マハーバーラタ · 章 13.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.252.1
अथ व्योम्नि महाञ्शब्दः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ।
मेघैश्च गगनं नीलं संरुद्धमभवद्धनैः ॥ १३.२५२.१ ॥
すると空に大きな轟音が起こり、稲妻と雷鳴を伴い、紺青の空は濃い雲に覆われた。
13.252.2
प्रावृषीव च पर्जन्यो ववृषे निर्मलं पयः ।
तमश्वैवाभवद्धोरं दिशश्च न चकाशिरे ॥ १३.२५२.२ ॥
雨季のように雲は清らかな水を注いだ。その闇は恐ろしくなり、方角は輝かなかった。
13.252.3
ततो देवगिरौ तस्मिन्रम्ये पुण्ये सनातने ।
न शर्वं भूतसङ्घं वा ददृशुर्मनयस्तदा ॥ १३.२५२.३ ॥
その時、麗しく聖なる永遠の神山で、聖仙たちはシャルヴァも精霊の群れも見なかった。
13.252.4
व्यभ्रं च गगनं सद्यः क्षणेन समपद्यत ।
तीर्थयात्रां ततो विप्रा जग्मुश्चान्ये यथागतम् ॥ १३.२५२.४ ॥
一瞬のうちに空は雲一つなくなった。そこで婆羅門たちは巡礼に向かい、他の者たちは来た道を帰っていった。
13.252.5
तदद्भुतमचिन्त्यं च दृष्ट्वा ते विस्मिताऽभवन् ।
शङ्करस्योमया सार्धं संवादं त्वत्कथाश्रयम् ॥ १३.२५२.५ ॥
その驚くべき、思いも及ばぬ光景を見て、彼らは驚嘆した。シャンカラとウマの対話は、あなたの物語に基づいている。
13.252.6
स भवान्पुरुषव्याघ्र ब्रह्मभूतः सनातनः ।
यदर्थमनुशिष्टा स्मो गिरिपृष्ठे महात्मना ॥ १३.२५२.६ ॥
人中の虎よ、あなたこそ永遠なるブラフマンと化した方であり、山頂で大いなる御方が我らを教え導いたのは、あなたのためなのだ。
13.252.7
द्वितीयं त्वद्भुतमिदं त्वत्तेजःकृतमद्य वै ।
दृष्ट्वा च विस्मिताः कृष्ण सा च नः स्मृतिरागता ॥ १३.२५२.७ ॥
クリシュナよ、今日あなたの威光によって生じたこの第二の奇跡を見て、我らは驚嘆した。そしてその記憶が我らに戻ってきた。
13.252.8
एतत्ते देवदेवस्य माहात्म्यं कथितं प्रभो ।
कपर्दिनो गिरीशस्य महाबाहो जनार्दन ॥ १३.२५२.८ ॥
主よ、神々の神、髻を結ぶ山の主の偉大さは、あなたに語られた。大いなる腕を持つジャナールダナよ。
13.252.9
इत्युक्ताः स तदा कृष्णस्तपोवननिवासिभिः ।
मानयामास तान्सर्वानृषीन्देवकिनन्दनः ॥ १३.२५२.९ ॥
苦行林の住人たちにこう語られると、デーヴァキーの子クリシュナは、その聖仙たちすべてを敬った。
13.252.10
अथर्षयः सम्प्रहृष्टाः पुनस्ते कृष्ममब्रुवन् ।
पुनःपुनर्दर्शयास्मान्सदैव मधुसूदन ॥ १३.२५२.१० ॥
すると大いに喜んだ聖仙たちは、再びクリシュナに言った。マドゥスーダナよ、どうか我らに幾度も、常にお姿を見せたまえ。
13.252.11
न हि नः सा रति स्वर्गे या च त्वद्दर्शने विभो ।
तदृतं च महाबाहो यदाह भगवान्भवः ॥ १३.२५२.११ ॥
大いなる者よ、あなたに見えることの喜びは、天界にさえ我らにはない。大いなる腕の者よ、尊き婆婆が語られたことは真実である。
13.252.12
एतत्ते सर्वमाख्यातं रहस्यमरिकर्शन ।
त्वमेव ह्यर्ततत्त्वज्ञः पृष्टोऽस्मान्पृच्छसे यदा ॥ १३.२५२.१२ ॥
敵を砕く者よ、この秘密のすべてはあなたに語られた。あなた自身こそ真実の理を知る者であるのに、問われるとき我らに問い返すのか。
13.252.13
तदस्माभिरिदं गुह्यं त्वत्प्रियार्थमुदाहृतम् ।
न च तेऽविदितं किञ्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ १३.२५२.१३ ॥
ゆえに、あなたの喜びのためにこの秘密を語りました。三界にあなたの知らないものは何もありません。
13.252.14
जन्म चैव प्रसूतिश्च यच्चान्यत्कारणं विभो ।
वयं तु बहुचापल्यादशक्ता गुह्यधारणे ॥ १३.२५२.१४ ॥
偉大なる者よ、生誕と起源、そしてその他の原因も語られました。しかし我らは甚だ軽佻であるため、秘密を守ることができません。
13.252.15
ततः स्थिते त्वयि विभो लघुत्वात्प्रलपामहे ।
न हि किञ्चित्तदाश्चर्यं यन्न वेत्ति भवानिह ॥ १३.२५२.१५ ॥
さて、偉大なる者よ、あなたがここにおられるので、我らは軽率にもおしゃべりしてしまいます。ここには、あなたの知らない不思議は一つもありません。
13.252.16
दिवि वा भुवि वा देव सर्वं हि विदितं तव ।
साधयाम वयं कृष्ण बुद्धिं पुष्टिमवाप्नुहि ॥ १३.२५२.१६ ॥
天においても地においても、神よ、すべてはあなたに知られています。クリシュナよ、我らの務めを成し遂げましょう。あなたが知恵と力を得られますように。
13.252.17
पुत्रस्ते सदृशस्तात विशिष्टो वा भविष्यति ।
महाप्रभावसंयुक्तो दीप्तिकीर्तिकरः प्रभुः ॥ १३.२५२.१७ ॥
親しき者よ、あなたの息子はあなたと同じか、それ以上に優れた者となるでしょう。大いなる力に満ち、輝きと名声をもたらす、有能な主となるでしょう。
13.252.18
ततः प्रणम्य देवेशं यादवं पुरुषोत्तमम् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य प्रजग्मुस्ते महर्षयः ॥ १३.२५२.१८ ॥
そして、神々の主、ヤーダヴァにして人中の最上者に礼拝し、右回りに巡ってから、それらの大聖者たちは去っていった。
13.252.19
सोयं नारायणः श्रीमन्दीप्त्या परमया युतः ।
व्रतं यथावत्तच्चीर्त्वा द्वारकां पुनरागमत् ॥ १३.२५२.१९ ॥
その栄光あるナーラーヤナは、無上の輝きを備え、その誓願を定めどおり果たして、再びドヴァーラカーへ帰った。
13.252.20
पूर्णे च दशमे मासि पुत्रोऽस्य परमाद्भुतः ।
रुक्मिण्यां सम्मतो जज्ञे शूरो वंशधरः प्रभो ॥ १३.२५२.२० ॥
十か月が満ちたとき、ルクミニーとの間に、きわめて不思議で愛されるべき、勇敢な、家系を継ぐ息子が生まれた、主よ。
13.252.21
स कामः सर्वभूतानां सर्वभावगतो नृप ।
असुराणां सुराणां च चरत्यन्तर्गतः सदा ॥ १३.२५२.२१ ॥
王よ、そのカーマはあらゆる生き物とあらゆる存在の状態に遍く、常にアスラと神々の内に宿って動いている。
13.252.22
सोयं पुरुषशार्दूलो मेघवर्णश्चतुर्भुजः ।
संश्रितः पाण्डवान्प्रेम्णा भवन्तश्चैनमाश्रिताः ॥ १३.२५२.२२ ॥
人中の虎、雲の色の四臂の方は、愛をもってパーンダヴァたちに寄り添っておられ、あなた方もまたこの方に身を寄せている。
13.252.23
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिश्चैवक स्वर्गमार्गस्तथैव च ।
यत्रैष संस्थितस्तत्र देवो विष्णुस्त्रिविक्रमः ॥ १३.२५२.२३ ॥
名声、栄え、堅固さ、そして天界への道も、この方が留まるところにある。そこにこそ三歩の神ヴィシュヌがおられる。
13.252.24
सेन्द्रा देवास्त्रयस्त्रिंशदेष नात्र विचारणा ।
आदिदेवो महादेवः सर्वभूतप्रतिश्रयः ॥ १३.२५२.२४ ॥
インドラを含む三十三の神々——これには疑いがない。この方は根源の神、偉大な神、あらゆる存在のよりどころである。
13.252.25
अनादिनिधनोऽव्यक्तो महात्मा मधुसूदनः ।
अयं जातो महातेजाः सुराणामर्थसिद्धये ॥ १३.२५२.२५ ॥
始まりも終わりもなく、未顕現の偉大な魂マドゥスーダナ——この大いなる輝きの御方は、神々の目的を成就するために生まれたのである。
13.252.26
सुदुस्तरार्थतत्त्वस्य वक्ता कर्ता च माधवः ।
तव पार्थ जयः कृत्स्नस्तव कीर्तिस्तथाऽतुला ॥ १३.२५२.२६ ॥
最も難解な真理の説き手であり実行者でもあるのはマーダヴァである。プリターの子よ、完全な勝利と比類なき名声は汝のものである。
13.252.27
तवेयं पृथिवी देवी कृत्स्ना नारायणाश्रयात् ।
अयं नाथस्तवाचिन्त्यो यस्य नारायणो गतिः ॥ १३.२५२.२७ ॥
ナーラーヤナに帰依することによって、大地の女神すべてが汝のものとなる。汝にはこの不可思議なる主がいる。その帰依処はナーラーヤナである。
13.252.28
स भवांस्त्वमुपाध्वर्यू रणाग्नौ हुतवान्नृपान् ।
कृष्णस्रुवेण महता युगान्ताग्निसमेन वै ॥ १३.२५२.२८ ॥
汝自身が補祭官として、劫末の火に等しい大いなる黒いスルヴァによって、戦火の中で諸王を供犠として捧げたのである。
13.252.29
दुर्योधनश्च शोच्योसौ सपुत्रभ्रातृबान्धवः ।
कृतवान्योऽबुधः क्रोधाद्धरिगाण्डीविविग्रहम् ॥ १३.२५२.२९ ॥
ドゥルヨーダナもまた憐れむべき者である。息子、兄弟、親族とともに、愚かさと怒りから、ハリとガーンディーヴァ弓の持ち主と争いを起こしたのだから。
13.252.30
दैतेया दानवेन्द्राश्च महाकाया महाबलाः ।
चक्राग्नौ क्षयमापन्ना दावाग्नौ शलभा इव ॥ १३.२५२.३० ॥
身体が巨大で大きな力を持つディティの子らとダーナヴァの王たちは、輪宝の火の中で、森林の火に飛び込む蛾のように滅び去った。
13.252.31
प्रतियोद्धुं न शक्यो हि मानुषैरेव संयुगे ।
विहीनैः पुरुषव्याघ्र सत्त्वशक्तिबलादिभिः ॥ १३.२५२.३१ ॥
人中の虎よ、活力・力・勇気などを欠いていなければ、人間は戦いで彼らに抗することはできない。
13.252.32
जयो योगी युगान्ताभः सव्यसाची रणाग्रगः ।
तेजसा हतवान्सर्वं सुयोधनवलं नृप ॥ १३.२५२.३२ ॥
王よ、劫末のように輝くヨーギーのジャヤ、両手利きの弓手、戦場の先頭に立つ者は、その威光によってスヨーダナの全軍を打ち倒した。
13.252.33
यत्तु गोवृषभाङ्केन मुनिभ्यः समुदाहृतम् ।
पुराणं हिमवत्पृष्ठे तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.२५२.३३ ॥
牛を標章とする方がヒマーラヤの背で聖者たちに語られた古い物語を、私が語るのを聞け。
13.252.34
यावत्तस्य भवेत्पुष्टिस्तेजो जीप्तिः पराक्रमः ।
प्रभावः सन्नतिर्जन्म कृष्णे तत्त्रिगुणं विभो ॥ १३.२५२.३४ ॥
偉大なる者よ、彼の養い、輝き、光明、勇猛、威勢、謙遜、出生が何であれ、それはクリシュナにおいては三倍である。
13.252.35
कः शक्नोत्यन्यथा कर्तुं तद्यदि स्यात्तथा शृणु ।
यत्रः कृष्णो हि भगवांस्तत्र पुष्टिरनुत्तमा ॥ १३.२५२.३५ ॥
誰がそれを別様にできようか。もしそうならば聞け。尊きクリシュナのいるところに、最上の養いがある。
13.252.36
वयं त्विहाल्पमतयः परतन्त्राः सुविक्लबाः ।
ज्ञानपूर्वं प्रपन्नाः स्मो मृत्योः पन्थानमव्ययम् ॥ १३.२५२.३६ ॥
我らは此処で知恵浅く、他に依存し、大いに狼狽している。知をもって、死の不滅の道に帰依したのである。
13.252.37
भवांश्चाप्यार्जवपरः पूर्वं कृत्वा प्रतिश्रयम् ।
राजवृत्तं न लभते प्रतिज्ञापालने रतः ॥ १३.२५२.३७ ॥
あなたもまた正直さに専念し、以前に誓いを立て、誓いの遵守に没頭しているため、王の行いを得られずにいる。
13.252.38
अत्येवात्मवधं लोके राजंस्त्वं बहु मन्यसे ।
न हि प्रतिज्ञा या दत्ता तां प्रहातुमरिंदम ॥ १३.२५२.३८ ॥
王よ、あなたは世の中で自ら命を絶つことさえも大いに重んじている。敵を打ち破る者よ、与えた誓いを捨てるべきではない。
13.252.39
कालेनायं जनः सर्वो निहतो रणमूर्धनि ।
वयं च कालेन हताः कालो हि परमेश्वरः ॥ १३.२५२.३९ ॥
時によってこの民はみな戦場の先頭で殺された。われわれもまた時によって倒れた。時こそ至上の主なのだ。
13.252.40
न हि कालेन कालज्ञः स्पृष्टः शोचितुमर्हसि ।
कालो लोहितरक्ताक्षः कृष्णो दण्डी सनातनः ॥ १३.२५२.४० ॥
時を知る者よ、時に触れられたあなたは嘆くべきではない。時は血のように赤い目をし、黒く、杖を持ち、永遠である。
13.252.41
तस्मात्कुन्तीसुत ज्ञातीन्नेह शोचितुमर्हसि ।
व्यपेतमन्युर्नित्यं त्वं भव कौरवनन्दन ॥ १३.२५२.४१ ॥
だからクンティーの子よ、ここで親族のために嘆くべきではない。クル族の喜びよ、常に悲しみと怒りを離れていなさい。
13.252.42
माधवस्यास्य महात्म्यं श्रुतं यत्कथितं मया ।
तदेव तावत्पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम् ॥ १३.२५२.४२ ॥
私が語り、あなたが聞いたこのマーダヴァの偉大さだけで今は十分である。これは善人の模範である。
13.252.43
व्यासस्य वचनं श्रुत्वा नारदस्य च धीमतः ।
स्वयं चैव महाराज कृष्णस्यार्हतमस्य वै ॥ १३.२५२.४३ ॥
ヴィヤーサと賢者ナーラダの言葉を聞き、偉大なる王よ、ご自身もクリシュナのこの価値を知ったのである。
13.252.44
प्रभावश्चर्षिपूगस्य कथितः सुमहान्मया ।
महेश्वरस्य संवादं शैलपुत्र्याश्च भारत ॥ १३.२५२.४४ ॥
私は多くの聖仙の偉大な力を語った。バーラタよ、またマヘーシュヴァラと山の娘との対話も。
13.252.45
धारयिष्यति यश्चैनं महापुरुषसम्भवम् ।
शृणुयात्कथयेद्वा यः स श्रेयो लभते परम् ॥ १३.२५२.४५ ॥
偉大なるプルシャから生じたこれを保持し、聞き、あるいは語る者は、最高の善を得る。
13.252.46
भवितारश्च तस्याथ सर्वे कामा यथेप्सिताः ।
प्रेत्य स्वर्गं च लभते नरो नास्त्यत्र संशयः ॥ १३.२५२.४६ ॥
その者には望む願いがすべてかなえられ、死後人は天界を得る。これには疑いがない。
13.252.47
न्याय्यं श्रेयोभिकामेन प्रतिपत्तुं जनार्दनः ।
एष एवाक्षयो विप्रैः स्तुतो राजञ्जनार्दनः ॥ १३.२५२.४७ ॥
幸福を求める者はジャナールダナに帰依するのが正しい。この不滅のジャナールダナを、王よ、バラモンたちは讃えてきた。
13.252.48
महेश्वरमुखोत्सृष्टा ये च धर्मगुणाः स्मृताः ।
ते त्वया मनसा धार्याः कुरुराज दिवानिशम् ॥ १३.२५२.४८ ॥
マヘーシュヴァラの口から出たと伝えられる法の徳は、クル族の王よ、昼夜を問わず心に保たねばならない。
13.252.49
एवं ते वर्तमानस्य सम्यग्दण्डधरस्य च ।
प्रजापालनदक्षस्य स्वर्गलोको भविष्यति ॥ १३.२५२.४९ ॥
このように振る舞い、刑罰の杖を正しく執り、臣民を守ることに長けたあなたには、天界が訪れるであろう。
13.252.50
धर्मोणापि सदा राजन्प्रजा रक्षितुमर्हसि ।
यस्तस्य विपुलो दण्डः सम्यग्धर्मः स कीर्त्यते ॥ १३.२५२.५० ॥
王よ、あなたは常に法によって臣民を守るべきである。その大きな刑罰こそ正しい法と称される。
13.252.51
य एष कथितो राजन्मया सज्जनसन्निधौ ।
शङ्करस्योमया सार्धं संवादो धर्मसंहितः ॥ १३.२५२.५१ ॥
王よ、善き人々の前で私が語ったこれは、シャンカラとウマとの法を含む対話である。
13.252.52
श्रुत्वा वा श्रोतुकामो वाऽप्यर्चयेद्वृषभध्वजम् ।
विशुद्धेनेह भावेन य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.२५२.५२ ॥
聞いた者、あるいは聞きたいと望む者は、牡牛の旗印をもつ神を礼拝せよ。自らの繁栄を望む者は、ここで清らかな心をもってそうすべきである。
13.252.53
एष तस्यानवद्यस्य नारदस्य महात्मनः ।
संदेशो देवपूजार्थं तं तथा कुरु पाण्डव ॥ १३.२५२.५३ ॥
これは、かの無垢なる大いなる魂ナーラダの、神々への礼拝のための言葉である。パーンドゥの子よ、そのように行え。
13.252.54
एतदत्यद्भुतं वृत्तं पुण्ये हि भवति प्रभो ।
वासुदेवस्य कौन्तेय स्थाणोश्चैव स्वभावजम् ॥ १३.२५२.५४ ॥
主よ、この大いに不思議な出来事は聖地で起こる。クンティーの子よ、それはヴァースデーヴァとスターヌ（シヴァ）の本性から生じたものである。
13.252.55
दशवर्शसहस्राणि बदर्यामेष शाश्वतः ।
तपश्चचार विपुलं सह गाण्डीवधन्वना ॥ १३.२५२.५५ ॥
この永遠なる方は、ガーンディーヴァ弓の持ち主とともに、バダリーで一万年の大苦行を行った。
13.252.56
त्रियुगौ पुण्डरीकाक्षौ वासुदेवधनंजयौ ।
विदितौ नारदादेतौ मम व्यासाच्च पार्थिव ॥ १३.२५२.५६ ॥
王よ、この二人は三つの時代に生まれた蓮華眼の者、ヴァスデーヴァとダナンジャヤである。このことは私がナーラダとヴィヤーサから聞いた。
13.252.57
बाल एव महाबाहुश्चकार कदनं महत् ।
कंसस्य पुण्डरीकाक्षो ज्ञातित्रामार्थकारणात् ॥ १३.२५२.५७ ॥
幼少のころからこの大腕の蓮華眼の方は、親族を守るためにカンサに大殺戮を行った。
13.252.58
कर्मणामस्य कौन्तेय नान्तं सङ्ख्यातुमुत्सहे ।
शाश्वतस्य पुराणस्य पुरुषस्य युधिष्ठिर ॥ १३.२५२.५८ ॥
クンティーの子よ、ユディシュティラよ、この永遠で太古の人格者の行いの果てを数えることは私にはできない。
13.252.59
ध्रुवं श्रेयः परं तात भविष्यति तवोत्तमम् ।
यस्य ते पुरुषव्याघ्रः सखा चायं जनार्दनः ॥ १३.२५२.५९ ॥
わが子よ、お前には必ず最上の幸福がもたらされるだろう。人間の中の虎であるジャナールダナがお前の友なのだから。
13.252.60
दुर्योधनं तु शोचामि प्रेत्य लोकेऽपि दुर्मतिम् ।
यत्कृते पृथिवी सर्वा विनष्टा सहयद्विपा ॥ १३.२५२.६० ॥
しかし私は邪悪な心の持ち主ドゥルヨーダナを、来世にあってさえ哀れむ。彼のゆえに大地は象や馬とともにことごとく滅びたのだから。
13.252.61
दुर्योधनापराधेन कर्णस्य शकुनेस्तथा ।
दुःशासनवतुर्थानां कुरवो निधनं गताः ॥ १३.२५२.६१ ॥
ドゥルヨーダナ、カルナ、シャクニの罪過により、またドゥフシャーサナと第四の者によって、クル族は滅亡に至った。
13.252.62
एवं सम्भाषमाणे तु गाङ्गेये पुरुषर्षभे ।
तूष्णीं बभूव कौरव्यो मध्ये तेषां महात्मनाम् ॥ १३.२५२.६२ ॥
ガンガーの息子、人中の牡牛がこのように語っている間、クルの末裔は偉大な人々の中で沈黙した。
13.252.63
तच्छ्रुत्वा विस्मयं जग्मुर्धृतराष्ट्रादयो नृपाः ।
सम्पूज्य मनसा कृष्णं सर्वे प्राञ्जलयऽभवन् ॥ १३.२५२.६३ ॥
それを聞いてドリタラーシュトラらの王たちは驚嘆し、心の中でクリシュナを敬い、皆合掌して立った。
13.252.64
ऋषयश्चापि ते सर्वे नारदप्रमुखास्तदा ।
प्रतिगृह्याभ्यनन्दन्त तद्वाक्यं प्रतिपूज्य च ॥ १३.२५२.६४ ॥
ナーラダを筆頭とするすべての聖仙もまた、その言葉を受け入れ、敬意を表して喜んだ。
13.252.65
इत्येतदखिलं सर्वैः पाण्डवो भ्रातृभिः सह ।
श्रुतवान्सुमहाश्चर्यं पुण्यं भीष्मानुशासनम् ॥ १३.२५२.६५ ॥
こうしてパーンダヴァは兄弟たちとともに、非常に驚くべき神聖なビーシュマの教えを残らず聞いた。
13.252.66
युधिष्ठिरस्तु गाङ्गेयं विश्रान्तं भूरिदक्षिणम् ।
पुनरेव महाबुद्धिः पर्यपृच्छन्महीपतिः ॥ १३.२५२.६६ ॥
そこで大智の大地の主ユディシュティラは、休息中の、知恵に富むガンガーの息子ビーシュマに再び問うた。