यं स्यादिति विद्धि शुभानने ॥ १३.२३५.७७ ॥
แต่จงทราบเถิด โอ้ผู้มีใบหน้าอันเป็นมงคล การให้ผู้ยากจนได้รับความรู้ด้วยทรัพย์สินนั้น เท่ากับการถวายความรู้ด้วยตนเอง
13.235.78
एवं ते कथितान्येव महादानानि मानिनि ।
त्वत्प्रियार्थं मया देवि भूयः श्रोतुं किमिच्छसि ॥ १३.२३५.७८ ॥
ข้าพเจ้าได้กล่าวถึงมหาทานต่าง ๆ แก่เจ้าแล้วดังนี้ โอ้หญิงผู้ทรนง เทวีเอ๋ย เพื่อสิ่งที่เป็นที่รักของเจ้า เจ้ายังปรารถนาจะฟังอะไรอีก