മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.246
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.246.1
साङ्ख्यज्ञाने नियुक्तानां यथावत्कीर्तितं मया ।
योगधर्मं पुनः कृत्स्नं कीर्तयिष्यामि ते शृणु ॥ १३.२४६.१ ॥
സാംഖ്യജ്ഞാനത്തിൽ നിയുക്തരായവർക്ക് ഞാൻ യഥാവിധി പറഞ്ഞുതന്നു. ഇനി യോഗധർമ്മം പൂർണ്ണമായി നിനക്ക് വീണ്ടും പറയാം, കേൾക്കുക.
13.246.2
स च योगो द्विधा भिन्नो ब्रह्मिदेवर्षिसम्मतः ।
समानमुभयत्रापि वृत्तं शास्त्रप्रचोदितम् ॥ १३.२४६.२ ॥
ആ യോഗം രണ്ടു വിധമായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണരും ദേവന്മാരും ഋഷിമാരും അംഗീകരിച്ചത്. ഇരുവിധത്തിലും ആചാരം ഒന്നുതന്നെ, ശാസ്ത്രം നിർദ്ദേശിച്ചത്.
13.246.3
च चाष्टगुणमैश्वर्यमधिकृत्य विधीयते ।
सायुज्यं सर्वदेवानां योगधर्मं परं श्रिताः ॥ १३.२४६.३ ॥
എട്ടു ഗുണങ്ങളുള്ള ഐശ്വര്യത്തെ ലക്ഷ്യമാക്കി വിധിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എല്ലാ ദേവന്മാരോടുമുള്ള സായുജ്യം, പരമമായ യോഗധർമ്മത്തെ ആശ്രയിച്ചവർ നേടുന്നു.
13.246.4
ज्ञानं सर्वस्य योगस्य मूलमित्यवधारय ।
व्रतोपवासनियमैस्तत्सर्वं चापि बृंहयेत् ॥ १३.२४६.४ ॥
ജ്ഞാനമാണ് എല്ലാ യോഗത്തിന്റെയും മൂലമെന്ന് മനസ്സിലാക്കുക. വ്രതം, ഉപവാസം, നിയമങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അതെല്ലാം വർദ്ധിപ്പിക്കണം.
13.246.5
ऐकात्म्यं बुद्धिमनसोरिन्द्रियाणां च सर्वशः ।
आत्मनो वेदितं प्राज्ञे ज्ञानमेतत्तु योगिनाम् ॥ १३.२४६.५ ॥
ബുദ്ധിയുടെയും മനസ്സിന്റെയും ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും പൂർണ്ണമായ ഏകത്വം; ആത്മാവിനെ അറിയൽ — ഇതാണ് പ്രാജ്ഞർ അറിഞ്ഞ യോഗികളുടെ ജ്ഞാനം.
13.246.6
अर्चयेद्ब्राह्मणानग्निं देवतायतनानि च ।
वर्जयेदशिवं भावं सर्वसत्त्वमुपाश्रितः ॥ १३.२४६.६ ॥
ബ്രാഹ്മണരെയും അഗ്നിയെയും ദേവാലയങ്ങളെയും പൂജിക്കണം; സർവ്വജീവികളെയും ആശ്രയിച്ച് അശിവമായ ഭാവം ഒഴിവാക്കണം.
13.246.7
दानमध्ययनं श्रुद्धा व्रतानि नियमास्तथा ।
सत्यमाहारशुद्धिश्च शौचमिन्द्रियनिग्रहः।
एतैश्च वर्धते तेजः पापं चाप्यवधूयते ॥ १३.२४६.७ ॥
ദാനം, അധ്യയനം, ശ്രദ്ധ, വ്രതങ്ങൾ, നിയമങ്ങൾ, അതുപോലെ സത്യം, ആഹാരശുദ്ധി, ശൗചം, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹം—ഇവയാൽ തേജസ്സ് വളരുന്നു, പാപവും അകന്നുപോകുന്നു.
13.246.8
निर्धूतपापस्तेजस्वी लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ।
अमोधो निर्मलो दान्तः पश्चाद्योगं समाचरेत् ॥ १३.२४६.८ ॥
പാപം ഒഴിഞ്ഞവനും തേജസ്വിയും ലഘുവായി ആഹരിക്കുന്നവനും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനും അമോഘനും നിർമ്മലനും ദാന്തനുമായ ശേഷം യോഗം അനുഷ്ഠിക്കണം.
13.246.9
अवरुध्यात्मनः पूर्वं मत्स्यघात इवामिषम् ।
एकान्ते विजने देशे सर्वतः संवृते शुचौ।
कल्पयेदासनं तत्र स्वास्तीर्णं मृदुभिः कुशैः ॥ १३.२४६.९ ॥
ആദ്യം മീൻ പിടിക്കുന്നവൻ ഇരയെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതുപോലെ സ്വയം നിയന്ത്രിക്കണം. ഏകാന്തവും ജനശൂന്യവും ചുറ്റും മറച്ചതും ശുചിയുമായ സ്ഥലത്ത് മൃദുവായ ദർഭകൾകൊണ്ട് നന്നായി വിരിച്ച ആസനം ഒരുക്കണം.
13.246.10
उपविश्यासने तस्मिन्नृजुकायशिरोधरः ।
अव्यग्रः सुखमासीनः स्वाङ्गानि न विकम्पयेत्।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ १३.२४६.१० ॥
ആ ആസനത്തിൽ ഇരുന്ന്, ദേഹവും തലയും നേരെ വെച്ച്, ചഞ്ചലതയില്ലാതെ സുഖമായി ഇരുന്ന് സ്വന്തം അവയവങ്ങൾ കുലുക്കരുത്; മൂക്കിൻതുമ്പ് നോക്കി, ദിക്കുകളിലേക്ക് നോക്കാതിരിക്കണം.
13.246.11
मनोऽवस्थापनं देवि योगस्योपनिषद्भवेत् ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन मनोऽवस्थापयेत्सदा ॥ १३.२४६.११ ॥
ദേവീ, മനസ്സിനെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുന്നതാണ് യോഗത്തിന്റെ രഹസ്യം. ആകയാൽ എല്ലാ പ്രയത്നത്തോടെയും എപ്പോഴും മനസ്സിനെ സ്ഥിരമാക്കണം.
13.246.12
त्वक्छ्रोत्रं च ततो जिह्वा घ्राणं चक्षुश्च संहरेत् ।
पञ्चेन्द्रियाणि सन्धाय मनसि स्थापयेद्बुधः ॥ १३.२४६.१२ ॥
തൊലി, കേൾവി, പിന്നെ നാവ്, മണം, കണ്ണ് ഇവയെ പിൻവലിക്കണം. ജ്ഞാനി അഞ്ച് ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയും ഒന്നിച്ചുകൂട്ടി മനസ്സിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
13.246.13
सर्वं चापोह्य सङ्कल्पमात्मनि स्थापयेन्मनः ।
यदैतान्यवतिष्ठन्ते मनःषष्ठानि चात्मनि ॥ १३.२४६.१३ ॥
എല്ലാ സങ്കൽപങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് മനസ്സിനെ ആത്മാവിൽ സ്ഥാപിക്കണം. മനസ്സ് ആറാമതായ ഈ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ആത്മാവിൽ നിലനിൽക്കുമ്പോൾ.
13.246.14
प्राणापानौ तदा तस्य युगपत्तिष्ठतो वशे ।
प्राणे हि वशमापन्ने योगसिद्धिर्ध्रुवा भवेत् ॥ १३.२४६.१४ ॥
അപ്പോൾ അവന്റെ പ്രാണനും അപാനനും ഒരുമിച്ച് വശത്ത് നിലനിൽക്കുന്നു. പ്രാണൻ വശമായാൽ യോഗസിദ്ധി നിശ്ചയമായും ഉണ്ടാകും.
13.246.15
शरीरं चिन्तयेत्सर्वं विपाट्य च समीपतः ।
अन्तर्देहगतिं चापि प्राणानां परिचिन्तयेत् ॥ १३.२४६.१५ ॥
ശരീരം മുഴുവനും അടുത്തുനിന്ന് പിളർന്ന് നോക്കുന്നതുപോലെ ധ്യാനിക്കണം. ശരീരത്തിനുള്ളിലെ പ്രാണങ്ങളുടെ ഗതിയും നന്നായി ചിന്തിക്കണം.
13.246.16
ततो मूर्धानमग्निं च शरीरं परिपालयेत् ।
प्राणो मूर्धनि च श्वासो वर्तमाने विचेष्टते ॥ १३.२४६.१६ ॥
പിന്നെ മൂർദ്ധാവിലും അഗ്നിയിലും ശരീരത്തെ നന്നായി സംരക്ഷിക്കണം. പ്രാണൻ മൂർദ്ധാവിലും ശ്വാസം ഉള്ളപ്പോഴും ചലിക്കുന്നു.
13.246.17
सज्जस्तु सर्वभूतात्मा पुरुषः स सनातनः ।
मनो बुद्धिरहङ्कारो भूतानि विषयांश्च सः ॥ १३.२४६.१७ ॥
സർവഭൂതങ്ങളുടെയും ആത്മാവായ, സനാതനനായ പുരുഷൻ സദാ ഉണ്ട്. മനസ്സും ബുദ്ധിയും അഹങ്കാരവും ഭൂതങ്ങളും വിഷയങ്ങളും അവൻ തന്നെ.
13.246.18
बस्तिर्मूलं गुदं चैव पावकं च समाश्रितः ।
वहन्मूत्रं पुरीषं च सदाऽपानः प्रवर्तते ॥ १३.२४६.१८ ॥
ബസ്തി, മൂലം, ഗുദം, അഗ്നി എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ച്, മൂത്രവും മലവും വഹിച്ചുകൊണ്ട് അപാനം എപ്പോഴും പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
13.246.19
अतः प्रवृत्तिर्देहषु कर्म चापानसंयुतम् ।
उदीरयन्सर्वधातूनन्त ऊर्ध्वं प्रवर्तते।
उदान इति तं विद्युरध्यात्मकुशला जनाः ॥ १३.२४६.१९ ॥
അതിനാൽ ശരീരങ്ങളിൽ അപാനത്തോടു ചേർന്ന പ്രവർത്തനം നടക്കുന്നു. ഉള്ളിലെ എല്ലാ ധാതുക്കളെയും ഉണർത്തി മുകളിലേക്കു പ്രവർത്തിക്കുന്നതിനെ അധ്യാത്മ വിദഗ്ധർ ഉദാനൻ എന്നറിയുന്നു.
13.246.20
सन्धौसन्धौ स निर्विष्टः सर्वचेष्टाप्रवर्तकः ।
शरीरेषु मनुष्याणां व्यान इत्युपदिश्यते ॥ १३.२४६.२० ॥
ഓരോ സന്ധിയിലും വ്യാപിച്ച്, എല്ലാ ചേഷ്ടകളെയും പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നവൻ അവനാണ്. മനുഷ്യശരീരങ്ങളിൽ അവനെ വ്യാനൻ എന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്നു.
13.246.21
धातुष्वग्नौ च विततः समानोऽग्निः समीरणः ।
स एव सर्वचेष्टानामन्तकाले निवर्तकः ॥ १३.२४६.२१ ॥
ധാതുക്കളിലും അഗ്നിയിലും വ്യാപിച്ച സമാനൻ അഗ്നിയും വായുവുമാണ്. മരണസമയത്ത് എല്ലാ ചേഷ്ടകളെയും പിൻവലിക്കുന്നവനും അവൻ തന്നെ.
13.246.22
प्राणानां सन्निपातेषु संसर्गाद्यः प्रजायते ।
ऊष्मा सोग्निरिति ज्ञेयः सोन्नं पचति देहिनाम् ॥ १३.२४६.२२ ॥
പ്രാണങ്ങളുടെ സംയോഗത്തിൽ, സമ്പർക്കത്താൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഊഷ്മാവാണ് അഗ്നിയെന്നറിയണം. അത് ദേഹികളുടെ അന്നം പാകം ചെയ്യുന്നു.
13.246.23
अपानप्राणयोर्मध्ये व्यानोदानावुपाश्रितौ ।
समन्वितः समानेन सम्यक्पचति पावकः ॥ १३.२४६.२३ ॥
അപാനത്തിനും പ്രാണത്തിനും ഇടയിൽ വ്യാനനും ഉദാനനും ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. സമാനനോടു ചേർന്ന അഗ്നി നന്നായി പാകം ചെയ്യുന്നു.
13.246.24
शरीरमध्ये नाभिः स्यान्नाभ्यामग्निः प्रतिष्ठितः ।
अग्नौ प्राणाश्च संयुक्ताः प्राणेष्वात्मा व्यवस्थितः ॥ १३.२४६.२४ ॥
ശരീരത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ നാഭി ഉണ്ട്; നാഭിയിൽ അഗ്നി പ്രതിഷ്ഠിതമാണ്. അഗ്നിയിൽ പ്രാണങ്ങൾ ചേർന്നിരിക്കുന്നു; പ്രാണങ്ങളിൽ ആത്മാവ് സ്ഥിതമായിരിക്കുന്നു.
13.246.25
पक्वाशयस्त्वधो नाभेरूर्ध्वमामाशयस्तथा ।
नाभिर्मध्ये शरीरस्य सर्वप्राणाश्च संश्रिताः ॥ १३.२४६.२५ ॥
പക്വാശയം നാഭിക്ക് താഴെയും ആമാശയം മുകളിലും ഉണ്ട്. ശരീരത്തിന്റെ മധ്യത്തിൽ നാഭിയുണ്ട്; എല്ലാ പ്രാണങ്ങളും അതിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.246.26
स्थिताः प्राणादयः सर्वे तिर्यगूर्ध्वमधश्वराः ।
वहन्त्यन्नरसान्नाड्यो दशप्राणाग्निचोदिताः ॥ १३.२४६.२६ ॥
പ്രാണൻ തുടങ്ങിയ എല്ലാം കുറുകെയും മുകളിലും താഴെയും സഞ്ചരിച്ച് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. പത്ത് പ്രാണങ്ങളാലും അഗ്നിയാലും പ്രേരിതമായ നാഡികൾ അന്നരസം വഹിക്കുന്നു.
13.246.27
योगिनामेष मार्गस्तु पञ्चस्वेतेषु तिष्ठति ।
जितश्रमः समासीनो मूर्धन्यात्मानमादधेत् ॥ १३.२४६.२७ ॥
യോഗികളുടെ ഈ മാർഗം ഈ അഞ്ചിലും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ക്ഷീണം ജയിച്ചവൻ ദൃഢമായി ഇരുന്ന് ആത്മാവിനെ മൂർധാവിൽ സ്ഥാപിക്കണം.
13.246.28
मूर्धन्यात्मानमाधाय भ्रुवोर्मध्ये मनस्तथा ।
सन्निरुध्य ततः प्राणानात्मानं चिन्तयेत्परम् ॥ १३.२४६.२८ ॥
ആത്മാവിനെ മൂർധാവിൽ സ്ഥാപിച്ച്, മനസ്സിനെ പുരികങ്ങളുടെ മധ്യത്തിൽ വെച്ച്, പിന്നീട് പ്രാണങ്ങളെ നിരോധിച്ച് പരമാത്മാവിനെ ധ്യാനിക്കണം.
13.246.29
प्राणे त्वपानं युञ्जीत प्राणांश्चापानकर्मणि ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरो भवेत् ॥ १३.२४६.२९ ॥
പ്രാണനിൽ അപാനനെയും അപാനകർമ്മത്തിൽ പ്രാണങ്ങളെയും യോജിപ്പിക്കണം. പ്രാണാപാനഗതികളെ നിരോധിച്ച് പ്രാണായാമത്തിൽ തത്പരനാകണം.
13.246.30
एवमन्तः प्रयुञ्जीत पञ्च प्राणान्परस्परम् ।
विजने सम्मिताहारो मुनस्तूष्णीं निरुच्छ्वसन् ॥ १३.२४६.३० ॥
ഇങ്ങനെ ഉള്ളിൽ അഞ്ച് പ്രാണങ്ങളെ പരസ്പരം യോജിപ്പിക്കണം. ഏകാന്തതയിൽ, മിതമായി ആഹാരം കഴിക്കുന്ന മുനി മൗനമായി, ശ്വാസം ശബ്ദമില്ലാതെ പുറത്തുവിട്ടുകൊണ്ട് (അഭ്യസിക്കണം).
13.246.31
अश्रान्तश्चिन्तयेद्योगी उत्थाय च पुनःपुनः ।
तिष्ठन्गच्छन्स्वपंस्चापि युञ्जीतैवमतन्द्रितः ॥ १३.२४६.३१ ॥
യോഗി ക്ഷീണമില്ലാതെ ധ്യാനിക്കണം; വീണ്ടും വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ്. നിൽക്കുമ്പോഴും നടക്കുമ്പോഴും ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഇങ്ങനെ ആലസ്യമില്ലാതെ (അഭ്യാസത്തിൽ) മുഴുകണം.
13.246.32
एवं नियुञ्जतस्तस्य योगिनो युक्तचेतसः ।
प्रसीदति मनः क्षिप्रं प्रसन्ने दृश्यते परम् ॥ १३.२४६.३२ ॥
ഇങ്ങനെ അഭ്യസിക്കുന്ന, ഏകാഗ്രമനസ്കനായ ആ യോഗിയുടെ മനസ്സ് വേഗം പ്രസന്നമാകുന്നു; മനസ്സ് പ്രസന്നമാകുമ്പോൾ പരമം ദൃശ്യമാകുന്നു.
13.246.33
विधूम इव दीप्तोऽग्निरादित्य इव रश्मिवान् ।
वैद्युतोऽग्निरिवाकाशे पुरुषो दृश्यतेऽव्ययः ॥ १३.२४६.३३ ॥
പുകയില്ലാതെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെയും, രശ്മികളുള്ള സൂര്യനെപ്പോലെയും, ആകാശത്തിലെ മിന്നൽ അഗ്നിപോലെയും അവ്യയനായ പുരുഷൻ ദൃശ്യമാകുന്നു.
13.246.34
दृष्ट्वा तदात्मनो ज्योतिरैश्वर्याष्टगुणैर्युतः ।
प्राप्नोति परमं स्थानं स्पृहणीयं सुरैरपि ॥ १३.२४६.३४ ॥
തന്റെ ആത്മാവിന്റെ ആ ജ്യോതിസ്സ് കണ്ട്, ഐശ്വര്യത്തിന്റെ എട്ടു ഗുണങ്ങളോടു കൂടിയവനായി, ദേവന്മാരും ആഗ്രഹിക്കുന്ന പരമസ്ഥാനം അവൻ പ്രാപിക്കുന്നു.
13.246.35
इमान्योगस्य दोषांश्च दशैव परिचक्षते ।
दोषैर्विघ्ने वरारोहे योगिनां कविभिः स्मृताः ॥ १३.२४६.३५ ॥
യോഗത്തിന്റെ ഈ ദോഷങ്ങളെയും പത്തുതന്നെയും ജ്ഞാനികൾ വിവരിക്കുന്നു. സുന്ദരോരുവേ, യോഗികളുടെ വിഘ്നങ്ങൾ ഈ ദോഷങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്നുവെന്ന് കവികൾ ഓർമിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.246.36
कामः क्रोधो भयं स्वप्नः स्नेहमत्यशनं तथा ।
वैचित्यं व्याधिरालस्यं लोभं च दशमं स्मृतम् ॥ १३.२४६.३६ ॥
കാമം, ക്രോധം, ഭയം, ഉറക്കം, സ്നേഹം, അമിതഭോജനം, അതുപോലെ, മനശ്ചാഞ്ചല്യം, രോഗം, അലസത, ലോഭം — ഇവ പത്താമത്തേതായി പറയപ്പെടുന്നു.
13.246.37
एतैस्तेषां भवेद्विघ्नो दशभिर्देवकारितैः ।
तस्मादेतानपास्यादौ युञ्जीत च परं मनः ॥ १३.२४६.३७ ॥
ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച ഈ പത്ത് തടസ്സങ്ങളാൽ യോഗികൾക്ക് വിഘ്നമുണ്ടാകുന്നു. അതിനാൽ ആദ്യം ഇവയെ ഉപേക്ഷിച്ച് മനസ്സിനെ പരത്തിൽ നിർത്തണം.
13.246.38
इमानपि गुणानष्टौ योगस्य परिचक्षते ।
गुणैस्तैरष्टभिर्द्रव्यमैश्वर्यमधिगम्यते ॥ १३.२४६.३८ ॥
യോഗത്തിന്റെ ഈ എട്ട് ഗുണങ്ങളും പറയപ്പെടുന്നു.
13.246.39
अणिमा महिमा चैव प्राप्तिः प्राकाम्यमेव हि ।
ईशित्वं च वशित्वं च यत्र कामावसायिता ॥ १३.२४६.३९ ॥
അണിമ, മഹിമ, പ്രാപ്തി, പ്രാകാമ്യം; ഈശിത്വം, വശിത്വം, ആഗ്രഹം സാധിക്കുന്ന അവസ്ഥ.
13.246.40
एतानष्टौ गुणान्प्राप्य कथञ्चिद्योगिनां वराः ।
ईशाः सर्वस्य लोकस्य देवानप्यतिशेरते ॥ १३.२४६.४० ॥
ഈ എട്ട് ഗുണങ്ങളെ ഏതുവിധത്തിലോ നേടിയ യോഗികളിൽ ശ്രേഷ്ഠർ സർവലോകങ്ങളുടെയും ഈശ്വരന്മാരായി ദേവന്മാരെപ്പോലും കവിയുന്നു.
13.246.41
योगोस्ति नैवात्यशिनो न चैकान्तमनश्नतः ।
न चातिस्वप्नशीलस्य नातिजागतरस्तथा ॥ १३.२४६.४१ ॥
അമിതമായി ഭക്ഷിക്കുന്നവനും യോഗമില്ല, പൂർണമായി ഉപവസിക്കുന്നവനും യോഗമില്ല; അമിതനിദ്രയുള്ളവനും, അമിതജാഗരണമുള്ളവനും യോഗമില്ല — അതുപോലെ.
13.246.42
युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ १३.२४६.४२ ॥
ആഹാരത്തിലും വിഹാരത്തിലും മിതത്വമുള്ളവനും, കർമ്മങ്ങളിൽ സംയമിതമായ പ്രവൃത്തിയുള്ളവനും, ഉറക്കത്തിലും ഉണർവിലും മിതത്വമുള്ളവനും ആയവന് യോഗം ദുഃഖം നശിപ്പിക്കുന്നതായിത്തീരുന്നു.
13.246.43
अनेनैव विधानेन सायुज्यं तत्प्रकल्प्यते ।
सायुज्यं देवसात्कृत्वा प्रयुञ्जीतात्मभक्तितः ॥ १३.२४६.४३ ॥
ഈ വിധാനത്താൽത്തന്നെ ആ സായുജ്യം സാധിക്കപ്പെടുന്നു. സായുജ്യത്തെ ദൈവത്വമാക്കി, ആത്മഭക്തിയോടെ യോഗം അഭ്യസിക്കണം.
13.246.44
अनन्यमनसा देवि नित्यं तद्गतचेतसा ।
सायुज्यं प्राप्यते देवैर्यत्नेन महता चिरात् ॥ १३.२४६.४४ ॥
ദേവീ, അനന്യമായ മനസ്സോടെ, എപ്പോഴും അവനിൽത്തന്നെ ചിത്തം ഉറപ്പിച്ച്, മഹാപ്രയത്നത്താൽ ദേവന്മാരും ദീർഘകാലത്തിനുശേഷം സായുജ്യം നേടുന്നു.
13.246.45
हविर्भिरर्चनैर्होमैः प्रणामैर्नित्यचिन्तया ।
अर्चयित्वा यथाशक्ति स्वकं देशं विशन्ति ते ॥ १३.२४६.४५ ॥
ഹവിസ്സുകൾ, പൂജകൾ, ഹോമങ്ങൾ, പ്രണാമങ്ങൾ, നിത്യചിന്ത എന്നിവയാൽ യഥാശക്തി ആരാധിച്ച്, അവർ തങ്ങളുടെ സ്വന്തം ദേശത്ത് പ്രവേശിക്കുന്നു.
13.246.46
सायुज्यानां विशिष्टं च मामकं वैष्णवं तथा ।
मां प्राप्य न निवर्तन्ते विष्णु वा शुभलोचने ॥ १३.२४६.४६ ॥
സായുജ്യം നേടിയവരിൽ എന്റേതും വിഷ്ണുവിന്റേതുമായ ലോകം ഉത്തമമാണ്. എന്നെയോ വിഷ്ണുവിനെയോ പ്രാപിച്ചവർ തിരിച്ചുവരുന്നില്ല, ശുഭനേത്രേ.
13.246.47
इति ते कथितो देवि योगधर्मः सनातनः ।
न शक्यः प्रष्टुमन्येन योगधर्मस्त्वया विना ॥ १३.२४६.४७ ॥
ദേവീ, ഇപ്രകാരം ഞാൻ നിനക്ക് സനാതനമായ യോഗധർമ്മം പറഞ്ഞു. നിന്നെയല്ലാതെ മറ്റാർക്കും ഈ യോഗധർമ്മം ചോദിക്കാൻ സാധ്യമല്ല.