മഹാഭാരതം · അധ്യായം 13.252
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.252.1
अथ व्योम्नि महाञ्शब्दः सविद्युत्स्तनयित्नुमान् ।
मेघैश्च गगनं नीलं संरुद्धमभवद्धनैः ॥ १३.२५२.१ ॥
അപ്പോൾ ആകാശത്ത് മിന്നലോടും ഇടിമുഴക്കത്തോടും കൂടി മഹാശബ്ദമുണ്ടായി; നീലാകാശം ഘനമേഘങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ടു.
13.252.2
प्रावृषीव च पर्जन्यो ववृषे निर्मलं पयः ।
तमश्वैवाभवद्धोरं दिशश्च न चकाशिरे ॥ १३.२५२.२ ॥
മഴക്കാലത്തെന്നപോലെ മേഘം നിർമ്മലമായ ജലം വർഷിച്ചു; ആ ഇരുട്ട് ഭയങ്കരമായി, ദിക്കുകൾ തെളിഞ്ഞില്ല.
13.252.3
ततो देवगिरौ तस्मिन्रम्ये पुण्ये सनातने ।
न शर्वं भूतसङ्घं वा ददृशुर्मनयस्तदा ॥ १३.२५२.३ ॥
അപ്പോൾ ആ രമ്യവും പുണ്യവും സനാതനവുമായ ദേവഗിരിയിൽ മുനിമാർ ശർവനെയോ ഭൂതസംഘത്തെയോ കണ്ടില്ല.
13.252.4
व्यभ्रं च गगनं सद्यः क्षणेन समपद्यत ।
तीर्थयात्रां ततो विप्रा जग्मुश्चान्ये यथागतम् ॥ १३.२५२.४ ॥
ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് ആകാശം മേഘരഹിതമായി. പിന്നെ ബ്രാഹ്മണർ തീർത്ഥയാത്ര പോയി; മറ്റുള്ളവർ വന്ന വഴിയേ മടങ്ങി.
13.252.5
तदद्भुतमचिन्त्यं च दृष्ट्वा ते विस्मिताऽभवन् ।
शङ्करस्योमया सार्धं संवादं त्वत्कथाश्रयम् ॥ १३.२५२.५ ॥
ആ അദ്ഭുതവും ചിന്തിക്കാനാവാത്തതുമായ കാഴ്ച കണ്ട് അവർ വിസ്മയിച്ചു. ഉമയോടൊപ്പം ശങ്കരൻ നടത്തിയ ആ സംവാദം നിങ്ങളുടെ കഥയെ ആശ്രയിച്ചതാണ്.
13.252.6
स भवान्पुरुषव्याघ्र ब्रह्मभूतः सनातनः ।
यदर्थमनुशिष्टा स्मो गिरिपृष्ठे महात्मना ॥ १३.२५२.६ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രമേ, നിങ്ങൾ തന്നെയാണ് സനാതനമായ ബ്രഹ്മഭൂതൻ; ആരുടെ പേരിലാണ് മഹാത്മാവ് മലമുകളിൽ ഞങ്ങളെ ഉപദേശിച്ചത്, ആ ആൾ നിങ്ങളാണ്.
13.252.7
द्वितीयं त्वद्भुतमिदं त्वत्तेजःकृतमद्य वै ।
दृष्ट्वा च विस्मिताः कृष्ण सा च नः स्मृतिरागता ॥ १३.२५२.७ ॥
കൃഷ്ണാ, ഇന്ന് നിന്റെ തേജസ്സിനാൽ ഉണ്ടായ ഈ രണ്ടാമത്തെ അദ്ഭുതം കണ്ട് ഞങ്ങൾ വിസ്മയിച്ചു; അപ്പോൾ ആ സ്മരണ ഞങ്ങളിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തി.
13.252.8
एतत्ते देवदेवस्य माहात्म्यं कथितं प्रभो ।
कपर्दिनो गिरीशस्य महाबाहो जनार्दन ॥ १३.२५२.८ ॥
പ്രഭോ, ദേവദേവന്റെ ഈ മാഹാത്മ്യം നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു; ജടാധാരിയും ഗിരീശനുമായവന്റെ മഹത്ത്വം ഇതാണ്, മഹാബാഹോ ജനാർദ്ദനാ.
13.252.9
इत्युक्ताः स तदा कृष्णस्तपोवननिवासिभिः ।
मानयामास तान्सर्वानृषीन्देवकिनन्दनः ॥ १३.२५२.९ ॥
തപോവനവാസികൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ദേവകീനന്ദനനായ കൃഷ്ണൻ ആ ഋഷിമാരെയെല്ലാം ആദരിച്ചു.
13.252.10
अथर्षयः सम्प्रहृष्टाः पुनस्ते कृष्ममब्रुवन् ।
पुनःपुनर्दर्शयास्मान्सदैव मधुसूदन ॥ १३.२५२.१० ॥
അപ്പോൾ അതിസന്തുഷ്ടരായ ആ ഋഷിമാർ വീണ്ടും കൃഷ്ണനോട് പറഞ്ഞു: മധുസൂദനാ, ഞങ്ങൾക്ക് നീ എപ്പോഴും വീണ്ടും വീണ്ടും ദർശനം നൽകണേ.
13.252.11
न हि नः सा रति स्वर्गे या च त्वद्दर्शने विभो ।
तदृतं च महाबाहो यदाह भगवान्भवः ॥ १३.२५२.११ ॥
വിഭോ, നിന്റെ ദർശനത്തിലുള്ള ആ ആനന്ദം സ്വർഗ്ഗത്തിൽപോലും ഞങ്ങൾക്കില്ല; മഹാബാഹോ, ഭഗവാൻ ഭവൻ പറഞ്ഞത് സത്യമാണ്.
13.252.12
एतत्ते सर्वमाख्यातं रहस्यमरिकर्शन ।
त्वमेव ह्यर्ततत्त्वज्ञः पृष्टोऽस्मान्पृच्छसे यदा ॥ १३.२५२.१२ ॥
ശത്രുകർശനാ, ഈ രഹസ്യമെല്ലാം നിനക്ക് പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു; നീ തന്നെ യഥാർത്ഥതത്ത്വം അറിയുന്നവനാണ്, എന്നിട്ടും ഞങ്ങളോട് ചോദിക്കുന്നു.
13.252.13
तदस्माभिरिदं गुह्यं त्वत्प्रियार्थमुदाहृतम् ।
न च तेऽविदितं किञ्चित्त्रिषु लोकेषु विद्यते ॥ १३.२५२.१३ ॥
അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ പ്രീതിക്കായി ഞങ്ങൾ ഈ രഹസ്യം പറഞ്ഞു. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും നിങ്ങൾക്കറിയാത്തതായി ഒന്നുമില്ല.
13.252.14
जन्म चैव प्रसूतिश्च यच्चान्यत्कारणं विभो ।
वयं तु बहुचापल्यादशक्ता गुह्यधारणे ॥ १३.२५२.१४ ॥
ഓ വിഭോ, ജന്മവും ഉത്പത്തിയും മറ്റു കാരണങ്ങളും (പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്). എന്നാൽ അമിത ചാപല്യം കാരണം ഞങ്ങൾക്ക് രഹസ്യം സൂക്ഷിക്കാനാവുന്നില്ല.
13.252.15
ततः स्थिते त्वयि विभो लघुत्वात्प्रलपामहे ।
न हि किञ्चित्तदाश्चर्यं यन्न वेत्ति भवानिह ॥ १३.२५२.१५ ॥
അപ്പോൾ ഓ വിഭോ, നിങ്ങൾ ഇവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ ചാപല്യത്താൽ ഞങ്ങൾ വാചാലരാകുന്നു. ഇവിടെ നിങ്ങൾക്കറിയാത്ത അത്ഭുതം ഒന്നുമില്ല.
13.252.16
दिवि वा भुवि वा देव सर्वं हि विदितं तव ।
साधयाम वयं कृष्ण बुद्धिं पुष्टिमवाप्नुहि ॥ १३.२५२.१६ ॥
സ്വർഗ്ഗത്തിലായാലും ഭൂമിയിലായാലും, ഓ ദേവാ, എല്ലാം നിങ്ങൾക്കറിയാം. ഓ കൃഷ്ണാ, ഞങ്ങൾ (നമ്മുടെ കാര്യം) സാധിക്കട്ടെ; നിങ്ങൾ ബുദ്ധിയും പുഷ്ടിയും നേടുക.
13.252.17
पुत्रस्ते सदृशस्तात विशिष्टो वा भविष्यति ।
महाप्रभावसंयुक्तो दीप्तिकीर्तिकरः प्रभुः ॥ १३.२५२.१७ ॥
പ്രിയനേ, നിന്റെ പുത്രൻ നിനക്ക് തുല്യനോ അല്ലെങ്കിൽ അതിലും വിശിഷ്ടനോ ആകും; മഹാപ്രഭാവമുള്ളവനും തേജസ്സും കീർത്തിയും നൽകുന്നവനും ശക്തനായ പ്രഭുവുമായിരിക്കും.
13.252.18
ततः प्रणम्य देवेशं यादवं पुरुषोत्तमम् ।
प्रदक्षिणमुपावृत्य प्रजग्मुस्ते महर्षयः ॥ १३.२५२.१८ ॥
പിന്നീട് ദേവന്മാരുടെ നാഥനും യാദവനും പുരുഷോത്തമനുമായവനെ നമസ്കരിച്ച്, പ്രദക്ഷിണം വെച്ച്, ആ മഹർഷിമാർ പോയി.
13.252.19
सोयं नारायणः श्रीमन्दीप्त्या परमया युतः ।
व्रतं यथावत्तच्चीर्त्वा द्वारकां पुनरागमत् ॥ १३.२५२.१९ ॥
ആ ശ്രീമാനായ നാരായണൻ, പരമമായ തേജസ്സോടെ, ആ വ്രതം യഥാവിധി പൂർത്തിയാക്കി വീണ്ടും ദ്വാരകയിലേക്ക് മടങ്ങി.
13.252.20
पूर्णे च दशमे मासि पुत्रोऽस्य परमाद्भुतः ।
रुक्मिण्यां सम्मतो जज्ञे शूरो वंशधरः प्रभो ॥ १३.२५२.२० ॥
പത്താം മാസം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, രുക്മിണിയിൽ അദ്ദേഹത്തിന് പരമാദ്ഭുതനും പ്രിയനും ശൂരനും വംശധരനുമായ ഒരു പുത്രൻ ജനിച്ചു, പ്രഭോ.
13.252.21
स कामः सर्वभूतानां सर्वभावगतो नृप ।
असुराणां सुराणां च चरत्यन्तर्गतः सदा ॥ १३.२५२.२१ ॥
ഹേ രാജാവേ, ആ കാമൻ സർവഭൂതങ്ങളിലും സർവഭാവങ്ങളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അവൻ അസുരന്മാരിലും ദേവന്മാരിലും അന്തർഗതനായി എപ്പോഴും സഞ്ചരിക്കുന്നു.
13.252.22
सोयं पुरुषशार्दूलो मेघवर्णश्चतुर्भुजः ।
संश्रितः पाण्डवान्प्रेम्णा भवन्तश्चैनमाश्रिताः ॥ १३.२५२.२२ ॥
ഈ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ, മേഘവർണ്ണൻ, ചതുർഭുജൻ പാണ്ഡവരെ സ്നേഹത്തോടെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു; നിങ്ങളും ഇവനെയാണ് ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നത്.
13.252.23
कीर्तिर्लक्ष्मीर्धृतिश्चैवक स्वर्गमार्गस्तथैव च ।
यत्रैष संस्थितस्तत्र देवो विष्णुस्त्रिविक्रमः ॥ १३.२५२.२३ ॥
കീർത്തിയും ലക്ഷ്മിയും ധൃതിയും സ്വർഗമാർഗവും ഇതുപോലെ ഇവൻ സ്ഥിതനായിരിക്കുന്നിടത്തുതന്നെയുണ്ട്; അവിടെയാണ് ത്രിവിക്രമനായ ദേവൻ വിഷ്ണു.
13.252.24
सेन्द्रा देवास्त्रयस्त्रिंशदेष नात्र विचारणा ।
आदिदेवो महादेवः सर्वभूतप्रतिश्रयः ॥ १३.२५२.२४ ॥
ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദേവന്മാരും — ഇതിൽ സംശയമില്ല; അവൻ ആദിദേവനും മഹാദേവനും സർവഭൂതങ്ങളുടെ ആശ്രയവുമാണ്.
13.252.25
अनादिनिधनोऽव्यक्तो महात्मा मधुसूदनः ।
अयं जातो महातेजाः सुराणामर्थसिद्धये ॥ १३.२५२.२५ ॥
ആദിയും അന്തവുമില്ലാത്ത, അവ്യക്തനായ, മഹാത്മാവായ മധുസൂദനൻ. ഈ മഹാതേജസ്വി ദേവന്മാരുടെ ലക്ഷ്യസിദ്ധിക്കായി ജനിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.252.26
सुदुस्तरार्थतत्त्वस्य वक्ता कर्ता च माधवः ।
तव पार्थ जयः कृत्स्नस्तव कीर्तिस्तथाऽतुला ॥ १३.२५२.२६ ॥
അതിദുഷ്കരമായ തത്ത്വാർഥം പറയുന്നവനും ചെയ്യുന്നവനും മാധവനാണ്. പാർത്ഥാ, നിനക്ക് പൂർണ്ണ ജയവും അതുല്യമായ കീർത്തിയും ഉണ്ട്.
13.252.27
तवेयं पृथिवी देवी कृत्स्ना नारायणाश्रयात् ।
अयं नाथस्तवाचिन्त्यो यस्य नारायणो गतिः ॥ १३.२५२.२७ ॥
നാരായണന്റെ ആശ്രയത്താൽ ഈ സമസ്ത ഭൂദേവി നിന്റേതാണ്. നിനക്ക് ഈ അചിന്ത്യനായ നാഥനുണ്ട്; അവന്റെ ഗതി നാരായണനാണ്.
13.252.28
स भवांस्त्वमुपाध्वर्यू रणाग्नौ हुतवान्नृपान् ।
कृष्णस्रुवेण महता युगान्ताग्निसमेन वै ॥ १३.२५२.२८ ॥
ആ നീ തന്നെയാണ് ഉപാധ്വര്യുവായി യുദ്ധാഗ്നിയിൽ രാജാക്കന്മാരെ ഹോമിച്ചത് — യുഗാന്താഗ്നിക്കു തുല്യമായ മഹത്തായ കൃഷ്ണ സ്രുവം കൊണ്ട്.
13.252.29
दुर्योधनश्च शोच्योसौ सपुत्रभ्रातृबान्धवः ।
कृतवान्योऽबुधः क्रोधाद्धरिगाण्डीविविग्रहम् ॥ १३.२५२.२९ ॥
ദുര്യോധനനും ദയനീയനാണ്. മക്കളോടും സഹോദരന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടുമൊപ്പം അവിവേകത്താൽ ക്രോധത്തോടെ ഹരിയോടും ഗാണ്ഡീവധാരിയോടും കലഹിച്ചു.
13.252.30
दैतेया दानवेन्द्राश्च महाकाया महाबलाः ।
चक्राग्नौ क्षयमापन्ना दावाग्नौ शलभा इव ॥ १३.२५२.३० ॥
വലിയ ശരീരവും മഹാബലവുമുള്ള ദൈത്യന്മാരും ദാനവേന്ദ്രന്മാരും ചക്രാഗ്നിയിൽ കാട്ടുതീയിൽ ശലഭങ്ങളെപ്പോലെ നശിച്ചു.
13.252.31
प्रतियोद्धुं न शक्यो हि मानुषैरेव संयुगे ।
विहीनैः पुरुषव्याघ्र सत्त्वशक्तिबलादिभिः ॥ १३.२५२.३१ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രാ, സത്ത്വം, ശക്തി, ബലം തുടങ്ങിയവ നഷ്ടപ്പെട്ടവരല്ലാതെ മനുഷ്യർക്ക് യുദ്ധത്തിൽ അവരെ എതിർക്കാൻ കഴിയില്ല.
13.252.32
जयो योगी युगान्ताभः सव्यसाची रणाग्रगः ।
तेजसा हतवान्सर्वं सुयोधनवलं नृप ॥ १३.२५२.३२ ॥
രാജാവേ, യുഗാന്തത്തിന്റെ പ്രഭയുള്ള, സവ്യസാചിയായ, യുദ്ധമുഖത്ത് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന യോഗിയായ ജയൻ തേജസ്സുകൊണ്ട് സുയോധനന്റെ സൈന്യമാകെ വധിച്ചു.
13.252.33
यत्तु गोवृषभाङ्केन मुनिभ्यः समुदाहृतम् ।
पुराणं हिमवत्पृष्ठे तन्मे निगदतः शृणु ॥ १३.२५२.३३ ॥
ഗോവൃഷഭ ചിഹ്നമുള്ളവൻ (ശിവൻ) ഹിമവത്പൃഷ്ഠത്തിൽ മുനിമാർക്ക് പറഞ്ഞ ആ പുരാണം ഞാൻ പറയുമ്പോൾ കേൾക്കുക.
13.252.34
यावत्तस्य भवेत्पुष्टिस्तेजो जीप्तिः पराक्रमः ।
प्रभावः सन्नतिर्जन्म कृष्णे तत्त्रिगुणं विभो ॥ १३.२५२.३४ ॥
വിഭോ, അവന്റെ പുഷ്ടിയും തേജസ്സും പ്രഭയും പരാക്രമവും പ്രഭാവവും വിനയവും ജന്മവും എത്രയുണ്ടോ, അവ കൃഷ്ണനിൽ മൂന്നിരട്ടിയാണ്.
13.252.35
कः शक्नोत्यन्यथा कर्तुं तद्यदि स्यात्तथा शृणु ।
यत्रः कृष्णो हि भगवांस्तत्र पुष्टिरनुत्तमा ॥ १३.२५२.३५ ॥
അതിനെ മറ്റൊരു വിധത്തിലാക്കാൻ ആർക്കു കഴിയും? അത് അങ്ങനെ ആണെങ്കിൽ കേൾക്കുക: ഭഗവാൻ കൃഷ്ണൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയാണ് അത്യുത്തമമായ പുഷ്ടി.
13.252.36
वयं त्विहाल्पमतयः परतन्त्राः सुविक्लबाः ।
ज्ञानपूर्वं प्रपन्नाः स्मो मृत्योः पन्थानमव्ययम् ॥ १३.२५२.३६ ॥
നമ്മൾ ഇവിടെ അല്പബുദ്ധികളും പരാധീനരും അത്യന്തം വിഷമിക്കുന്നവരുമാണ്; ജ്ഞാനപൂർവം നാം മൃത്യുവിന്റെ അവ്യയമായ വഴിയെ ശരണം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
13.252.37
भवांश्चाप्यार्जवपरः पूर्वं कृत्वा प्रतिश्रयम् ।
राजवृत्तं न लभते प्रतिज्ञापालने रतः ॥ १३.२५२.३७ ॥
നിങ്ങളും ഋജുത്വത്തിൽ മുഴുകി, മുമ്പ് പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത്, പ്രതിജ്ഞാപാലനത്തിൽ രമിക്കുന്നതിനാൽ രാജവൃത്തം നേടുന്നില്ല.
13.252.38
अत्येवात्मवधं लोके राजंस्त्वं बहु मन्यसे ।
न हि प्रतिज्ञा या दत्ता तां प्रहातुमरिंदम ॥ १३.२५२.३८ ॥
രാജാവേ, ലോകത്തിൽ ആത്മവധത്തെപ്പോലും നീ അധികമായി കരുതുന്നു. ശത്രുദമനാ, നൽകിയ പ്രതിജ്ഞ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.
13.252.39
कालेनायं जनः सर्वो निहतो रणमूर्धनि ।
वयं च कालेन हताः कालो हि परमेश्वरः ॥ १३.२५२.३९ ॥
കാലത്താൽ ഈ ജനങ്ങളെല്ലാം യുദ്ധമുഖത്ത് വധിക്കപ്പെട്ടു; നാമും കാലത്താൽ ഹതരായി; കാലമാണ് പരമേശ്വരൻ.
13.252.40
न हि कालेन कालज्ञः स्पृष्टः शोचितुमर्हसि ।
कालो लोहितरक्ताक्षः कृष्णो दण्डी सनातनः ॥ १३.२५२.४० ॥
കാലം അറിയുന്നവനേ, കാലത്താൽ സ്പർശിതനായ നീ ശോകിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല. കാലൻ ചുവന്ന കണ്ണുള്ളവനും കറുത്തവനും ദണ്ഡധാരിയും സനാതനനുമാണ്.
13.252.41
तस्मात्कुन्तीसुत ज्ञातीन्नेह शोचितुमर्हसि ।
व्यपेतमन्युर्नित्यं त्वं भव कौरवनन्दन ॥ १३.२५२.४१ ॥
അതുകൊണ്ട് കുന്തീപുത്രാ, ഇവിടെ ബന്ധുക്കൾക്കായി നീ ശോകിക്കുന്നത് ഉചിതമല്ല. കൗരവനന്ദനാ, നീ എപ്പോഴും ദുഃഖക്രോധങ്ങളില്ലാത്തവനായിരിക്കുക.
13.252.42
माधवस्यास्य महात्म्यं श्रुतं यत्कथितं मया ।
तदेव तावत्पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम् ॥ १३.२५२.४२ ॥
ഞാൻ പറഞ്ഞതും നീ കേട്ടതുമായ ഈ മാധവന്റെ മഹത്വം തന്നെ ഇപ്പോൾ മതി; ഇത് സജ്ജനത്തിന്റെ ഉദാഹരണമാണ്.
13.252.43
व्यासस्य वचनं श्रुत्वा नारदस्य च धीमतः ।
स्वयं चैव महाराज कृष्णस्यार्हतमस्य वै ॥ १३.२५२.४३ ॥
വ്യാസന്റെയും ജ്ഞാനിയായ നാരദന്റെയും വാക്കുകൾ കേട്ട്, മഹാരാജാവേ, കൃഷ്ണന്റെ ഈ യോഗ്യതയും സ്വയം അറിഞ്ഞ്.
13.252.44
प्रभावश्चर्षिपूगस्य कथितः सुमहान्मया ।
महेश्वरस्य संवादं शैलपुत्र्याश्च भारत ॥ १३.२५२.४४ ॥
ഋഷിസംഘത്തിന്റെ മഹത്തായ പ്രഭാവവും, ഭാരതാ, മഹേശ്വരനും ശൈലപുത്രിക്കും (പാർവതിക്കും) തമ്മിലുള്ള സംവാദവും ഞാൻ പറഞ്ഞു.
13.252.45
धारयिष्यति यश्चैनं महापुरुषसम्भवम् ।
शृणुयात्कथयेद्वा यः स श्रेयो लभते परम् ॥ १३.२५२.४५ ॥
മഹാപുരുഷനിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ച ഇതിനെ ആരെങ്കിലും ഓർമ്മയിൽ വെക്കുകയോ, കേൾക്കുകയോ, പറയുകയോ ചെയ്യുന്നുവോ, അവൻ പരമമായ ശ്രേയസ്സ് നേടും.
13.252.46
भवितारश्च तस्याथ सर्वे कामा यथेप्सिताः ।
प्रेत्य स्वर्गं च लभते नरो नास्त्यत्र संशयः ॥ १३.२५२.४६ ॥
അവന് ആഗ്രഹിച്ച സകല കാമനകളും സഫലമാകും; മരണശേഷം മനുഷ്യൻ സ്വർഗം നേടും, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
13.252.47
न्याय्यं श्रेयोभिकामेन प्रतिपत्तुं जनार्दनः ।
एष एवाक्षयो विप्रैः स्तुतो राजञ्जनार्दनः ॥ १३.२५२.४७ ॥
ശ്രേയസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് ജനാർദ്ദനനെ സ്വീകരിക്കുന്നത് ന്യായമാണ്; ഈ അക്ഷയനായ ജനാർദ്ദനനെത്തന്നെയാണ് ബ്രാഹ്മണർ സ്തുതിച്ചിട്ടുള്ളത്, രാജാവേ, ജനാർദ്ദനനെ.
13.252.48
महेश्वरमुखोत्सृष्टा ये च धर्मगुणाः स्मृताः ।
ते त्वया मनसा धार्याः कुरुराज दिवानिशम् ॥ १३.२५२.४८ ॥
മഹേശ്വരന്റെ മുഖത്തുനിന്ന് പുറപ്പെട്ടതും സ്മരിക്കപ്പെടുന്നതുമായ ധർമഗുണങ്ങളെ, കുരുരാജാവേ, നീ രാപ്പകൽ മനസ്സിൽ ധരിക്കണം.
13.252.49
एवं ते वर्तमानस्य सम्यग्दण्डधरस्य च ।
प्रजापालनदक्षस्य स्वर्गलोको भविष्यति ॥ १३.२५२.४९ ॥
ഇങ്ങനെ പെരുമാറുകയും ദണ്ഡം ശരിയായി ധരിക്കുകയും പ്രജാപാലനത്തിൽ സമർത്ഥനുമായ നിനക്ക് സ്വർഗലോകം ലഭിക്കും.
13.252.50
धर्मोणापि सदा राजन्प्रजा रक्षितुमर्हसि ।
यस्तस्य विपुलो दण्डः सम्यग्धर्मः स कीर्त्यते ॥ १३.२५२.५० ॥
രാജാവേ, നീ എപ്പോഴും ധർമ്മത്തോടെ പ്രജകളെ രക്ഷിക്കണം. അതിലെ മഹത്തായ ദണ്ഡമാണ് സമ്യക് ധർമ്മം എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
13.252.51
य एष कथितो राजन्मया सज्जनसन्निधौ ।
शङ्करस्योमया सार्धं संवादो धर्मसंहितः ॥ १३.२५२.५१ ॥
രാജാവേ, സജ്ജനങ്ങളുടെ സന്നിധിയിൽ ഞാൻ പറഞ്ഞ ഇത് ഉമയോടൊപ്പമുള്ള ശങ്കരന്റെ ധർമ്മസംഹിതമായ സംവാദമാണ്.
13.252.52
श्रुत्वा वा श्रोतुकामो वाऽप्यर्चयेद्वृषभध्वजम् ।
विशुद्धेनेह भावेन य इच्छेद्भूतिमात्मनः ॥ १३.२५२.५२ ॥
കേട്ടവനോ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനോ വൃഷഭധ്വജനെ പൂജിക്കട്ടെ; സ്വന്തം ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ഇവിടെ ശുദ്ധഭാവത്തോടെ അങ്ങനെ ചെയ്യട്ടെ.
13.252.53
एष तस्यानवद्यस्य नारदस्य महात्मनः ।
संदेशो देवपूजार्थं तं तथा कुरु पाण्डव ॥ १३.२५२.५३ ॥
ആ നിർദോഷനായ മഹാത്മാവായ നാരദന്റെ സന്ദേശമാണിത്; ദേവപൂജയ്ക്കുള്ളതാണ്. പാണ്ഡവാ, അതുപോലെ ചെയ്യുക.
13.252.54
एतदत्यद्भुतं वृत्तं पुण्ये हि भवति प्रभो ।
वासुदेवस्य कौन्तेय स्थाणोश्चैव स्वभावजम् ॥ १३.२५२.५४ ॥
പ്രഭോ, ഈ അത്യത്ഭുത സംഭവം പുണ്യസ്ഥലത്ത് നടക്കുന്നു; കൗന്തേയാ, ഇത് വാസുദേവന്റെയും സ്ഥാണുവിന്റെയും (ശിവന്റെ) സ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന് ഉണ്ടായതാണ്.
13.252.55
दशवर्शसहस्राणि बदर्यामेष शाश्वतः ।
तपश्चचार विपुलं सह गाण्डीवधन्वना ॥ १३.२५२.५५ ॥
ഈ ശാശ്വതൻ ബദരിയിൽ പതിനായിരം വർഷം ഗാണ്ഡീവധനുസ്സുള്ളവനോടൊപ്പം മഹത്തായ തപസ്സു ചെയ്തു.
13.252.56
त्रियुगौ पुण्डरीकाक्षौ वासुदेवधनंजयौ ।
विदितौ नारदादेतौ मम व्यासाच्च पार्थिव ॥ १३.२५२.५६ ॥
രാജാവേ, ഈ രണ്ടുപേരും ത്രിയുഗരായ, താമരക്കണ്ണുള്ള വാസുദേവനും ധനഞ്ജയനുമാണ്; ഇത് നാരദനിൽനിന്നും വ്യാസനിൽനിന്നും എനിക്കറിയാം.
13.252.57
बाल एव महाबाहुश्चकार कदनं महत् ।
कंसस्य पुण्डरीकाक्षो ज्ञातित्रामार्थकारणात् ॥ १३.२५२.५७ ॥
ബാല്യത്തിൽത്തന്നെ മഹാബാഹുവായ താമരക്കണ്ണൻ ബന്ധുക്കളെ രക്ഷിക്കുവാനായി കംസനെ മഹത്തായി സംഹരിച്ചു.
13.252.58
कर्मणामस्य कौन्तेय नान्तं सङ्ख्यातुमुत्सहे ।
शाश्वतस्य पुराणस्य पुरुषस्य युधिष्ठिर ॥ १३.२५२.५८ ॥
കൗന്തേയാ, യുധിഷ്ഠിരാ, ഈ ശാശ്വതനും പുരാതനനുമായ പുരുഷന്റെ കർമ്മങ്ങളുടെ അന്ത്യം എണ്ണുവാൻ ഞാൻ ശക്തനല്ല.
13.252.59
ध्रुवं श्रेयः परं तात भविष्यति तवोत्तमम् ।
यस्य ते पुरुषव्याघ्रः सखा चायं जनार्दनः ॥ १३.२५२.५९ ॥
പ്രിയനേ, നിനക്ക് തീർച്ചയായും പരമമായ ശ്രേയസ്സുണ്ടാകും; മനുഷ്യരിൽ വ്യാഘ്രമായ ഈ ജനാർദ്ദനൻ നിന്റെ സുഹൃത്താകുന്നുവല്ലോ.
13.252.60
दुर्योधनं तु शोचामि प्रेत्य लोकेऽपि दुर्मतिम् ।
यत्कृते पृथिवी सर्वा विनष्टा सहयद्विपा ॥ १३.२५२.६० ॥
എന്നാൽ ദുർബുദ്ധിയായ ദുര്യോധനനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ ദുഃഖിക്കുന്നു; അവൻ കാരണം ആനകളോടും കുതിരകളോടും കൂടി ഭൂമി മുഴുവൻ നശിച്ചു.
13.252.61
दुर्योधनापराधेन कर्णस्य शकुनेस्तथा ।
दुःशासनवतुर्थानां कुरवो निधनं गताः ॥ १३.२५२.६१ ॥
ദുര്യോധനന്റെ അപരാധത്താലും കർണ്ണന്റെയും ശകുനിയുടെയും അപരാധത്താലും, ദുഃശാസനനും നാലാമനും മൂലവും കുരുക്കൾ നാശത്തിൽ എത്തി.
13.252.62
एवं सम्भाषमाणे तु गाङ्गेये पुरुषर्षभे ।
तूष्णीं बभूव कौरव्यो मध्ये तेषां महात्मनाम् ॥ १३.२५२.६२ ॥
ഇങ്ങനെ ഗംഗാപുത്രനായ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, ആ മഹാത്മാക്കളുടെ നടുവിൽ കൗരവൻ മൗനമായി.
13.252.63
तच्छ्रुत्वा विस्मयं जग्मुर्धृतराष्ट्रादयो नृपाः ।
सम्पूज्य मनसा कृष्णं सर्वे प्राञ्जलयऽभवन् ॥ १३.२५२.६३ ॥
അതു കേട്ട് ധൃതരാഷ്ട്രാദി രാജാക്കന്മാർ വിസ്മയിച്ചു; മനസ്സിൽ കൃഷ്ണനെ പൂജിച്ച് എല്ലാവരും കൈകൂപ്പി നിന്നു.
13.252.64
ऋषयश्चापि ते सर्वे नारदप्रमुखास्तदा ।
प्रतिगृह्याभ्यनन्दन्त तद्वाक्यं प्रतिपूज्य च ॥ १३.२५२.६४ ॥
നാരദൻ മുതലായ ആ ഋഷിമാരെല്ലാം ആ വാക്ക് സ്വീകരിച്ച്, ആദരിച്ച്, സന്തോഷിച്ചു.
13.252.65
इत्येतदखिलं सर्वैः पाण्डवो भ्रातृभिः सह ।
श्रुतवान्सुमहाश्चर्यं पुण्यं भीष्मानुशासनम् ॥ १३.२५२.६५ ॥
ഇങ്ങനെ പാണ്ഡവൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം അത്യത്ഭുതകരവും പുണ്യകരവുമായ ഭീഷ്മോപദേശം മുഴുവനായി കേട്ടു.
13.252.66
युधिष्ठिरस्तु गाङ्गेयं विश्रान्तं भूरिदक्षिणम् ।
पुनरेव महाबुद्धिः पर्यपृच्छन्महीपतिः ॥ १३.२५२.६६ ॥
പിന്നീട് മഹാബുദ്ധിമാനായ മഹീപതി യുധിഷ്ഠിരൻ വിശ്രമിച്ചിരുന്ന, അപാരജ്ഞാനിയായ ഗാംഗേയനായ ഭീഷ്മരോട് വീണ്ടും ചോദിച്ചു.