Vedyatra वेदयात्रा
खोजें

महाभारत · अध्याय 13.251

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

अर्थ सहित पढ़ें

13.251.1

पिनाकिन्भगनेत्रघ्न सर्वलोकनमस्कृत ।
महात्म्यं वासुदेवस्य श्रोतुमिच्छाम शङ्कर ॥ १३.२५१.१ ॥

हे पिनाकी, भग के नेत्रों का नाश करने वाले, सब लोकों द्वारा नमस्कृत शंकर! हम वासुदेव की महिमा सुनना चाहते हैं।

13.251.2

पितामहादपि वरः शाश्वतः पुरुषो हरिः ।
कृष्णो जाम्बूनदाभासो व्यभ्रे सूर्य इवोदितः ॥ १३.२५१.२ ॥

पितामह से भी श्रेष्ठ, शाश्वत पुरुष हरि, कृष्ण, जाम्बूनद सोने के समान आभा वाले, मेघरहित आकाश में उदित सूर्य के समान हैं।

13.251.3

दशबाहुर्महातेजा देवतारिनिषूदनः ।
श्रीवत्साङ्को हृषीकेशः सर्वदैवतपूजितः ॥ १३.२५१.३ ॥

दस भुजाओं वाले, महान तेजस्वी, देवताओं के शत्रुओं का संहार करने वाले, श्रीवत्स चिह्न से युक्त, हृषीकेश, सभी देवताओं द्वारा पूजित हैं।

13.251.4

ब्रह्मा तस्योदरभवस्तस्याहं च शिरोभवः ।
शिरोरुहेभ्यो ज्योतींषि रोमभ्यश्च सुराऽसुराः ॥ १३.२५१.४ ॥

ब्रह्मा उनके उदर से उत्पन्न हुए, और मैं उनके सिर से उत्पन्न हुआ। सिर के बालों से ज्योतियाँ उत्पन्न हुईं और शरीर के रोमों से सुर और असुर।

13.251.5

ऋषयो देहसम्भूतास्तस्य लोकाश्च शाश्वताः ।
पितामहगृहं साक्षात्सर्वदेवगृहं च सः ॥ १३.२५१.५ ॥

ऋषि उनके शरीर से उत्पन्न हुए, और उनके शाश्वत लोक हैं। वे साक्षात् पितामह का गृह और सभी देवताओं का गृह हैं।

13.251.6

सोस्याः पृथिव्याः कृत्स्नायाः स्रष्टा त्रिभुवनेश्वरः ।
संहर्ता चैव भूतानां स्थावरस्य चरस्य च ॥ १३.२५१.६ ॥

वे इस समूची पृथ्वी के सृष्टिकर्ता और त्रिभुवन के ईश्वर हैं, तथा स्थावर और जंगम सभी प्राणियों के संहारकर्ता भी हैं।

13.251.7

स हि देववरः साक्षाद्देवनाथः परन्तपः ।
सर्वज्ञः सर्वसंश्लिष्टः सर्वगः सर्वतोमुखः ॥ १३.२५१.७ ॥

वह वास्तव में देवों में श्रेष्ठ, साक्षात देवों के स्वामी, शत्रुओं को तपाने वाले हैं। वे सर्वज्ञ, सबसे संयुक्त, सर्वव्यापी और सब ओर मुख वाले हैं।

13.251.8

परमात्मा हृषीकेशः सर्वव्यापी महेश्वरः ।
न तस्मात्परमं भूतं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ॥ १३.२५१.८ ॥

वे परमात्मा, हृषीकेश, सर्वव्यापी और महेश्वर हैं। तीनों लोकों में उनसे श्रेष्ठ कोई भी प्राणी नहीं है।

13.251.9

सनातनो वै मधुहा गोविन्द इति विश्रुतः ।
स सर्वान्पार्तिवान्सङ्ख्ये घातयिष्यति मानदः ॥ १३.२५१.९ ॥

वे सनातन, मधु को मारने वाले, गोविन्द नाम से विख्यात हैं। वे मान देने वाले युद्ध में सभी राजाओं का वध करवाएँगे।

13.251.10

सुरकार्यार्थमुत्पन्नो मानुषं वपुरास्थितः ।
न हि देवगणाः शक्तास्त्रिविक्रमविनाकृताः ॥ १३.२५१.१० ॥

देवताओं के कार्य के लिए उत्पन्न होकर उन्होंने मानव शरीर धारण किया है। त्रिविक्रम के बिना देवगण वास्तव में समर्थ नहीं हैं।

13.251.11

भुवने देवकार्याणि कर्तुं नायकवर्जिताः ।
नायकः सर्वभूतानां सर्वदेवनमस्कृतः ॥ १३.२५१.११ ॥

लोक में देवताओं के कार्य करने में नायक से रहित वे समर्थ नहीं हैं। वे सभी प्राणियों के नायक हैं, जिन्हें सभी देवता नमस्कार करते हैं।

13.251.12

एतस्य देवनाथस्य देवकार्यपरस्य च ।
ब्रह्मभूतस्य सततं ब्रह्मर्षिशरणस्य च ॥ १३.२५१.१२ ॥

इन देवनाथ की, जो देवकार्य में सदा तत्पर हैं, जो ब्रह्मस्वरूप हैं और जो ब्रह्मर्षियों के शरण्य हैं।

13.251.13

ब्रह्मा वसति गर्भस्थः शरीरे सुखसंस्थितः ।
शर्वः सुखं संश्रितश्च् शरीरे सुखसंस्थितः ॥ १३.२५१.१३ ॥

ब्रह्मा गर्भ में स्थित होकर शरीर में सुखपूर्वक निवास करते हैं। शर्व भी शरीर में सुख से आश्रित होकर सुखपूर्वक स्थित हैं।

13.251.14

सर्वाः सुखं संश्रिताश्च शरीरे तस्य देवताः ।
स देवः पुण्डरीकाक्षः श्रीगर्भः श्रीसहोषितः ॥ १३.२५१.१४ ॥

उसके शरीर में सभी देवता सुखपूर्वक आश्रित हैं। वह देव पुण्डरीकाक्ष, श्री के गर्भस्वरूप, श्री के साथ निवास करने वाले हैं।

13.251.15

शार्ङ्गचक्रायुधः खड्गी सर्वनागरिपुध्वज ।
उत्तमेन स शीलेन दमेन च शमेन च ॥ १३.२५१.१५ ॥

शार्ङ्ग धनुष और चक्र आयुध वाले, खड्गधारी, जिनकी ध्वजा सभी नागों के शत्रु की है। वह उत्तम शील, दम और शम से (युक्त हैं)।

13.251.16

पराक्रमेण वीर्येण वपुषा दर्शनेन च ।
आरोहेणि प्रमाणेन धैर्येणार्जवसम्पदा ॥ १३.२५१.१६ ॥

पराक्रम, वीर्य, शरीर, दर्शन और ऊँचे कद, उचित माप, धैर्य तथा सरलता की सम्पदा से (युक्त हैं)।

13.251.17

आनृशंस्येन रूपेण बलेन न समन्वितः ।
अस्त्रैः समुदितः सर्वैर्दिव्यैरद्भुतदर्शनैः ॥ १३.२५१.१७ ॥

करुणा, रूप और बल से (भी युक्त हैं)। वह समस्त दिव्य, अद्भुत दर्शन वाले अस्त्रों से सम्पन्न हैं।

13.251.18

योगमायः सहस्राक्षो निरपायो महामनाः ।
वीरो मित्रजनश्लाघी ज्ञातिबन्धुजनप्रियः ॥ १३.२५१.१८ ॥

योगमाया के स्वामी, सहस्र नेत्र वाले, अचूक, महामना, वीर, मित्रजनों द्वारा प्रशंसित और ज्ञाति-बन्धुओं के प्रिय हैं।

13.251.19

क्षमावांश्चानहंवादी ब्रह्मण्यो ब्रह्मनायकः ।
भयहर्ता भयार्तानां मित्राणां नन्दिवर्धनः ॥ १३.२५१.१९ ॥

वह क्षमाशील और अहंकारहीन हैं, ब्राह्मणों के प्रिय और ब्रह्मज्ञान के नेता हैं। भय से पीड़ितों का भय हरने वाले और मित्रों का आनन्द बढ़ाने वाले हैं।

13.251.20

शरण्यः सर्वभूतानां दीनानां पालने रतः ।
श्रुतवानर्थसम्पन्नः सर्वभूतनमस्कृतः ॥ १३.२५१.२० ॥

वह सब प्राणियों की शरण हैं और दीनों की रक्षा में रत रहते हैं। वह शास्त्रज्ञ, समृद्ध और सब प्राणियों से नमस्कृत हैं।

13.251.21

समाश्रितानां वरदः शत्रूणामपि धर्मवित् ।
नीतिज्ञो नीतिसम्पन्नो ब्रह्मवादी जितेन्द्रियः ॥ १३.२५१.२१ ॥

शरण में आए हुए लोगों को वह वर देने वाले हैं, शत्रुओं के प्रति भी धर्म को जानने वाले हैं। नीति के ज्ञाता और नीति से संपन्न, ब्रह्म का उपदेश देने वाले और इन्द्रियों को जीतने वाले हैं।

13.251.22

भवार्थमिह देवानां बुद्ध्या परमया युतः ।
प्राजापत्ये शुभे मार्गे मानवे धर्मसंस्कृते ॥ १३.२५१.२२ ॥

यहाँ देवताओं के कल्याण के लिए वह परम बुद्धि से युक्त होकर प्रजापति के शुभ मार्ग में, मनुष्यों के धर्म से संस्कृत मार्ग में (अवतरित होंगे)।

13.251.23

समुत्पत्स्यति गोविन्दो मनोर्वंशे महात्मनः ।
अङ्गो नाम मनोः पुत्रो अन्तर्धामा ततः परः ॥ १३.२५१.२३ ॥

महात्मा मनु के वंश में गोविन्द उत्पन्न होंगे। मनु के पुत्र का नाम अङ्ग होगा, और उसके बाद अन्तर्धामा।

13.251.24

अन्तर्धाम्नो हविर्धामा प्रजापतिरनिन्दितः ।
प्राचीनबर्हिर्भविता हविर्धाम्नः सुतो महान् ॥ १३.२५१.२४ ॥

अन्तर्धामा का पुत्र हविर्धामा होगा, जो निर्दोष प्रजापति होगा। हविर्धामा का महान पुत्र प्राचीनबर्हि होगा।

13.251.25

तस्य प्रचेतःप्रमुखा भविष्यन्ति दशात्मजाः ।
प्राचेतसस्तथा दक्षो भवितेह प्रजापतिः ॥ १३.२५१.२५ ॥

उसके प्रचेतस् आदि दस पुत्र होंगे; और प्रचेतसों के बाद यहाँ दक्ष प्रजापति होंगे।

13.251.26

दाक्षायण्यास्तथाऽऽदित्यो मनुरादित्यतस्तथा ।
मनोश्च वंशज इला सुद्युम्नश्च भविष्यति ॥ १३.२५१.२६ ॥

दाक्षायणी से आदित्य होंगे, और आदित्य से मनु; तथा मनु के वंश में इला होगी और सुद्युम्न भी होगा।

13.251.27

बुधात्पुरूरवाश्चापि तस्मादायुर्भविष्यति ।
नहुषो भविता तस्माद्ययातिस्तस्य चात्मजः ॥ १३.२५१.२७ ॥

बुध से पुरूरवा भी होंगे; उनसे आयु होगा; उससे नहुष होंगे, और उनका पुत्र ययाति होगा।

13.251.28

यदुस्तस्मान्महासत्वः क्रोष्टा तस्माद्भविष्यति ।
क्रोष्टुश्चैव महान्पुत्रो वृजिनीवान्भविष्यति ॥ १३.२५१.२८ ॥

यदु उनसे होगा, महाबली; उससे क्रोष्टा होगा; और क्रोष्टा का महान पुत्र वृजिनीवान् होगा।

13.251.29

वृजिनीवतश्च भविता उषङ्गुरपराजितः ।
उषङ्गोर्भविता पुत्रः शूरश्चित्ररथस्तथा।
तस्य त्ववरजः पुत्रः शूरो नाम भविष्यति ॥ १३.२५१.२९ ॥

वृजिनीवान् से अपराजित उषङ्गु होगा; उषङ्गु का पुत्र शूर होगा और चित्ररथ भी; और उसका छोटा पुत्र, नाम से शूर, होगा।

13.251.30

तेषां विख्यातवीर्याणां चरित्रगुणशालिनाम् ।
यज्वनां सुविशुद्धानां वंशे ब्राह्मणसम्मते ॥ १३.२५१.३० ॥

उन विख्यात पराक्रमी, चरित्र और गुणों से युक्त, यज्ञ करने वाले और अति शुद्ध पुरुषों के वंश में, जो ब्राह्मणों द्वारा मान्य है।

13.251.31

स शूरः क्षत्रियश्रेष्ठो महावीर्यो महायशाः ।
स्ववंशविस्तरकरं जनयिष्यति मानदः।
वसुदेव इति ख्यातं पुत्रमानकदुन्दुभिम् ॥ १३.२५१.३१ ॥

वह शूर, क्षत्रियों में श्रेष्ठ, महान पराक्रमी और महायशस्वी, मानदाता, अपने वंश का विस्तार करने वाला, वसुदेव नाम से विख्यात आनकदुन्दुभि नामक पुत्र को जन्म देगा।

13.251.32

तस्य पुत्रश्चतुर्बाहुर्वासुदेवो भविष्यति ।
दाता ब्राह्मणसत्कर्ता ब्रह्मभूतो द्विजप्रियः। ॥ १३.२५१.३२ ॥

उसका पुत्र चतुर्भुज वासुदेव होगा; वह दाता, ब्राह्मणों का सत्कार करने वाला, ब्रह्मस्वरूप और द्विजों का प्रिय होगा।

13.251.33

राज्ञो मागधसंरुद्धान्मोक्षयिष्यति यादवः ॥ १३.२५१.३३ ॥

यादव मगधराज द्वारा रोके गए राजाओं को मुक्त करेगा।

13.251.34

जरासन्धं तु राजानं निर्जित्य गिरिगह्वरे ।
सर्वपार्थिवरत्नाढ्यो भविष्यति स वीर्यवान् ॥ १३.२५१.३४ ॥

राजा जरासन्ध को पर्वत-गुफा में जीतकर वह पराक्रमी सब राजाओं के रत्नों से समृद्ध होगा।

13.251.35

पृथिव्यामप्रतिहतो वीर्येण च भविष्यति ।
विक्रमेण च सम्पन्नः सर्वपार्थिवपार्थिवः ॥ १३.२५१.३५ ॥

पृथ्वी पर वह पराक्रम से अप्रतिहत होगा, और शौर्य से संपन्न सब राजाओं का राजा होगा।

13.251.36

शूरसेनेषु भूत्वा स द्वारकायां वसन्प्रभुः ।
पालयिष्यति गां देवीं विजित्य नयवित्सदा ॥ १३.२५१.३६ ॥

शूरसेनों के बीच होकर, द्वारका में निवास करते हुए वह प्रभु, नीति जानने वाला, जीतकर सदा देवी पृथ्वी का पालन करेगा।

13.251.37

तं भवन्तः समासाद्य वाङ्भाल्यैरर्हणैर्वरैः ।
अर्चयन्तु यथान्यायं ब्रह्माणमिव शाश्वतम् ॥ १३.२५१.३७ ॥

आप सब उनके पास जाकर वाणी, मालाओं और उत्तम अर्घ्यों से, विधिपूर्वक उनकी पूजा करें, जैसे शाश्वत ब्रह्मा की की जाती है।

13.251.38

यो हि मां द्रष्टुमिच्छेत ब्रह्माणं च पितामहम् ।
द्रष्टव्यस्तेन भगवान्वासुदेवः प्रतापवान् ॥ १३.२५१.३८ ॥

जो मुझे या पितामह ब्रह्मा को देखना चाहे, उसे प्रतापी भगवान वासुदेव के दर्शन करने चाहिए।

13.251.39

दृष्टे तस्मिन्नहं दृष्टो न मेऽत्रास्ति विचारणा ।
पितामहो वा देवेश इति वित्त तपोधनाः ॥ १३.२५१.३९ ॥

उन्हें देखने पर मुझे भी देखा गया समझो; इसमें कोई संशय नहीं। हे तपोधनो, जान लो कि वे पितामह हैं या देवेश्वर।

13.251.40

स यस्य पुण्डरीकाक्षः प्रीतियुक्तो भविष्यति ।
तस्य देवगणः प्रीतो ब्रह्मपूर्वो भविष्यति ॥ १३.२५१.४० ॥

वह कमलनयन जिसपर प्रसन्न होंगे, उस पर देवगण भी प्रसन्न होंगे, ब्रह्मा को आगे रखकर।

13.251.41

यश्च तं मानवे लोके संश्रयिष्यति केशवम् ।
तस्य कीर्तिर्जयश्चैव स्वर्गश्चैव भविष्यति ॥ १३.२५१.४१ ॥

और जो मानव लोक में केशव की शरण लेगा, उसे कीर्ति, विजय और स्वर्ग अवश्य प्राप्त होंगे।

13.251.42

धर्माणां देशिकः साक्षात्स भविष्यति धऱ्मिभाक् ।
धर्मवद्भिः स देवेशो नमस्कार्यः सदोद्यतैः ॥ १३.२५१.४२ ॥

वह साक्षात धर्मों का उपदेशक होगा और धर्मभागी होगा; धर्मपरायण लोगों को, सदा तत्पर रहते हुए, उस देवेश्वर को नमस्कार करना चाहिए।

13.251.43

धर्म एव परो हि स्यात्तस्मिन्नभ्यर्चिते विभौ ।
सहि देवो महातेजाः प्रजाहितचिकीर्षया ॥ १३.२५१.४३ ॥

उस विभु की पूजा होने पर धर्म ही परम होता है। वह महातेजस्वी देव प्रजाओं के हित की इच्छा से (ऐसा करते हैं)।

13.251.44

धर्मार्थं पुरुषव्याघ्र ऋषिकोटीः ससर्ज ह ।
ताः सृष्टास्तेन विभुना पर्वते गन्धमादने ॥ १३.२५१.४४ ॥

धर्म के लिए उस पुरुषश्रेष्ठ ने करोड़ों ऋषियों की रचना की। उस विभु द्वारा रचे गए वे गंधमादन पर्वत पर (रहे)।

13.251.45

सनत्कुमारप्रमुखास्तिष्ठन्ति तपसाऽन्विताः ।
तस्मात्स वाग्मी धर्मज्ञो नमस्यो द्विजपुङ्गवाः ॥ १३.२५१.४५ ॥

सनत्कुमार जिनमें प्रमुख हैं, वे तप से युक्त होकर (वहाँ) स्थित हैं। इसलिए वह वाग्मी और धर्मज्ञ नमस्कार के योग्य है, हे द्विजश्रेष्ठों।

13.251.46

दिवि श्रेष्ठो हि भगवान्हरिर्नारायणः प्रभुः ।
वन्दितो हि स वन्देत मानितो मानयीत च।
अर्हितश्चार्हयेन्नित्यं पूजितः प्रतिपूजयेत् ॥ १३.२५१.४६ ॥

स्वर्ग में श्रेष्ठ भगवान हरि नारायण प्रभु हैं। जो वंदित होता है, वह (भी) वंदना करता है; जो सम्मानित होता है, वह सम्मान देता है; जो पूजित होता है, वह नित्य पूजा करता है, और जो पूजा करता है उसे प्रतिपूजा मिलती है।

13.251.47

दृष्टः पश्येदहरहः संश्रितः प्रतिसंश्रयेत् ।
अर्चितश्चार्चयेन्नित्यं स देवो द्विजसत्तमाः ॥ १३.२५१.४७ ॥

जिसे देखा जाता है, वह दिन-प्रतिदिन (उसे) देखता है; जिसकी शरण ली जाती है, वह (भी) शरण देता है; जिसकी अर्चना होती है, वह नित्य अर्चना करता है। वह देव, हे द्विजश्रेष्ठों (यही है)।

13.251.48

एतत्तस्यानवद्यस्य विष्णोर्वै परमं व्रतम् ।
आदिदेवस्य महतः सज्जनाचरितं सदा ॥ १३.२५१.४८ ॥

यह उस निर्दोष विष्णु का परम व्रत है, उस आदिदेव महान का, जिसका आचरण सदा सज्जन करते हैं।

13.251.49

भुवनेऽभ्यर्चितो नित्यं देवैरपि सनातनः ।
अभयेनानुरूपेणि युज्यन्ते तमनुव्रताः ॥ १३.२५१.४९ ॥

संसार में देवताओं द्वारा भी सदा पूजित वह सनातन (भगवान) अभय और उचित रूप में, उनके अनुव्रती उनसे जुड़ते हैं।

13.251.50

कर्मणा मनसा वाचा स नमस्यो द्विजैः सदा ।
यत्नवद्भिरुपस्थाय द्रष्टव्यो देवकीसुतः ॥ १३.२५१.५० ॥

कर्म, मन और वाणी से वे सदा द्विजों द्वारा नमस्कार योग्य हैं; प्रयत्नशील लोगों को समीप जाकर देवकी-पुत्र के दर्शन करने चाहिए।

13.251.51

एष वोऽभिहितो मार्गो मया वै मुनिसत्तमाः ।
तं दृष्ट्वा सर्वशो देवं दृष्टाः स्युः सुरसत्तमाः ॥ १३.२५१.५१ ॥

हे मुनिश्रेष्ठो, यह मार्ग मैंने तुम लोगों को बताया है; उस देव को सर्वथा देखकर श्रेष्ठ देवता भी दृष्ट हो जाएँगे।

13.251.52

महावराहं तं देवं सर्वलोकपितामहम् ।
अहं चैव नमस्यामि नित्यमेव जगत्पतिम् ॥ १३.२५१.५२ ॥

उस महावराह देव को, जो सभी लोकों के पितामह हैं, मैं भी सदा नमस्कार करता हूँ, जगत्पति को ही।

13.251.53

तत्र च त्रितयं दृष्टं भविष्यति न संशयः ।
समस्ता हि वयं देवास्तस्य देहे वसामहे ॥ १३.२५१.५३ ॥

वहाँ तीनों (देवता) भी दृष्ट होंगे, इसमें संदेह नहीं; क्योंकि हम सब देवता उसी के शरीर में निवास करते हैं।

13.251.54

तस्य चैवाग्रजो भ्राता सिताद्रिनिचयप्रभः ।
हली बल इति ख्यातो भविष्यति धराधरः ॥ १३.२५१.५४ ॥

और उसका बड़ा भाई, श्वेत पर्वतों के ढेर जैसी आभा वाला, हली (हल धारी) 'बल' नाम से प्रसिद्ध होगा, पृथ्वी को धारण करने वाला।

13.251.55

त्रिशिरास्तस्य दिव्यश्च सातकुम्भमयो द्रुमः ।
ध्वजस्तृणेन्द्रो देवस्य भविष्यति रथाश्रितः ॥ १३.२५१.५५ ॥

उसका दिव्य त्रिशिर वृक्ष, स्वर्णमय, देवता के रथ पर आश्रित ध्वज होगा, जो तृणों का स्वामी है।

13.251.56

शिरो नागैर्महाभोगैः परिकीर्णं महात्मभिः ।
भविष्यति महाबाहोः सर्वलोकेश्वरस्य च ॥ १३.२५१.५६ ॥

महान् फणों वाले महात्मा नागों से घिरा हुआ सिर होगा, उस महाबाहु और सर्वलोकेश्वर का।

13.251.57

चिन्तितानि समेष्यन्ति शस्त्राण्यस्त्राणि चैव ह ।
अनन्तश्च स अवोक्तो भगवान्हरिरव्ययः ॥ १३.२५१.५७ ॥

मनोवांछित शस्त्र और अस्त्र उपस्थित होंगे; और वह अनन्त कहे गए हैं — भगवान हरि, अव्यय।

13.251.58

समादिष्टश्च विबुधैर्दर्शय त्वमिति प्रभो ।
सुपर्णो यस्य वीर्येण कश्यपस्यात्मजो बली।
अन्तं नैवाशकद्द्रष्टुं देवस्य परमात्मनः ॥ १३.२५१.५८ ॥

हे प्रभो, देवताओं ने आदेश दिया कि तुम दिखाओ — जिसके बल से कश्यप के बलवान पुत्र सुपर्ण (गरुड़) उस परमात्मा देव का अंत भी देख न सके।

13.251.59

स च शेषो विचरते परया वै मुदा युतः ।
अन्तर्वसति भोगेन परिरभ्य वसुन्धराम् ॥ १३.२५१.५९ ॥

और वह शेष परम आनंद से युक्त होकर विचरण करता है; अपने कुंडलों से पृथ्वी को आलिंगन करके भीतर निवास करता है।

13.251.60

य एव विष्णुः सोऽनन्तो भगवान्वसुधाधरः ।
यो रामः स हृषीकेशो योच्युतः स धराधरः ॥ १३.२५१.६० ॥

जो विष्णु हैं, वही भगवान अनन्त, वसुधा के धारक हैं; जो राम हैं, वही हृषीकेश हैं, और जो अच्युत हैं, वही धराधर हैं।

13.251.61

तावुभौ पुरुषव्याघ्रौ दिव्यौ दिव्यपराक्रमौ ।
द्रष्टव्यौ माननीयौ च चक्रलाङ्गलधारिणौ ॥ १३.२५१.६१ ॥

वे दोनों पुरुषश्रेष्ठ, दिव्य और दिव्य पराक्रम वाले हैं; उन्हें देखना और सम्मान देना चाहिए, वे चक्र और हल धारण करने वाले हैं।

13.251.62

एष वोऽनुग्रहः प्रोक्तो मया पुण्यस्तपोधनाः ।
यद्भवन्तो यदुश्रेष्ठं पूजयेयुः प्रयत्नतः ॥ १३.२५१.६२ ॥

हे तपोधन ऋषियो, यह मेरा पुण्य अनुग्रह आपसे कहा गया है कि आप यदुश्रेष्ठ की प्रयत्नपूर्वक पूजा करें।