ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 13.243
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.243.1
देवदेव नमस्तेऽस्तु कालसूदन शङ्कर ।
लोकेषु विविधा धर्मास्त्वत्प्रसादान्मया श्रुताः ॥ १३.२४३.१ ॥
ದೇವದೇವನೇ, ಕಾಲನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಶಂಕರನೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಾನಾ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
13.243.2
विशिष्टं सर्वधर्मेभ्यः शाश्वतं ध्रुवमव्ययम् ।
श्रुतुमिच्छाम्यहं सर्वमत्र मुह्यति मे मनः ॥ १३.२४३.२ ॥
ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಸ್ಥಿರವಾದ, ಅವ್ಯಯವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದೆ.
13.243.3
केचिन्मोक्षं प्रशंसन्ति केचिद्यज्ञफलं द्विजाः ।
वानप्रस्थं पुनः केचिद्गार्हस्थ्यं केचिदाश्रमम् ॥ १३.२४३.३ ॥
ಕೆಲವರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವು ದ್ವಿಜರು ಯಜ್ಞಫಲವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ವಾನಪ್ರಸ್ಥವನ್ನು, ಕೆಲವರು ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನವನ್ನು, ಕೆಲವರು ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ.
13.243.4
राजधर्माश्रयं केचित्केचित्स्वाध्यायमेव च ।
ब्रह्मचर्याश्रमं केचित्केचिद्वाक्संयमाश्रयम् ॥ १३.२४३.४ ॥
ಕೆಲವರು ರಾಜಧರ್ಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದನ್ನು, ಕೆಲವರು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವನ್ನು, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯಾಶ್ರಮವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ವಾಕ್ಸಂಯಮವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವುದನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾರೆ.
13.243.5
मातरं पितरं केचित्सेवमाना दिवं गताः ।
अहिंसया परः स्वर्गे सत्येन च महीयते ॥ १३.२४३.५ ॥
ಕೆಲವರು ತಾಯಿ-ತಂದೆಯರನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಸತ್ಯದಿಂದಲೂ ಹಾಗೆಯೇ.
13.243.6
आहवेऽभिमुखाः केचिन्निहतास्त्रिदिवं गताः ।
केचिदुञ्छवृत्ते सिद्धाः स्वर्गमार्गं समाश्रिताः ॥ १३.२४३.६ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿ ನಿಂತು ಕೆಲವರು ಹತರಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಕೆಲವರು ಉಂಛವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಸ್ವರ್ಗಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು.
13.243.7
आर्जवेनापरे युक्ता महतां पूजते रताः ।
ऋजवो नाकपृष्ठे तु शुद्धात्मानः प्रतिष्ठिताः ॥ १३.२४३.७ ॥
ಕೆಲವರು ಋಜುತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿ ಮಹಾತ್ಮರ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಋಜುಸ್ವಭಾವದ, ಶುದ್ಧಾತ್ಮರು ಸ್ವರ್ಗದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
13.243.8
एवं बहुविधैर्लोके धर्मद्वारैः सुसंवृतैः ।
ममापि मतिराविद्धा मेघलेखेव वायुना ॥ १३.२४३.८ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಹಲವು ವಿಧದ ದ್ವಾರಗಳು ಹೀಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿವೆ; ಆದರೂ ನನ್ನ ಬುದ್ಧಿ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಚದುರಿದ ಮೇಘರೇಖೆಯಂತೆ ಕಲಕಿದೆ.
13.243.9
एतस्मिन्संशयस्थाने संशयच्छेदकारि यत् ।
वचनं ब्रूहि देवेश निश्चयज्ञानसंज्ञितम् ॥ १३.२४३.९ ॥
ಈ ಸಂದೇಹದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ, ನಿಶ್ಚಯಜ್ಞಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಚನವನ್ನು, ದೇವೇಶನೇ, ಹೇಳು.
13.243.10
एवं पृष्टः स्वया देव्या महादेवः पिनाकधृक् ।
प्रोवाच मधुरं वाक्यं सूक्ष्ममध्यात्मसंश्रितम् ॥ १३.२४३.१० ॥
ದೇವಿಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಕೇಳಲ್ಪಟ್ಟ, ಪಿನಾಕ ಧಾರಿಯಾದ ಮಹಾದೇವನು ಮಧುರ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಾಶ್ರಿತ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ನುಡಿದನು.
13.243.11
न्यायतस्त्वं महाभागे श्रोतुकामाऽसि निश्चयम् ।
एतदेव विशिष्टं ते यत्त्वं पृच्छसि मां प्रिये ॥ १३.२४३.११ ॥
ಮಹಾಭಾಗೆಯೇ, ನ್ಯಾಯದಿಂದಲೇ ನೀನು ನಿಶ್ಚಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ಬಯಸಿರುವೆ; ಪ್ರಿಯೆ, ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದೇ ನಿನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ.
13.243.12
सर्वत्र विहितो धर्मः स्वर्गलोकफलाश्रितः ।
बहुद्वारस्य धर्मस्य नेहास्ति विफलाः क्रियाः ॥ १३.२४३.१२ ॥
ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧರ್ಮವು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದ ಫಲವನ್ನೇ ಆಶ್ರಯಿಸಿದೆ; ಬಹು ದ್ವಾರಗಳ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕ್ರಿಯೆಯೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
13.243.13
यस्मिन्यस्मिंश्च विषये योयो याति विनिश्चयम् ।
तं तमेवाभिजानाति नान्यं धर्मं शुचिस्मिते ॥ १३.२४३.१३ ॥
ಓ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೆ! ಯಾವ ಯಾವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಯಾರು ನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಅದನ್ನೇ ಅರಿಯುತ್ತಾರೆ, ಬೇರೆ ಧರ್ಮವನ್ನಲ್ಲ.
13.243.14
शृणु देवि समासेन मोक्षद्वारसमनुत्तमम् ।
एतद्धि सर्वधर्माणां विशिष्टं शुभमव्ययम् ॥ १३.२४३.१४ ॥
ದೇವಿ! ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಕೇಳು. ಇದು ಮೋಕ್ಷದ ದ್ವಾರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದು. ಇದೇ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಶುಭ, ಅವ್ಯಯ.
13.243.15
नास्ति मोक्षात्परं देवि मोक्ष एव परा गतिः ।
सुखमात्यन्तिकं श्रेष्ठमनिवृत्तं च तद्विदुः ॥ १३.२४३.१५ ॥
ದೇವಿ! ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ; ಮೋಕ್ಷವೇ ಪರಮ ಗತಿ. ಅದನ್ನೇ ಆತ್ಯಂತಿಕ, ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಅನಿವೃತ್ತ ಸುಖ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
13.243.16
नात्र देवि जरा मृत्युः शोको वा दुःखमेव वा ।
अनुत्तममचिन्त्यं च तद्देवि परमं सुखम् ॥ १३.२४३.१६ ॥
ದೇವಿ! ಅಲ್ಲಿ ಮುಪ್ಪಿಲ್ಲ, ಸಾವಿಲ್ಲ, ಶೋಕವಿಲ್ಲ, ದುಃಖವೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು ಅನುತ್ತಮ, ಅಚಿಂತ್ಯ, ಪರಮ ಸುಖ.
13.243.17
ज्ञानानामुत्तमं ज्ञानं मोक्षज्ञानं विदुर्बुधाः ।
ऋषिभिर्देवसङ्घैश्च प्रोच्यते परमं पदम् ॥ १३.२४३.१७ ॥
ಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದುದು ಮೋಕ್ಷ-ಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಬುಧರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಋಷಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ದೇವಗಣಗಳಿಂದ ಇದೇ ಪರಮ ಪದ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
13.243.18
नित्यमक्षरमक्षोभ्यमजेयं शाश्वतं शिवम् ।
विशन्ति तत्पदं प्राज्ञाः स्पृहणीयं सुरोत्तमैः ॥ १३.२४३.१८ ॥
ನಿತ್ಯ, ಅಕ್ಷರ, ಅಕ್ಷೋಭ್ಯ, ಅಜೇಯ, ಶಾಶ್ವತ, ಶಿವ — ಆ ಪದವನ್ನು ಪ್ರಾಜ್ಞರು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವತೆಗಳೂ ಅದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
13.243.19
दुःखादिश्च दुरन्तश्च संसारोयं प्रकीर्तितः ।
शोकव्याधिजरादोषैर्मरणेन च संयुतः ॥ १३.२४३.१९ ॥
ಈ ಸಂಸಾರವು ದುಃಖದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಶೋಕ, ರೋಗ, ಮುಪ್ಪಿನ ದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಮರಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
13.243.20
यथा ज्योतिर्गणा व्योम्नि विवर्तन्ते पुनःपुनः ।
तस्य मोक्षस्य मार्गोऽयं श्रुयतां शुभलक्षणे ॥ १३.२४३.२० ॥
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಗಣಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ತಿರುಗುವಂತೆ, ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗ ಇದು. ಶುಭಲಕ್ಷಣೆಯೇ, ಇದನ್ನು ಕೇಳು.
13.243.21
ब्रह्मादिस्थावरान्तश्च संसारो यः प्रकीर्तितः ।
संसारे प्राणिनः सर्वे निवर्तन्ते यथा पुनः ॥ १३.२४३.२१ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಸ್ಥಾವರದವರೆಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತವೆ.
13.243.22
तत्र संसारचक्रस्य मोक्षो ज्ञानेन दृश्यते ।
अध्यात्मतत्वविज्ञानं ज्ञानमित्यभिधीयते ॥ १३.२४३.२२ ॥
ಆ ಸಂಸಾರ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವು ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕಾಣಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ತತ್ತ್ವದ ವಿಜ್ಞಾನವೇ ಜ್ಞಾನವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
13.243.23
ज्ञानस्य ग्रहणोपायमाचारं ज्ञानिनस्तथा ।
यथावत्सम्प्रवक्ष्यामि तत्त्वमेकमनाः शृणु ॥ १३.२४३.२३ ॥
ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಉಪಾಯವನ್ನೂ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಆಚಾರವನ್ನೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಏಕಾಗ್ರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೇಳು.
13.243.24
ब्राह्मणः क्षत्रियो वाऽपि भूत्वा पूर्वं गृहे स्थितः ।
आनृण्यं सर्वतः प्राप्य ततस्तान्संत्यजेद्गृहान् ॥ १३.२४३.२४ ॥
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯನಾಗಲಿ, ಮೊದಲು ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಿದ್ದವನು ಎಲ್ಲ ಋಣಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಗೃಹಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
13.243.25
ततः संत्यज्य गार्हस्थ्यं निश्चितो वनमाश्रयेत् ॥ १३.२४३.२५ ॥
ನಂತರ ಗೃಹಸ್ಥ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕು.
13.243.26
वने गुरुं समाज्ञाय दीक्षितो विधिपूर्वकम् ।
दीक्षां प्राप्य यथान्यायं स्ववृत्तं परिपालयेत् ॥ १३.२४३.२६ ॥
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿ, ವಿಧಿಯಂತೆ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದು, ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ತನ್ನ ನಡತೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕು.
13.243.27
गृह्णीयादप्युपाध्यायान्मोक्षज्ञानमनिन्दितः ।
द्विविधं च पुनर्मोक्षं साङ्ख्ययोगमिति स्मृतिः ॥ १३.२४३.२७ ॥
ನಿರ್ದೋಷಿಯಾಗಿ ಗುರುವಿನಿಂದ ಮೋಕ್ಷಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು; ಸ್ಮೃತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೋಕ್ಷವು ಎರಡು ವಿಧ — ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ.
13.243.28
पञ्चविंशतिविज्ञानं साङ्ख्यमित्यभिधीयते ।
ऐश्वर्यं देवसारूप्यं योगशास्त्रस्य निर्णयः।
तयोरन्यतरं ज्ञानं शृणुयाच्छिष्यतां गतः ॥ १३.२४३.२८ ॥
ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ತತ್ತ್ವಗಳ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಂಖ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ; ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ರೂಪ ಯೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿರ್ಣಯ. ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಕೇಳಬೇಕು.
13.243.29
नाकालो नाप्यकाषायी नाप्यसंवत्सरोषितः ।
नासाङ्ख्ययोगो नाश्राद्धं गुरुणा स्नेहपूर्वकम्।
समः शीतोष्णहर्षादीन्विषहेत स वै मुनिः ॥ १३.२४३.२९ ॥
ಅಕಾಲದಲ್ಲಲ್ಲ, ಕಾಷಾಯವಿಲ್ಲದೆಯಲ್ಲ, ಒಂದು ವರ್ಷ ವಾಸಿಸದೆಯಲ್ಲ, ಸಾಂಖ್ಯ-ಯೋಗವಿಲ್ಲದೆಯಲ್ಲ, ಗುರು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಮಾಡುವ ಶ್ರಾದ್ಧವಿಲ್ಲದೆಯಲ್ಲ; ಸಮಭಾವದಿಂದ ಚಳಿ, ಬಿಸಿ, ಹರ್ಷ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಸಹಿಸುವವನೇ ಮುನಿ.
13.243.30
अमृष्यः क्षुत्पिपासाभ्यामुचितेभ्यो निवर्तयेत् ।
त्यजेत्सङ्कल्पजान्ग्रन्थीन्सदा ध्यानपरो भवेत् ॥ १३.२४३.३० ॥
ಹಸಿವು ಮತ್ತು ದಾಹವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದವನಾದರೆ, ಯೋಗ್ಯ ಕರ್ಮಗಳಿಂದಲೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕು; ಸಂಕಲ್ಪಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಗಂಟುಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸದಾ ಧ್ಯಾನನಿರತನಾಗಿರಬೇಕು.
13.243.31
कुण्डिकाचमसं शिक्यं छत्रं यष्टिमुपानहौ ।
चेलमित्येव नैतेषु स्थापयेत्साम्यमात्मनः ॥ १३.२४३.३१ ॥
ಕಮಂಡಲು, ಕುಡಿಯುವ ಪಾತ್ರೆ, ತೂಗುವ ಚೀಲ, ಕೊಡೆ, ದಂಡ, ಪಾದರಕ್ಷೆ, ಬಟ್ಟೆ — ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಸಮೀಕರಿಸಬಾರದು.
13.243.32
गुरोः पूर्वं समुत्तिष्ठेज्जघन्यं तस्य संविशेत् ।
नैवाविज्ञाप्य भर्तारमावश्यकमपि व्रजेत् ॥ १३.२४३.३२ ॥
ಗುರುವಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಏಳಬೇಕು, ಅವರ ನಂತರ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯಜಮಾನನಿಗೆ ತಿಳಿಸದೆ ಅವಶ್ಯಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೂ ಹೋಗಬಾರದು.
13.243.33
द्विरह्नि स्नानशाटेन संध्ययोरभिषेचनम् ।
एककालाशनं चास् विहितं यतिभिः पुरा ॥ १३.२४३.३३ ॥
ದಿನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸ್ನಾನದ ಬಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ, ಎರಡು ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ; ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಊಟ — ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಯತಿಗಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
13.243.34
भैक्षं सर्वत्र गृह्णीयाच्चिन्तयेत्सततं निशि ।
कारणे चापि सम्प्राप्ते न ज्ञाप्येत कदाचन ॥ १३.२४३.३४ ॥
ಭಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು; ರಾತ್ರಿ ನಿರಂತರ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಕಾರಣ ಉದ್ಭವಿಸಿದರೂ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಸಬಾರದು.
13.243.35
ब्रह्मिचर्यं वने वासं शौचमिन्द्रियसंयमः ।
दया च सर्वभूतेषु तस्य धर्मः सनातनः ॥ १३.२४३.३५ ॥
ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ, ಶೌಚ, ಇಂದ್ರಿಯ ನಿಗ್ರಹ, ಸರ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಯೆ — ಇದೇ ಅವನ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
13.243.36
विमुक्तः सर्वपापेभ्यो लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ।
आत्मयुक्तः परां बुद्धिं लभते पापनाशिनीम् ॥ १३.२४३.३६ ॥
ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿ, ಅಲ್ಪ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತನಾದವನು ಪಾಪನಾಶಿನಿಯಾದ ಪರಮ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.243.37
यदा भावं न कुरुते सर्वभूतेषु पापकम् ।
कर्मणा मनसा वाचा ब्र्हम सम्पद्यते तदा ॥ १३.२४३.३७ ॥
ಯಾವಾಗ ಒಬ್ಬನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಕುರಿತು ಕರ್ಮದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ವಾಕ್ಕಿನಿಂದ ಪಾಪಭಾವವನ್ನು ತಾಳುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಆಗ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.243.38
अनिष्ठुरोऽनहङ्कारो निर्द्वन्द्वो वीतमत्सरः ।
वीतशोकभयाबाधं पदं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ॥ १३.२४३.३८ ॥
ಕಠೋರತೆಯಿಲ್ಲದವನು, ಅಹಂಕಾರರಹಿತನು, ದ್ವಂದ್ವಾತೀತನು, ಮತ್ಸರರಹಿತನು, ಶೋಕ-ಭಯ-ಬಾಧೆಗಳಿಲ್ಲದವನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.243.39
तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी समलोष्टाश्मकाञ्चनः ।
समः शत्रौ च मित्रे च निर्वाणमधिगच्छति ॥ १३.२४३.३९ ॥
ನಿಂದೆ-ಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು, ಮೌನಿ, ಮಣ್ಣುಗಡ್ಡೆ-ಕಲ್ಲು-ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಕಾಣುವವನು, ಶತ್ರು-ಮಿತ್ರರಲ್ಲಿ ಸಮಭಾವವುಳ್ಳವನು ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
13.243.40
एवं युक्तसमाचारस्तत्परोऽध्यात्मचिन्तकः ।
ज्ञानाभ्यासेन तेनैव प्राप्नोति परमां गतिम् ॥ १३.२४३.४० ॥
ಹೀಗೆ ನಿಯಮಿತ ನಡತೆಯುಳ್ಳವನು, ಅದರಲ್ಲೇ ತತ್ಪರನು, ಆತ್ಮಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವವನು, ಜ್ಞಾನಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಅದೇ ಮೂಲಕ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.