ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 13.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.252.1
अथ व्योम्नि महाञ्शब्दः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ।
मेघैश्च गगनं नीलं संरुद्धमभवद्धनैः ॥ १३.२५२.१ ॥
ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਗਰਜ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਨੀਲਾ ਅਕਾਸ਼ ਸੰਘਣੇ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕ ਗਿਆ।
13.252.2
प्रावृषीव च पर्जन्यो ववृषे निर्मलं पयः ।
तमश्वैवाभवद्धोरं दिशश्च न चकाशिरे ॥ १३.२५२.२ ॥
ਬਰਸਾਤ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਵਰਸਾਉਣ ਲੱਗਾ; ਉਹ ਹਨੇਰਾ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਚਮਕੀਆਂ ਨਹੀਂ।
13.252.3
ततो देवगिरौ तस्मिन्रम्ये पुण्ये सनातने ।
न शर्वं भूतसङ्घं वा ददृशुर्मनयस्तदा ॥ १३.२५२.३ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਸੁੰਦਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਦੇਵਗਿਰੀ ਉੱਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾ ਸ਼ਰਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਨਾ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ।
13.252.4
व्यभ्रं च गगनं सद्यः क्षणेन समपद्यत ।
तीर्थयात्रां ततो विप्रा जग्मुश्चान्ये यथागतम् ॥ १३.२५२.४ ॥
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਅਕਾਸ਼ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਗਏ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਿਸ ਰਸਤੇ ਆਏ ਸਨ ਉਸੇ ਰਸਤੇ ਮੁੜ ਗਏ।
13.252.5
तदद्भुतमचिन्त्यं च दृष्ट्वा ते विस्मिताऽभवन् ।
शङ्करस्योमया सार्धं संवादं त्वत्कथाश्रयम् ॥ १३.२५२.५ ॥
ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਅਚਿੰਤ ਨਜ਼ਾਰੇ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਉਮਾ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਉਹ ਸੰਵਾਦ ਤੁਹਾਡੀ ਕਥਾ ਉੱਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
13.252.6
स भवान्पुरुषव्याघ्र ब्रह्मभूतः सनातनः ।
यदर्थमनुशिष्टा स्मो गिरिपृष्ठे महात्मना ॥ १३.२५२.६ ॥
ਤੁਸੀਂ ਹੀ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਸਨਾਤਨ ਬ੍ਰਹਮਭੂਤ ਹੋ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਸਾਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ।
13.252.7
द्वितीयं त्वद्भुतमिदं त्वत्तेजःकृतमद्य वै ।
दृष्ट्वा च विस्मिताः कृष्ण सा च नः स्मृतिरागता ॥ १३.२५२.७ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਰਚਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਦੂਜਾ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਹੈਰਾਨ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਉਹ ਯਾਦ ਸਾਨੂੰ ਮੁੜ ਆ ਗਈ।
13.252.8
एतत्ते देवदेवस्य माहात्म्यं कथितं प्रभो ।
कपर्दिनो गिरीशस्य महाबाहो जनार्दन ॥ १३.२५२.८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸੀ ਗਈ; ਜਟਾਧਾਰੀ ਗਿਰੀਸ਼ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ ਜਨਾਰਦਨ।
13.252.9
इत्युक्ताः स तदा कृष्णस्तपोवननिवासिभिः ।
मानयामास तान्सर्वानृषीन्देवकिनन्दनः ॥ १३.२५२.९ ॥
ਤਪੋਵਨ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਦੇਵਕੀ-ਨੰਦਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ।
13.252.10
अथर्षयः सम्प्रहृष्टाः पुनस्ते कृष्ममब्रुवन् ।
पुनःपुनर्दर्शयास्मान्सदैव मधुसूदन ॥ १३.२५२.१० ॥
ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ, ਸਾਨੂੰ ਤੂੰ ਸਦਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਵੀਂ।
13.252.11
न हि नः सा रति स्वर्गे या च त्वद्दर्शने विभो ।
तदृतं च महाबाहो यदाह भगवान्भवः ॥ १३.२५२.११ ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਨੰਦ ਹੈ, ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਨਹੀਂ; ਅਤੇ ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਭਗਵਾਨ ਭਵ ਨੇ ਜੋ ਆਖਿਆ ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ।
13.252.12
एतत्ते सर्वमाख्यातं रहस्यमरिकर्शन ।
त्वमेव ह्यर्ततत्त्वज्ञः पृष्टोऽस्मान्पृच्छसे यदा ॥ १३.२५२.१२ ॥
ਹੇ ਅਰਿਕਰਸ਼ਨ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਗੁਪਤ ਭੇਤ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਹੀ ਸੱਚੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਾਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।
13.252.13
तदस्माभिरिदं गुह्यं त्वत्प्रियार्थमुदाहृतम् ।
न च तेऽविदितं किञ्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ १३.२५२.१३ ॥
ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇਹ ਗੁਹਿਆ ਗੱਲ ਆਖੀ। ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਥੋਂ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।
13.252.14
जन्म चैव प्रसूतिश्च यच्चान्यत्कारणं विभो ।
वयं तु बहुचापल्यादशक्ता गुह्यधारणे ॥ १३.२५२.१४ ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਜਨਮ, ਉਤਪੱਤੀ ਅਤੇ ਜੋ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਹੈ ਉਹ ਵੀ (ਆਖਿਆ ਗਿਆ)। ਪਰ ਬਹੁਤ ਚੰਚਲਤਾ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਗੁਹਿਆ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਮਰੱਥ ਹਾਂ।
13.252.15
ततः स्थिते त्वयि विभो लघुत्वात्प्रलपामहे ।
न हि किञ्चित्तदाश्चर्यं यन्न वेत्ति भवानिह ॥ १३.२५२.१५ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਵਿਭੂ, ਤੁਹਾਡੇ ਇੱਥੇ ਠਹਿਰਨ ਤੇ ਹਲਕੇਪਨ ਕਾਰਨ ਅਸੀਂ ਬਕਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਅਚੰਭਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਨਾ ਜਾਣਦੇ ਹੋਵੋ।
13.252.16
दिवि वा भुवि वा देव सर्वं हि विदितं तव ।
साधयाम वयं कृष्ण बुद्धिं पुष्टिमवाप्नुहि ॥ १३.२५२.१६ ॥
ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਦੇਵ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੈ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਅਸੀਂ (ਆਪਣਾ ਕਾਰਜ) ਸਾਧੀਏ; ਤੁਸੀਂ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ।
13.252.17
पुत्रस्ते सदृशस्तात विशिष्टो वा भविष्यति ।
महाप्रभावसंयुक्तो दीप्तिकीर्तिकरः प्रभुः ॥ १३.२५२.१७ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ; ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਸਮਰੱਥ ਪ੍ਰਭੂ।
13.252.18
ततः प्रणम्य देवेशं यादवं पुरुषोत्तमम् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य प्रजग्मुस्ते महर्षयः ॥ १३.२५२.१८ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਯਾਦਵ, ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਚਲੇ ਗਏ।
13.252.19
सोयं नारायणः श्रीमन्दीप्त्या परमया युतः ।
व्रतं यथावत्तच्चीर्त्वा द्वारकां पुनरागमत् ॥ १३.२५२.१९ ॥
ਉਹ ਸ਼ਰੀਮਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਪਰਮ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਰਤ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਮੁੜ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਆਏ।
13.252.20
पूर्णे च दशमे मासि पुत्रोऽस्य परमाद्भुतः ।
रुक्मिण्यां सम्मतो जज्ञे शूरो वंशधरः प्रभो ॥ १३.२५२.२० ॥
ਦਸਵਾਂ ਮਹੀਨਾ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੇ, ਰੁਕਮਿਣੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਮ ਅਦਭੁਤ, ਪਿਆਰਾ, ਸੂਰਮਾ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਧਾਰਕ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।
13.252.21
स कामः सर्वभूतानां सर्वभावगतो नृप ।
असुराणां सुराणां च चरत्यन्तर्गतः सदा ॥ १३.२५२.२१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਕਾਮ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਦਾ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।
13.252.22
सोयं पुरुषशार्दूलो मेघवर्णश्चतुर्भुजः ।
संश्रितः पाण्डवान्प्रेम्णा भवन्तश्चैनमाश्रिताः ॥ १३.२५२.२२ ॥
ਇਹ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਮੇਘ-ਵਰਨ, ਚਤੁਰਭੁਜ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਹੈ।
13.252.23
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिश्चैवक स्वर्गमार्गस्तथैव च ।
यत्रैष संस्थितस्तत्र देवो विष्णुस्त्रिविक्रमः ॥ १३.२५२.२३ ॥
ਕੀਰਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧੀਰਜ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦਾ ਮਾਰਗ ਵੀ ਉਥੇ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਟਿਕੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਹੀ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੇਵ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹਨ।
13.252.24
सेन्द्रा देवास्त्रयस्त्रिंशदेष नात्र विचारणा ।
आदिदेवो महादेवः सर्वभूतप्रतिश्रयः ॥ १३.२५२.२४ ॥
ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਤੇਤੀ ਦੇਵਤੇ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਆਦਿਦੇਵ, ਮਹਾਦੇਵ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹਨ।
13.252.25
अनादिनिधनोऽव्यक्तो महात्मा मधुसूदनः ।
अयं जातो महातेजाः सुराणामर्थसिद्धये ॥ १३.२५२.२५ ॥
ਆਦਿ-ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਅਵਿਅਕਤ, ਮਹਾਤਮਾ ਮਧੁਸੂਦਨ। ਇਹ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਮੇ ਹਨ।
13.252.26
सुदुस्तरार्थतत्त्वस्य वक्ता कर्ता च माधवः ।
तव पार्थ जयः कृत्स्नस्तव कीर्तिस्तथाऽतुला ॥ १३.२५२.२६ ॥
ਬਹੁਤ ਕਠਿਨ ਤੱਤਵਾਰਥ ਦੇ ਬੁਲਾਰੇ ਤੇ ਕਰਤਾ ਮਾਧਵ ਹਨ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਤੇਰੀ ਪੂਰੀ ਜਿੱਤ ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਕੀਰਤੀ ਹੈ।
13.252.27
तवेयं पृथिवी देवी कृत्स्ना नारायणाश्रयात् ।
अयं नाथस्तवाचिन्त्यो यस्य नारायणो गतिः ॥ १३.२५२.२७ ॥
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸਰੇ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ ਤੇਰੀ ਹੈ। ਤੇਰਾ ਇਹ ਅਚਿੰਤ ਸੁਆਮੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਗਤੀ ਨਾਰਾਇਣ ਹਨ।
13.252.28
स भवांस्त्वमुपाध्वर्यू रणाग्नौ हुतवान्नृपान् ।
कृष्णस्रुवेण महता युगान्ताग्निसमेन वै ॥ १३.२५२.२८ ॥
ਉਹੀ ਤੂੰ ਸਹਾਇਕ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣ ਕੇ ਜੰਗ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਦਿੱਤੀ — ਯੁਗਾਂਤ ਦੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਸ੍ਰੁਵ ਨਾਲ।
13.252.29
दुर्योधनश्च शोच्योसौ सपुत्रभ्रातृबान्धवः ।
कृतवान्योऽबुधः क्रोधाद्धरिगाण्डीविविग्रहम् ॥ १३.२५२.२९ ॥
ਅਤੇ ਇਹ ਦੁਰਯੋਧਨ ਵੀ ਤਰਸ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ, ਭਰਾਵਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਅਤੇ ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਨਾਲ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ।
13.252.30
दैतेया दानवेन्द्राश्च महाकाया महाबलाः ।
चक्राग्नौ क्षयमापन्ना दावाग्नौ शलभा इव ॥ १३.२५२.३० ॥
ਵੱਡੇ ਸਰੀਰਾਂ ਤੇ ਮਹਾਬਲ ਵਾਲੇ ਦੈਂਤ ਤੇ ਦਾਨਵ-ਇੰਦਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਜੰਗਲੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਤੰਗਿਆਂ ਵਾਂਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ।
13.252.31
प्रतियोद्धुं न शक्यो हि मानुषैरेव संयुगे ।
विहीनैः पुरुषव्याघ्र सत्त्वशक्तिबलादिभिः ॥ १३.२५२.३१ ॥
ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ, ਸੱਤਵ, ਸ਼ਕਤੀ, ਬਲ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮਨੁੱਖ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
13.252.32
जयो योगी युगान्ताभः सव्यसाची रणाग्रगः ।
तेजसा हतवान्सर्वं सुयोधनवलं नृप ॥ १३.२५२.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਯੁਗਾਂਤ ਵਰਗੇ ਤੇਜ ਵਾਲਾ, ਸਵਿਆਸਾਚੀ, ਰਣ ਦੇ ਅਗਲੇ ਮੋਰਚੇ ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਯੋਗੀ ਜਯ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਸੁਯੋਧਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ।
13.252.33
यत्तु गोवृषभाङ्केन मुनिभ्यः समुदाहृतम् ।
पुराणं हिमवत्पृष्ठे तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.२५२.३३ ॥
ਗੋਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ (ਸ਼ਿਵ) ਨੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀ ਪਿੱਠ ਤੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਸੁਣੋ।
13.252.34
यावत्तस्य भवेत्पुष्टिस्तेजो जीप्तिः पराक्रमः ।
प्रभावः सन्नतिर्जन्म कृष्णे तत्त्रिगुणं विभो ॥ १३.२५२.३४ ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਉਸ ਦੀ ਜਿੰਨੀ ਪੁਸ਼ਟੀ, ਤੇਜ, ਦੀਪਤੀ, ਪਰਾਕ੍ਰਮ, ਪ੍ਰਭਾਵ, ਨਿਮਰਤਾ ਅਤੇ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
13.252.35
कः शक्नोत्यन्यथा कर्तुं तद्यदि स्यात्तथा शृणु ।
यत्रः कृष्णो हि भगवांस्तत्र पुष्टिरनुत्तमा ॥ १३.२५२.३५ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਕੌਣ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੇ ਉਹ ਇੰਝ ਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸੁਣ: ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਉੱਤਮ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੈ।
13.252.36
वयं त्विहाल्पमतयः परतन्त्राः सुविक्लबाः ।
ज्ञानपूर्वं प्रपन्नाः स्मो मृत्योः पन्थानमव्ययम् ॥ १३.२५२.३६ ॥
ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਅਲਪ-ਬੁੱਧੀ, ਪਰਤੰਤਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਵਿਆਕੁਲ ਹਾਂ; ਗਿਆਨਪੂਰਵਕ ਅਸੀਂ ਮੌਤ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਰਾਹ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ ਹੈ।
13.252.37
भवांश्चाप्यार्जवपरः पूर्वं कृत्वा प्रतिश्रयम् ।
राजवृत्तं न लभते प्रतिज्ञापालने रतः ॥ १३.२५२.३७ ॥
ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਸਰਲਤਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਪਹਿਲਾਂ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ-ਪਾਲਣ ਵਿੱਚ ਰਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਰਾਜਧਰਮ ਨਹੀਂ ਪਾ ਰਹੇ।
13.252.38
अत्येवात्मवधं लोके राजंस्त्वं बहु मन्यसे ।
न हि प्रतिज्ञा या दत्ता तां प्रहातुमरिंदम ॥ १३.२५२.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਮੰਨਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।
13.252.39
कालेनायं जनः सर्वो निहतो रणमूर्धनि ।
वयं च कालेन हताः कालो हि परमेश्वरः ॥ १३.२५२.३९ ॥
ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਰਣ-ਮੋਰਚੇ ਉੱਤੇ ਮਾਰੇ ਗਏ; ਅਸੀਂ ਵੀ ਕਾਲ ਦੁਆਰਾ ਹਤ ਹੋਏ; ਕਾਲ ਹੀ ਪਰਮ ਈਸ਼ਵਰ ਹੈ।
13.252.40
न हि कालेन कालज्ञः स्पृष्टः शोचितुमर्हसि ।
कालो लोहितरक्ताक्षः कृष्णो दण्डी सनातनः ॥ १३.२५२.४० ॥
ਹੇ ਕਾਲ-ਗਿਆਤਾ, ਕਾਲ ਨਾਲ ਛੂਹੇ ਹੋਏ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਕਾਲ ਲਹੂ-ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਕਾਲਾ, ਦੰਡਧਾਰੀ ਅਤੇ ਸਨਾਤਨ ਹੈ।
13.252.41
तस्मात्कुन्तीसुत ज्ञातीन्नेह शोचितुमर्हसि ।
व्यपेतमन्युर्नित्यं त्वं भव कौरवनन्दन ॥ १३.२५२.४१ ॥
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਹੇ ਕੌਰਵਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ, ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਗਮ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹੋ।
13.252.42
माधवस्यास्य महात्म्यं श्रुतं यत्कथितं मया ।
तदेव तावत्पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम् ॥ १३.२५२.४२ ॥
ਮੈਂ ਜੋ ਮਾਧਵ ਦੀ ਇਹ ਮਹਿਮਾ ਕਹੀ ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੀ, ਉਹੀ ਹੁਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਜਣ ਦਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਹੈ।
13.252.43
व्यासस्य वचनं श्रुत्वा नारदस्य च धीमतः ।
स्वयं चैव महाराज कृष्णस्यार्हतमस्य वै ॥ १३.२५२.४३ ॥
ਵਿਆਸ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨਾਰਦ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਤੇ ਆਪ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਇਸ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ (ਜਾਣ ਕੇ)।
13.252.44
प्रभावश्चर्षिपूगस्य कथितः सुमहान्मया ।
महेश्वरस्य संवादं शैलपुत्र्याश्च भारत ॥ १३.२५२.४४ ॥
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੈਂ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ੈਲਪੁਤਰੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਦਾ ਸੰਵਾਦ ਵੀ।
13.252.45
धारयिष्यति यश्चैनं महापुरुषसम्भवम् ।
शृणुयात्कथयेद्वा यः स श्रेयो लभते परम् ॥ १३.२५२.४५ ॥
ਮਹਾਪੁਰਖ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਇਸਨੂੰ ਜੋ ਧਾਰਨ ਕਰੇਗਾ, ਸੁਣੇਗਾ ਜਾਂ ਸੁਣਾਏਗਾ, ਉਹ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
13.252.46
भवितारश्च तस्याथ सर्वे कामा यथेप्सिताः ।
प्रेत्य स्वर्गं च लभते नरो नास्त्यत्र संशयः ॥ १३.२५२.४६ ॥
ਉਸ ਲਈ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ; ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨੁੱਖ ਸਵਰਗ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
13.252.47
न्याय्यं श्रेयोभिकामेन प्रतिपत्तुं जनार्दनः ।
एष एवाक्षयो विप्रैः स्तुतो राजञ्जनार्दनः ॥ १३.२५२.४७ ॥
ਕਲਿਆਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਅਪਣਾਉਣਾ ਠੀਕ ਹੈ; ਇਸ ਅਕਸ਼ਯ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ।
13.252.48
महेश्वरमुखोत्सृष्टा ये च धर्मगुणाः स्मृताः ।
ते त्वया मनसा धार्याः कुरुराज दिवानिशम् ॥ १३.२५२.४८ ॥
ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਜੋ ਧਰਮ-ਗੁਣ ਸਿਮਰੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਕੁਰੂਰਾਜ, ਤੂੰ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
13.252.49
एवं ते वर्तमानस्य सम्यग्दण्डधरस्य च ।
प्रजापालनदक्षस्य स्वर्गलोको भविष्यति ॥ १३.२५२.४९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਤਦੇ ਹੋਏ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੰਡ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਸਵਰਗਲੋਕ ਹੋਵੇਗਾ।
13.252.50
धर्मोणापि सदा राजन्प्रजा रक्षितुमर्हसि ।
यस्तस्य विपुलो दण्डः सम्यग्धर्मः स कीर्त्यते ॥ १३.२५२.५० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਜੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੰਡ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਮ੍ਯਕ ਧਰਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
13.252.51
य एष कथितो राजन्मया सज्जनसन्निधौ ।
शङ्करस्योमया सार्धं संवादो धर्मसंहितः ॥ १३.२५२.५१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਜਣਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਜੋ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਉਮਾ ਨਾਲ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਧਰਮਯੁਕਤ ਸੰਵਾਦ ਹੈ।
13.252.52
श्रुत्वा वा श्रोतुकामो वाऽप्यर्चयेद्वृषभध्वजम् ।
विशुद्धेनेह भावेन य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.२५२.५२ ॥
ਜੋ ਸੁਣਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਧ੍ਵਜ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਜੋ ਆਪਣੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸ਼ੁੱਧ ਭਾਵ ਨਾਲ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੇ।
13.252.53
एष तस्यानवद्यस्य नारदस्य महात्मनः ।
संदेशो देवपूजार्थं तं तथा कुरु पाण्डव ॥ १३.२५२.५३ ॥
ਇਹ ਉਸ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਮਹਾਤਮਾ ਨਾਰਦ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਹੈ, ਦੇਵ-ਪੂਜਾ ਲਈ। ਹੇ ਪਾਂਡਵ, ਇਸਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰੋ।
13.252.54
एतदत्यद्भुतं वृत्तं पुण्ये हि भवति प्रभो ।
वासुदेवस्य कौन्तेय स्थाणोश्चैव स्वभावजम् ॥ १३.२५२.५४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਪੁੰਨ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਦੀ ਹੈ; ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਇਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਸਥਾਣੂ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ।
13.252.55
दशवर्शसहस्राणि बदर्यामेष शाश्वतः ।
तपश्चचार विपुलं सह गाण्डीवधन्वना ॥ १३.२५२.५५ ॥
ਇਸ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਪੁਰਖ ਨੇ ਬਦਰੀ ਵਿੱਚ ਗਾਂਡੀਵਧਾਰੀ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ।
13.252.56
त्रियुगौ पुण्डरीकाक्षौ वासुदेवधनंजयौ ।
विदितौ नारदादेतौ मम व्यासाच्च पार्थिव ॥ १३.२५२.५६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤ੍ਰਿਯੁਗੀ ਕਮਲਨੈਣ ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਹਨ; ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ।
13.252.57
बाल एव महाबाहुश्चकार कदनं महत् ।
कंसस्य पुण्डरीकाक्षो ज्ञातित्रामार्थकारणात् ॥ १३.२५२.५७ ॥
ਬਾਲ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਉਸ ਮਹਾਬਾਹੂ ਕਮਲਨੈਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੰਬੰਧੀਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਕੰਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ।
13.252.58
कर्मणामस्य कौन्तेय नान्तं सङ्ख्यातुमुत्सहे ।
शाश्वतस्य पुराणस्य पुरुषस्य युधिष्ठिर ॥ १३.२५२.५८ ॥
ਹੇ ਕੌਂਤੇਯ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ, ਇਸ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਰਖ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਗਿਣਨ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਹੀਂ।
13.252.59
ध्रुवं श्रेयः परं तात भविष्यति तवोत्तमम् ।
यस्य ते पुरुषव्याघ्रः सखा चायं जनार्दनः ॥ १३.२५२.५९ ॥
ਹੇ ਤਾਤ, ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਆਘਰ ਇਹ ਜਨਾਰਦਨ ਤੇਰੇ ਮਿੱਤਰ ਹਨ।
13.252.60
दुर्योधनं तु शोचामि प्रेत्य लोकेऽपि दुर्मतिम् ।
यत्कृते पृथिवी सर्वा विनष्टा सहयद्विपा ॥ १३.२५२.६० ॥
ਪਰ ਦੁਰਮਤੀ ਦੁਰਯੋਧਨ ਲਈ ਮੈਂ ਸੋਗ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹਾਥੀਆਂ-ਘੋੜਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨਾਸ ਹੋ ਗਈ।
13.252.61
दुर्योधनापराधेन कर्णस्य शकुनेस्तथा ।
दुःशासनवतुर्थानां कुरवो निधनं गताः ॥ १३.२५२.६१ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਦੇ ਅਪਰਾਧ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਚੌਥੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕੁਰੂ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ।
13.252.62
एवं सम्भाषमाणे तु गाङ्गेये पुरुषर्षभे ।
तूष्णीं बभूव कौरव्यो मध्ये तेषां महात्मनाम् ॥ १३.२५२.६२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਾਂਗੇਯ ਪੁਰਸ਼ਰਿਸ਼ਭ ਦੇ ਬੋਲਦਿਆਂ, ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੌਰਵ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
13.252.63
तच्छ्रुत्वा विस्मयं जग्मुर्धृतराष्ट्रादयो नृपाः ।
सम्पूज्य मनसा कृष्णं सर्वे प्राञ्जलयऽभवन् ॥ १३.२५२.६३ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਆਦਿ ਰਾਜੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ; ਮਨ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ।
13.252.64
ऋषयश्चापि ते सर्वे नारदप्रमुखास्तदा ।
प्रतिगृह्याभ्यनन्दन्त तद्वाक्यं प्रतिपूज्य च ॥ १३.२५२.६४ ॥
ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ, ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਅਨੰਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।
13.252.65
इत्येतदखिलं सर्वैः पाण्डवो भ्रातृभिः सह ।
श्रुतवान्सुमहाश्चर्यं पुण्यं भीष्मानुशासनम् ॥ १३.२५२.६५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਵਾਲਾ ਭੀਸ਼ਮ-ਉਪਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਸੁਣਿਆ।
13.252.66
युधिष्ठिरस्तु गाङ्गेयं विश्रान्तं भूरिदक्षिणम् ।
पुनरेव महाबुद्धिः पर्यपृच्छन्महीपतिः ॥ १३.२५२.६६ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ ਮਹੀਪਤੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਅਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ, ਅਪਾਰ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਗਾਂਗੇਯ ਭੀਸ਼ਮ ਤੋਂ ਫਿਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ।