ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.246
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.246.1
साङ्ख्यज्ञाने नियुक्तानां यथावत्कीर्तितं मया ।
योगधर्मं पुनः कृत्स्नं कीर्तयिष्यामि ते शृणु ॥ १३.२४६.१ ॥
ସାଙ୍ଖ୍ୟଜ୍ଞାନରେ ନିଯୁକ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ ମୁଁ ଯଥାବତ୍ କହିଛି। ଏବେ ଯୋଗଧର୍ମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପୁଣି ତୁମକୁ କହିବି, ଶୁଣ।
13.246.2
स च योगो द्विधा भिन्नो ब्रह्मिदेवर्षिसम्मतः ।
समानमुभयत्रापि वृत्तं शास्त्रप्रचोदितम् ॥ १३.२४६.२ ॥
ସେହି ଯୋଗ ଦୁଇ ପ୍ରକାରରେ ବିଭକ୍ତ, ଯାହା ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା ଓ ଋଷିମାନଙ୍କ ସମ୍ମତ। ଦୁଇଟିରେ ଆଚରଣ ସମାନ, ଶାସ୍ତ୍ର ବିହିତ।
13.246.3
च चाष्टगुणमैश्वर्यमधिकृत्य विधीयते ।
सायुज्यं सर्वदेवानां योगधर्मं परं श्रिताः ॥ १३.२४६.३ ॥
ଅଷ୍ଟଗୁଣ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ବିଧାନ କରାଯାଇଛି; ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହ ସାୟୁଜ୍ୟ, ପରମ ଯୋଗଧର୍ମକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଥିବା ଲୋକେ ଲାଭ କରନ୍ତି।
13.246.4
ज्ञानं सर्वस्य योगस्य मूलमित्यवधारय ।
व्रतोपवासनियमैस्तत्सर्वं चापि बृंहयेत् ॥ १३.२४६.४ ॥
ଜ୍ଞାନ ହିଁ ସମସ୍ତ ଯୋଗର ମୂଳ ବୋଲି ଜାଣ। ବ୍ରତ, ଉପବାସ ଓ ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ତାହା ସବୁ ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ।
13.246.5
ऐकात्म्यं बुद्धिमनसोरिन्द्रियाणां च सर्वशः ।
आत्मनो वेदितं प्राज्ञे ज्ञानमेतत्तु योगिनाम् ॥ १३.२४६.५ ॥
ବୁଦ୍ଧି, ମନ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକର ସର୍ବଥା ଏକାତ୍ମତା; ଆତ୍ମାର ଜ୍ଞାନ — ଏହା ପ୍ରାଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାଇଥିବା ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଜ୍ଞାନ।
13.246.6
अर्चयेद्ब्राह्मणानग्निं देवतायतनानि च ।
वर्जयेदशिवं भावं सर्वसत्त्वमुपाश्रितः ॥ १३.२४६.६ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଅଗ୍ନି ଓ ଦେବାଳୟଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ସର୍ବ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଅଶୁଭ ଭାବ ତ୍ୟାଗ କରିବା ଉଚିତ।
13.246.7
दानमध्ययनं श्रुद्धा व्रतानि नियमास्तथा ।
सत्यमाहारशुद्धिश्च शौचमिन्द्रियनिग्रहः।
एतैश्च वर्धते तेजः पापं चाप्यवधूयते ॥ १३.२४६.७ ॥
ଦାନ, ଅଧ୍ୟୟନ, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ବ୍ରତ ଓ ନିୟମ, ସେହିପରି ସତ୍ୟ, ଆହାରଶୁଦ୍ଧି, ଶୌଚ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟନିଗ୍ରହ—ଏଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ତେଜ ବଢ଼େ ଏବଂ ପାପ ଝଡ଼ିଯାଏ।
13.246.8
निर्धूतपापस्तेजस्वी लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ।
अमोधो निर्मलो दान्तः पश्चाद्योगं समाचरेत् ॥ १३.२४६.८ ॥
ପାପ ଝଡ଼ିଯାଇଥିବା, ତେଜସ୍ୱୀ, ଅଳ୍ପାହାରୀ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜିତ, ଅମୋଘ, ନିର୍ମଳ ଓ ସଂଯମୀ ହୋଇ ପରେ ଯୋଗାଚରଣ କରିବ।
13.246.9
अवरुध्यात्मनः पूर्वं मत्स्यघात इवामिषम् ।
एकान्ते विजने देशे सर्वतः संवृते शुचौ।
कल्पयेदासनं तत्र स्वास्तीर्णं मृदुभिः कुशैः ॥ १३.२४६.९ ॥
ପ୍ରଥମେ ମାଛଧରା ଲୋକ ଯେପରି ଆମିଷକୁ ରୋକେ, ସେପରି ନିଜକୁ ରୋକିବ। ଏକାନ୍ତ, ନିର୍ଜନ, ସବୁ ପାର୍ଶ୍ୱରୁ ଘେରା, ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ କୋମଳ କୁଶରେ ଭଲ ଭାବେ ବିଛାଯାଇଥିବା ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବ।
13.246.10
उपविश्यासने तस्मिन्नृजुकायशिरोधरः ।
अव्यग्रः सुखमासीनः स्वाङ्गानि न विकम्पयेत्।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ १३.२४६.१० ॥
ସେହି ଆସନରେ ବସି, ଶରୀର ଓ ମସ୍ତକ ସିଧା ରଖି, ଅବ୍ୟଗ୍ର ଓ ସୁଖରେ ଆସୀନ ହୋଇ ନିଜ ଅଙ୍ଗ କମ୍ପାଇବ ନାହିଁ; ନାକର ଅଗ୍ରଭାଗକୁ ଚାହିଁ, ଦିଗକୁ ନ ଚାହିଁବ।
13.246.11
मनोऽवस्थापनं देवि योगस्योपनिषद्भवेत् ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन मनोऽवस्थापयेत्सदा ॥ १३.२४६.११ ॥
ହେ ଦେବୀ, ମନକୁ ସ୍ଥିର କରିବା ହିଁ ଯୋଗର ରହସ୍ୟ। ତେଣୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସର୍ବଦା ମନକୁ ସ୍ଥିର ରଖିବା ଉଚିତ।
13.246.12
त्वक्छ्रोत्रं च ततो जिह्वा घ्राणं चक्षुश्च संहरेत् ।
पञ्चेन्द्रियाणि सन्धाय मनसि स्थापयेद्बुधः ॥ १३.२४६.१२ ॥
ତ୍ୱକ୍, ଶ୍ରବଣ, ତା'ପରେ ଜିହ୍ୱା, ଘ୍ରାଣ ଏବଂ ଚକ୍ଷୁକୁ ସଂହରିବ। ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଞ୍ଚ ଇନ୍ଦ୍ରିୟକୁ ଏକତ୍ର କରି ମନରେ ସ୍ଥାପିବ।
13.246.13
सर्वं चापोह्य सङ्कल्पमात्मनि स्थापयेन्मनः ।
यदैतान्यवतिष्ठन्ते मनःषष्ठानि चात्मनि ॥ १३.२४६.१३ ॥
ସବୁ ସଙ୍କଳ୍ପ ତ୍ୟାଗ କରି ମନକୁ ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥାପିବ। ମନ ଷଷ୍ଠ ଥିବା ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥିର ହେଲେ।
13.246.14
प्राणापानौ तदा तस्य युगपत्तिष्ठतो वशे ।
प्राणे हि वशमापन्ने योगसिद्धिर्ध्रुवा भवेत् ॥ १३.२४६.१४ ॥
ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କର ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ବଶରେ ସ୍ଥିର ରହେ। ପ୍ରାଣ ବଶ ହେଲେ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ନିଶ୍ଚିତ ହୁଏ।
13.246.15
शरीरं चिन्तयेत्सर्वं विपाट्य च समीपतः ।
अन्तर्देहगतिं चापि प्राणानां परिचिन्तयेत् ॥ १३.२४६.१५ ॥
ଶରୀରକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ, ଯେପରି ନିକଟରୁ ଚିରି ଦେଖୁଛି, ସେପରି ଧ୍ୟାନ କରିବ। ଶରୀର ଭିତରେ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କ ଗତିକୁ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଭାବେ ଚିନ୍ତନ କରିବ।
13.246.16
ततो मूर्धानमग्निं च शरीरं परिपालयेत् ।
प्राणो मूर्धनि च श्वासो वर्तमाने विचेष्टते ॥ १३.२४६.१६ ॥
ତା'ପରେ ମସ୍ତକ ଓ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ଶରୀରକୁ ଭଲ ଭାବେ ରକ୍ଷା କରିବ। ପ୍ରାଣ ମସ୍ତକରେ ଥାଏ, ଏବଂ ଶ୍ୱାସ ଥିବାବେଳେ ତାହା କାର୍ଯ୍ୟ କରେ।
13.246.17
सज्जस्तु सर्वभूतात्मा पुरुषः स सनातनः ।
मनो बुद्धिरहङ्कारो भूतानि विषयांश्च सः ॥ १३.२४६.१७ ॥
ସେ ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଆତ୍ମା, ସନାତନ ପୁରୁଷ, ସଦା ଉପସ୍ଥିତ। ମନ, ବୁଦ୍ଧି, ଅହଙ୍କାର, ଭୂତ ଏବଂ ବିଷୟ ମଧ୍ୟ ସେ।
13.246.18
बस्तिर्मूलं गुदं चैव पावकं च समाश्रितः ।
वहन्मूत्रं पुरीषं च सदाऽपानः प्रवर्तते ॥ १३.२४६.१८ ॥
ବସ୍ତି, ମୂଳ, ଗୁଦ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ଆଶ୍ରିତ ହୋଇ, ମୂତ୍ର ଓ ମଳ ବହନ କରି ଅପାନ ସର୍ବଦା ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ।
13.246.19
अतः प्रवृत्तिर्देहषु कर्म चापानसंयुतम् ।
उदीरयन्सर्वधातूनन्त ऊर्ध्वं प्रवर्तते।
उदान इति तं विद्युरध्यात्मकुशला जनाः ॥ १३.२४६.१९ ॥
ଅତଏବ ଦେହରେ ଅପାନ ସହ ଯୁକ୍ତ କର୍ମ ଚାଲେ। ଭିତରେ ସମସ୍ତ ଧାତୁକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଉଥିବା କୁ ଅଧ୍ୟାତ୍ମକୁଶଳ ଲୋକେ ଉଦାନ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତି।
13.246.20
सन्धौसन्धौ स निर्विष्टः सर्वचेष्टाप्रवर्तकः ।
शरीरेषु मनुष्याणां व्यान इत्युपदिश्यते ॥ १३.२४६.२० ॥
ପ୍ରତ୍ୟେକ ସନ୍ଧିରେ ବ୍ୟାପି ସେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାକୁ ପ୍ରବର୍ତ୍ତାଏ। ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଶରୀରରେ ତାହାକୁ ବ୍ୟାନ କୁହାଯାଏ।
13.246.21
धातुष्वग्नौ च विततः समानोऽग्निः समीरणः ।
स एव सर्वचेष्टानामन्तकाले निवर्तकः ॥ १३.२४६.२१ ॥
ଧାତୁ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ସମାନ ହେଉଛି ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ। ଅନ୍ତକାଳରେ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟାକୁ ନିବୃତ୍ତ କରେ ସେ।
13.246.22
प्राणानां सन्निपातेषु संसर्गाद्यः प्रजायते ।
ऊष्मा सोग्निरिति ज्ञेयः सोन्नं पचति देहिनाम् ॥ १३.२४६.२२ ॥
ପ୍ରାଣମାନଙ୍କର ସଂଯୋଗରେ, ସଂସର୍ଗରୁ ଯେଉଁ ଉଷ୍ମା ଜନ୍ମେ, ତାହା ଅଗ୍ନି ବୋଲି ଜାଣିବା ଉଚିତ। ସେ ଦେହଧାରୀମାନଙ୍କ ଅନ୍ନ ପାକ କରେ।
13.246.23
अपानप्राणयोर्मध्ये व्यानोदानावुपाश्रितौ ।
समन्वितः समानेन सम्यक्पचति पावकः ॥ १३.२४६.२३ ॥
ଅପାନ ଓ ପ୍ରାଣ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟାନ ଓ ଉଦାନ ଆଶ୍ରିତ। ସମାନ ସହ ଯୁକ୍ତ ଅଗ୍ନି ଭଲ ଭାବେ ପାକ କରେ।
13.246.24
शरीरमध्ये नाभिः स्यान्नाभ्यामग्निः प्रतिष्ठितः ।
अग्नौ प्राणाश्च संयुक्ताः प्राणेष्वात्मा व्यवस्थितः ॥ १३.२४६.२४ ॥
ଶରୀରର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ନାଭି ଥାଏ; ନାଭିରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ। ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରାଣମାନେ ଯୁକ୍ତ; ପ୍ରାଣମାନଙ୍କରେ ଆତ୍ମା ଅବସ୍ଥିତ।
13.246.25
पक्वाशयस्त्वधो नाभेरूर्ध्वमामाशयस्तथा ।
नाभिर्मध्ये शरीरस्य सर्वप्राणाश्च संश्रिताः ॥ १३.२४६.२५ ॥
ପକ୍ବାଶୟ ନାଭିର ତଳେ ଥାଏ, ଏବଂ ଆମାଶୟ ଉପରେ। ଶରୀରର ମଧ୍ୟରେ ନାଭି; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ ତାହାରି ଆଶ୍ରିତ।
13.246.26
स्थिताः प्राणादयः सर्वे तिर्यगूर्ध्वमधश्वराः ।
वहन्त्यन्नरसान्नाड्यो दशप्राणाग्निचोदिताः ॥ १३.२४६.२६ ॥
ପ୍ରାଣ ଆଦି ସମସ୍ତେ ତିର୍ଯ୍ୟକ୍, ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ଓ ଅଧଃ ଗତି କରି ସ୍ଥିତ। ଦଶ ପ୍ରାଣ ଓ ଅଗ୍ନିରେ ପ୍ରେରିତ ନାଡ଼ୀମାନେ ଅନ୍ନରସ ବହନ କରନ୍ତି।
13.246.27
योगिनामेष मार्गस्तु पञ्चस्वेतेषु तिष्ठति ।
जितश्रमः समासीनो मूर्धन्यात्मानमादधेत् ॥ १३.२४६.२७ ॥
ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ଏହି ପଥ ଏହି ପାଞ୍ଚରେ ସ୍ଥିତ। ଶ୍ରମ ଜିତିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦୃଢ଼ ଭାବେ ବସି ଆତ୍ମାକୁ ମସ୍ତକରେ ସ୍ଥାପନ କରିବ।
13.246.28
मूर्धन्यात्मानमाधाय भ्रुवोर्मध्ये मनस्तथा ।
सन्निरुध्य ततः प्राणानात्मानं चिन्तयेत्परम् ॥ १३.२४६.२८ ॥
ଆତ୍ମାକୁ ମସ୍ତକରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ମନକୁ ଭ୍ରୂଦ୍ୱୟ ମଧ୍ୟରେ ରଖି, ତାପରେ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କୁ ନିରୋଧ କରି ପରମାତ୍ମାକୁ ଚିନ୍ତା କରିବ।
13.246.29
प्राणे त्वपानं युञ्जीत प्राणांश्चापानकर्मणि ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरो भवेत् ॥ १३.२४६.२९ ॥
ପ୍ରାଣରେ ଅପାନକୁ ଏବଂ ଅପାନର କର୍ମରେ ପ୍ରାଣମାନଙ୍କୁ ଯୋଗ କରିବ। ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନର ଗତି ରୁଦ୍ଧ କରି ପ୍ରାଣାୟାମରେ ତତ୍ପର ହେବ।
13.246.30
एवमन्तः प्रयुञ्जीत पञ्च प्राणान्परस्परम् ।
विजने सम्मिताहारो मुनस्तूष्णीं निरुच्छ्वसन् ॥ १३.२४६.३० ॥
ଏହିପରି ଭିତରେ ପାଞ୍ଚ ପ୍ରାଣକୁ ପରସ୍ପର ସହିତ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ। ନିର୍ଜନରେ, ପରିମିତ ଆହାରକାରୀ ମୁନି ନୀରବରେ, ନିଃଶ୍ୱାସ ଧୀରେ ଛାଡ଼ି (ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ)।
13.246.31
अश्रान्तश्चिन्तयेद्योगी उत्थाय च पुनःपुनः ।
तिष्ठन्गच्छन्स्वपंस्चापि युञ्जीतैवमतन्द्रितः ॥ १३.२४६.३१ ॥
ଯୋଗୀ ଅକ୍ଳାନ୍ତ ଭାବରେ ଚିନ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ; ବାରମ୍ବାର ଉଠି। ଠିଆ ହେଲାବେଳେ, ଚାଲିଲାବେଳେ, ଶୋଇଲାବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଆଳସ୍ୟ ବିନା (ଅଭ୍ୟାସରେ) ଲାଗି ରହିବା ଉଚିତ।
13.246.32
एवं नियुञ्जतस्तस्य योगिनो युक्तचेतसः ।
प्रसीदति मनः क्षिप्रं प्रसन्ने दृश्यते परम् ॥ १३.२४६.३२ ॥
ଏହିପରି ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା ସମାହିତଚିତ୍ତ ସେହି ଯୋଗୀର ମନ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଏ; ମନ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ପରମ ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଖାଯାଏ।
13.246.33
विधूम इव दीप्तोऽग्निरादित्य इव रश्मिवान् ।
वैद्युतोऽग्निरिवाकाशे पुरुषो दृश्यतेऽव्ययः ॥ १३.२४६.३३ ॥
ଧୂଆଁହୀନ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି, କିରଣଯୁକ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଆକାଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଅଗ୍ନି ପରି—ଏହିପରି ଅବ୍ୟୟ ପୁରୁଷ ଦେଖାଯାଏ।
13.246.34
दृष्ट्वा तदात्मनो ज्योतिरैश्वर्याष्टगुणैर्युतः ।
प्राप्नोति परमं स्थानं स्पृहणीयं सुरैरपि ॥ १३.२४६.३४ ॥
ନିଜ ଆତ୍ମାର ସେହି ଜ୍ୟୋତି ଦେଖି, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟର ଆଠ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସ୍ପୃହଣୀୟ ପରମ ସ୍ଥାନ ସେ ପାଏ।
13.246.35
इमान्योगस्य दोषांश्च दशैव परिचक्षते ।
दोषैर्विघ्ने वरारोहे योगिनां कविभिः स्मृताः ॥ १३.२४६.३५ ॥
ଯୋଗର ଏହି ଦୋଷସବୁ ଓ ଦଶଟିକୁ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ହେ ସୁନ୍ଦର ଊରୁ ବିଶିଷ୍ଟା, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ବିଘ୍ନ ଏହି ଦୋଷରୁ ହୁଏ ବୋଲି ବିଦ୍ୱାନମାନେ ସ୍ମରଣ କରିଛନ୍ତି।
13.246.36
कामः क्रोधो भयं स्वप्नः स्नेहमत्यशनं तथा ।
वैचित्यं व्याधिरालस्यं लोभं च दशमं स्मृतम् ॥ १३.२४६.३६ ॥
କାମ, କ୍ରୋଧ, ଭୟ, ନିଦ୍ରା, ସ୍ନେହ, ଅତିଭୋଜନ, ସେହିପରି, ଚିତ୍ତଚଞ୍ଚଳତା, ରୋଗ, ଆଳସ୍ୟ ଓ ଲୋଭ — ଏଗୁଡ଼ିକୁ ଦଶମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
13.246.37
एतैस्तेषां भवेद्विघ्नो दशभिर्देवकारितैः ।
तस्मादेतानपास्यादौ युञ्जीत च परं मनः ॥ १३.२४६.३७ ॥
ଏହି ଦଶଟି ଦେବନିର୍ମିତ ବାଧାରେ ଯୋଗୀଙ୍କର ବିଘ୍ନ ହୁଏ। ଅତଏବ ପ୍ରଥମେ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ମନକୁ ପରମରେ ଯୋଗ କରିବା ଉଚିତ।
13.246.38
इमानपि गुणानष्टौ योगस्य परिचक्षते ।
गुणैस्तैरष्टभिर्द्रव्यमैश्वर्यमधिगम्यते ॥ १३.२४६.३८ ॥
ଯୋଗର ଏହି ଆଠଟି ଗୁଣ ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ।
13.246.39
अणिमा महिमा चैव प्राप्तिः प्राकाम्यमेव हि ।
ईशित्वं च वशित्वं च यत्र कामावसायिता ॥ १३.२४६.३९ ॥
ଅଣିମା, ମହିମା, ପ୍ରାପ୍ତି, ପ୍ରାକାମ୍ୟ; ଈଶିତ୍ୱ, ବଶିତ୍ୱ, ଏବଂ ଯେଉଁଠାରେ ଇଚ୍ଛା ସିଦ୍ଧ ହୁଏ।
13.246.40
एतानष्टौ गुणान्प्राप्य कथञ्चिद्योगिनां वराः ।
ईशाः सर्वस्य लोकस्य देवानप्यतिशेरते ॥ १३.२४६.४० ॥
ଏହି ଆଠଟି ଗୁଣ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ପ୍ରାପ୍ତ କରି ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ଈଶ୍ୱର ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରନ୍ତି।
13.246.41
योगोस्ति नैवात्यशिनो न चैकान्तमनश्नतः ।
न चातिस्वप्नशीलस्य नातिजागतरस्तथा ॥ १३.२४६.४१ ॥
ଅତ୍ୟଧିକ ଭୋଜନକାରୀଙ୍କର ଯୋଗ ହୁଏ ନାହିଁ, ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପବାସୀଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ; ଅତିନିଦ୍ରାଶୀଳଙ୍କର ନୁହେଁ, ଅତିଜାଗରଣଶୀଳଙ୍କର ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ — ସେହିପରି।
13.246.42
युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ १३.२४६.४२ ॥
ଯେ ଆହାର ଓ ବିହାରରେ ସଂଯତ, କର୍ମରେ ସଂଯତ ଆଚରଣ କରେ, ଏବଂ ନିଦ୍ରା ଓ ଜାଗରଣରେ ସଂଯତ, ତା'ପାଇଁ ଯୋଗ ଦୁଃଖ ହରଣକାରୀ ହୁଏ।
13.246.43
अनेनैव विधानेन सायुज्यं तत्प्रकल्प्यते ।
सायुज्यं देवसात्कृत्वा प्रयुञ्जीतात्मभक्तितः ॥ १३.२४६.४३ ॥
ଏହି ବିଧାନ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସେହି ସାୟୁଜ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୁଏ। ସାୟୁଜ୍ୟକୁ ଦେବତ୍ୱରେ ପରିଣତ କରି, ଆତ୍ମଭକ୍ତିରେ ଯୋଗ ଅଭ୍ୟାସ କରିବା ଉଚିତ।
13.246.44
अनन्यमनसा देवि नित्यं तद्गतचेतसा ।
सायुज्यं प्राप्यते देवैर्यत्नेन महता चिरात् ॥ १३.२४६.४४ ॥
ହେ ଦେବି, ଅନନ୍ୟ ମନରେ, ସଦା ତାଙ୍କଠାରେ ଚିତ୍ତ ରଖି, ମହା ପ୍ରଯତ୍ନରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦୀର୍ଘକାଳ ପରେ ସାୟୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
13.246.45
हविर्भिरर्चनैर्होमैः प्रणामैर्नित्यचिन्तया ।
अर्चयित्वा यथाशक्ति स्वकं देशं विशन्ति ते ॥ १३.२४६.४५ ॥
ହବି, ପୂଜା, ହୋମ, ପ୍ରଣାମ ଓ ନିତ୍ୟ ଚିନ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ଯଥାଶକ୍ତି ଅର୍ଚ୍ଚନା କରି ସେମାନେ ନିଜର ଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
13.246.46
सायुज्यानां विशिष्टं च मामकं वैष्णवं तथा ।
मां प्राप्य न निवर्तन्ते विष्णु वा शुभलोचने ॥ १३.२४६.४६ ॥
ସାୟୁଜ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୋର ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଲୋକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ମୋତେ ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ, ହେ ଶୁଭନେତ୍ରା।
13.246.47
इति ते कथितो देवि योगधर्मः सनातनः ।
न शक्यः प्रष्टुमन्येन योगधर्मस्त्वया विना ॥ १३.२४६.४७ ॥
ହେ ଦେବି, ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ସନାତନ ଯୋଗଧର୍ମ କହିଲି। ତୁମ ବିନା ଅନ୍ୟ କେହି ଏହି ଯୋଗଧର୍ମ ପଚାରି ପାରିବେ ନାହିଁ।