ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.241
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.241.1
मानुषेष्वेव जीवत्सु गतिर्विज्ञायते न वा ।
यथा शुभगतिर्जीवो नासौ त्वशुभभागिति ॥ १३.२४१.१ ॥
ਮਨੁੱਖ ਜੀਉਂਦੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਤੀ ਜਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ? ਸ਼ੁਭ ਗਤੀ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਅਸ਼ੁਭ ਦਾ ਭਾਗੀ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ?
13.241.2
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं तन्मे शंसितुमर्हसि ॥ १३.२४१.२ ॥
ਇਹ ਮੈਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ; ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸਣਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯੋਗ ਹੈ।
13.241.3
तदहं ते प्रवक्ष्यामि जीवितं विद्यते यथा ।
द्विविधाः प्राणिनो लोके दैवमासुरमाश्रिताः ॥ १३.२४१.३ ॥
ਇਸ ਲਈ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣੀ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਨ: ਦੈਵੀ ਜਾਂ ਆਸੁਰੀ ਸੁਭਾਅ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੇ।
13.241.4
मनसा कर्मणा वाचा प्रतिकला भवन्ति ये ।
तादृशानासुरान्विद्धि मर्त्यास्ते नरकालयाः ॥ १३.२४१.४ ॥
ਮਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਬਚਨ ਨਾਲ ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਅਸੁਰ ਜਾਣ; ਉਹ ਮਰਤ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
13.241.5
हिंस्राश्चोराश्च धूर्ताश्च परदाराभिमर्शकाः ।
नीचकर्मरता ये च शौचमङ्गलवर्जिताः ॥ १३.२४१.५ ॥
ਹਿੰਸਕ, ਚੋਰ ਅਤੇ ਠੱਗ, ਪਰਾਈ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਵਾਲੇ, ਨੀਚ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰਮੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਤੇ ਮੰਗਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੋ;
13.241.6
शुचिविद्वेषिणः पापा लोकचारित्रदूषकाः ।
एवं युक्तसमाचारा जीवन्तो नरकालयाः ॥ १३.२४१.६ ॥
ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਪਾਪੀ, ਲੋਕ-ਆਚਾਰ ਨੂੰ ਦੂਸ਼ਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਜਿਹੇ ਆਚਰਣ ਨਾਲ ਜੀਉਂਦੇ ਲੋਕ ਜੀਉਂਦੇ ਹੀ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹਨ।
13.241.7
लोकोद्वेगकराश्चान्ये पशवश्च सरीसृपाः ।
वृक्षाः कण्टकिनो रूक्षास्तादृशान्विद्धि चासुरान् ॥ १३.२४१.७ ॥
ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਦਵੇਗ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ, ਪਸ਼ੂ, ਰੇਂਗਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ, ਕੰਡੇਦਾਰ ਅਤੇ ਰੁੱਖੇ ਰੁੱਖ — ਇਹੋ ਜਿਹਿਆਂ ਨੂੰ ਅਸੁਰ ਸਮਝੋ।
13.241.8
अपरान्देवपक्षांस्तु शृणु देवि समाहिता ॥ १३.२४१.८ ॥
ਹੁਣ ਹੇ ਦੇਵੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਵਪੱਖ ਦੇ ਹੋਰਨਾਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣ।
13.241.9
मनोवाक्कर्मभिर्नित्यमनुकूला भवन्ति ये ।
तादृशानमरान्विद्धि ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.९ ॥
ਮਨ, ਬਚਨ ਅਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਸਦਾ ਅਨੁਕੂਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਅਮਰ ਸਮਝੋ; ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.241.10
शौचार्जवपरा धीराः परार्थं नाहरन्ति ये ।
ये समाः सर्वभूतेषु ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.१० ॥
ਸ਼ੌਚ ਅਤੇ ਸਰਲਤਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਧੀਰ ਪੁਰਸ਼, ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਖੋਂਦੇ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਾਨ ਭਾਵ ਰੱਖਦੇ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.241.11
भयाद्वा वृत्तिहेतोर्वा अनृतं न वदन्ति ये ।
सत्यं वदन्ति सततं ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.११ ॥
ਡਰ ਕਾਰਨ ਜਾਂ ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਵੀ ਜੋ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ, ਸਦਾ ਸੱਚ ਬੋਲਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.241.12
धार्मिकाः शौचसम्पन्नाः शुक्ला मधुरवादिनः ।
नाकार्यं मनसेच्छन्ति ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.१२ ॥
ਧਾਰਮਿਕ, ਸ਼ੌਚ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਸ਼ੁੱਧ, ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਕਾਰਜ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
13.241.13
स्वदुःखमिव मन्यन्ते परेषां दुःखवेदनम् ।
दरिद्रा अपि ये केचिद्याचिताः प्रीतिपूर्वकम्।
ददत्येव च यत्किञ्चित्ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.१३ ॥
ਦੂਜਿਆਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਪੀੜ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਵਾਂਗ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਗਰੀਬ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਮੰਗੇ ਜਾਣ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.241.14
आस्तिका मङ्गलपराः सततं वृद्धसेविनः ।
पुण्यकर्मपरा नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.१४ ॥
ਆਸਤਿਕ, ਸਦਾ ਮੰਗਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਲਗਾਤਾਰ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਪੁੰਨ-ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.241.15
व्रतिनो दानशीलाश्च धर्मशीलाश्च मानवाः ।
ऋजवो मृदवो नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.१५ ॥
ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ-ਸ਼ੀਲ, ਸਦਾ ਸਿੱਧੇ ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਸੁਭਾਅ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ — ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.241.16
गुरुशुश्रूषणपरा देवब्राह्मणपूजकाः ।
कृजज्ञाः कृतविद्याश्च ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.१६ ॥
ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਕਿਰਤਗਿਆਨੀ, ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.241.17
जितेन्द्रिया जितक्रोधा जितमानमदाः स्मृताः ।
लोभमात्सर्यहीना ये ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.१७ ॥
ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਮਾਣ ਅਤੇ ਮਦ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਲੋਭ ਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.241.18
निर्मा निरहङ्कारः सानुक्रोशाः स्वबन्धुषु ।
दीनानुकम्पिनो नित्यं ते नराः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.१८ ॥
ਮਮਤਾ ਰਹਿਤ, ਹਉਮੈ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਤਰਸ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਸਦਾ ਦੀਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ — ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.241.19
ऐहिकेन तु वृत्तेन पारत्रमनुमीयते ।
एवंविधा नरा लोके जीवन्तः स्वर्गगामिनः ॥ १३.२४१.१९ ॥
ਇਹਲੋਕ ਦੇ ਆਚਰਣ ਤੋਂ ਹੀ ਪਰਲੋਕ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਮਨੁੱਖ ਜੀਂਦੇ ਹੋਏ ਹੀ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
13.241.20
यदन्यच्च शुभं लोके प्रजानुग्रहकारि च ।
पशवश्चैव वृक्षाश्च प्रजानां हितकारिणः।
तादृशान्देवपक्षस्थानिति विद्धि शुभानने ॥ १३.२४१.२० ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਜਾ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਸ਼ੂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਜੋ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਭਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਪੱਖ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਜਾਣ, ਹੇ ਸ਼ੁਭਾਨਨੇ।
13.241.21
शुभाशुभप्रयं लोके सर्वं स्थावरजङ्गमम् ।
दैवं शुभमिति प्राहुरासुरं चाशुभं प्रिये ॥ १३.२४१.२१ ॥
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਵਰ ਅਤੇ ਜੰਗਮ ਸਭ ਕੁਝ ਸ਼ੁਭ-ਅਸ਼ੁਭ ਦਾ ਮਿਸ਼ਰਣ ਹੈ। ਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨੂੰ ਆਸੁਰੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ।