Mahābhārata · Adhyāya 13.251
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.251.1
पिनाकिन्भगनेत्रघ्न सर्वलोकनमस्कृत ।
महात्म्यं वासुदेवस्य श्रोतुमिच्छाम शङ्कर ॥ १३.२५१.१ ॥
¡Oh Pinākin, destructor de los ojos de Bhaga, reverenciado por todos los mundos, Śaṅkara! Deseamos escuchar la grandeza de Vāsudeva.
13.251.2
पितामहादपि वरः शाश्वतः पुरुषो हरिः ।
कृष्णो जाम्बूनदाभासो व्यभ्रे सूर्य इवोदितः ॥ १३.२५१.२ ॥
Superior incluso al abuelo es el Varón eterno Hari, Kṛṣṇa, que resplandece como el oro de Jāmbūnada, alzado como el sol en un cielo sin nubes.
13.251.3
दशबाहुर्महातेजा देवतारिनिषूदनः ।
श्रीवत्साङ्को हृषीकेशः सर्वदैवतपूजितः ॥ १३.२५१.३ ॥
El de diez brazos, de gran esplendor, destructor de los enemigos de los dioses, marcado con el Śrīvatsa, Hṛṣīkeśa, adorado por todas las deidades.
13.251.4
ब्रह्मा तस्योदरभवस्तस्याहं च शिरोभवः ।
शिरोरुहेभ्यो ज्योतींषि रोमभ्यश्च सुराऽसुराः ॥ १३.२५१.४ ॥
Brahmā nació de su vientre, y yo de su cabeza. De los cabellos de su cabeza nacieron las luces, y de los pelos de su cuerpo los dioses y los demonios.
13.251.5
ऋषयो देहसम्भूतास्तस्य लोकाश्च शाश्वताः ।
पितामहगृहं साक्षात्सर्वदेवगृहं च सः ॥ १३.२५१.५ ॥
Los sabios nacieron de su cuerpo, y sus mundos son eternos. Él mismo es directamente la morada del abuelo y la morada de todos los dioses.
13.251.6
सोस्याः पृथिव्याः कृत्स्नायाः स्रष्टा त्रिभुवनेश्वरः ।
संहर्ता चैव भूतानां स्थावरस्य चरस्य च ॥ १३.२५१.६ ॥
Él es el creador de toda esta tierra y señor de los tres mundos, y también el destructor de los seres, tanto de los inmóviles como de los móviles.
13.251.7
स हि देववरः साक्षाद्देवनाथः परन्तपः ।
सर्वज्ञः सर्वसंश्लिष्टः सर्वगः सर्वतोमुखः ॥ १३.२५१.७ ॥
Ciertamente él es el mejor de los dioses, el señor de los dioses en persona, abrasador de enemigos. Es omnisciente, unido a todo, omnipresente y de rostro vuelto en todas direcciones.
13.251.8
परमात्मा हृषीकेशः सर्वव्यापी महेश्वरः ।
न तस्मात्परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ॥ १३.२५१.८ ॥
Él es el Ser Supremo, Hṛṣīkeśa, omnipresente, el gran Señor. En los tres mundos no hay ningún ser superior a él.
13.251.9
सनातनो वै मधुहा गोविन्द इति विश्रुतः ।
स सर्वान्पार्तिवान्सङ्ख्ये घातयिष्यति मानदः ॥ १३.२५१.९ ॥
Él es el eterno matador de Madhu, renombrado con el nombre de Govinda. El dador de honor hará que todos los reyes sean muertos en la batalla.
13.251.10
सुरकार्यार्थमुत्पन्नो मानुषं वपुरास्थितः ।
न हि देवगणाः शक्तास्त्रिविक्रमविनाकृताः ॥ १३.२५१.१० ॥
Nacido para la obra de los dioses, ha tomado un cuerpo humano. En verdad, las huestes de los dioses no son capaces sin Trivikrama.
13.251.11
भुवने देवकार्याणि कर्तुं नायकवर्जिताः ।
नायकः सर्वभूतानां सर्वदेवनमस्कृतः ॥ १३.२५१.११ ॥
Sin un guía, los dioses no pueden realizar las obras de los dioses en el mundo. Él es el guía de todos los seres, adorado por todos los dioses.
13.251.12
एतस्य देवनाथस्य देवकार्यपरस्य च ।
ब्रह्मभूतस्य सततं ब्रह्मर्षिशरणस्य च ॥ १३.२५१.१२ ॥
De este señor de los dioses, que se entrega siempre a la obra de los dioses, que se ha vuelto Brahman y que es refugio de los sabios brahmanes.
13.251.13
ब्रह्मा वसति गर्भस्थः शरीरे सुखसंस्थितः ।
शर्वः सुखं संश्रितश्च् शरीरे सुखसंस्थितः ॥ १३.२५१.१३ ॥
Brahmā, establecido en el vientre, habita felizmente en el cuerpo; también Śarva, apoyado felizmente en el cuerpo, permanece en calma.
13.251.14
सर्वाः सुखं संश्रिताश्च शरीरे तस्य देवताः ।
स देवः पुण्डरीकाक्षः श्रीगर्भः श्रीसहोषितः ॥ १३.२५१.१४ ॥
En su cuerpo todos los dioses descansan felizmente. Aquel dios, de ojos de loto, matriz de Śrī, que habita junto con Śrī.
13.251.15
शार्ङ्गचक्रायुधः खड्गी सर्वनागरिपुध्वज ।
उत्तमेन स शीलेन दमेन च शमेन च ॥ १३.२५१.१५ ॥
Portador del arco Śārṅga y del disco como armas, empuñador de la espada, cuyo estandarte es el enemigo de todas las serpientes. Está dotado de conducta suprema, dominio de sí y serenidad.
13.251.16
पराक्रमेण वीर्येण वपुषा दर्शनेन च ।
आरोहेणि प्रमाणेन धैर्येणार्जवसम्पदा ॥ १३.२५१.१६ ॥
Dotado de valor, vigor, figura corporal y apariencia, de estatura, justa proporción, firmeza y la riqueza de la rectitud.
13.251.17
आनृशंस्येन रूपेण बलेन न समन्वितः ।
अस्त्रैः समुदितः सर्वैर्दिव्यैरद्भुतदर्शनैः ॥ १३.२५१.१७ ॥
Dotado de compasión, belleza y fuerza, está provisto de todas las armas divinas de aspecto maravilloso.
13.251.18
योगमायः सहस्राक्षो निरपायो महामनाः ।
वीरो मित्रजनश्लाघी ज्ञातिबन्धुजनप्रियः ॥ १३.२५१.१८ ॥
Señor de yoga-māyā, de mil ojos, infalible, magnánimo, héroe, alabado por los amigos, querido de los parientes.
13.251.19
क्षमावांश्चानहंवादी ब्रह्मण्यो ब्रह्मनायकः ।
भयहर्ता भयार्तानां मित्राणां नन्दिवर्धनः ॥ १३.२५१.१९ ॥
Es paciente y libre de jactancia, devoto de los brāhmaṇas, guía del conocimiento sagrado. Quita el temor a los afligidos por el miedo y aumenta la alegría de sus amigos.
13.251.20
शरण्यः सर्वभूतानां दीनानां पालने रतः ।
श्रुतवानर्थसम्पन्नः सर्वभूतनमस्कृतः ॥ १३.२५१.२० ॥
Es refugio de todos los seres, deleitándose en proteger a los desdichados. Es erudito, dotado de prosperidad y adorado por todos los seres.
13.251.21
समाश्रितानां वरदः शत्रूणामपि धर्मवित् ।
नीतिज्ञो नीतिसम्पन्नो ब्रह्मवादी जितेन्द्रियः ॥ १३.२५१.२१ ॥
Concede dones a quienes se han refugiado en él, y conoce el dharma incluso hacia los enemigos. Conoce la política y está dotado de buena política, habla la palabra sagrada y ha vencido a los sentidos.
13.251.22
भवार्थमिह देवानां बुद्ध्या परमया युतः ।
प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते ॥ १३.२५१.२२ ॥
Aquí, para bien de los dioses, dotado de suprema inteligencia, aparecerá en el camino auspicioso de Prajāpati, el camino de los hombres refinado por el dharma.
13.251.23
समुत्पत्स्यति गोविन्दो मनोर्वंशे महात्मनः ।
अङ्गो नाम मनोः पुत्रो अन्तर्धामा ततः परः ॥ १३.२५१.२३ ॥
Govinda nacerá en el linaje del magnánimo Manu. El hijo de Manu se llama Aṅga, y después viene Antardhāmā.
13.251.24
अन्तर्धाम्नो हविर्धामा प्रजापतिरनिन्दितः ।
प्राचीनबर्हिर्भविता हविर्धाम्नः सुतो महान् ॥ १३.२५१.२४ ॥
Havirdhāmā, señor de las criaturas sin tacha, será hijo de Antardhāmā; y Prācīnabarhis será el gran hijo de Havirdhāmā.
13.251.25
तस्य प्रचेतःप्रमुखा भविष्यन्ति दशात्मजाः ।
प्राचेतसस्तथा दक्षो भवितेह प्रजापतिः ॥ १३.२५१.२५ ॥
Tendrá diez hijos, encabezados por Pracetas; y después de los Prācetasas, aquí será Dakṣa, señor de las criaturas.
13.251.26
दाक्षायण्यास्तथाऽऽदित्यो मनुरादित्यतस्तथा ।
मनोश्च वंशज इला सुद्युम्नश्च भविष्यति ॥ १३.२५१.२६ ॥
De Dākṣāyaṇī nace Āditya, y de Āditya nace Manu; y en la línea de Manu estarán Ilā y también Sudyumna.
13.251.27
बुधात्पुरूरवाश्चापि तस्मादायुर्भविष्यति ।
नहुषो भविता तस्माद्ययातिस्तस्य चात्मजः ॥ १३.२५१.२७ ॥
De Budha nace Purūravas; de él, Āyus; de él será Nahuṣa, y su hijo es Yayāti.
13.251.28
यदुस्तस्मान्महासत्वः क्रोष्टा तस्माद्भविष्यति ।
क्रोष्टुश्चैव महान्पुत्रो वृजिनीवान्भविष्यति ॥ १३.२५१.२८ ॥
De él será Yadu, de gran fortaleza; de él Krosta; y el gran hijo de Krosta será Vṛjinīvān.
13.251.29
वृजिनीवतश्च भविता उषङ्गुरपराजितः ।
उषङ्गोर्भविता पुत्रः शूरश्चित्ररथस्तथा।
तस्य त्ववरजः पुत्रः शूरो नाम भविष्यति ॥ १३.२५१.२९ ॥
De Vṛjinīvat será el invicto Uṣaṅgu; el hijo de Uṣaṅgu será Śūra y también Citraratha; y su hijo menor se llamará Śūra.
13.251.30
तेषां विख्यातवीर्याणां चरित्रगुणशालिनाम् ।
यज्वनां सुविशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसम्मते ॥ १३.२५१.३० ॥
En el linaje de aquellos de renombrado valor, dotados de conducta y cualidades virtuosas, sacrificadores de gran pureza, aprobados por los brahmanes.
13.251.31
स शूरः क्षत्रियश्रेष्ठो महावीर्यो महायशाः ।
स्ववंशविस्तरकरं जनयिष्यति मानदः।
वसुदेव इति ख्यातं पुत्रमानकदुन्दुभिम् ॥ १३.२५१.३१ ॥
Él, valiente, el mejor de los kṣatriyas, de gran valor y gran fama, dador de honor, engendrará un hijo que extenderá su linaje, renombrado como Vasudeva, llamado Ānakadundubhi.
13.251.32
तस्य पुत्रश्चतुर्बाहुर्वासुदेवो भविष्यति ।
दाता ब्राह्मणसत्कर्ता ब्रह्मभूतो द्विजप्रियः। ॥ १३.२५१.३२ ॥
Su hijo será Vāsudeva, de cuatro brazos; será dador, honrador de los brahmanes, hecho Brahman, querido por los dvija.
13.251.33
राज्ञो मागधसंरुद्धान्मोक्षयिष्यति यादवः ॥ १३.२५१.३३ ॥
El Yādava liberará a los reyes encarcelados por el (rey) de Magadha.
13.251.34
जरासन्धं तु राजानं निर्जित्य गिरिगह्वरे ।
सर्वपार्थिवरत्नाढ्यो भविष्यति स वीर्यवान् ॥ १३.२५१.३४ ॥
Tras vencer al rey Jarāsandha en una cueva de montaña, él, poderoso, se enriquecerá con todas las joyas de los reyes.
13.251.35
पृथिव्यामप्रतिहतो वीर्येण च भविष्यति ।
विक्रमेण च सम्पन्नः सर्वपार्थिवपार्थिवः ॥ १३.२५१.३५ ॥
En la tierra será invencible por su valor, y dotado de hazañas, será el rey de todos los reyes.
13.251.36
शूरसेनेषु भूत्वा स द्वारकायां वसन्प्रभुः ।
पालयिष्यति गां देवीं विजित्य नयवित्सदा ॥ १३.२५१.३६ ॥
Nacido entre los Śūrasena, morando en Dvārakā, ese señor, versado en la política, tras conquistar, protegerá siempre a la diosa Tierra.
13.251.37
तं भवन्तः समासाद्य वाङ्भाल्यैरर्हणैर्वरैः ।
अर्चयन्तु यथान्यायं ब्रह्माणमिव शाश्वतम् ॥ १३.२५१.३७ ॥
Acercándoos a él, adoradlo debidamente con palabras, guirnaldas y excelentes ofrendas, como se adora al eterno Brahmā.
13.251.38
यो हि मां द्रष्टुमिच्छेत ब्रह्माणं च पितामहम् ।
द्रष्टव्यस्तेन भगवान्वासुदेवः प्रतापवान् ॥ १३.२५१.३८ ॥
Quien desee verme a mí o al abuelo Brahmā, que vea al poderoso Bhagavān Vāsudeva.
13.251.39
दृष्टे तस्मिन्नहं दृष्टो न मेऽत्रास्ति विचारणा ।
पितामहो वा देवेश इति वित्त तपोधनाः ॥ १३.२५१.३९ ॥
Al verlo a él, también me veis a mí; de esto no hay duda. Oh, ricos en ascetismo, sabed que es el abuelo o el señor de los dioses.
13.251.40
स यस्य पुण्डरीकाक्षः प्रीतियुक्तो भविष्यति ।
तस्य देवगणः प्रीतो ब्रह्मपूर्वो भविष्यति ॥ १३.२५१.४० ॥
Aquel con quien el de ojos de loto esté complacido, sobre él también se complacerá la hueste de los dioses, encabezada por Brahmā.
13.251.41
यश्च तं मानवे लोके संश्रयिष्यति केशवम् ।
तस्य कीर्तिर्जयश्चैव स्वर्गश्चैव भविष्यति ॥ १३.२५१.४१ ॥
Y quien en el mundo humano se acoja a Keśava, para él habrá gloria, victoria y, en verdad, el cielo.
13.251.42
धर्माणां देशिकः साक्षात्स भविष्यति धऱ्मिभाक् ।
धर्मवद्भिः स देवेशो नमस्कार्यः सदोद्यतैः ॥ १३.२५१.४२ ॥
Él será el maestro directo de los dharmas y participará del dharma; que los justos, siempre dispuestos, se inclinen ante el señor de los dioses.
13.251.43
धर्म एव परो हि स्यात्तस्मिन्नभ्यर्चिते विभौ ।
सहि देवो महातेजाः प्रजाहितचिकीर्षया ॥ १३.२५१.४३ ॥
Cuando se adora a aquel señor omnipresente, el dharma es lo supremo; pues aquel dios de gran esplendor, deseando el bien de los seres, así lo hace.
13.251.44
धर्मार्थं पुरुषव्याघ्र ऋषिकोटीः ससर्ज ह ।
ताः सृष्टास्तेन विभुना पर्वते गन्धमादने ॥ १३.२५१.४४ ॥
Por el dharma, aquel tigre entre los hombres creó decenas de millones de sabios; creados por aquel señor omnipresente, habitaban en el monte Gandhamādana.
13.251.45
सनत्कुमारप्रमुखास्तिष्ठन्ति तपसाऽन्विताः ।
तस्मात्स वाग्मी धर्मज्ञो नमस्यो द्विजपुङ्गवाः ॥ १३.२५१.४५ ॥
Sanatkumāra y los demás, a la cabeza, permanecen dotados de austeridad; por eso él es elocuente, conocedor del dharma y digno de reverencia, oh mejores de los dvijas.
13.251.46
दिवि श्रेष्ठो हि भगवान्हरिर्नारायणः प्रभुः ।
वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च।
अर्हितश्चार्हयेन्नित्यं पूजितः प्रतिपूजयेत् ॥ १३.२५१.४६ ॥
En el cielo, el más excelso es el bienaventurado Hari Nārāyaṇa, el señor. Quien es saludado devuelve el saludo; quien es honrado honra a cambio; quien es venerado siempre venera a cambio; quien es adorado adora a cambio.
13.251.47
दृष्टः पश्येदहरहः संश्रितः प्रतिसंश्रयेत् ।
अर्चितश्चार्चयेन्नित्यं स देवो द्विजसत्तमाः ॥ १३.२५१.४७ ॥
Quien es visto, lo ve día tras día; a quien se busca como refugio, da refugio a cambio; quien es adorado siempre adora a cambio. Ese dios es él, oh mejores de los dvijas.
13.251.48
एतत्तस्यानवद्यस्य विष्णोर्वै परमं व्रतम् ।
आदिदेवस्य महतः सज्जनाचरितं सदा ॥ १३.२५१.४८ ॥
Este es el voto supremo de aquel Viṣṇu sin mancha, el gran dios primordial, que los buenos practican siempre.
13.251.49
भुवनेऽभ्यर्चितो नित्यं देवैरपि सनातनः ।
अभयेनानुरूपेणि युज्यन्ते तमनुव्रताः ॥ १३.२५१.४९ ॥
Venerado siempre en el mundo, incluso por los dioses, el eterno es alcanzado sin temor y de manera apropiada por quienes siguen su voto.
13.251.50
कर्मणा मनसा वाचा स नमस्यो द्विजैः सदा ।
यत्नवद्भिरुपस्थाय द्रष्टव्यो देवकीसुतः ॥ १३.२५१.५० ॥
Por obra, mente y palabra, él debe ser siempre reverenciado por los dvija; los diligentes deben acercarse y contemplar al hijo de Devakī.
13.251.51
एष वोऽभिहितो मार्गो मया वै मुनिसत्तमाः ।
तं दृष्ट्वा सर्वशो देवं दृष्टाः स्युः सुरसत्तमाः ॥ १३.२५१.५१ ॥
Este camino, oh los mejores de los sabios, os lo he declarado; habiendo visto a ese dios en todo, también serán vistos los mejores de los dioses.
13.251.52
महावराहं तं देवं सर्वलोकपितामहम् ।
अहं चैव नमस्यामि नित्यमेव जगत्पतिम् ॥ १३.२५१.५२ ॥
Ese gran dios Jabalí, abuelo de todos los mundos, yo también siempre me inclino ante él, el señor del mundo.
13.251.53
तत्र च त्रितयं दृष्टं भविष्यति न संशयः ।
समस्ता हि वयं देवास्तस्य देहे वसामहे ॥ १३.२५१.५३ ॥
Allí también serán vistos los tres, sin duda; pues todos nosotros, los dioses, habitamos en su cuerpo.
13.251.54
तस्य चैवाग्रजो भ्राता सिताद्रिनिचयप्रभः ।
हली बल इति ख्यातो भविष्यति धराधरः ॥ १३.२५१.५४ ॥
Y su hermano mayor, resplandeciente como un montón de montañas blancas, será famoso como Bala, portador del arado, sustentador de la tierra.
13.251.55
त्रिशिरास्तस्य दिव्यश्च सातकुम्भमयो द्रुमः ।
ध्वजस्तृणेन्द्रो देवस्य भविष्यति रथाश्रितः ॥ १३.२५१.५५ ॥
Su árbol divino de tres cabezas, hecho de oro, será el estandarte del dios, asentado en su carro; es el señor de las hierbas.
13.251.56
शिरो नागैर्महाभोगैः परिकीर्णं महात्मभिः ।
भविष्यति महाबाहोः सर्वलोकेश्वरस्य च ॥ १३.२५१.५६ ॥
La cabeza rodeada de serpientes de grandes capuchas, de almas magnánimas, será la de aquel de brazos poderosos, señor de todos los mundos.
13.251.57
चिन्तितानि समेष्यन्ति शस्त्राण्यस्त्राणि चैव ह ।
अनन्तश्च स अवोक्तो भगवान्हरिरव्ययः ॥ १३.२५१.५७ ॥
Las armas y los proyectiles pensados se reunirán; y aquel llamado Ananta es el bienaventurado Hari, el inmutable.
13.251.58
समादिष्टश्च विबुधैर्दर्शय त्वमिति प्रभो ।
सुपर्णो यस्य वीर्येण कश्यपस्यात्मजो बली।
अन्तं नैवाशकद्द्रष्टुं देवस्य परमात्मनः ॥ १३.२५१.५८ ॥
Oh señor, fuiste ordenado por los dioses: «Muéstralo». Por cuyo poder el fuerte hijo de Kaśyapa, Suparṇa (Garuḍa), no pudo ni ver el fin de aquel dios, el Ser supremo.
13.251.59
स च शेषो विचरते परया वै मुदा युतः ।
अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुन्धराम् ॥ १३.२५१.५९ ॥
Y aquel Śeṣa vaga con suprema alegría; abrazando la tierra con sus anillos, habita en su interior.
13.251.60
य एव विष्णुः सोऽनन्तो भगवान्वसुधाधरः ।
यो रामः स हृषीकेशो योच्युतः स धराधरः ॥ १३.२५१.६० ॥
Quien es Viṣṇu, ése es el bienaventurado Ananta, portador de la tierra; quien es Rāma es Hṛṣīkeśa; y quien es Acyuta es el portador de la tierra.
13.251.61
तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ दिव्यपराक्रमौ ।
द्रष्टव्यौ माननीयौ च चक्रलाङ्गलधारिणौ ॥ १३.२५१.६१ ॥
Ambos son tigres entre los hombres, divinos, de valor divino; deben ser vistos y honrados, portadores del disco y del arado.
13.251.62
एष वोऽनुग्रहः प्रोक्तो मया पुण्यस्तपोधनाः ।
यद्भवन्तो यदुश्रेष्ठं पूजयेयुः प्रयत्नतः ॥ १३.२५१.६२ ॥
Esta gracia, meritoria, os la declaro yo, oh sabios cuyo tesoro es el ascetismo: que adoréis diligentemente al mejor de los Yadus.