મહાભારત · અધ્યાય 13.259
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
13.259.1
इमां भूमिं द्विजातिभ्यो दित्सुर्वै दक्षिणां पुरा ।
अङ्गो नाम नृपो राजंस्ततश्चिन्तां मही ययौ ॥ १३.२५९.१ ॥
પૂર્વે અંગ નામના રાજાએ આ પૃથ્વી બ્રાહ્મણોને દક્ષિણા રૂપે આપવા ઇચ્છી; હે રાજન, ત્યારે પૃથ્વી ચિંતામાં પડી.
13.259.2
धारिणीं सर्वभूतानामयं प्राप्य वरो नृपः ।
कथमिच्छति मां दातुं द्विजेभ्यो ब्रह्मणः सुताम् ॥ १३.२५९.२ ॥
સર્વ ભૂતોને ધારણ કરનારી મને પામીને પણ આ રાજા બ્રહ્માની પુત્રી એવી મને બ્રાહ્મણોને કેમ આપવા ઇચ્છે છે?
13.259.3
साहं त्यक्त्वा गमिष्यामि भूमित्वं ब्रह्मणः पदम् ।
अयं सराष्ट्रो नृपतिर्मार्भूदिति ततोऽगमत् ॥ १३.२५९.३ ॥
"પૃથ્વીરૂપ છોડીને હું બ્રહ્માના લોકમાં જઈશ; આ રાજા પોતાના રાષ્ટ્ર સહિત ન રહે" એમ વિચારીને તે ચાલી ગઈ.
13.259.4
ततस्तां कश्यपो दृष्ट्वा व्रजन्तीं पृथिवीं तदा ।
प्रविवेश महीं सद्यो युक्तात्मा सुसमाहितः ॥ १३.२५९.४ ॥
ત્યારે કશ્યપે પૃથ્વીને જતી જોઈ; આત્મસંયમી અને અતિ એકાગ્ર તેઓ તરત જ પૃથ્વીમાં પ્રવેશ્યા.
13.259.5
ऋद्धा सा सर्वतो जज्ञे तृणौषधिसमन्विता ।
धर्मोत्तरा नष्टभया भूमिरासीत्तमतो नृप ॥ १३.२५९.५ ॥
તે પૃથ્વી ચારેબાજુ સમૃદ્ધ થઈ, ઘાસ અને ઔષધિઓથી યુક્ત થઈ; હે રાજન, ત્યારથી તે ધર્મપ્રધાન અને ભયરહિત બની.
13.259.6
एवं वर्षसहस्राणि दिव्यानि विपुलव्रतः ।
त्रिंशतं कश्यपो राजन्भूमिरासीदतन्द्रितः ॥ १३.२५९.६ ॥
આ રીતે, હે રાજન, મહાવ્રતી કશ્યપ દિવ્ય હજારો વર્ષો સુધી, ત્રીસ (હજાર) વર્ષો સુધી, અથાક રીતે પૃથ્વી બનીને રહ્યા.
13.259.7
अथागम्य महाराजन्नमस्कृत्यि च कश्यपम् ।
पृथवी काश्यपी जज्ञे सुता तस्य महात्मनः ॥ १३.२५९.७ ॥
પછી હે મહારાજ, કશ્યપ પાસે આવીને અને તેમને નમસ્કાર કરીને, તે મહાત્માની પુત્રી તરીકે કાશ્યપી પૃથ્વી જન્મી.
13.259.8
एष राजन्नीदृशो वै ब्राह्मणः कश्यपोऽभवत् ।
अन्यं प्रब्रूहि वा त्वं च कश्यपात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२५९.८ ॥
હે રાજન, આવા બ્રાહ્મણ આ કશ્યપ થયા. અથવા કશ્યપ કરતાં શ્રેષ્ઠ બીજા કોઈ ક્ષત્રિયની વાત તમે કહો.
13.259.9
तूष्णीं बभूव नृपतिः पवनस्त्वब्रवीद्वचः ।
शृणु राजन्नुचथ्यस्य जातस्याङ्गिरसे कुले ॥ १३.२५९.९ ॥
રાજા મૌન રહ્યા; ત્યારે પવન બોલ્યો: હે રાજન, આંગિરસ કુળમાં જન્મેલા ઉચથ્યની કથા સાંભળો.
13.259.10
भद्रा सोमस्य दुहिता रूपेण परमा मता ।
तस्यास्तुल्यं पतिं सोम उचथ्यं समपश्यत ॥ १३.२५९.१० ॥
સોમની પુત્રી ભદ્રા રૂપમાં શ્રેષ્ઠ ગણાતી હતી. તેને યોગ્ય પતિ તરીકે સોમે ઉચથ્યને જોયો.
13.259.11
सा च तीव्रं तपस्तेपे महाभागा यशस्विनी ।
उचथ्यं तु महाभागं तत्कृते वरयत्तदा ॥ १३.२५९.११ ॥
તે મહાભાગા યશસ્વિની તીવ્ર તપ કરવા લાગી; ત્યારે તેના માટે મહાભાગ ઉચથ્યને વર તરીકે ઇચ્છ્યો.
13.259.12
तत आहूय चोचथ्यं ददामीति यशस्विनीम् ।
भार्यार्थे स च जग्राह विधिवद्भूरिदक्षिणः ॥ १३.२५९.१२ ॥
પછી ઉચથ્યને બોલાવીને "હું આ યશસ્વિનીને તને આપીશ" એમ કહેવાયું; તેણે વિધિપૂર્વક, પુષ્કળ દક્ષિણા આપીને પત્ની માટે તેને સ્વીકારી.
13.259.13
तां त्वकामयत श्रीमान्वरुणः पूर्वमेव ह ।
स चागम्य वनप्रस्थं यमुनायां जहार ताम् ॥ १३.२५९.१३ ॥
શ્રીમાન વરુણે પહેલેથી જ તેને ઇચ્છી હતી. તે વનપ્રસ્થમાં આવીને યમુનાને કિનારે તેને હરી ગયો.
13.259.14
जलेश्वरस्तु हृत्वा तामनयस्त्वं पुरं प्रति ।
परमाद्भुतसङ्काशं षट्सहस्रशतह्रदम् ॥ १३.२५९.१४ ॥
જલેશ્વરે તેને હરીને પોતાના નગર તરફ લઈ ગયો. તે અત્યંત અદ્ભુત નગર હતું, જેમાં છ હજાર સો સરોવરો હતાં.
13.259.15
न हि रम्यतरं किञ्चित्तस्मादन्यत्पुरोत्तमम् ।
वासादैरप्सरोभिश्च दिव्यैः कामैश्च शोभितम् ॥ १३.२५९.१५ ॥
તેથી વધુ રમણીય બીજું કોઈ ઉત્તમ નગર નથી. તે નિવાસો, અપ્સરાઓ અને દિવ્ય ભોગોથી શોભે છે.
13.259.16
तत्र देवस्तया सार्धं रेमे राजञ्जलेश्वरः ।
तदाख्यातमुचथ्याय ततः पत्न्यवमर्दनम् ॥ १३.२५९.१६ ॥
ત્યાં જલેશ્વર દેવ તેની સાથે રમણ કરવા લાગ્યા, હે રાજન. પછી પત્નીના અપમાનનો આ વૃત્તાંત ઉચથ્યને કહેવામાં આવ્યો.
13.259.17
तच्छ्रुत्वा नारदात्सर्वमुचथ्यो नारदं तदा ।
प्रोवाच गच्छ ब्रूहि त्वं वरुणं परुषं वचः ॥ १३.२५९.१७ ॥
નારદ પાસેથી બધું સાંભળીને ઉચથ્યે ત્યારે નારદને કહ્યું — જાઓ, વરુણને કઠોર વચન કહો.
13.259.18
मद्वाक्यान्मुञ्च मे भार्यां कस्मात्तां हृतवानसि ।
लोकपालोसि लोकानां न लोकस्य विलोपकः ॥ १३.२५९.१८ ॥
મારા વચનથી મારી પત્નીને મુક્ત કરો. તમે તેને શા માટે હરી લીધી? તમે લોકપાલ છો, લોકોનો વિનાશક નહીં.
13.259.19
सोमेन दत्ता भार्या मे त्वया चापहृताऽद्य वै ।
इत्युक्तो वचनात्तस्य नारदेन जलेश्वरः ॥ १३.२५९.१९ ॥
સોમે મને આપેલી મારી ભાર્યાને આજે તેં હરી લીધી છે. નારદના આ વચનથી એમ કહેવાયેલા જલેશ્વર (વરુણ)...
13.259.20
मुञ्च भार्यामुचथ्यस्य कस्मात्त्वं हृतवानसि ।
इति श्रुत्वा वचस्तस्य सोऽथ तं वरुणोऽब्रवीत् ॥ १३.२५९.२० ॥
ઉચથ્યની ભાર્યાને મુક્ત કર; તેં તેને કેમ હરી લીધી? તેનાં આ વચન સાંભળીને વરુણે તેને કહ્યું...
13.259.21
ममैषा सुप्रिया भार्या नैनामुत्स्रष्टुमुत्सहे ।
इत्युक्तो वरुणेनाथ नारदः प्राप्य तं मुनिम्।
उचथ्यमब्रवीद्वाक्यं नातिहृष्टमना इव ॥ १३.२५९.२१ ॥
આ મારી અતિ પ્રિય ભાર્યા છે; હું તેને છોડવા ઇચ્છતો નથી. વરુણે એમ કહ્યા પછી નારદ તે મુનિ ઉચથ્ય પાસે પહોંચીને, જાણે પ્રસન્ન મનથી નહીં, આ વચન બોલ્યા...
13.259.22
गले गृहीत्वा क्षिप्तोस्मि वरुणेन महामुने ।
न प्रयच्छति ते भार्यां यत्ते कार्यं कुरुष्व तत् ॥ १३.२५९.२२ ॥
હે મહામુનિ, વરુણે મને ગળેથી પકડીને ફેંકી દીધો છે. તે તારી ભાર્યા તને આપતો નથી; તારું જે કર્તવ્ય હોય તે કર.
13.259.23
नारदस्य वचः श्रुत्वा क्रुद्धः प्राज्वलदङ्गिराः ।
अपिबत्तेजसा वारि विष्टभ्य सुमहातपाः ॥ १३.२५९.२३ ॥
નારદનાં વચન સાંભળીને ક્રોધે ભરાયેલા અંગિરા (ઉચથ્ય) પ્રજ્વલી ઊઠ્યા. મહાતપસ્વીએ પોતાના તેજથી પાણીને રોકીને તે પી લીધું.
13.259.24
पीयमाने तु सर्वस्मिंस्तोयेऽपि सलिलेश्वरः ।
सुहृद्भिर्भिक्षमाणोऽपि नैवामुञ्चत तां तदा ॥ १३.२५९.२४ ॥
બધું પાણી પીવાઈ રહ્યું હતું ત્યારે પણ, મિત્રો યાચના કરતા હોવા છતાં, જલેશ્વર (વરુણ) ત્યારે તેને છોડતા ન હતા.
13.259.25
ततः क्रुद्धोऽब्रवीद्भूमिमुचथ्यो ब्राह्मणोत्तमः ।
दर्शय स्वस्थलं भद्रे षट्सहस्रशतह्रदम् ॥ १३.२५९.२५ ॥
ત્યારે ક્રોધિત થયેલા બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ ઉચથ્યે ભૂમિને કહ્યું: હે કલ્યાણી, છસો સરોવરવાળું તારું પોતાનું સ્થાન બતાવ.
13.259.26
ततस्तदीरणं जातं समुद्रस्यावसर्पतः ।
तस्माद्देशान्नदीं चैव प्रोवाचासौ द्विजोत्तमः ॥ १३.२५९.२६ ॥
ત્યારે સમુદ્ર પાછો હટતાં ખળભળાટ થયો. તેથી તે દ્વિજોત્તમે તે દેશમાંથી નદીને પણ કહ્યું.
13.259.27
अदृश्या गच्छ भीरु त्वं सरस्वति मरून्प्रति ।
अणुण्यभूषो भवतु देशस्त्यक्तस्तया शुभे ॥ १३.२५९.२७ ॥
હે ભીરુ સરસ્વતી, તું અદૃશ્ય થઈને રણ તરફ જા. હે શુભે, તેના દ્વારા ત્યજાયેલો આ દેશ રેતીથી શોભાહીન થઈ જાઓ.
13.259.28
ततश्चूर्णीकृते देशेक भद्रामादाय वारिपः ।
अददाच्छरणं गत्वा भार्यामाङ्गिरसाय वै ॥ १३.२५९.२८ ॥
ત્યારે તે દેશ ચૂર્ણ થયા પછી, વરુણે ભદ્રાને એકલી લઈ શરણમાં જઈને તે પત્ની આંગિરસને આપી.
13.259.29
प्रतिगृह्य तु तां भार्यामुचथ्यः सुमनाऽभवत् ।
मुमोच च जगद्दुःखान्मरुतश्चैव निर्मलाः ॥ १३.२५९.२९ ॥
તે પત્નીને સ્વીકારીને ઉચથ્ય પ્રસન્ન થયો. અને નિર્મળ મરુતોએ પણ જગતને દુઃખમાંથી મુક્ત કર્યું.
13.259.30
ततः स लब्ध्वा तां भार्यां वरुणं प्राह धर्मवित् ।
उचथ्यः सुमहातेजा यत्तुच्छृणु नराधिप ॥ १३.२५९.३० ॥
ત્યારે તે પત્ની મેળવીને ધર્મજ્ઞ, મહાતેજસ્વી ઉચથ્યે વરુણને કહ્યું. હે નરાધિપ, તેણે જે કહ્યું તે સાંભળ.
13.259.31
मयैषा तपसा प्राप्ता क्रोशतस्ते जलाधिप ।
इत्युक्त्वा तामुपादाय स्वमेव भवनं ययौ ॥ १३.२५९.३१ ॥
હે જલાધિપ, તું રડતો હતો ત્યારે જ મેં તપ વડે આને મેળવી છે, એમ કહીને તે તેને લઈને પોતાના ભવનમાં ગયો.
13.259.32
एष राजन्नीदृशो वै उचथ्यो ब्राह्मणर्षभः ।
ब्रवीमि हान्यं ब्रूहि त्वमुचथ्यात्क्षत्रियं वरम् ॥ १३.२५९.३२ ॥
હે રાજન, આ ઉચથ્ય આવો છે—બ્રાહ્મણોમાં શ્રેષ્ઠ. હું કહું છું; ઉચથ્ય કરતાં બીજો કોઈ ક્ષત્રિય તું જ કહે.