Mahābhārata · Adhyāya 13.246
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.246.1
साङ्ख्यज्ञाने नियुक्तानां यथावत्कीर्तितं मया ।
योगधर्मं पुनः कृत्स्नं कीर्तयिष्यामि ते शृणु ॥ १३.२४६.१ ॥
Denen, die sich der Erkenntnis des Sāṅkhya widmen, habe ich sie der Ordnung nach dargelegt. Nun werde ich dir den Yoga-Dharma noch einmal vollständig verkünden; höre.
13.246.2
स च योगो द्विधा भिन्नो ब्रह्मिदेवर्षिसम्मतः ।
समानमुभयत्रापि वृत्तं शास्त्रप्रचोदितम् ॥ १३.२४६.२ ॥
Dieser Yoga ist zweifach geteilt, von Brahmanen, Göttern und Weisen gebilligt. In beiden ist das Verhalten dasselbe, wie es die Schriften vorschreiben.
13.246.3
च चाष्टगुणमैश्वर्यमधिकृत्य विधीयते ।
सायुज्यं सर्वदेवानां योगधर्मं परं श्रिताः ॥ १३.२४६.३ ॥
Auf die achtfältige Herrschaft als Ziel hin wird es vorgeschrieben, ebenso die Vereinigung (sāyujya) mit allen Göttern; wer sich dem höchsten Yoga-Dharma zuwendet, erlangt sie.
13.246.4
ज्ञानं सर्वस्य योगस्य मूलमित्यवधारय ।
व्रतोपवासनियमैस्तत्सर्वं चापि बृंहयेत् ॥ १३.२४६.४ ॥
Erkenne, dass das Wissen die Wurzel allen Yogas ist; durch Gelübde, Fasten und Observanzen soll man all dies stärken.
13.246.5
ऐकात्म्यं बुद्धिमनसोरिन्द्रियाणां च सर्वशः ।
आत्मनो वेदितं प्राज्ञे ज्ञानमेतत्तु योगिनाम् ॥ १३.२४६.५ ॥
Die vollständige Einheit von Intellekt, Geist und Sinnen sowie das Wissen vom Selbst, wie es der Weise erkennt: dies ist das Wissen der Yogins.
13.246.6
अर्चयेद्ब्राह्मणानग्निं देवतायतनानि च ।
वर्जयेदशिवं भावं सर्वसत्त्वमुपाश्रितः ॥ १३.२४६.६ ॥
Man soll Brahmanen, das Feuer und die Tempel der Götter ehren und eine unheilvolle Gesinnung meiden, indem man sich allen Wesen zuwendet.
13.246.7
दानमध्ययनं श्रुद्धा व्रतानि नियमास्तथा ।
सत्यमाहारशुद्धिश्च शौचमिन्द्रियनिग्रहः।
एतैश्च वर्धते तेजः पापं चाप्यवधूयते ॥ १३.२४६.७ ॥
Gabe, Studium, Glaube, Gelübde und Observanzen, ebenso Wahrhaftigkeit, Reinheit der Speise, Reinheit und Zügelung der Sinne – dadurch wächst der Glanz, und die Sünde wird abgeschüttelt.
13.246.8
निर्धूतपापस्तेजस्वी लघ्वाहारो जितेन्द्रियः ।
अमोधो निर्मलो दान्तः पश्चाद्योगं समाचरेत् ॥ १३.२४६.८ ॥
Nachdem er die Sünde abgeschüttelt hat, strahlend, maßvoll in der Speise, die Sinne bezwungen, unfehlbar, makellos und gezügelt, übe er danach den Yoga.
13.246.9
अवरुध्यात्मनः पूर्वं मत्स्यघात इवामिषम् ।
एकान्ते विजने देशे सर्वतः संवृते शुचौ।
कल्पयेदासनं तत्र स्वास्तीर्णं मृदुभिः कुशैः ॥ १३.२४६.९ ॥
Zuerst, wie der Fischer den Köder zurückhält, halte er sich selbst zurück. An einem einsamen, menschenleeren, allseits abgeschlossenen, reinen Ort bereite er einen Sitz, gut ausgebreitet mit weichem Kuśa-Gras.
13.246.10
उपविश्यासने तस्मिन्नृजुकायशिरोधरः ।
अव्यग्रः सुखमासीनः स्वाङ्गानि न विकम्पयेत्।
सम्प्रेक्ष्य नासिकाग्रं स्वं दिशश्चानवलोकयन् ॥ १३.२४६.१० ॥
Auf jenem Sitz niedergelassen, Körper und Kopf gerade haltend, unbeirrt und bequem sitzend, bewege er seine Glieder nicht; den Nasenspitzen zugewandt, schaue er nicht in die Richtungen.
13.246.11
मनोऽवस्थापनं देवि योगस्योपनिषद्भवेत् ।
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन मनोऽवस्थापयेत्सदा ॥ १३.२४६.११ ॥
O Göttin, das Festigen des Geistes ist das eigentliche Wesen des Yoga. Darum soll man mit aller Anstrengung den Geist stets gefestigt halten.
13.246.12
त्वक्छ्रोत्रं च ततो जिह्वा घ्राणं चक्षुश्च संहरेत् ।
पञ्चेन्द्रियाणि सन्धाय मनसि स्थापयेद्बुधः ॥ १३.२४६.१२ ॥
Dann soll er Haut, Gehör, Zunge, Geruch und Gesicht zurückziehen; der Weise soll die fünf Sinne sammeln und im Geist festigen.
13.246.13
सर्वं चापोह्य सङ्कल्पमात्मनि स्थापयेन्मनः ।
यदैतान्यवतिष्ठन्ते मनःषष्ठानि चात्मनि ॥ १३.२४६.१३ ॥
Nachdem er alle Vorstellungen aufgegeben hat, soll er den Geist im Selbst festigen; wenn diese, mit dem Geist als sechstem, im Selbst standhaft verharren.
13.246.14
प्राणापानौ तदा तस्य युगपत्तिष्ठतो वशे ।
प्राणे हि वशमापन्ने योगसिद्धिर्ध्रुवा भवेत् ॥ १३.२४६.१४ ॥
Dann verharren sein Einatmen und Ausatmen zugleich unter seiner Gewalt; wenn der Lebensatem unter Kontrolle gekommen ist, ist der Erfolg im Yoga gewiss.
13.246.15
शरीरं चिन्तयेत्सर्वं विपाट्य च समीपतः ।
अन्तर्देहगतिं चापि प्राणानां परिचिन्तयेत् ॥ १३.२४६.१५ ॥
Den ganzen Körper soll er betrachten, als spalte er ihn aus der Nähe auf; und die Bewegung der Lebensatem im Inneren des Körpers soll er genau bedenken.
13.246.16
ततो मूर्धानमग्निं च शरीरं परिपालयेत् ।
प्राणो मूर्धनि च श्वासो वर्तमाने विचेष्टते ॥ १३.२४६.१६ ॥
Dann soll er den Körper durch den Scheitel und das Feuer gut behüten; der Lebensatem ist im Scheitel, und solange der Atem vorhanden ist, regt er sich.
13.246.17
सज्जस्तु सर्वभूतात्मा पुरुषः स सनातनः ।
मनो बुद्धिरहङ्कारो भूतानि विषयांश्च सः ॥ १३.२४६.१७ ॥
Er, das Selbst aller Wesen, die ewige Person, ist gewiss immer gegenwärtig; er ist der Geist, der Verstand, das Ichgefühl, die Elemente und die Gegenstände der Sinne.
13.246.18
बस्तिर्मूलं गुदं चैव पावकं च समाश्रितः ।
वहन्मूत्रं पुरीषं च सदाऽपानः प्रवर्तते ॥ १३.२४६.१८ ॥
Im Blasengrund, der Wurzel, dem After und dem Feuer weilend, Urin und Kot fortführend, wirkt der Apāna stets.
13.246.19
अतः प्रवृत्तिर्देहषु कर्म चापानसंयुतम् ।
उदीरयन्सर्वधातूनन्त ऊर्ध्वं प्रवर्तते।
उदान इति तं विद्युरध्यात्मकुशला जनाः ॥ १३.२४६.१९ ॥
Daher vollzieht sich in den Körpern das mit dem Apāna verbundene Wirken. Was alle Bestandteile im Innern antreibt und nach oben wirkt, das erkennen die im Inneren Kundigen als Udāna.
13.246.20
सन्धौसन्धौ स निर्विष्टः सर्वचेष्टाप्रवर्तकः ।
शरीरेषु मनुष्याणां व्यान इत्युपदिश्यते ॥ १३.२४६.२० ॥
Jede Verbindungsstelle durchdringend, setzt er alle Tätigkeiten in Gang. In den Körpern der Menschen wird er als Vyāna gelehrt.
13.246.21
धातुष्वग्नौ च विततः समानोऽग्निः समीरणः ।
स एव सर्वचेष्टानामन्तकाले निवर्तकः ॥ १३.२४६.२१ ॥
Durch die Körpersäfte und das Feuer verbreitet, ist der Samāna Feuer und Wind. Er allein zieht zur Todesstunde alle Tätigkeiten zurück.
13.246.22
प्राणानां सन्निपातेषु संसर्गाद्यः प्रजायते ।
ऊष्मा सोग्निरिति ज्ञेयः सोन्नं पचति देहिनाम् ॥ १३.२४६.२२ ॥
Man soll wissen: Die Wärme, die aus der Berührung der Atemwinde in ihrer Verbindung entsteht, ist das Feuer. Sie kocht die Speise der Verkörperten.
13.246.23
अपानप्राणयोर्मध्ये व्यानोदानावुपाश्रितौ ।
समन्वितः समानेन सम्यक्पचति पावकः ॥ १३.२४६.२३ ॥
Zwischen Apāna und Prāṇa finden Vyāna und Udāna Zuflucht. Mit dem Samāna verbunden, kocht das Feuer gründlich.
13.246.24
शरीरमध्ये नाभिः स्यान्नाभ्यामग्निः प्रतिष्ठितः ।
अग्नौ प्राणाश्च संयुक्ताः प्राणेष्वात्मा व्यवस्थितः ॥ १३.२४६.२४ ॥
In der Mitte des Körpers liegt der Nabel; im Nabel ist das Feuer gegründet. Im Feuer sind die Lebensatem verbunden, und in den Lebensatem ist das Selbst gefestigt.
13.246.25
पक्वाशयस्त्वधो नाभेरूर्ध्वमामाशयस्तथा ।
नाभिर्मध्ये शरीरस्य सर्वप्राणाश्च संश्रिताः ॥ १३.२४६.२५ ॥
Der untere Darm liegt unterhalb des Nabels, ebenso der Magen oberhalb. Der Nabel befindet sich in der Mitte des Körpers, und alle Lebensatem stützen sich auf ihn.
13.246.26
स्थिताः प्राणादयः सर्वे तिर्यगूर्ध्वमधश्वराः ।
वहन्त्यन्नरसान्नाड्यो दशप्राणाग्निचोदिताः ॥ १३.२४६.२६ ॥
Alle Lebensatem, beginnend mit prāṇa, die sich seitwärts, aufwärts und abwärts bewegen, sind gegründet. Die Kanäle, angetrieben von den zehn Lebensatem und vom Feuer, tragen die Essenzen der Speise.
13.246.27
योगिनामेष मार्गस्तु पञ्चस्वेतेषु तिष्ठति ।
जितश्रमः समासीनो मूर्धन्यात्मानमादधेत् ॥ १३.२४६.२७ ॥
Dies ist der Pfad der Yogins, der auf diesen fünf ruht. Wer die Müdigkeit überwunden hat, soll sich fest niedersetzen und das Selbst auf den Scheitel legen.
13.246.28
मूर्धन्यात्मानमाधाय भ्रुवोर्मध्ये मनस्तथा ।
सन्निरुध्य ततः प्राणानात्मानं चिन्तयेत्परम् ॥ १३.२४६.२८ ॥
Nachdem man das Selbst auf den Scheitel und den Geist zwischen die Augenbrauen gelegt und dann die Lebensatem gezügelt hat, soll man über das höchste Selbst meditieren.
13.246.29
प्राणे त्वपानं युञ्जीत प्राणांश्चापानकर्मणि ।
प्राणापानगती रुद्ध्वा प्राणायामपरो भवेत् ॥ १३.२४६.२९ ॥
Man soll den Apāna mit dem Prāṇa verbinden und die Lebensatem mit der Tätigkeit des Apāna. Nachdem man die Bewegungen von Prāṇa und Apāna angehalten hat, soll man sich der Atemkontrolle widmen.
13.246.30
एवमन्तः प्रयुञ्जीत पञ्च प्राणान्परस्परम् ।
विजने सम्मिताहारो मुनस्तूष्णीं निरुच्छ्वसन् ॥ १३.२४६.३० ॥
So soll er innerlich die fünf Lebensatem miteinander verbinden; an einem einsamen Ort soll der in der Nahrung maßvolle Weise, schweigend und ohne Laut ausatmend, üben.
13.246.31
अश्रान्तश्चिन्तयेद्योगी उत्थाय च पुनःपुनः ।
तिष्ठन्गच्छन्स्वपंस्चापि युञ्जीतैवमतन्द्रितः ॥ १३.२४६.३१ ॥
Der Yogin soll unermüdlich betrachten, immer wieder aufstehend; stehend, gehend oder sogar schlafend soll er sich so, frei von Trägheit, hingeben.
13.246.32
एवं नियुञ्जतस्तस्य योगिनो युक्तचेतसः ।
प्रसीदति मनः क्षिप्रं प्रसन्ने दृश्यते परम् ॥ १३.२४६.३२ ॥
Für den Yogin mit gesammeltem Geist, der sich so hingibt, wird der Geist rasch heiter; und wenn der Geist heiter ist, wird das Höchste erblickt.
13.246.33
विधूम इव दीप्तोऽग्निरादित्य इव रश्मिवान् ।
वैद्युतोऽग्निरिवाकाशे पुरुषो दृश्यतेऽव्ययः ॥ १३.२४६.३३ ॥
Wie ein rauchloses, loderndes Feuer, wie die Sonne mit ihren Strahlen, wie das Blitzfeuer am Himmel – so wird die unvergängliche Person gesehen.
13.246.34
दृष्ट्वा तदात्मनो ज्योतिरैश्वर्याष्टगुणैर्युतः ।
प्राप्नोति परमं स्थानं स्पृहणीयं सुरैरपि ॥ १३.२४६.३४ ॥
Nachdem er jenes Licht des eigenen Selbst gesehen hat, mit den acht Eigenschaften der Herrschaft ausgestattet, erreicht er den höchsten Zustand, den selbst die Götter ersehnen.
13.246.35
इमान्योगस्य दोषांश्च दशैव परिचक्षते ।
दोषैर्विघ्ने वरारोहे योगिनां कविभिः स्मृताः ॥ १३.२४६.३५ ॥
Diese Mängel des Yoga zählen die Weisen auf, eben zehn an der Zahl; o Schönhüftige, die Hindernisse der Yogins entstehen durch diese Mängel, so haben es die Weisen überliefert.
13.246.36
कामः क्रोधो भयं स्वप्नः स्नेहमत्यशनं तथा ।
वैचित्यं व्याधिरालस्यं लोभं च दशमं स्मृतम् ॥ १३.२४६.३६ ॥
Begierde, Zorn, Furcht, Schlaf, Anhänglichkeit, Maßlosigkeit im Essen, ebenso Unstetheit des Geistes, Krankheit, Trägheit und Gier — so wird das Zehnte überliefert.
13.246.37
एतैस्तेषां भवेद्विघ्नो दशभिर्देवकारितैः ।
तस्मादेतानपास्यादौ युञ्जीत च परं मनः ॥ १३.२४६.३७ ॥
Durch diese zehn von den Göttern geschaffenen Hindernisse entsteht den Yogins Behinderung. Darum soll man sie zuerst ablegen und den Geist auf das Höchste richten.
13.246.38
इमानपि गुणानष्टौ योगस्य परिचक्षते ।
गुणैस्तैरष्टभिर्द्रव्यमैश्वर्यमधिगम्यते ॥ १३.२४६.३८ ॥
Auch diese acht Vorzüge des Yoga werden verkündet.
13.246.39
अणिमा महिमा चैव प्राप्तिः प्राकाम्यमेव हि ।
ईशित्वं च वशित्वं च यत्र कामावसायिता ॥ १३.२४६.३९ ॥
Aṇimā, mahimā, prāpti, prākāmya; īśitva und vaśitva; und jener Zustand, in dem das Verlangen erfüllt wird.
13.246.40
एतानष्टौ गुणान्प्राप्य कथञ्चिद्योगिनां वराः ।
ईशाः सर्वस्य लोकस्य देवानप्यतिशेरते ॥ १३.२४६.४० ॥
Nachdem sie diese acht Vorzüge irgendwie erlangt haben, übertreffen die Besten unter den Yogins, Herren aller Welten, sogar die Götter.
13.246.41
योगोस्ति नैवात्यशिनो न चैकान्तमनश्नतः ।
न चातिस्वप्नशीलस्य नातिजागतरस्तथा ॥ १३.२४६.४१ ॥
Der Yoga ist nicht für den, der zu viel isst, noch für den, der gänzlich fastet; nicht für den, der übermäßig schläft, noch für den, der übermäßig wacht — ebenso.
13.246.42
युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ १३.२४६.४२ ॥
Für den, dessen Speise und Zerstreuung maßvoll sind, dessen Handeln gemessen ist und dessen Schlafen und Wachen geregelt ist, wird der Yoga zum Vernichter des Leidens.
13.246.43
अनेनैव विधानेन सायुज्यं तत्प्रकल्प्यते ।
सायुज्यं देवसात्कृत्वा प्रयुञ्जीतात्मभक्तितः ॥ १३.२४६.४३ ॥
Durch genau diese Methode wird jene Vereinigung bewirkt. Indem man die Vereinigung zum Zustand des Göttlichen macht, soll man den Yoga in Hingabe an das Selbst üben.
13.246.44
अनन्यमनसा देवि नित्यं तद्गतचेतसा ।
सायुज्यं प्राप्यते देवैर्यत्नेन महता चिरात् ॥ १३.२४६.४४ ॥
O Göttin, mit ungeteiltem Geist und das Herz stets auf ihn gerichtet, wird die Vereinigung selbst von den Göttern nach langer Zeit durch große Anstrengung erlangt.
13.246.45
हविर्भिरर्चनैर्होमैः प्रणामैर्नित्यचिन्तया ।
अर्चयित्वा यथाशक्ति स्वकं देशं विशन्ति ते ॥ १३.२४६.४५ ॥
Nachdem sie gemäß ihrer Kraft mit Opfergaben, Verehrungen, Feuerriten, Verneigungen und stetiger Meditation verehrt haben, treten sie in ihre eigene Wohnstatt ein.
13.246.46
सायुज्यानां विशिष्टं च मामकं वैष्णवं तथा ।
मां प्राप्य न निवर्तन्ते विष्णु वा शुभलोचने ॥ १३.२४६.४६ ॥
Unter denen, die die Vereinigung erlangen, sind meine und Viṣṇus Welt die höchsten. Wer mich oder Viṣṇu erreicht hat, kehrt nicht zurück, o Schöngeäugte.
13.246.47
इति ते कथितो देवि योगधर्मः सनातनः ।
न शक्यः प्रष्टुमन्येन योगधर्मस्त्वया विना ॥ १३.२४६.४७ ॥
So habe ich dir, o Göttin, den ewigen Dharma des Yoga dargelegt. Niemand außer dir könnte nach diesem Yoga-Dharma fragen.