మహాభారతం · అధ్యాయం 13.256
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.256.1
के पूज्याः के नमस्कार्या कथं वर्तेत केषु च ।
किमाचारः कीदृशेषु पितामह न रिष्यते ॥ १३.२५६.१ ॥
పితామహా, ఎవరిని పూజించాలి, ఎవరికి నమస్కరించాలి, ఎవరి పట్ల ఎలా ప్రవర్తించాలి, ఎలాంటి వారి పట్ల ఎలాంటి ఆచారం పాటిస్తే నష్టం కలగదు?
13.256.2
ब्राह्मणानां परिभवः सादयेदपि देवताः ।
ब्राह्मणांस्तु नमस्कृत्य युधिष्ठिर न रिष्यते ॥ १३.२५६.२ ॥
బ్రాహ్మణులను అవమానించడం దేవతలను కూడా పడగొట్టగలదు; కాని యుధిష్ఠిరా, బ్రాహ్మణులకు నమస్కరిస్తే నష్టం కలగదు.
13.256.3
ते पूज्यास्ते नमस्कार्या वर्तेथास्तेषु पुत्रवत् ।
ते हि लोकानिमान्सर्वान्धारयन्ति मनीषिणः ॥ १३.२५६.३ ॥
వారు పూజనీయులు, వారికి నమస్కరించదగినవారు; వారి పట్ల కుమారుని వలె ప్రవర్తించు, ఎందుకంటే ఆ మనీషులు ఈ లోకాలన్నింటినీ ధరిస్తారు.
13.256.4
ब्राह्मणाः सर्वलोकानां महान्तो धर्मसेतवः ।
धनत्यागाभिरामास्चि वाक्सङ्गमधुराश्च ये ॥ १३.२५६.४ ॥
బ్రాహ్మణులు అన్ని లోకాలకూ గొప్పవారు, ధర్మపు సేతువులు; ధన త్యాగంలో ఆనందించేవారు, మాటలోనూ సాంగత్యంలోనూ మధురులు.
13.256.5
रमणीयाश्च भूतानां नियमेन धृतव्रताः ।
प्रणेतारश्च कोशानां शास्त्राणां च यशस्विनः ॥ १३.२५६.५ ॥
వారు ప్రాణులకు ఆనందదాయకులు, నియమంతో వ్రతాలలో దృఢంగా ఉంటారు; కోశాలకు మరియు శాస్త్రాలకు ప్రసిద్ధ ప్రణేతలు.
13.256.6
तपो येषां धनं नित्यं वाक्चैव विपुलं बलम् ।
प्रसवाश्चैव धर्माणां धर्मज्ञाः सूक्ष्मदर्शिनः ॥ १३.२५६.६ ॥
తపస్సే నిత్యం ఎవరి ధనమో, వాక్కే ఎవరి విపుల బలమో, ధర్మాలకు మూలస్థానాలైనవారు; ధర్మజ్ఞులు, సూక్ష్మదర్శులు.
13.256.7
धर्मकामाः स्थिता धर्मे सुकृतैर्धर्मसेवतः ।
यान्समाश्रित्य तिष्ठन्ति प्रजाः सर्वाश्चतुर्विधाः ॥ १३.२५६.७ ॥
ధర్మాన్ని కోరేవారు, ధర్మంలో స్థిరపడినవారు, సత్కార్యాలతో ధర్మాన్ని సేవించేవారు; వాటిపై ఆధారపడి నాలుగు రకాల ప్రజలంతా నిలిచి ఉంటారు.
13.256.8
पन्थानः सर्वनेतारो यज्ञवाहाः सनातनाः ।
पितृपैतामहीं गुर्वीमुद्वहन्ति धुरं सदा ॥ १३.२५६.८ ॥
ఇవి అందరినీ నడిపించే శాశ్వత మార్గాలు, యజ్ఞాన్ని మోసేవి; పితృ-పితామహుల భారమైన కాడిని ఎల్లప్పుడూ మోస్తాయి.
13.256.9
धुरि ये नावसीदन्ति विषमे सद्धया इव ।
पितृदेवातिथिमुखा हव्यकव्याग्रभोजिनः ॥ १३.२५६.९ ॥
కఠినమైన దారిలో కూడా మంచి గుర్రాల్లా కాడిలో తడబడనివారు; పితృదేవతలను, దేవతలను, అతిథులను ముందుంచి, హవ్య-కవ్యాల్లో అగ్రభాగాన్ని భుజించేవారు.
13.256.10
भोजनादेव लोकांस्त्रींस्त्रायन्ते महतो भयात् ।
दीपः सर्वस्य लोकस्य चक्षुश्चक्षुष्मतामपि ॥ १३.२५६.१० ॥
భోజనం పెట్టడం వల్లనే వారు మూడు లోకాలను గొప్ప భయం నుండి రక్షిస్తారు; వారు లోకమంతటికీ దీపం, కళ్ళున్నవారికి కూడా కన్ను.
13.256.11
सर्वशिल्पादिनिधयो निपुणाः सूक्ष्मदर्शिनः ।
गतिज्ञाः सर्वभूतानामध्यात्मगतिचिन्तकाः ॥ १३.२५६.११ ॥
వారు అన్ని శిల్పాలకు మూలనిధులు, నైపుణ్యం కలవారు, సూక్ష్మంగా చూసేవారు; సర్వభూతాల గతిని తెలిసినవారు, అధ్యాత్మ గతిని ధ్యానించేవారు.
13.256.12
आदिमध्यावसानानां ज्ञातारश्छिन्नसंशयाः ।
परावरविशेषज्ञा गन्तारः परमां गतिम् ॥ १३.२५६.१२ ॥
ఆది, మధ్య, అంతాలను తెలిసినవారు; సందేహాలు తెగినవారు; పర-అవర భేదాలు తెలిసినవారు; పరమ గతిని చేరేవారు.
13.256.13
विमुक्ता धूतपाप्मानो निर्द्वन्द्वा निष्परिग्रहाः ।
मानार्हा मानिता नित्यं ज्ञानविद्भिर्महात्मभिः ॥ १३.२५६.१३ ॥
విముక్తులు, పాపాలను తొలగించుకున్నవారు, ద్వంద్వాలకు అతీతులు, పరిగ్రహం లేనివారు మానానికి అర్హులు; జ్ఞానులైన మహాత్ములచే ఎల్లప్పుడూ గౌరవించబడతారు.
13.256.14
चन्दने मलपङ्के च भोजनेऽभोजने समाः ।
समं येषां दुकूलं च शाणक्षौमाजिनानि च ॥ १३.२५६.१४ ॥
చందనంలోనూ మలపంకంలోనూ, భోజనంలోనూ అభోజనంలోనూ వారు సమానంగా ఉంటారు; పట్టువస్త్రం, జనపనార, పట్టు, జింకచర్మం వారికి సమానమే.
13.256.15
तिष्ठेयुरप्यभुञ्जाना बहूनि दिवसान्यपि ।
शोषयेयुश्च गात्राणि स्वाध्यायैः संयतेन्द्रियाः ॥ १३.२५६.१५ ॥
అనేక దినాలు భోజనం చేయకుండా కూడా వారు ఉండగలరు; ఇంద్రియాలను నిగ్రహించి స్వాధ్యాయంతో తమ శరీరాలను కూడా శోషింపజేయగలరు.
13.256.16
अदैवं दैवतं कुर्युर्दैवतं चाप्यदैवतम् ।
लोकानन्यान्सृजेयुस्ते लोकपालांश्च कोपिताः ॥ १३.२५६.१६ ॥
కోపగించినప్పుడు వారు దేవుడు కాని వానిని దేవునిగా, దేవుని కూడా దేవుడు కానివానిగా చేయగలరు; ఇతర లోకాలను సృష్టించగలరు, లోకపాలకులను కూడా.
13.256.17
अपेयः सागरो येषामपि सापान्महात्मनाम् ।
येषां कोपाग्निरद्यापि दण्डके नोपशाम्यति ॥ १३.२५६.१७ ॥
ఏ మహాత్ములకు సముద్రం కూడా త్రాగదగినది కాదో, ఎవరి క్రోధాగ్ని ఇప్పటికీ దండకవనంలో ఆరలేదో.
13.256.18
देवानामपि ये देवाः कारणं कारणस्य च ।
प्रमामस्य प्रमाणं च तस्मान्नाभिभवेद्बुधः ॥ १३.२५६.१८ ॥
దేవతలకు కూడా దేవులైనవారు, కారణానికి కూడా కారణమైనవారు, ప్రమాణానికి కూడా ప్రమాణమైనవారు; అందువల్ల బుద్ధిమంతుడు వారిని అవమానించకూడదు.
13.256.19
तेषां वृद्धाश्च बालाश्च सर्वे सन्मार्गदर्शिनः ।
तपोविद्याविशेषात्तु मानयन्ति परस्परम् ॥ १३.२५६.१९ ॥
వారిలో వృద్ధులు, బాలురు అందరూ సన్మార్గం చూపువారే; తపస్సు, విద్యల విశిష్టత వల్ల వారు ఒకరినొకరు గౌరవిస్తారు.
13.256.20
अविद्वान्ब्राह्मणो देवः पात्रं वै पावनं महत् ।
विद्वान्भूयस्तरो देवः पूर्णसागरसन्निभः ॥ १३.२५६.२० ॥
అవిద్వాంసుడైన బ్రాహ్మణుడు కూడా దేవుడే, అతడు గొప్ప పావన పాత్రం; విద్వాంసుడు మరింత దేవుడు, నిండిన సముద్రం వంటివాడు.
13.256.21
अविद्वांश्चैव विद्वांश्च ब्राह्मणो दैवतं महत् ।
प्रणीतश्चाप्रणीतश्च यथाऽग्निर्दैवतं महत् ॥ १३.२५६.२१ ॥
అవిద్వాంసుడు, విద్వాంసుడు ఇద్దరూ బ్రాహ్మణులు గొప్ప దేవతలు; వెలిగించిన అగ్ని, వెలిగించని అగ్ని ఇద్దరూ గొప్ప దేవతలైనట్లు.
13.256.22
श्मशाने ह्यपि तेजस्वी पावको नैव दुष्यति ।
हविर्यज्ञे च विधिवद्भूय एवाभिशोभते ॥ १३.२५६.२२ ॥
శ్మశానంలో కూడా తేజోవంతమైన పావకుడు ఎప్పుడూ దూషితుడు కాడు; హవిర్యజ్ఞంలో విధిప్రకారం అతడు మరింత ప్రకాశిస్తాడు.
13.256.23
एवं यद्यप्यनिष्टेषु वर्तते सर्वकर्मसु ।
सर्वथा ब्राह्मणो मान्यो दैवतं विद्धि तत्परम् ॥ १३.२५६.२३ ॥
ఈ విధంగా అతడు అన్ని కర్మలలో అనిష్టమైన వాటిలో ప్రవర్తిస్తున్నప్పటికీ, బ్రాహ్మణుడు సర్వథా గౌరవనీయుడు; అతడిని పరమ దేవతగా తెలుసుకో.