ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.252.1
अथ व्योम्नि महाञ्शब्दः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ।
मेघैश्च गगनं नीलं संरुद्धमभवद्धनैः ॥ १३.२५२.१ ॥
ତା'ପରେ ଆକାଶରେ ବିଦ୍ୟୁତ ଓ ମେଘଗର୍ଜନ ସହ ମହାଶବ୍ଦ ହେଲା, ଏବଂ ନୀଳ ଆକାଶ ଘନ ମେଘରେ ଆବୃତ ହେଲା।
13.252.2
प्रावृषीव च पर्जन्यो ववृषे निर्मलं पयः ।
तमश्वैवाभवद्धोरं दिशश्च न चकाशिरे ॥ १३.२५२.२ ॥
ବର୍ଷା ଋତୁ ପରି ମେଘ ନିର୍ମଳ ଜଳ ବର୍ଷାଇଲା; ସେ ଅନ୍ଧକାର ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ଦିଗସକଳ ଆଲୋକିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
13.252.3
ततो देवगिरौ तस्मिन्रम्ये पुण्ये सनातने ।
न शर्वं भूतसङ्घं वा ददृशुर्मनयस्तदा ॥ १३.२५२.३ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରମ୍ୟ, ପୁଣ୍ୟ ଓ ସନାତନ ଦେବଗିରିରେ ମୁନିମାନେ ସେତେବେଳେ ଶର୍ବ କିମ୍ବା ଭୂତଗଣଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ।
13.252.4
व्यभ्रं च गगनं सद्यः क्षणेन समपद्यत ।
तीर्थयात्रां ततो विप्रा जग्मुश्चान्ये यथागतम् ॥ १३.२५२.४ ॥
କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଆକାଶ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ମେଘଶୂନ୍ୟ ହେଲା। ତା'ପରେ ବିପ୍ରମାନେ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାକୁ ଗଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଯେମିତି ଆସିଥିଲେ ସେମିତି ଫେରିଗଲେ।
13.252.5
तदद्भुतमचिन्त्यं च दृष्ट्वा ते विस्मिताऽभवन् ।
शङ्करस्योमया सार्धं संवादं त्वत्कथाश्रयम् ॥ १३.२५२.५ ॥
ସେହି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ସେମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ଉମାଙ୍କ ସହ ଶଙ୍କରଙ୍କର ସେହି ସଂବାଦ ଆପଣଙ୍କ କଥାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛି।
13.252.6
स भवान्पुरुषव्याघ्र ब्रह्मभूतः सनातनः ।
यदर्थमनुशिष्टा स्मो गिरिपृष्ठे महात्मना ॥ १३.२५२.६ ॥
ଆପଣ ହିଁ, ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସନାତନ ବ୍ରହ୍ମଭୂତ; ଯାହାଙ୍କ ପାଇଁ ମହାତ୍ମା ପର୍ବତଶିଖରରେ ଆମକୁ ଉପଦେଶ ଦେଲେ, ସେ ଆପଣ।
13.252.7
द्वितीयं त्वद्भुतमिदं त्वत्तेजःकृतमद्य वै ।
दृष्ट्वा च विस्मिताः कृष्ण सा च नः स्मृतिरागता ॥ १३.२५२.७ ॥
ହେ କୃଷ୍ଣ, ଆଜି ତୁମ ତେଜରେ ସୃଷ୍ଟ ଏହି ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଦ୍ଭୁତ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି ଆମେ ବିସ୍ମିତ ହେଲୁ; ଏବଂ ସେହି ସ୍ମୃତି ଆମକୁ ଫେରି ଆସିଲା।
13.252.8
एतत्ते देवदेवस्य माहात्म्यं कथितं प्रभो ।
कपर्दिनो गिरीशस्य महाबाहो जनार्दन ॥ १३.२५२.८ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଦେବଦେବଙ୍କ ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ତୁମକୁ କୁହାଗଲା; ଜଟାଧାରୀ ଗିରୀଶଙ୍କ ଏହି ମହିମା, ହେ ମହାବାହୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
13.252.9
इत्युक्ताः स तदा कृष्णस्तपोवननिवासिभिः ।
मानयामास तान्सर्वानृषीन्देवकिनन्दनः ॥ १३.२५२.९ ॥
ତପୋବନବାସୀମାନେ ଏହିପରି କହିବାରୁ ଦେବକୀନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣ ସେହି ସମସ୍ତ ଋଷିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
13.252.10
अथर्षयः सम्प्रहृष्टाः पुनस्ते कृष्ममब्रुवन् ।
पुनःपुनर्दर्शयास्मान्सदैव मधुसूदन ॥ १३.२५२.१० ॥
ତା'ପରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ସେହି ଋଷିମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୁନର୍ବାର କହିଲେ: ହେ ମଧୁସୂଦନ, ଆମକୁ ତୁମେ ସର୍ବଦା ବାରମ୍ବାର ଦର୍ଶନ ଦିଅ।
13.252.11
न हि नः सा रति स्वर्गे या च त्वद्दर्शने विभो ।
तदृतं च महाबाहो यदाह भगवान्भवः ॥ १३.२५२.११ ॥
ହେ ବିଭୋ, ତୁମ ଦର୍ଶନରେ ଯେଉଁ ଆନନ୍ଦ ଅଛି ତାହା ସ୍ୱର୍ଗରେ ବି ଆମକୁ ନାହିଁ; ଏବଂ ହେ ମହାବାହୁ, ଭଗବାନ ଭବ ଯାହା କହିଥିଲେ ତାହା ସତ୍ୟ।
13.252.12
एतत्ते सर्वमाख्यातं रहस्यमरिकर्शन ।
त्वमेव ह्यर्ततत्त्वज्ञः पृष्टोऽस्मान्पृच्छसे यदा ॥ १३.२५२.१२ ॥
ହେ ଅରିକର୍ଶନ, ଏହି ସମସ୍ତ ରହସ୍ୟ ତୁମକୁ କୁହାଗଲା; ତୁମେ ହିଁ ସତ୍ୟତତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିଥିବା, ତଥାପି ଆମକୁ ପଚାରୁଛ।
13.252.13
तदस्माभिरिदं गुह्यं त्वत्प्रियार्थमुदाहृतम् ।
न च तेऽविदितं किञ्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ १३.२५२.१३ ॥
ଏଣୁ ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ ଆମେ ଏହି ଗୁହ୍ୟ କଥା କହିଲୁ। ତ୍ରିଲୋକରେ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ କିଛି ଅଜ୍ଞାତ ନାହିଁ।
13.252.14
जन्म चैव प्रसूतिश्च यच्चान्यत्कारणं विभो ।
वयं तु बहुचापल्यादशक्ता गुह्यधारणे ॥ १३.२५२.१४ ॥
ହେ ବିଭୁ, ଜନ୍ମ, ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଯାହା ଅନ୍ୟ କାରଣ ତାହା ମଧ୍ୟ (କୁହାଯାଇଛି)। କିନ୍ତୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଚଞ୍ଚଳତା ହେତୁ ଆମେ ଗୁହ୍ୟ ଧାରଣ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ।
13.252.15
ततः स्थिते त्वयि विभो लघुत्वात्प्रलपामहे ।
न हि किञ्चित्तदाश्चर्यं यन्न वेत्ति भवानिह ॥ १३.२५२.१५ ॥
ତେବେ, ହେ ବିଭୁ, ଆପଣ ଏଠାରେ ରହିଲେ ଲଘୁତା ହେତୁ ଆମେ ପ୍ରଲାପ କରୁ। ଏଠାରେ ଏପରି କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ନାହିଁ ଯାହା ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
13.252.16
दिवि वा भुवि वा देव सर्वं हि विदितं तव ।
साधयाम वयं कृष्ण बुद्धिं पुष्टिमवाप्नुहि ॥ १३.२५२.१६ ॥
ସ୍ୱର୍ଗରେ ହେଉ କି ପୃଥିବୀରେ, ହେ ଦେବ, ସବୁକିଛି ଆପଣଙ୍କ ଜଣାଥାଏ। ହେ କୃଷ୍ଣ, ଆମେ (ଆମର କାର୍ଯ୍ୟ) ସାଧନ କରୁ; ଆପଣ ବୁଦ୍ଧି ଓ ପୁଷ୍ଟି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତୁ।
13.252.17
पुत्रस्ते सदृशस्तात विशिष्टो वा भविष्यति ।
महाप्रभावसंयुक्तो दीप्तिकीर्तिकरः प्रभुः ॥ १३.२५२.१७ ॥
ହେ ତାତ, ତୁମ ପୁତ୍ର ତୁମ ସମାନ କିମ୍ବା ତା'ଠାରୁ ବିଶିଷ୍ଟ ହେବ; ମହାପ୍ରଭାବଯୁକ୍ତ, ଦୀପ୍ତି ଓ କୀର୍ତ୍ତି ଆଣିବାବାଲା, ସମର୍ଥ ପ୍ରଭୁ।
13.252.18
ततः प्रणम्य देवेशं यादवं पुरुषोत्तमम् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य प्रजग्मुस्ते महर्षयः ॥ १३.२५२.१८ ॥
ତା'ପରେ ଦେବତାଙ୍କ ଈଶ୍ୱର, ଯାଦବ, ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ସେହି ମହର୍ଷିମାନେ ଚାଲିଗଲେ।
13.252.19
सोयं नारायणः श्रीमन्दीप्त्या परमया युतः ।
व्रतं यथावत्तच्चीर्त्वा द्वारकां पुनरागमत् ॥ १३.२५२.१९ ॥
ସେହି ଶ୍ରୀମାନ ନାରାୟଣ, ପରମ ଦୀପ୍ତିରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସେହି ବ୍ରତ ଯଥାବିଧି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ପୁନର୍ବାର ଦ୍ୱାରକାକୁ ଫେରିଲେ।
13.252.20
पूर्णे च दशमे मासि पुत्रोऽस्य परमाद्भुतः ।
रुक्मिण्यां सम्मतो जज्ञे शूरो वंशधरः प्रभो ॥ १३.२५२.२० ॥
ଦଶମ ମାସ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କଠାରେ ତାଙ୍କର ପରମ ଅଦ୍ଭୁତ, ପ୍ରିୟ, ଶୂର ଓ ବଂଶଧର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲା, ହେ ପ୍ରଭୋ।
13.252.21
स कामः सर्वभूतानां सर्वभावगतो नृप ।
असुराणां सुराणां च चरत्यन्तर्गतः सदा ॥ १३.२५२.२१ ॥
ହେ ନୃପ, ସେହି କାମ ସର୍ବଭୂତରେ, ସର୍ବଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ; ସେ ଅସୁର ଓ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଭିତରେ ସଦା ବିଚରଣ କରେ।
13.252.22
सोयं पुरुषशार्दूलो मेघवर्णश्चतुर्भुजः ।
संश्रितः पाण्डवान्प्रेम्णा भवन्तश्चैनमाश्रिताः ॥ १३.२५२.२२ ॥
ଏହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ମେଘବର୍ଣ୍ଣ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେମରେ ଆଶ୍ରୟ ଦେଇଛନ୍ତି; ଆପଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରିଛନ୍ତି।
13.252.23
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिश्चैवक स्वर्गमार्गस्तथैव च ।
यत्रैष संस्थितस्तत्र देवो विष्णुस्त्रिविक्रमः ॥ १३.२५२.२३ ॥
କୀର୍ତ୍ତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଧୃତି ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗମାର୍ଗ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁଠାରେ ଏ ଅବସ୍ଥିତ, ସେଠାରେ ଅଛି; ସେଠାରେ ହିଁ ତ୍ରିବିକ୍ରମ ଦେବ ବିଷ୍ଣୁ ଅଛନ୍ତି।
13.252.24
सेन्द्रा देवास्त्रयस्त्रिंशदेष नात्र विचारणा ।
आदिदेवो महादेवः सर्वभूतप्रतिश्रयः ॥ १३.२५२.२४ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସହିତ ତେତିଶ ଦେବତା — ଏଥିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ସେ ଆଦିଦେବ, ମହାଦେବ, ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ।
13.252.25
अनादिनिधनोऽव्यक्तो महात्मा मधुसूदनः ।
अयं जातो महातेजाः सुराणामर्थसिद्धये ॥ १३.२५२.२५ ॥
ଆଦି-ଅନ୍ତହୀନ, ଅବ୍ୟକ୍ତ, ମହାତ୍ମା ମଧୁସୂଦନ। ଏହି ମହାତେଜସ୍ବୀ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପ୍ରୟୋଜନ ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ଜନ୍ମିଛନ୍ତି।
13.252.26
सुदुस्तरार्थतत्त्वस्य वक्ता कर्ता च माधवः ।
तव पार्थ जयः कृत्स्नस्तव कीर्तिस्तथाऽतुला ॥ १३.२५२.२६ ॥
ଅତି କଠିନ ତତ୍ତ୍ବାର୍ଥର ବକ୍ତା ଓ କର୍ତ୍ତା ମାଧବ। ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୟ ଓ ଅତୁଳ କୀର୍ତ୍ତି ଅଛି।
13.252.27
तवेयं पृथिवी देवी कृत्स्ना नारायणाश्रयात् ।
अयं नाथस्तवाचिन्त्यो यस्य नारायणो गतिः ॥ १३.२५२.२७ ॥
ନାରାୟଣଙ୍କ ଆଶ୍ରୟରେ ଏହି ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ଦେବୀ ତୁମର। ତୁମର ଏହି ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ନାଥ ଅଛନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କ ଗତି ନାରାୟଣ।
13.252.28
स भवांस्त्वमुपाध्वर्यू रणाग्नौ हुतवान्नृपान् ।
कृष्णस्रुवेण महता युगान्ताग्निसमेन वै ॥ १३.२५२.२८ ॥
ସେହି ତୁମେ ଉପାଧ୍ୱର୍ଯ୍ୟୁ ହୋଇ ରଣାଗ୍ନିରେ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେଲ — ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ସମ ମହାନ କୃଷ୍ଣ ସ୍ରୁବରେ।
13.252.29
दुर्योधनश्च शोच्योसौ सपुत्रभ्रातृबान्धवः ।
कृतवान्योऽबुधः क्रोधाद्धरिगाण्डीविविग्रहम् ॥ १३.२५२.२९ ॥
ଏବଂ ଏହି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମଧ୍ୟ ଶୋଚନୀୟ, ଯିଏ ପୁତ୍ର, ଭ୍ରାତା ଓ ବାନ୍ଧବଙ୍କ ସହିତ ଅବୁଦ୍ଧିରୁ କ୍ରୋଧରେ ହରି ଓ ଗାଣ୍ଡୀବୀ ସହ ବିଗ୍ରହ କରିଥିଲା।
13.252.30
दैतेया दानवेन्द्राश्च महाकाया महाबलाः ।
चक्राग्नौ क्षयमापन्ना दावाग्नौ शलभा इव ॥ १३.२५२.३० ॥
ବିଶାଳ ଶରୀର ଓ ମହାବଳଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବେନ୍ଦ୍ରମାନେ ଚକ୍ରାଗ୍ନିରେ ଦାବାନଳରେ ପତଙ୍ଗ ପରି ନଷ୍ଟ ହେଲେ।
13.252.31
प्रतियोद्धुं न शक्यो हि मानुषैरेव संयुगे ।
विहीनैः पुरुषव्याघ्र सत्त्वशक्तिबलादिभिः ॥ १३.२५२.३१ ॥
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ସତ୍ତ୍ୱ, ଶକ୍ତି, ବଳ ଆଦିରୁ ବଞ୍ଚିତ ନ ହେଲେ ମଣିଷମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
13.252.32
जयो योगी युगान्ताभः सव्यसाची रणाग्रगः ।
तेजसा हतवान्सर्वं सुयोधनवलं नृप ॥ १३.२५२.३२ ॥
ହେ ନୃପ, ଯୁଗାନ୍ତ ପରି ତେଜସ୍ୱୀ, ସବ୍ୟସାଚୀ, ରଣାଗ୍ରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଯୋଗୀ ଜୟ ନିଜ ତେଜରେ ସୁଯୋଧନର ସମସ୍ତ ସେନା ବଧ କରିଛନ୍ତି।
13.252.33
यत्तु गोवृषभाङ्केन मुनिभ्यः समुदाहृतम् ।
पुराणं हिमवत्पृष्ठे तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.२५२.३३ ॥
ଗୋବୃଷଭ-ଚିହ୍ନିତ (ଶିବ) ହିମାଳୟ ପୃଷ୍ଠରେ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଯାହା ପୁରାଣ କହିଥିଲେ, ତାହା ମୁଁ କହିବାବେଳେ ଶୁଣ।
13.252.34
यावत्तस्य भवेत्पुष्टिस्तेजो जीप्तिः पराक्रमः ।
प्रभावः सन्नतिर्जन्म कृष्णे तत्त्रिगुणं विभो ॥ १३.२५२.३४ ॥
ହେ ବିଭୁ, ତାହାର ଯେତେ ପୁଷ୍ଟି, ତେଜ, ଦୀପ୍ତି, ପରାକ୍ରମ, ପ୍ରଭାବ, ନମ୍ରତା ଓ ଜନ୍ମ ଥାଏ, କୃଷ୍ଣଙ୍କଠାରେ ତାହା ତିନି ଗୁଣ।
13.252.35
कः शक्नोत्यन्यथा कर्तुं तद्यदि स्यात्तथा शृणु ।
यत्रः कृष्णो हि भगवांस्तत्र पुष्टिरनुत्तमा ॥ १३.२५२.३५ ॥
ତାହାକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିବାକୁ କିଏ ସମର୍ଥ? ତାହା ଯଦି ସେପରି ହୁଏ ତେବେ ଶୁଣ: ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି, ସେଠାରେ ଅନୁତ୍ତମ ପୁଷ୍ଟି।
13.252.36
वयं त्विहाल्पमतयः परतन्त्राः सुविक्लबाः ।
ज्ञानपूर्वं प्रपन्नाः स्मो मृत्योः पन्थानमव्ययम् ॥ १३.२५२.३६ ॥
ଆମେ ଏଠାରେ ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି, ପରତନ୍ତ୍ର ଓ ଅତି ବିକଳ; ଜ୍ଞାନପୂର୍ବକ ଆମେ ମୃତ୍ୟୁର ଅବ୍ୟୟ ପଥକୁ ଶରଣ ନେଇଛୁ।
13.252.37
भवांश्चाप्यार्जवपरः पूर्वं कृत्वा प्रतिश्रयम् ।
राजवृत्तं न लभते प्रतिज्ञापालने रतः ॥ १३.२५२.३७ ॥
ଆପଣ ମଧ୍ୟ ସରଳତାରେ ନିରତ ହୋଇ, ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ପ୍ରତିଜ୍ଞାପାଳନରେ ରତ ଥିବା ହେତୁ ରାଜବୃତ୍ତ ପାଉନାହାନ୍ତି।
13.252.38
अत्येवात्मवधं लोके राजंस्त्वं बहु मन्यसे ।
न हि प्रतिज्ञा या दत्ता तां प्रहातुमरिंदम ॥ १३.२५२.३८ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଆପଣ ଜଗତରେ ଆତ୍ମବଧକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିଶୟ ମାନନ୍ତି। ହେ ଅରିନ୍ଦମ, ଯେଉଁ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଦିଆଯାଇଛି ତାହା ପରିହାର କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।
13.252.39
कालेनायं जनः सर्वो निहतो रणमूर्धनि ।
वयं च कालेन हताः कालो हि परमेश्वरः ॥ १३.२५२.३९ ॥
କାଳ ଦ୍ୱାରା ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ରଣମୁଖରେ ନିହତ ହେଲେ; ଆମେ ମଧ୍ୟ କାଳ ଦ୍ୱାରା ହତ; କାଳ ହିଁ ପରମ ଈଶ୍ୱର।
13.252.40
न हि कालेन कालज्ञः स्पृष्टः शोचितुमर्हसि ।
कालो लोहितरक्ताक्षः कृष्णो दण्डी सनातनः ॥ १३.२५२.४० ॥
ହେ କାଳଜ୍ଞ, କାଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ପର୍ଶିତ ଆପଣଙ୍କର ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କାଳ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ, କୃଷ୍ଣ, ଦଣ୍ଡଧାରୀ ଓ ସନାତନ।
13.252.41
तस्मात्कुन्तीसुत ज्ञातीन्नेह शोचितुमर्हसि ।
व्यपेतमन्युर्नित्यं त्वं भव कौरवनन्दन ॥ १३.२५२.४१ ॥
ତେଣୁ ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଏଠାରେ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଆପଣଙ୍କର ଶୋକ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ହେ କୌରବନନ୍ଦନ, ଆପଣ ସର୍ବଦା ଶୋକ ଓ କ୍ରୋଧରହିତ ହୁଅନ୍ତୁ।
13.252.42
माधवस्यास्य महात्म्यं श्रुतं यत्कथितं मया ।
तदेव तावत्पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम् ॥ १३.२५२.४२ ॥
ମୁଁ କହିଥିବା ଏବଂ ଆପଣ ଶୁଣିଥିବା ଏହି ମାଧବଙ୍କ ମହିମା ହିଁ ଏବେ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ; ଏହା ସଜ୍ଜନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟାନ୍ତ।
13.252.43
व्यासस्य वचनं श्रुत्वा नारदस्य च धीमतः ।
स्वयं चैव महाराज कृष्णस्यार्हतमस्य वै ॥ १३.२५२.४३ ॥
ବ୍ୟାସ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ନାରଦଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ହେ ମହାରାଜ, ସ୍ୱୟଂ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଏହି ଯୋଗ୍ୟତା ମଧ୍ୟ (ଜାଣି)।
13.252.44
प्रभावश्चर्षिपूगस्य कथितः सुमहान्मया ।
महेश्वरस्य संवादं शैलपुत्र्याश्च भारत ॥ १३.२५२.४४ ॥
ଋଷିଗଣଙ୍କର ମହାନ ପ୍ରଭାବ ମୁଁ କହିଲି, ଏବଂ ହେ ଭାରତ, ମହେଶ୍ୱର ଓ ଶୈଳପୁତ୍ରୀ (ପାର୍ବତୀ)ଙ୍କ ସଂବାଦ ମଧ୍ୟ।
13.252.45
धारयिष्यति यश्चैनं महापुरुषसम्भवम् ।
शृणुयात्कथयेद्वा यः स श्रेयो लभते परम् ॥ १३.२५२.४५ ॥
ମହାପୁରୁଷଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହାକୁ ଯିଏ ଧାରଣ କରିବ, ଶୁଣିବ କିମ୍ବା କହିବ, ସେ ପରମ କଲ୍ୟାଣ ଲାଭ କରେ।
13.252.46
भवितारश्च तस्याथ सर्वे कामा यथेप्सिताः ।
प्रेत्य स्वर्गं च लभते नरो नास्त्यत्र संशयः ॥ १३.२५२.४६ ॥
ତା'ର ସବୁ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମଣିଷ ସ୍ୱର୍ଗ ଲାଭ କରେ, ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
13.252.47
न्याय्यं श्रेयोभिकामेन प्रतिपत्तुं जनार्दनः ।
एष एवाक्षयो विप्रैः स्तुतो राजञ्जनार्दनः ॥ १३.२५२.४७ ॥
ଶ୍ରେୟ କାମନା କରୁଥିବା ଲୋକ ପାଇଁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିବା ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ; ଏହି ଅକ୍ଷୟ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ହିଁ ବିପ୍ରମାନେ ସ୍ତୁତି କରିଛନ୍ତି, ହେ ରାଜନ୍, ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ।
13.252.48
महेश्वरमुखोत्सृष्टा ये च धर्मगुणाः स्मृताः ।
ते त्वया मनसा धार्याः कुरुराज दिवानिशम् ॥ १३.२५२.४८ ॥
ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ମୁଖରୁ ନିର୍ଗତ ଯେଉଁ ଧର୍ମଗୁଣମାନ ସ୍ମୃତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ, ହେ କୁରୁରାଜ, ତୁମେ ଦିନରାତି ମନରେ ଧାରଣ କରିବା ଉଚିତ।
13.252.49
एवं ते वर्तमानस्य सम्यग्दण्डधरस्य च ।
प्रजापालनदक्षस्य स्वर्गलोको भविष्यति ॥ १३.२५२.४९ ॥
ଏହିପରି ଆଚରଣ କରୁଥିବା, ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ଦଣ୍ଡ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଏବଂ ପ୍ରଜାପାଳନରେ ଦକ୍ଷ ତୁମର ସ୍ୱର୍ଗଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।
13.252.50
धर्मोणापि सदा राजन्प्रजा रक्षितुमर्हसि ।
यस्तस्य विपुलो दण्डः सम्यग्धर्मः स कीर्त्यते ॥ १३.२५२.५० ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ସର୍ବଦା ଧର୍ମରେ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ତାର ଯେଉଁ ମହାନ ଦଣ୍ଡ, ତାକୁ ହିଁ ସମ୍ୟକ୍ ଧର୍ମ କୁହାଯାଏ।
13.252.51
य एष कथितो राजन्मया सज्जनसन्निधौ ।
शङ्करस्योमया सार्धं संवादो धर्मसंहितः ॥ १३.२५२.५१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସଜ୍ଜନମାନଙ୍କ ସନ୍ନିଧାନରେ ମୁଁ ଯାହା କହିଲି, ତାହା ଉମା ସହିତ ଶଙ୍କରଙ୍କର ଧର୍ମସଂହିତ ସଂବାଦ।
13.252.52
श्रुत्वा वा श्रोतुकामो वाऽप्यर्चयेद्वृषभध्वजम् ।
विशुद्धेनेह भावेन य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.२५२.५२ ॥
ଯେ ଶୁଣେ କିମ୍ବା ଶୁଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁ; ଯେ ନିଜ କଲ୍ୟାଣ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଏଠାରେ ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ ସେପରି କରୁ।
13.252.53
एष तस्यानवद्यस्य नारदस्य महात्मनः ।
संदेशो देवपूजार्थं तं तथा कुरु पाण्डव ॥ १३.२५२.५३ ॥
ଏହା ସେହି ନିର୍ଦୋଷ ମହାତ୍ମା ନାରଦଙ୍କର ସନ୍ଦେଶ, ଦେବପୂଜା ପାଇଁ। ହେ ପାଣ୍ଡବ, ସେହିପରି କର।
13.252.54
एतदत्यद्भुतं वृत्तं पुण्ये हि भवति प्रभो ।
वासुदेवस्य कौन्तेय स्थाणोश्चैव स्वभावजम् ॥ १३.२५२.५४ ॥
ହେ ପ୍ରଭୋ, ଏହି ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ ଘଟଣା ପୁଣ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ଘଟେ; ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଏହା ବାସୁଦେବ ଓ ସ୍ଥାଣୁ (ଶିବ)ଙ୍କ ସ୍ୱଭାବରୁ ଜାତ।
13.252.55
दशवर्शसहस्राणि बदर्यामेष शाश्वतः ।
तपश्चचार विपुलं सह गाण्डीवधन्वना ॥ १३.२५२.५५ ॥
ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ପୁରୁଷ ବଦରୀରେ ଗାଣ୍ଡୀବଧାରୀଙ୍କ ସହିତ ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ମହାତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
13.252.56
त्रियुगौ पुण्डरीकाक्षौ वासुदेवधनंजयौ ।
विदितौ नारदादेतौ मम व्यासाच्च पार्थिव ॥ १३.२५२.५६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଦୁଇଜଣ ତ୍ରିଯୁଗୀ ପଦ୍ମନୟନ ବାସୁଦେବ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ; ଏହା ମୁଁ ନାରଦ ଓ ବ୍ୟାସଙ୍କଠାରୁ ଜାଣିଛି।
13.252.57
बाल एव महाबाहुश्चकार कदनं महत् ।
कंसस्य पुण्डरीकाक्षो ज्ञातित्रामार्थकारणात् ॥ १३.२५२.५७ ॥
ବାଲ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ହିଁ ସେହି ମହାବାହୁ ପଦ୍ମନୟନ ଜ୍ଞାତିମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ କଂସର ମହାସଂହାର କରିଥିଲେ।
13.252.58
कर्मणामस्य कौन्तेय नान्तं सङ्ख्यातुमुत्सहे ।
शाश्वतस्य पुराणस्य पुरुषस्य युधिष्ठिर ॥ १३.२५२.५८ ॥
ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଏହି ଶାଶ୍ୱତ ପୁରାତନ ପୁରୁଷଙ୍କ କର୍ମର ଅନ୍ତ ଗଣିବାକୁ ମୁଁ ସକ୍ଷମ ନୁହେଁ।
13.252.59
ध्रुवं श्रेयः परं तात भविष्यति तवोत्तमम् ।
यस्य ते पुरुषव्याघ्रः सखा चायं जनार्दनः ॥ १३.२५२.५९ ॥
ହେ ତାତ, ତୁମ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ପରମ ଶ୍ରେୟ ହେବ, କାରଣ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଏହି ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ତୁମର ସଖା।
13.252.60
दुर्योधनं तु शोचामि प्रेत्य लोकेऽपि दुर्मतिम् ।
यत्कृते पृथिवी सर्वा विनष्टा सहयद्विपा ॥ १३.२५२.६० ॥
କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ମତି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ପାଇଁ ମୁଁ ଶୋକ କରେ; ଯାହାର କାରଣରୁ ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା ସହିତ ସମସ୍ତ ପୃଥିବୀ ବିନଷ୍ଟ ହେଲା।
13.252.61
दुर्योधनापराधेन कर्णस्य शकुनेस्तथा ।
दुःशासनवतुर्थानां कुरवो निधनं गताः ॥ १३.२५२.६१ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ଅପରାଧ ଯୋଗୁଁ, କର୍ଣ୍ଣ ଓ ଶକୁନିଙ୍କ ଅପରାଧ ଯୋଗୁଁ, ଏବଂ ଦୁଃଶାସନ ଓ ଚତୁର୍ଥଙ୍କ ଯୋଗୁଁ କୁରୁମାନେ ବିନାଶ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।
13.252.62
एवं सम्भाषमाणे तु गाङ्गेये पुरुषर्षभे ।
तूष्णीं बभूव कौरव्यो मध्ये तेषां महात्मनाम् ॥ १३.२५२.६२ ॥
ଏହିପରି ଗାଙ୍ଗେୟ ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ କହୁଥିବାବେଳେ, ସେହି ମହାତ୍ମାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌରବ ନୀରବ ହୋଇଗଲେ।
13.252.63
तच्छ्रुत्वा विस्मयं जग्मुर्धृतराष्ट्रादयो नृपाः ।
सम्पूज्य मनसा कृष्णं सर्वे प्राञ्जलयऽभवन् ॥ १३.२५२.६३ ॥
ତାହା ଶୁଣି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଭୃତି ରାଜାମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ; ମନରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ ସମସ୍ତେ ହାତଯୋଡ଼ି ଠିଆ ହେଲେ।
13.252.64
ऋषयश्चापि ते सर्वे नारदप्रमुखास्तदा ।
प्रतिगृह्याभ्यनन्दन्त तद्वाक्यं प्रतिपूज्य च ॥ १३.२५२.६४ ॥
ନାରଦ ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବାକ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ସମ୍ମାନ ଦେଇ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
13.252.65
इत्येतदखिलं सर्वैः पाण्डवो भ्रातृभिः सह ।
श्रुतवान्सुमहाश्चर्यं पुण्यं भीष्मानुशासनम् ॥ १३.२५२.६५ ॥
ଏହିପରି ପାଣ୍ଡବ ନିଜ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଓ ପୁଣ୍ୟ ଭୀଷ୍ମ-ଉପଦେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଣିଲେ।
13.252.66
युधिष्ठिरस्तु गाङ्गेयं विश्रान्तं भूरिदक्षिणम् ।
पुनरेव महाबुद्धिः पर्यपृच्छन्महीपतिः ॥ १३.२५२.६६ ॥
ପୁଣି ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ମହୀପତି ଯୁଧିଷ୍ଠିର ବିଶ୍ରାମରେ ଥିବା, ଅପାର ଜ୍ଞାନୀ ଗାଙ୍ଗେୟ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ପୁନଃ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।