摩诃婆罗多 · 章 13.238
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.238.1
पितृमेधः कथं देव तन्मे शंसितुमर्हसि ।
सर्वेषां पितरः पूज्याः सर्वसम्पत्प्रदायिनः ॥ १३.२३८.१ ॥
神啊,祭祖之礼(pitṛmedha)应如何举行?请您为我宣说。众人的祖先皆当尊敬,他们赐予一切福祉。
13.238.2
पितृमेधं प्रवक्ष्यामि यथावत्तन्मना शृणु ।
देशकालौ विधानं च तत्क्रियायाः शुभाशुभम् ॥ १३.२३८.२ ॥
我将如实讲说祭祖之礼,你当专心聆听:地点与时间、仪轨,以及此礼中的吉与凶。
13.238.3
लोकेषु पितरः पूज्या देवतानां च देवताः ।
शुचयो निर्मलाः पुण्या दक्षिणां दिशमाश्रिताः ॥ १३.२३८.३ ॥
在诸世界中,祖先当受敬拜,他们对诸神而言亦是神。他们清净、无垢、有功德,依止于南方。
13.238.4
यथा वृष्टिं प्रतीक्षन्ते भूमिष्ठाः सर्वजन्तवः ।
पितरश्च तथा लोके पितृमेधं शुभेक्षणे ॥ १३.२३८.४ ॥
如同大地上的一切众生期待降雨,世间的祖先也期待祭祖之礼,美目的女子啊。
13.238.5
तस्य देशाः कुरुक्षेत्रं गया गङ्गा सरस्वती ।
प्रभासं पुष्करं चेति तेषु दत्तं महाफलम् ॥ १३.२३८.५ ॥
其适宜之地为:俱卢之野(Kurukṣetra)、伽耶(Gayā)、恒河(Gaṅgā)、萨拉斯瓦蒂河(Sarasvatī)、普拉巴萨(Prabhāsa)与普什卡拉(Puṣkara);在这些地方所施之供养,功德极大。
13.238.6
तीर्थानि सरितः पुण्या विविक्तानि वनानि च ।
नदीनां पुलिनानीति देशाः श्राद्धस्य पूजिताः ॥ १३.२३८.६ ॥
圣渡口、神圣河流、幽静的树林,以及河流的沙滩——这些便是为施行祭祀(śrāddha)而受尊崇的地方。
13.238.7
माघप्रोष्ठपदौ मासौ श्राद्धकर्मणि पूजितौ ।
पक्षयोः कृष्णपक्षश्च पूर्वपक्षात्प्रशस्यते ॥ १३.२३८.७ ॥
在祭祖礼（śrāddha）中，摩伽月与普罗斯陀帕陀月受到尊崇。在两个半月中，黑半月比白半月更受赞扬。
13.238.8
अमावास्यां त्रयोदश्यां नवम्यां प्रतिपत्सु च ।
तिथिष्वेतासु तुष्यन्ति दत्तेनेह पितामहाः ॥ १३.२३८.८ ॥
在新月日、第十三日、第九日及初日，以及这些白日（tithi）里，此处所献的供品能使祖先欢喜。
13.238.9
पूर्वाह्णे शुक्लपक्षे च रात्रौ जन्मदिनेषु वा ।
युग्मेष्वहस्सु च श्राद्धं न च कुर्वीत पण्डितः ॥ १३.२३८.९ ॥
上午、白半月、夜间、生日或偶数日，智者不应举行śrāddha。
13.238.10
एष कालो मया प्रोक्तः पितृमेधस्य पूजितः ।
यस्मिंश्च ब्राह्म्णं पात्रं पश्येत्कालः स च स्मृतः ॥ १३.२३८.१० ॥
我已宣说这适于祖先祭礼的时节。当看见合格的婆罗门受施者之时，那便被认作此时。
13.238.11
अपाङ्क्तेया द्विजा वर्ज्या ग्राह्यास्ते पङ्क्तिपावनाः ।
भोजयेद्यदि पापिष्ठाञ्श्राद्धेषु नरकं व्रजेत् ॥ १३.२३८.११ ॥
不合席位的再生族应当避开，而能净化席位者应当接纳。若在śrāddha中供养最恶之人，便会堕入地狱。
13.238.12
वृत्तश्रुतकुलोपेतान्सकलत्रान्गुणान्वितान् ।
तदर्हाञ्श्रोत्रियान्विद्धि ब्राह्मणानयुजः शुभे ॥ १३.२३८.१२ ॥
吉祥者啊，你应知道：具备德行、吠陀学识与良好家世、携带妻子、有德且配得此供的学者婆罗门，应以奇数选来参与śrāddha。
13.238.13
एतान्निमन्त्रयोद्विद्वान्पूर्वेद्युः प्रातरेव वा ।
तत्र श्राद्धक्रियां पश्चादारभेत यथाविधि ॥ १३.२३८.१३ ॥
智者应于前一天或清晨邀请他们，然后依照规定在那里开始祭祖仪式（śrāddha）。
13.238.14
त्रीणि श्राद्धे पवित्राणि दौहित्रः कुतपस्तिलाः ।
त्रीणि चात्र प्रशंसन्ति शौचमक्रोधमत्वरा ॥ १३.२३८.१४ ॥
在祭祖仪式中有三样净化之物：外孙、kutapa 与芝麻；此处还赞美三种品德：清净、不发怒与不急躁。
13.238.15
कुतपः खङ्गपात्रं च कुशा दर्भास्तिला मधु ।
कालशाकं गजच्छाया पवित्रं श्राद्धकर्मसु ॥ १३.२३८.१५ ॥
kutapa、犀角器、吉祥草（kuśa）、达婆草（darbha）、芝麻、蜂蜜、黑菜与象影——这些在祭祖仪式中都是净化之物。
13.238.16
तिलानवकिरेत्तत्र नानावर्णान्समन्ततः ।
अशुद्धं पितृयज्ञश्च तिलैः शुध्यति शोभने ॥ १३.२३८.१६ ॥
在那里应当四周撒下各色的芝麻；即便是不净的祖先祭祀，也能以芝麻得到净化，哦，美丽的人。
13.238.17
नीलकाषायवस्त्रं च भिन्नवर्णं नवव्रणम् ।
हीनाङ्गमशुचिं वाऽपि वर्जयेत्तत्र दूरतः ॥ १३.२३८.१७ ॥
身穿深蓝或赭色衣服者、衣着杂色者、有新伤者、肢体有缺陷者或不净者——这些人在那里应远远避开。
13.238.18
कुक्कुटांश्च वराहांश्च नग्नं क्लीबं रजस्वलाम् ।
आयसं त्रपुसीसं च श्राद्धकर्मणि वर्जयेत् ॥ १३.२३८.१८ ॥
公鸡与猪、裸体之人、阉人、经期中的女子、铁、锡与铅——在祭祖仪式中应当避开这些。
13.238.19
मांसैः प्रीणन्ति पितरो मुद्गमाषयवैरिह ।
शशरौरवमांसेन षण्मासं तृप्तिरिष्यते ॥ १३.२३८.१९ ॥
此处，以肉、绿豆、黑豆和大麦供养，祖先便得满足。以兔肉和ruru鹿肉供养，据说可满足六个月。
13.238.20
संवत्सरं च गव्येन हविषा पायसेन च ।
वार्ध्रीणसस्य मांसेन तृप्तिर्द्वादशवार्षिकी ॥ १३.२३८.२० ॥
以牛所出的供品和乳粥供养，满足可持续一年；以 vārdhrīṇasa 鸟的肉供养，则可持续十二年。
13.238.21
आनन्त्याय भवेद्दत्तं खङ्गमांसं पितृक्षये ।
पायसं सतिलं क्षौद्रं खङ्गमांसेन सम्मितम् ॥ १३.२३८.२१ ॥
若在祖先祭礼中供奉犀牛肉，便得无尽功德。加芝麻的乳粥与蜂蜜被视为与犀牛肉相等。
13.238.22
महाशकलिनो मस्याश्छागो वा सर्वलोहितः ।
कालशाकमितीत्येव तदानन्त्याय कल्पितम् ॥ १३.२३८.२२ ॥
大块鱼肉、全身赤红的山羊，或 kālaśāka 青菜——这些被规定用于无尽功德。
13.238.23
सापूपं सामिषं स्निग्धमाहारमुपकल्पयेत् ।
उपकल्प्य तदाहारं ब्राह्मणानर्चयेत्ततः ॥ १३.२३८.२३ ॥
应备好油腻丰盛的食物，配以饼与肉。备好食物后，再恭敬婆罗门。
13.238.24
श्मश्रुकर्मशिरः स्नातान्समारोप्यासनं क्रमात् ।
सुगन्धमाल्याभरणैः स्नग्भिरेतान्विभूषयेत् ॥ १३.२३८.२४ ॥
将已剃须剪发、沐浴洁净的婆罗门依次安坐于座位上，再以芬芳的花环与饰物庄严他们。
13.238.25
अलङ्कृत्योपविष्टांस्तान्पिण्डावापं निवेदयेत् ॥ १३.२३८.२५ ॥
装饰并让他们就座后,应宣布供奉团饭(piṇḍa)。
13.238.26
ततः प्रस्तीर्य दर्भाणां प्रस्तरं दक्षिणामुखम् ।
तत्समीपेऽग्निमिद्ध्वा च स्वधां च जुहुयात्ततः।
समीपे त्वग्नीषोमाभ्यां पितृभ्यो जुहुयात्तदा ॥ १३.२३८.२६ ॥
随后,在朝南铺开的吉祥草垫旁点燃火,应献上 svadhā;在附近还应向阿耆尼和苏摩以及祖先献祭。
13.238.27
तथा दर्भेषु पिण्डांस्त्रीन्निर्वपेद्दक्षिणामुखः ।
अपसव्यमपाङ्गुष्ठं नामधेयपुरस्कृतम् ॥ १३.२३८.२७ ॥
同样,应在吉祥草上朝南供献三个团饭,以左旋(apasavya)方式,拇指移开,先念诵名字。
13.238.28
एतेन विधिना दत्तं पितॄणामक्षयं भवेत् ।
ततो विप्रान्यथाशक्ति पूजयेन्नियतः शुचिः।
सदक्षिणं ससम्भारं यथा तुष्यन्ति ते द्विजाः ॥ १३.२३८.२८ ॥
依此仪轨所献,对祖先而言便成为不尽之物。随后,应自我克制、保持清净,依自己的能力,以布施与供物礼敬婆罗门,使这些再生者感到满足。
13.238.29
यत्र तत्क्रियते तत्र न जल्पन्न जपेन्मिथः ।
नियम्य वाच्यं देहं च श्राद्धकर्म समारभेत् ॥ १३.२३८.२९ ॥
在举行此仪式之处,不应彼此交谈,也不应低声念诵;约束言语与身体后,方可开始祭祖仪式(śrāddha)。
13.238.30
ततो निर्वपने वृत्ते तान्पिण्डांस्तदनन्तरम् ।
ब्राह्मणोऽग्निरजो गौर्वा भक्षयेदप्सु वा क्षिपेत् ॥ १३.२३८.३० ॥
团饭供献完毕后,应由婆罗门、火、山羊或牛食用,或将其投入水中。
13.238.31
पत्नीं वा मध्यमं पिण्डं पुत्रकामो हि प्राशयेत् ।
आधत्त पितरो गर्भं कुमारं पुष्करस्रजम् ॥ १३.२३८.३१ ॥
或者，希望有子的人应让妻子吃中间的团。愿祖先使其怀孕——一个佩戴莲花花环的男孩。
13.238.32
तृप्तानुत्थाप्य तान्विप्रानन्नशेषं निवेदयेत् ।
तच्छेषं बहुभिः पश्चात्सभृत्यो भक्षयेन्नरः ॥ १३.२३८.३२ ॥
扶起那些已经满足的婆罗门，应献上剩余的食物。之后，人应与仆从及众多他人一同食用那剩余之物。
13.238.33
एष प्रोक्तः समासेन पितृयज्ञः सनातनः ।
पितरस्तेन तुष्यन्ति कर्ता च फलमाप्नुयात् ॥ १३.२३८.३३ ॥
此永恒的祭祖之祀已简要宣说。由此祖先欢喜，行者获得果报。
13.238.34
अहन्यहनि वा कुर्यान्मासेमासेऽथवा पुनः ।
संवत्सरं द्विः कुर्याच्च चतुर्वाऽपि स्वशक्तितः ॥ १३.२३८.३४ ॥
应当每日或每月行之，或一年两次，甚至四次，依自己的能力而定。
13.238.35
दीर्घायुश्च भवेत्स्वस्थः पितृमेधेन वा पुनः ।
सपुत्रो बहुभृत्यश्च प्रभूतधनधान्यवान् ॥ १३.२३८.३५ ॥
凭借祖先之祀，人得长寿而健康；他拥有子嗣、众多仆从，以及丰厚的财富与粮食。
13.238.36
श्राद्धदः स्वर्गमाप्नोति निर्मलं विविधात्मकम् ।
अप्सरोगणसंघुष्टं विरजस्कमनन्तरम् ॥ १३.२३८.३६ ॥
行施拉达祭的人得到天界——清净、形态多样，充满天女群的喧鸣，无尘垢——随后。
13.238.37
श्राद्धानि पुष्टिकामा वै ये प्रकुर्वन्ति पण्डिताः ।
तेषां पुष्टिं प्रजां चैव दास्यन्ति पितरः सदा ॥ १३.२३८.३७ ॥
智者若为求福祉而行施祭（śrāddha），祖先便永远赐予他们福祉与子孙。
13.238.38
धन्यं यशस्यमायुष्यं स्वर्ग्यं शत्रुविनाशनम् ।
कुलसन्धारकं चेति श्राद्धमाहुर्मनीषिणः ॥ १३.२३८.३८ ॥
智者称，施祭（śrāddha）吉祥、增益声誉、延长寿命、通往天界、摧灭仇敌，并能延续家族。
13.238.39
भगवन्देवदेवेश मृतास्ते भुवि जन्तवः ।
नानाजातिषु जायन्ते शीघ्रं कर्मवशात्पुनः ॥ १३.२३८.३९ ॥
尊贵的主、诸神之主啊！死于大地的众生，因业力所驱，很快便会再次投生于各种不同的种类之中。
13.238.40
पितरः स्वस्ति ते तत्र कथं तिष्ठन्ति देववत् ।
पितॄणां कतमो देशः पिण्डानश्नन्ति वै कथम् ॥ १३.२३८.४० ॥
愿祖先赐你平安！他们在那里如何像神灵一样生活？祖先的居所在何处？他们又如何享用供献的饭团（piṇḍa）？
13.238.41
अन्ने दत्ते मृतानां तु कथमाप्यायनं भवेत् ।
एवं मया संशयितं भगवन्वक्तुमर्हसि ॥ १३.२३८.४१ ॥
若以食物供奉亡者，他们如何得到滋养与满足？尊贵的主啊，您应当为我解说这一疑惑。
13.238.42
एतद्विरुद्धं पृच्छन्त्यां रुद्राण्यां परिषद्भृशम् ।
बभूव सर्वा मुदिता श्रोतुं हि परमं हितम् ॥ १३.२३८.४२ ॥
鲁陀罗尼（Rudrāṇī）提出这看似矛盾的问题时，整个会众大为欢喜，因为他们想听闻最为有益的教诲。
13.238.43
स्थाने संशयितं देवि शृणु कल्याणि तत्वतः ।
गुह्यानां परमं गुह्यं हितानां परमं हितम् ॥ १३.२३८.४३ ॥
女神啊，此问恰当。吉祥者啊，请如实听来：这是诸秘中最秘、诸益中最益者。
13.238.44
यथा देवगणा देवि तथा पितृगणाः प्रिये ।
दक्षिणस्यां दिशि शुभे सर्वे पितृगणाः स्थिताः ॥ १३.२३८.४४ ॥
女神、爱妻啊，如诸神之众，祖灵之众亦复如是。吉祥者啊，南方之中，诸祖灵众皆住于此。
13.238.45
प्रेतानुद्दिश्य या पूजा क्रियते मानुषैरिह ।
तेन तुष्यन्ति पितरो न प्रेताः पितरः स्मृताः ॥ १३.२३८.४५ ॥
人在此向亡灵所行的供奉，并不能使祖灵欢喜；亡灵不被称为祖灵。
13.238.46
उत्तरस्यां यथा देवा रमन्ते यज्ञकर्मभिः ।
दक्षिणस्यां तथा देवि तुष्यन्ति विविधैर्मखैः ॥ १३.२३८.४६ ॥
如北方诸神以祭祀之业而欢喜，女神啊，南方则以种种祭祀而令其欢悦。
13.238.47
द्विविधं क्रियते कर्म हव्यकव्यसमाश्रितम् ।
तयोर्हव्यक्रिया देवान्कव्यमाप्यायते पितॄन्। ॥ १३.२३८.४७ ॥
以献祭于神（havya）与献祭于祖（kavya）为基础的行为有两种；其中，havya之仪питае诸神，kavya则养育祖灵。
13.238.48
प्रसव्यं मङ्गलैर्द्रव्यैर्हव्यकर्म विधीयते ।
अपसव्यममङ्गल्यैः कव्यं चापि विधीयते ॥ १३.२३८.४८ ॥
havya之仪以右旋（prasavya）之法、用吉祥之物而被规定；kavya亦以左旋（apasavya）之法、用不吉之物而被规定。
13.238.49
सदेवासुरगन्धर्वाः पितॄनभ्यर्चयन्ति च ।
आप्यायन्ते च ते श्राद्धैः पुनराप्याययन्ति तान् ॥ १३.२३८.४९ ॥
诸天、阿修罗与乾闼婆也礼敬祖先；他们因施食仪式（śrāddha）而得满足，并又使行仪者得到满足。
13.238.50
अनिष्टा च पितॄन्पूर्वं यः क्रियां प्रकरोति चेत् ।
रक्षांसि च पिशाचाश्च फलं भोक्ष्यन्ति तस्य तत् ॥ १३.२३८.५० ॥
若有人先以不吉的方式为祖先行祭，罗刹与毕舍遮将享受其果报。
13.238.51
हव्यकव्यक्रियास्तस्मात्कर्तव्या भुवि मानुषैः ।
कर्मक्षेत्रं हि मानुष्यं तदन्यत्र न विद्यते ॥ १३.२३८.५१ ॥
因此，人在世间应当行havya与kavya之祭：人身乃行动的场域，此外别处不可得。
13.238.52
कव्येन सन्ततिर्दृष्टा हव्ये भूतिः पृथग्विधाः ।
इति ते कथितं देवि देवगुह्यं सनातनम् ॥ १३.२३८.५२ ॥
以供祖先之祭可得子嗣；以供神明之祭可得种种富足。女神，诸天的这一永恒秘密已为你宣说。