ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 13.256
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.256.1
के पूज्याः के नमस्कार्या कथं वर्तेत केषु च ।
किमाचारः कीदृशेषु पितामह न रिष्यते ॥ १३.२५६.१ ॥
ହେ ପିତାମହ, କାହାକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, କାହାକୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ, କାହା ପ୍ରତି କିପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ କିପରି ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରତି କିପରି ଆଚରଣ କଲେ ହାନି ହୁଏ ନାହିଁ?
13.256.2
ब्राह्मणानां परिभवः सादयेदपि देवताः ।
ब्राह्मणांस्तु नमस्कृत्य युधिष्ठिर न रिष्यते ॥ १३.२५६.२ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଅପମାନ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପତିତ କରାଇପାରେ; କିନ୍ତୁ ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ହାନି ହୁଏ ନାହିଁ।
13.256.3
ते पूज्यास्ते नमस्कार्या वर्तेथास्तेषु पुत्रवत् ।
ते हि लोकानिमान्सर्वान्धारयन्ति मनीषिणः ॥ १३.२५६.३ ॥
ସେମାନେ ପୂଜ୍ୟ, ସେମାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ; ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପୁତ୍ର ପରି ଆଚରଣ କର, କାରଣ ସେହି ମନୀଷୀମାନେ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଧାରଣ କରନ୍ତି।
13.256.4
ब्राह्मणाः सर्वलोकानां महान्तो धर्मसेतवः ।
धनत्यागाभिरामास्चि वाक्सङ्गमधुराश्च ये ॥ १३.२५६.४ ॥
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସର୍ବଲୋକର ମହାନ ଧର୍ମସେତୁ; ଧନତ୍ୟାଗରେ ଆନନ୍ଦିତ ଏବଂ ବାଣୀ ଓ ସଙ୍ଗରେ ମଧୁର।
13.256.5
रमणीयाश्च भूतानां नियमेन धृतव्रताः ।
प्रणेतारश्च कोशानां शास्त्राणां च यशस्विनः ॥ १३.२५६.५ ॥
ସେମାନେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ରମଣୀୟ, ନିୟମରେ ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼; କୋଷ ଓ ଶାସ୍ତ୍ରର ଯଶସ୍ୱୀ ପ୍ରଣେତା।
13.256.6
तपो येषां धनं नित्यं वाक्चैव विपुलं बलम् ।
प्रसवाश्चैव धर्माणां धर्मज्ञाः सूक्ष्मदर्शिनः ॥ १३.२५६.६ ॥
ତପସ୍ୟା ଯାହାଙ୍କର ସଦା ଧନ, ବାଣୀ ଯାହାଙ୍କର ବିପୁଳ ବଳ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମର ଉତ୍ପତ୍ତିସ୍ଥଳ; ଧର୍ମଜ୍ଞ ଏବଂ ସୂକ୍ଷ୍ମଦର୍ଶୀ।
13.256.7
धर्मकामाः स्थिता धर्मे सुकृतैर्धर्मसेवतः ।
यान्समाश्रित्य तिष्ठन्ति प्रजाः सर्वाश्चतुर्विधाः ॥ १३.२५६.७ ॥
ଧର୍ମକାମୀ, ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ, ସତ୍କର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମସେବୀ ଯେଉଁମାନେ — ସେମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଚାରି ପ୍ରକାରର ସମସ୍ତ ପ୍ରଜା ରହନ୍ତି।
13.256.8
पन्थानः सर्वनेतारो यज्ञवाहाः सनातनाः ।
पितृपैतामहीं गुर्वीमुद्वहन्ति धुरं सदा ॥ १३.२५६.८ ॥
ଏହି ସନାତନ ପଥଗୁଡ଼ିକ ସମସ୍ତଙ୍କ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ, ଯଜ୍ଞର ବାହକ; ସେମାନେ ସର୍ବଦା ପିତୃ-ପିତାମହଙ୍କର ଭାରି ଯୁଆଳି ବହନ କରନ୍ତି।
13.256.9
धुरि ये नावसीदन्ति विषमे सद्धया इव ।
पितृदेवातिथिमुखा हव्यकव्याग्रभोजिनः ॥ १३.२५६.९ ॥
ଯେଉଁମାନେ ବିଷମ ପଥରେ ମଧ୍ୟ ଭଲ ଘୋଡ଼ା ପରି ଯୁଆଳିରେ ଅବସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ; ପିତୃ, ଦେବତା ଓ ଅତିଥିଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ହବ୍ୟ-କବ୍ୟର ଅଗ୍ରଭାଗ ଭୋଜନ କରନ୍ତି।
13.256.10
भोजनादेव लोकांस्त्रींस्त्रायन्ते महतो भयात् ।
दीपः सर्वस्य लोकस्य चक्षुश्चक्षुष्मतामपि ॥ १३.२५६.१० ॥
ଭୋଜନ ଦେବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସେମାନେ ତିନି ଲୋକକୁ ମହାଭୟରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଜଗତର ଦୀପ, ଚକ୍ଷୁଷ୍ମାନମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଚକ୍ଷୁ।
13.256.11
सर्वशिल्पादिनिधयो निपुणाः सूक्ष्मदर्शिनः ।
गतिज्ञाः सर्वभूतानामध्यात्मगतिचिन्तकाः ॥ १३.२५६.११ ॥
ସେମାନେ ସମସ୍ତ କଳାର ମୂଳ ନିଧି, ନିପୁଣ, ସୂକ୍ଷ୍ମଦର୍ଶୀ; ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଗତି ଜାଣନ୍ତି, ଅଧ୍ୟାତ୍ମ ଗତିର ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି।
13.256.12
आदिमध्यावसानानां ज्ञातारश्छिन्नसंशयाः ।
परावरविशेषज्ञा गन्तारः परमां गतिम् ॥ १३.२५६.१२ ॥
ଆଦି, ମଧ୍ୟ ଓ ଅନ୍ତ ଜାଣନ୍ତି; ସଂଶୟ ଛିନ୍ନ ହୋଇଛି; ପର-ଅବରର ଭେଦ ଜାଣନ୍ତି; ପରମ ଗତି ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
13.256.13
विमुक्ता धूतपाप्मानो निर्द्वन्द्वा निष्परिग्रहाः ।
मानार्हा मानिता नित्यं ज्ञानविद्भिर्महात्मभिः ॥ १३.२५६.१३ ॥
ମୁକ୍ତ, ପାପ ଝାଡ଼ିଦେଇଥିବା, ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱାତୀତ ଓ ପରିଗ୍ରହହୀନ ବ୍ୟକ୍ତି ସମ୍ମାନର ଯୋଗ୍ୟ; ଜ୍ଞାନୀ ମହାତ୍ମାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
13.256.14
चन्दने मलपङ्के च भोजनेऽभोजने समाः ।
समं येषां दुकूलं च शाणक्षौमाजिनानि च ॥ १३.२५६.१४ ॥
ଚନ୍ଦନ ଓ ମଳ-କାଦୁଅରେ, ଭୋଜନ ଓ ଅଭୋଜନରେ ସେମାନେ ସମାନ; ରେଶମୀ ବସ୍ତ୍ର, ଶଣ, ଲିନେନ୍ ଓ ମୃଗଚର୍ମ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ।
13.256.15
तिष्ठेयुरप्यभुञ्जाना बहूनि दिवसान्यपि ।
शोषयेयुश्च गात्राणि स्वाध्यायैः संयतेन्द्रियाः ॥ १३.२५६.१५ ॥
ବହୁ ଦିନ ଭୋଜନ ବିନା ସେମାନେ ରହିପାରନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ସଂଯତ କରି ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଶରୀର ମଧ୍ୟ ଶୁଖାଇ ପାରନ୍ତି।
13.256.16
अदैवं दैवतं कुर्युर्दैवतं चाप्यदैवतम् ।
लोकानन्यान्सृजेयुस्ते लोकपालांश्च कोपिताः ॥ १३.२५६.१६ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ ସେମାନେ ଅଦେବକୁ ଦେବ ଏବଂ ଦେବକୁ ଅଦେବ କରିପାରନ୍ତି; ଅନ୍ୟ ଲୋକ ଓ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରନ୍ତି।
13.256.17
अपेयः सागरो येषामपि सापान्महात्मनाम् ।
येषां कोपाग्निरद्यापि दण्डके नोपशाम्यति ॥ १३.२५६.१७ ॥
ଯେଉଁ ମହାତ୍ମାଙ୍କ ପାଇଁ ସମୁଦ୍ର ମଧ୍ୟ ପାନ ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ, ଯାହାଙ୍କ କ୍ରୋଧାଗ୍ନି ଆଜି ମଧ୍ୟ ଦଣ୍ଡକ ବନରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇନାହିଁ।
13.256.18
देवानामपि ये देवाः कारणं कारणस्य च ।
प्रमामस्य प्रमाणं च तस्मान्नाभिभवेद्बुधः ॥ १३.२५६.१८ ॥
ଯେଉଁମାନେ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟ ଦେବ, କାରଣର ମଧ୍ୟ କାରଣ ଓ ପ୍ରମାଣର ମଧ୍ୟ ପ୍ରମାଣ; ତେଣୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ଅବମାନନା ନ କରନ୍ତୁ।
13.256.19
तेषां वृद्धाश्च बालाश्च सर्वे सन्मार्गदर्शिनः ।
तपोविद्याविशेषात्तु मानयन्ति परस्परम् ॥ १३.२५६.१९ ॥
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଶିଶୁ ସମସ୍ତେ ସତ୍ପଥ ଦେଖାଉଥିବା; ତପସ୍ୟା ଓ ବିଦ୍ୟାର ବିଶେଷତ୍ୱ ଯୋଗୁ ସେମାନେ ପରସ୍ପରକୁ ସମ୍ମାନ କରନ୍ତି।
13.256.20
अविद्वान्ब्राह्मणो देवः पात्रं वै पावनं महत् ।
विद्वान्भूयस्तरो देवः पूर्णसागरसन्निभः ॥ १३.२५६.२० ॥
ଅବିଦ୍ୱାନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ ଦେବତା, ସେ ମହାନ ପାବନ ପାତ୍ର; ବିଦ୍ୱାନ ତ ଆହୁରି ଅଧିକ ଦେବତା, ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାଗର ସଦୃଶ।
13.256.21
अविद्वांश्चैव विद्वांश्च ब्राह्मणो दैवतं महत् ।
प्रणीतश्चाप्रणीतश्च यथाऽग्निर्दैवतं महत् ॥ १३.२५६.२१ ॥
ଅବିଦ୍ୱାନ ଓ ବିଦ୍ୱାନ ଉଭୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାନ ଦେବତା; ଯେପରି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଓ ଅପ୍ରଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନି ଉଭୟ ମହାନ ଦେବତା।
13.256.22
श्मशाने ह्यपि तेजस्वी पावको नैव दुष्यति ।
हविर्यज्ञे च विधिवद्भूय एवाभिशोभते ॥ १३.२५६.२२ ॥
ଶ୍ମଶାନରେ ମଧ୍ୟ ତେଜସ୍ୱୀ ପାବକ କଦାପି ଦୂଷିତ ହୁଏ ନାହିଁ; ହବିର୍ଯଜ୍ଞରେ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେ ଆହୁରି ଶୋଭା ପାଏ।
13.256.23
एवं यद्यप्यनिष्टेषु वर्तते सर्वकर्मसु ।
सर्वथा ब्राह्मणो मान्यो दैवतं विद्धि तत्परम् ॥ १३.२५६.२३ ॥
ଏପରି ସେ ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ଅନିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲାଗିଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସର୍ବଥା ସମ୍ମାନ୍ୟ; ତାଙ୍କୁ ପରମ ଦେବତା ବୋଲି ଜାଣ।