マハーバーラタ · 章 13.238
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.238.1
पितृमेधः कथं देव तन्मे शंसितुमर्हसि ।
सर्वेषां पितरः पूज्याः सर्वसम्पत्प्रदायिनः ॥ १३.२३८.१ ॥
神よ、祖先祭(pitṛmedha)はどのように行うのか、私にお話しください。すべての人の祖先は敬うべきであり、あらゆる繁栄を与える方々です。
13.238.2
पितृमेधं प्रवक्ष्यामि यथावत्तन्मना शृणु ।
देशकालौ विधानं च तत्क्रियायाः शुभाशुभम् ॥ १३.२३८.२ ॥
祖先祭について正しくお話しします。心を集中して聞きなさい。場所と時期、その手順、そしてその儀式の吉と凶を。
13.238.3
लोकेषु पितरः पूज्या देवतानां च देवताः ।
शुचयो निर्मलाः पुण्या दक्षिणां दिशमाश्रिताः ॥ १३.२३८.३ ॥
諸世界において祖先は崇拝されるべきであり、神々にとっても神である。彼らは清浄で汚れなく、功徳があり、南の方角に身を寄せている。
13.238.4
यथा वृष्टिं प्रतीक्षन्ते भूमिष्ठाः सर्वजन्तवः ।
पितरश्च तथा लोके पितृमेधं शुभेक्षणे ॥ १३.२३८.४ ॥
地上のすべての生き物が雨を待つように、この世で祖先たちは祖先祭を待っている。美しい瞳の女よ。
13.238.5
तस्य देशाः कुरुक्षेत्रं गया गङ्गा सरस्वती ।
प्रभासं पुष्करं चेति तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.२३८.५ ॥
その場所とは、クルクシェートラ、ガヤー、ガンガー、サラスヴァティー、プラバーサ、プシュカラである。そこで捧げられた布施は大いなる果報をもたらす。
13.238.6
तीर्थानि सरितः पुण्या विविक्तानि वनानि च ।
नदीनां पुलिनानीति देशाः श्राद्धस्य पूजिताः ॥ १३.२३८.६ ॥
聖なる渡し場、神聖な河川、人里離れた森、そして河原の砂浜。これらが祭祀(śrāddha)に尊ばれる場所である。
13.238.7
माघप्रोष्ठपदौ मासौ श्राद्धकर्मणि पूजितौ ।
पक्षयोः कृष्णपक्षश्च पूर्वपक्षात्प्रशस्यते ॥ १३.२३८.७ ॥
シュラーッダの儀礼では、マーガとプローシュタパダの二つの月が尊ばれる。二つの半月のうち、白分よりも黒分が称賛される。
13.238.8
अमावास्यां त्रयोदश्यां नवम्यां प्रतिपत्सु च ।
तिथिष्वेतासु तुष्यन्ति दत्तेनेह पितामहाः ॥ १३.२३८.८ ॥
新月の日、十三日、九日、初日のティティにおいて、ここで捧げられた供物によって祖霊は喜ぶ。
13.238.9
पूर्वाह्णे शुक्लपक्षे च रात्रौ जन्मदिनेषु वा ।
युग्मेष्वहस्सु च श्राद्धं न च कुर्वीत पण्डितः ॥ १३.२३८.९ ॥
午前、白分、夜、誕生日、または偶数日には、賢者はシュラーッダを行うべきではない。
13.238.10
एष कालो मया प्रोक्तः पितृमेधस्य पूजितः ।
यस्मिंश्च ब्राह्म्णं पात्रं पश्येत्कालः स च स्मृतः ॥ १३.२३८.१० ॥
祖霊の儀礼にふさわしいこの時を私は説いた。ふさわしい受供者であるバラモンを見るその時こそ、その時と記憶される。
13.238.11
अपाङ्क्तेया द्विजा वर्ज्या ग्राह्यास्ते पङ्क्तिपावनाः ।
भोजयेद्यदि पापिष्ठाञ्श्राद्धेषु नरकं व्रजेत् ॥ १३.२३८.११ ॥
席に連なるにふさわしくない再生族は避けるべきであり、席を清める者を受け入れるべきである。シュラーッダで最も罪深い者に食事を与えれば、人は地獄へ行く。
13.238.12
वृत्तश्रुतकुलोपेतान्सकलत्रान्गुणान्वितान् ।
तदर्हाञ्श्रोत्रियान्विद्धि ब्राह्मणानयुजः शुभे ॥ १३.२३८.१२ ॥
吉祥なる者よ、行い・ヴェーダの学識・良き家系を備え、妻を伴い、徳があり、それにふさわしい学匠のバラモンを、奇数人選ぶべきだと知れ。
13.238.13
एतान्निमन्त्रयोद्विद्वान्पूर्वेद्युः प्रातरेव वा ।
तत्र श्राद्धक्रियां पश्चादारभेत यथाविधि ॥ १३.२३८.१३ ॥
学識ある者はこれらの人々を前日か早朝に招待し、そこで規定どおりにシュラーッダの儀式を始めるべきである。
13.238.14
त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः ।
त्रीणि चात्र प्रशंसन्ति शौचमक्रोधमत्वरा ॥ १३.२३८.१४ ॥
シュラーッダには三つの浄化するものがある——娘の息子、クタパ、胡麻。またここでは三つの徳が讃えられる——清浄、怒らないこと、急がないことである。
13.238.15
कुतपः खङ्गपात्रं च कुशा दर्भास्तिला मधु ।
कालशाकं गजच्छाया पवित्रं श्राद्धकर्मसु ॥ १३.२३८.१५ ॥
クタパ、犀の角の器、クシャ草、ダルバ草、胡麻、蜂蜜、黒い野菜、象の影——これらはシュラーッダの儀式において浄めるものである。
13.238.16
तिलानवकिरेत्तत्र नानावर्णान्समन्ततः ।
अशुद्धं पितृयज्ञश्च तिलैः शुध्यति शोभने ॥ १३.२३८.१६ ॥
そこでは周囲に色とりどりの胡麻を撒くべきである。不浄な祖先祭も胡麻によって清められる、美しき人よ。
13.238.17
नीलकाषायवस्त्रं च भिन्नवर्णं नवव्रणम् ।
हीनाङ्गमशुचिं वाऽपि वर्जयेत्तत्र दूरतः ॥ १३.२३८.१७ ॥
濃紺や黄土色の衣をまとう者、色とりどりの衣の者、新しい傷のある者、手足に欠けのある者、または不浄な者——こうした人々はそこで遠くから避けるべきである。
13.238.18
कुक्कुटांश्च वराहांश्च नग्नं क्लीबं रजस्वलाम् ।
आयसं त्रपुसीसं च श्राद्धकर्मणि वर्जयेत् ॥ १३.२३८.१८ ॥
雄鶏と豚、裸の男、去勢された者、月経中の女性、鉄、錫と鉛——これらはシュラーッダの儀式において避けるべきである。
13.238.19
मांसैः प्रीणन्ति पितरो मुद्गमाषयवैरिह ।
शशरौरवमांसेन षण्मासं तृप्तिरिष्यते ॥ १३.२३८.१९ ॥
ここでは肉、緑豆、黒豆、大麦によって祖霊は満足する。兎と ruru 鹿の肉によれば、満足は六か月続くとされる。
13.238.20
संवत्सरं च गव्येन हविषा पायसेन च ।
वार्ध्रीणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी ॥ १३.२३८.२० ॥
牛から得た供物と乳粥で一年、vārdhrīṇasa という鳥の肉で十二年の満足が続く。
13.238.21
आनन्त्याय भवेद्दत्तं खङ्गमांसं पितृक्षये ।
पायसं सतिलं क्षौद्रं खङ्गमांसेन सम्मितम् ॥ १३.२३८.२१ ॥
祖霊祭で犀の肉を供えれば、限りない功徳がある。胡麻入りの乳粥と蜂蜜は、犀の肉に等しいとされる。
13.238.22
महाशकलिनो मस्याश्छागो वा सर्वलोहितः ।
कालशाकमितीत्येव तदानन्त्याय कल्पितम् ॥ १३.२३८.२२ ॥
大きな切り身の魚、全身が赤い山羊、あるいは「カーラシャーカ」の青菜——これらは限りない功徳のために定められている。
13.238.23
सापूपं सामिषं स्निग्धमाहारमुपकल्पयेत् ।
उपकल्प्य तदाहारं ब्राह्मणानर्चयेत्ततः ॥ १३.२३८.२३ ॥
餅と肉を添えた、脂の多い食事を用意すべきである。その食事を整えてから、バラモンたちを敬うべきである。
13.238.24
श्मश्रुकर्मशिरः स्नातान्समारोप्यासनं क्रमात् ।
सुगन्धमाल्याभरणैः स्नग्भिरेतान्विभूषयेत् ॥ १३.२३८.२४ ॥
髭と髪を整えて沐浴したバラモンたちを順に座席へ座らせ、香りのよい花環と装身具で飾るべきである。
13.238.25
अलङ्कृत्योपविष्टांस्तान्पिण्डावापं निवेदयेत् ॥ १३.२३८.२५ ॥
彼らを飾り座らせた後、ピṇḍa の供物を告げるべきである。
13.238.26
ततः प्रस्तीर्य दर्भाणां प्रस्तरं दक्षिणामुखम् ।
तत्समीपेऽग्निमिद्ध्वा च स्वधां च जुहुयात्ततः।
समीपे त्वग्नीषोमाभ्यां पितृभ्यो जुहुयात्तदा ॥ १३.२३८.२६ ॥
次に、南向きにクシャ草の敷物を敷き、その傍らに火を点じて、スヴァダーを供えるべきである。近くでアグニとソーマ、そして祖先たちにも供物を捧げるべきである。
13.238.27
तथा दर्भेषु पिण्डांस्त्रीन्निर्वपेद्दक्षिणामुखः ।
अपसव्यमपाङ्गुष्ठं नामधेयपुरस्कृतम् ॥ १३.२३८.२७ ॥
同様に、クシャ草の上に南を向いて三つのピンダを供えるべきである。アパサヴヤの作法で、親指を外し、名前を前に置いて。
13.238.28
एतेन विधिना दत्तं पितॄणामक्षयं भवेत् ।
ततो विप्रान्यथाशक्ति पूजयेन्नियतः शुचिः।
सदक्षिणं ससम्भारं यथा तुष्यन्ति ते द्विजाः ॥ १३.२३८.२८ ॥
この作法で捧げられたものは、祖先にとって尽きることのないものとなる。その後、自制し清浄であって、自分の力に応じて布施と供物をもって婆羅門を敬い、かの再生族を喜ばせるべきである。
13.238.29
यत्र तत्क्रियते तत्र न जल्पन्न जपेन्मिथः ।
नियम्य वाच्यं देहं च श्राद्धकर्म समारभेत् ॥ १३.२३८.२९ ॥
その儀式が行われている場所では、互いに話をせず、ジャパ(念誦)もしてはならない。言葉と身体を抑制して、シュラーッダの儀礼を始めるべきである。
13.238.30
ततो निर्वपने वृत्ते तान्पिण्डांस्तदनन्तरम् ।
ब्राह्मणोऽग्निरजो गौर्वा भक्षयेदप्सु वा क्षिपेत् ॥ १३.२३८.३० ॥
ピンダの供養が終わったならば、そのピンダをバラモン、火、ヤギ、あるいは牛が食べるか、水の中に投げ入れるべきである。
13.238.31
पत्नीं वा मध्यमं पिण्डं पुत्रकामो हि प्राशयेत् ।
आधत्त पितरो गर्भं कुमारं पुष्करस्रजम् ॥ १३.२३८.३१ ॥
あるいは息子を望む者は、妻に中央の団子を食べさせるべきである。祖霊は胎を授けよ——蓮の花環を身につけた一人の少年を。
13.238.32
तृप्तानुत्थाप्य तान्विप्रानन्नशेषं निवेदयेत् ।
तच्छेषं बहुभिः पश्चात्सभृत्यो भक्षयेन्नरः ॥ १३.२३८.३२ ॥
満足したそれらのバラモンを立たせた後、残りの食物を捧げるべきである。その後、人は召使いとともに、多くの人々と共にその残りを食べるべきである。
13.238.33
एष प्रोक्तः समासेन पितृयज्ञः सनातनः ।
पितरस्तेन तुष्यन्ति कर्ता च फलमाप्नुयात् ॥ १३.२३८.३३ ॥
この永遠の祖霊祭祀は簡潔に説かれた。それによって祖霊は喜び、行う者はその果報を得る。
13.238.34
अहन्यहनि वा कुर्यान्मासेमासेऽथवा पुनः ।
संवत्सरं द्विः कुर्याच्च चतुर्वाऽपि स्वशक्तितः ॥ १३.२३८.३४ ॥
日ごとに、あるいは月ごとに行うべきである。あるいは一年に二度、あるいは四度でも、自分の力に応じて行うべきである。
13.238.35
दीर्घायुश्च भवेत्स्वस्थः पितृमेधेन वा पुनः ।
सपुत्रो बहुभृत्यश्च प्रभूतधनधान्यवान् ॥ १३.२३८.३५ ॥
祖霊の儀礼によって、人は長寿で健康になる。息子、多くの召使い、そして豊かな財と穀物を得る。
13.238.36
श्राद्धदः स्वर्गमाप्नोति निर्मलं विविधात्मकम् ।
अप्सरोगणसंघुष्टं विरजस्कमनन्तरम् ॥ १३.२३८.३६ ॥
シュラーッダの供物を捧げる者は、清浄で多様な姿をもち、アプサラスの群れに響き渡り、塵のない天界に至る。その後に。
13.238.37
श्राद्धानि पुष्टिकामा वै ये प्रकुर्वन्ति पण्डिताः ।
तेषां पुष्टिं प्रजां चैव दास्यन्ति पितरः सदा ॥ १३.२३८.३७ ॥
繁栄を望んで祖霊祭（シュラーッダ）を行う賢者には、祖霊が常に繁栄と子孫を授ける。
13.238.38
धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं शत्रुविनाशनम् ।
कुलसन्धारकं चेति श्राद्धमाहुर्मनीषिणः ॥ १३.२३८.३८ ॥
賢者たちは、シュラーッダは吉祥で、名声と長寿をもたらし、天界に導き、敵を滅ぼし、一族を支えるものだと説く。
13.238.39
भगवन्देवदेवेश मृतास्ते भुवि जन्तवः ।
नानाजातिषु जायन्ते शीघ्रं कर्मवशात्पुनः ॥ १३.२३८.३९ ॥
尊き神よ、神々の主よ！地上で死んだ生き物は、業の力によって速やかに再び様々な種に生まれ変わります。
13.238.40
पितरः स्वस्ति ते तत्र कथं तिष्ठन्ति देववत् ।
पितॄणां कतमो देशः पिण्डानश्नन्ति वै कथम् ॥ १३.२३८.४० ॥
祖霊があなたに幸いをもたらしますように！彼らはそこでどのように神々のように暮らすのですか？祖霊の国はどこにあり、彼らはどのようにピンダを食べるのですか？
13.238.41
अन्ने दत्ते मृतानां तु कथमाप्यायनं भवेत् ।
एवं मया संशयितं भगवन्वक्तुमर्हसि ॥ १३.२३८.४१ ॥
死者に食物を捧げたとき、どのようにして彼らは養われ満たされるのでしょうか。尊き主よ、私のこの疑問を説き明かしていただきたい。
13.238.42
एतद्विरुद्धं पृच्छन्त्यां रुद्राण्यां परिषद्भृशम् ।
बभूव सर्वा मुदिता श्रोतुं हि परमं हितम् ॥ १३.२३८.४२ ॥
ルドラーニーがこの一見矛盾した問いを発すると、最も有益な教えを聞きたいと願っていた集会の人々は大いに喜んだ。
13.238.43
स्थाने संशयितं देवि शृणु कल्याणि तत्वतः ।
गुह्यानां परमं गुह्यं हितानां परमं हितम् ॥ १३.२३८.४३ ॥
女神よ、この疑問はもっともである。吉祥なる者よ、真実のままに聞け。これは秘密の中の最大の秘密であり、利益の中の最大の利益である。
13.238.44
यथा देवगणा देवि तथा पितृगणाः प्रिये ।
दक्षिणस्यां दिशि शुभे सर्वे पितृगणाः स्थिताः ॥ १३.२३८.४४ ॥
女神よ、愛しき者よ、神々の群れがあるように、祖霊の群れもまたある。吉祥なる者よ、南の方角には祖霊のすべての群れが住している。
13.238.45
प्रेतानुद्दिश्य या पूजा क्रियते मानुषैरिह ।
तेन तुष्यन्ति पितरो न प्रेताः पितरः स्मृताः ॥ १३.२३८.४५ ॥
人々がここで死者の霊に向けて行う供養によって、祖霊は喜ばない。亡霊は祖霊とは見なされない。
13.238.46
उत्तरस्यां यथा देवा रमन्ते यज्ञकर्मभिः ।
दक्षिणस्यां तथा देवि तुष्यन्ति विविधैर्मखैः ॥ १३.२३८.४६ ॥
北方では神々が祭祀の行いによって喜ぶように、女神よ、南方では種々の祭祀によって（祖霊が）満足する。
13.238.47
द्विविधं क्रियते कर्म हव्यकव्यसमाश्रितम् ।
तयोर्हव्यक्रिया देवान्कव्यमाप्यायते पितॄन्। ॥ १३.२३८.४७ ॥
奉献（havya）と祖霊への供物（kavya）に基づく行いは二種に行われる。そのうち、ハヴィヤの儀礼は神々を養い、カヴィヤは祖霊を養う。
13.238.48
प्रसव्यं मङ्गलैर्द्रव्यैर्हव्यकर्म विधीयते ।
अपसव्यममङ्गल्यैः कव्यं चापि विधीयते ॥ १३.२३८.४८ ॥
ハヴィヤの儀礼は右回り（プラサヴィヤ）の作法で吉祥な品々によって規定され、カヴィヤもまた左回り（アパサヴィヤ）の作法で不吉とされる品々によって規定される。
13.238.49
सदेवासुरगन्धर्वाः पितॄनभ्यर्चयन्ति च ।
आप्यायन्ते च ते श्राद्धैः पुनराप्याययन्ति तान् ॥ १३.२३८.४९ ॥
神々、アスラ、ガンダルヴァもまたピトリ（祖霊）を礼拝する。彼らはシュラーッダの儀礼によって満たされ、そして今度は儀礼を行う者たちを満たすのである。
13.238.50
अनिष्टा च पितॄन्पूर्वं यः क्रियां प्रकरोति चेत् ।
रक्षांसि च पिशाचाश्च फलं भोक्ष्यन्ति तस्य तत् ॥ १३.२३८.५० ॥
先祖のために不適切な仕方で最初に儀礼を行う者があれば、その果報はラークシャサとピシャーチャが享受するであろう。
13.238.51
हव्यकव्यक्रियास्तस्मात्कर्तव्या भुवि मानुषैः ।
कर्मक्षेत्रं हि मानुष्यं तदन्यत्र न विद्यते ॥ १३.२३८.५१ ॥
ゆえに、地上の人間はハヴヤ（神々への供物）とカヴヤ（祖霊への供物）の儀礼を行うべきである。人間の生こそが行為の場であり、それは他のどこにも見出されない。
13.238.52
कव्येन सन्ततिर्दृष्टा हव्ये भूतिः पृथग्विधाः ।
इति ते कथितं देवि देवगुह्यं सनातनम् ॥ १३.२३८.५२ ॥
カヴヤ（祖霊への供物）によって子孫が見られ、ハヴヤ（神々への供物）によって種々の繁栄が生じる。女神よ、このように神々の永遠の秘密がおまえに説かれたのである。