Mahābhārata · Adhyāya 13.243

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

13.243.1

देवदेव नमस्तेऽस्तु कालसूदन शङ्कर ।
लोकेषु विविधा धर्मास्त्वत्प्रसादान्मया श्रुताः ॥ १३.२४३.१ ॥

¡Oh dios de los dioses, destructor del Tiempo, Śaṅkara, homenaje a ti! Por tu gracia he oído los diversos dharmas de los mundos.

13.243.2

विशिष्टं सर्वधर्मेभ्यः शाश्वतं ध्रुवमव्ययम् ।
श्रुतुमिच्छाम्यहं सर्वमत्र मुह्यति मे मनः ॥ १३.२४३.२ ॥

Deseo oír aquello que es superior a todos los dharmas, eterno, firme e imperecedero; en este asunto mi mente se confunde.

13.243.3

केचिन्मोक्षं प्रशंसन्ति केचिद्यज्ञफलं द्विजाः ।
वानप्रस्थं पुनः केचिद्गार्हस्थ्यं केचिदाश्रमम् ॥ १३.२४३.३ ॥

Unos alaban la liberación, y algunos brahmanes el fruto del sacrificio. Otros alaban la vida de anacoreta, otros la vida de cabeza de familia, y otros el estado de vida.

13.243.4

राजधर्माश्रयं केचित्केचित्स्वाध्यायमेव च ।
ब्रह्मचर्याश्रमं केचित्केचिद्वाक्संयमाश्रयम् ॥ १३.२४३.४ ॥

Unos alaban apoyarse en los deberes de la realeza, otros en el estudio del Veda, y otros el estado de estudiante célibe. Otros alaban apoyarse en el control de la palabra.

13.243.5

मातरं पितरं केचित्सेवमाना दिवं गताः ।
अहिंसया परः स्वर्गे सत्येन च महीयते ॥ १३.२४३.५ ॥

Algunos, sirviendo a madre y padre, fueron al cielo. Por la no violencia el supremo es honrado en el cielo, y también por la verdad.

13.243.6

आहवेऽभिमुखाः केचिन्निहतास्त्रिदिवं गताः ।
केचिदुञ्छवृत्ते सिद्धाः स्वर्गमार्गं समाश्रिताः ॥ १३.२४३.६ ॥

Algunos, enfrentados de frente en la batalla, fueron muertos y fueron al cielo; otros, perfeccionados por una vida de espigueo, se han acogido al camino del cielo.

13.243.7

आर्जवेनापरे युक्ता महतां पूजते रताः ।
ऋजवो नाकपृष्ठे तु शुद्धात्मानः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.२४३.७ ॥

Otros, unidos a la rectitud y deleitados en honrar a los grandes, y los rectos de alma pura, quedan establecidos en el dorso del cielo.

13.243.8

एवं बहुविधैर्लोके धर्मद्वारैः सुसंवृतैः ।
ममापि मतिराविद्धा मेघलेखेव वायुना ॥ १३.२४३.८ ॥

En el mundo, las muchas puertas del dharma están así bien cerradas; sin embargo, mi mente se agita como una línea de nubes movida por el viento.

13.243.9

एतस्मिन्संशयस्थाने संशयच्छेदकारि यत् ।
वचनं ब्रूहि देवेश निश्चयज्ञानसंज्ञितम् ॥ १३.२४३.९ ॥

En este lugar de duda, habla, oh señor de los dioses, la palabra que corta la duda, la llamada conocimiento de certeza.

13.243.10

एवं पृष्टः स्वया देव्या महादेवः पिनाकधृक् ।
प्रोवाच मधुरं वाक्यं सूक्ष्ममध्यात्मसंश्रितम् ॥ १३.२४३.१० ॥

Así preguntado por su propia diosa, Mahādeva, portador del arco Pināka, pronunció palabras dulces, sutiles y fundadas en el espíritu.

13.243.11

न्यायतस्त्वं महाभागे श्रोतुकामाऽसि निश्चयम् ।
एतदेव विशिष्टं ते यत्त्वं पृच्छसि मां प्रिये ॥ १३.२४३.११ ॥

Con razón, oh afortunada, deseas oír la certeza; esta es tu distinción, querida, que me preguntes a mí.

13.243.12

सर्वत्र विहितो धर्मः स्वर्गलोकफलाश्रितः ।
बहुद्वारस्य धर्मस्य नेहास्ति विफलाः क्रियाः ॥ १३.२४३.१२ ॥

El dharma prescrito en todas partes se apoya en el fruto del mundo celestial; en el dharma de muchas puertas, aquí ninguna acción es vana.

13.243.13

यस्मिन्यस्मिंश्च विषये योयो याति विनिश्चयम् ।
तं तमेवाभिजानाति नान्यं धर्मं शुचिस्मिते ॥ १३.२४३.१३ ॥

Oh tú de sonrisa pura, en cualquier asunto en que alguien llega a una convicción, reconoce precisamente eso, y no otro dharma.

13.243.14

शृणु देवि समासेन मोक्षद्वारसमनुत्तमम् ।
एतद्धि सर्वधर्माणां विशिष्टं शुभमव्ययम् ॥ १३.२४३.१४ ॥

Escucha, diosa, en breve: esta es la puerta suprema de la liberación. Esta sola es la más excelente de todos los dharmas, auspiciosa e imperecedera.

13.243.15

नास्ति मोक्षात्परं देवि मोक्ष एव परा गतिः ।
सुखमात्यन्तिकं श्रेष्ठमनिवृत्तं च तद्विदुः ॥ १३.२४३.१५ ॥

Diosa, no hay nada superior a la liberación; la liberación misma es la meta suprema. La llaman felicidad absoluta, la mejor, la que no retorna.

13.243.16

नात्र देवि जरा मृत्युः शोको वा दुःखमेव वा ।
अनुत्तममचिन्त्यं च तद्देवि परमं सुखम् ॥ १३.२४३.१६ ॥

Diosa, aquí no hay vejez, ni muerte, ni dolor, ni sufrimiento. Eso es la felicidad suprema, incomparable e inconcebible.

13.243.17

ज्ञानानामुत्तमं ज्ञानं मोक्षज्ञानं विदुर्बुधाः ।
ऋषिभिर्देवसङ्घैश्च प्रोच्यते परमं पदम् ॥ १३.२४३.१७ ॥

De todos los conocimientos, los sabios saben que el conocimiento de la liberación es el más alto. Por los sabios y las huestes de dioses se declara que este es el estado supremo.

13.243.18

नित्यमक्षरमक्षोभ्यमजेयं शाश्वतं शिवम् ।
विशन्ति तत्पदं प्राज्ञाः स्पृहणीयं सुरोत्तमैः ॥ १३.२४३.१८ ॥

Eterno, imperecedero, inmutable, invencible, perdurable, auspicioso: en ese estado entran los sabios, el estado que anhelan los mejores de los dioses.

13.243.19

दुःखादिश्च दुरन्तश्च संसारोयं प्रकीर्तितः ।
शोकव्याधिजरादोषैर्मरणेन च संयुतः ॥ १३.२४३.१९ ॥

Este saṃsāra comienza en el sufrimiento y se declara interminable; está ligado a los defectos del dolor, la enfermedad y la vejez, y a la muerte.

13.243.20

यथा ज्योतिर्गणा व्योम्नि विवर्तन्ते पुनःपुनः ।
तस्य मोक्षस्य मार्गोऽयं श्रुयतां शुभलक्षणे ॥ १३.२४३.२० ॥

Así como las multitudes de luces giran una y otra vez en el cielo, así es este el camino de la liberación. Escucha, oh tú de auspiciosas señales.

13.243.21

ब्रह्मादिस्थावरान्तश्च संसारो यः प्रकीर्तितः ।
संसारे प्राणिनः सर्वे निवर्तन्ते यथा पुनः ॥ १३.२४३.२१ ॥

En este saṃsāra, declarado desde Brahmā hasta las cosas inmóviles, todos los seres vivos vuelven una y otra vez.

13.243.22

तत्र संसारचक्रस्य मोक्षो ज्ञानेन दृश्यते ।
अध्यात्मतत्वविज्ञानं ज्ञानमित्यभिधीयते ॥ १३.२४३.२२ ॥

En esa rueda del saṃsāra, la liberación se ve mediante el conocimiento; el conocimiento de la verdad del yo interior es lo que se llama conocimiento.

13.243.23

ज्ञानस्य ग्रहणोपायमाचारं ज्ञानिनस्तथा ।
यथावत्सम्प्रवक्ष्यामि तत्त्वमेकमनाः शृणु ॥ १३.२४३.२३ ॥

Explicaré cabalmente el medio de alcanzar el conocimiento y la conducta de los sabios. Escucha la verdad con mente única.

13.243.24

ब्राह्मणः क्षत्रियो वाऽपि भूत्वा पूर्वं गृहे स्थितः ।
आनृण्यं सर्वतः प्राप्य ततस्तान्संत्यजेद्गृहान् ॥ १३.२४३.२४ ॥

Un brahmán o un kṣatriya que antes ha vivido en el hogar debe, tras quedar libre de todas las deudas, abandonar entonces esos hogares.

13.243.25

ततः संत्यज्य गार्हस्थ्यं निश्चितो वनमाश्रयेत् ॥ १३.२४३.२५ ॥

Entonces, habiendo abandonado la vida de cabeza de familia, resuelto, debe refugiarse en el bosque.

13.243.26

वने गुरुं समाज्ञाय दीक्षितो विधिपूर्वकम् ।
दीक्षां प्राप्य यथान्यायं स्ववृत्तं परिपालयेत् ॥ १३.२४३.२६ ॥

En el bosque, habiendo reconocido debidamente a un maestro y habiendo sido iniciado según la regla, recibida la iniciación como corresponde, debe mantener su propia conducta.

13.243.27

गृह्णीयादप्युपाध्यायान्मोक्षज्ञानमनिन्दितः ।
द्विविधं च पुनर्मोक्षं साङ्ख्ययोगमिति स्मृतिः ॥ १३.२४३.२७ ॥

Sin reproche, debe también recibir de un maestro el conocimiento de la liberación; se recuerda que la liberación es doble: el camino del Sāṅkhya y del Yoga.

13.243.28

पञ्चविंशतिविज्ञानं साङ्ख्यमित्यभिधीयते ।
ऐश्वर्यं देवसारूप्यं योगशास्त्रस्य निर्णयः।
तयोरन्यतरं ज्ञानं शृणुयाच्छिष्यतां गतः ॥ १३.२४३.२८ ॥

El conocimiento de los veinticinco principios se llama Sāṅkhya; la soberanía y la semejanza con los dioses es la conclusión de la ciencia del Yoga. Habiéndose vuelto discípulo, debe escuchar el conocimiento de cualquiera de estos dos.

13.243.29

नाकालो नाप्यकाषायी नाप्यसंवत्सरोषितः ।
नासाङ्ख्ययोगो नाश्राद्धं गुरुणा स्नेहपूर्वकम्।
समः शीतोष्णहर्षादीन्विषहेत स वै मुनिः ॥ १३.२४३.२९ ॥

No en un momento inadecuado, ni sin vestiduras de color ocre, ni sin haber morado un año, ni sin Sāṅkhya y Yoga, ni sin el rito del śrāddha realizado por el maestro con afecto; con ánimo ecuánime, debe soportar el frío y el calor, la alegría y lo semejante: ese es en verdad el sabio.